Lucas 8
Gandja na Mbɨa (MDM) vs BKJ
1 Pɨpɨta-a, Yesu adʉ adholo bhʉ́ ndʉ ogʉdhʉ di ne bhʉ́ ndʉ okʉtɨ hana. Anɨ adʉ akpokpo Bádha NgaliNaʉ gba Ebhe-e ne ndʉ bɨlɨ hana. Omʉkpata ndjɨkpa ne ká bhisi-e adʉ bhʉ́ dabɨlɨ bini ne anɨ.
1 E aconteceu que, depois disto, ele foi em todas cidades e aldeias, pregando e anunciando as boas novas do reino de Deus; e os doze estavam com ele,
2 Olɨsɨ koko nanɨ lɨ Yesu apandja osisiti bua bhʉ́ o, ne obhe anɨ akobho o ne okuo-o, a adʉ di bhʉ́ dabɨlɨ bini ne anɨ. A dʉ nanɨ: Malɨa (u aɨ e me kpála na gʉdhʉ na Magadala) nanɨ lɨ Yesu apandja osisiti bua bhʉ́ e mananɨka-o;
2 e certas mulheres, que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios,
3 Djaanɨ, wala Kudja, ngámá na kulu gba ’ngbé ngámá Elode; Sudjana ne olɨsɨ koko bhelé. Ndʉ olɨsɨ bhomʉ-o hana adʉ aha tɨa gba o ngʉ́ nateteke Yesu ne omʉkpata gba e ne di.
3 e Joana, a esposa de Cuza, mordomo de Herodes, e Suzana, e muitas outras que o serviam com os seus bens.
4 Okpála adʉ nayie bhʉ́ gʉdhʉ bini ne bini, u adʉ ago abhaka Yesu. Lɨ okpála bhelé adʉ apɵkɵbhɵ bhʉ́la o lɨe de anɨ-e, anɨ atsia apa gbitaku ɨnde-e me:
4 E tendo se ajuntado uma grande multidão, e vindo até ele de todas as cidades, ele falou por parábola:
5 «Kpála bini anʉ ngʉ́ nabala nguwa abhʉ́ ’dyɨ gba e. Anɨ adʉ ababala lɨe, té nguwa koko atsia abala lɨ kpadjɨ. Okpála adedele ne ’dhʉ o, odhu atsia ago, u azʉ bhobhomʉ-o hana.
5 Um semeador saiu a semear a sua semente; e enquanto ele semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho; e foi pisada, e as aves do céu a devoraram.
6 Koko abala lɨ bɨlɨ na teme. Lɨ ezʉ-o aze lɨe, atsia aʉlʉ anga engu dʉ bhʉ́ doto sasa de.
6 E outra caiu sobre a pedra, e, tendo brotado, murchou, porque não havia umidade.
7 Koko atsia abala lɨ bɨlɨ na eti. A akɵ lɨe, ezʉ-o akɵ ne eti-e bhʉ́ dabɨlɨ bini. Eti-e atsia agaga ezʉ-o. Kaka-a, ezʉ-o bhele ndjɨndjɨ de.
7 E outra caiu entre espinhos; e crescendo com ela os espinhos, sufocaram-na.
8 Engʉ́ bini, koko atsia abala naae bhʉ́ doto na babadha. Ezʉ-o akɵ, a atsia alɨ lɨ́lɨ́. Nguwa bini ne bini alɨ lɨ́lɨ́ kámá bini.» Yesu atsia apa matá me: «Yi dje ndjɨndjɨ, ɨ dʉ me a nde lɨ yi ne ’dje ’dje ngʉ́ nadje ’kpɨ́ ko!»
8 E outra caiu em boa terra, e, crescendo, produziu fruto, a cento por um. Dizendo ele estas coisas, clamava: Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
9 Omʉkpata gba Yesu ayi anɨ me: «Ta gbitaku bhomʉ-o pɨ?»
9 E os seus discípulos perguntaram-no, dizendo: O que poderia ser esta parábola?
10 Anɨ atsia agie pɨ uo me: «Ngayi-e, yi ambɨla naayi engʉ́ ɨnde awo nanɨ lɨe kalanʉ pɨndjɨ Naʉ gba Ebhe-e ambɨla. Engʉ́ bini pɨ okpála koko-o, ma akpo engʉ́ bhomʉ-o bhʉ́ ogbitaku maka lɨ Bhuku gba Ebhe apa lɨe me:
10 E ele disse: A vós é dado conhecer os mistérios do reino de Deus; mas aos outros por parábolas, para que vendo, eles não possam enxergar; e ouvindo, eles não possam compreender.
11 «Ta gbitaku bhomʉ-o me, nguwa-a, a ko eli gba Ebhe-o .
11 Ora, a parábola é esta: A semente é a palavra de Deus.
12 Nguwa bhende abala lɨ kpadjɨ-e, a ko okpála bhende ngadje eli gba Ebhe-o. Engʉ́ bini, lɨ Djabʉlʉ gó, anɨ tsia dhépe eli ango-o lɨ bua uo, ngʉ́ nagbite kpadjɨ pɨ uo me u abhúka de, amba Ebhe akóbho uo de.
12 E os que estão à beira do caminho são os que ouvem; então vem o diabo, e tira a palavra de seus corações, para não acontecer que, crendo, sejam salvos.
13 Nguwa bhende abala lɨ bɨlɨ na teme-e, a ko okpála bhende ngadje eli gba Ebhe-e, u tsia sía ne djalɨ hana. Engʉ́ bini, eli ango-o lɨ́ lɨ bua uo de. U bha ngabhuka ngʉbula nedhɨnga bedɨ. Lɨ nale kolo-o, u ó ká nabhuka gba o-o.
13 E aqueles sobre pedra são os que, ouvindo recebem a palavra com alegria; mas não têm raiz, os quais creem por algum tempo, e no tempo da tentação se dispersam.
14 Nguwa bhende abala lɨ bɨlɨ na oeti-e, a ko okpála bhende ngadje eli gba Ebhe-o. Engʉ́ bini, u ne gʉmʉ ndʉ ’he na doto ngangá. U ne gʉmʉ tɨa na doto ne odjalɨ na mʉkobho na doto. Gʉmʉ tɨa na doto ne odjalɨ na mʉkobho na doto ango-o ngagaga Eli-o. Kaka-a, eli bhomʉ-o lɨ́ lɨ́lɨ́ nabhele mabhele de.
14 E a que caiu entre espinhos, esses são os que ouviram, e indo adiante, são sufocados pelos cuidados e riquezas e deleites desta vida, e não dão fruto com perfeição.
15 Nguwa bhende abala bhʉ́ doto na babadha-a, a ko okpála bhende ngadje eli gba Ebhe ne bua na babadha, u tsia zɨ́ba. U líla ndjɨndjɨ, u tsia lɨ́ lɨ́lɨ́ ka kekele gba o ko.»
15 Mas a da boa terra, estes são os que, tendo ouvido a palavra de coração sincero e bom, guardam-na e produzem fruto com perseverança.
16 «Ɨ dʉ me kpála bini nde adhedhe eke-e, anɨ búku ne lʉsa de. Anɨ tó di asa polo de. Engʉ́ bini, anɨ ó pɨ́ ’he ngʉbula me okpála ɨnde ngalɨ bhʉ́ ’tɨ-e, u u ’kpɨ́ tété ndjɨndjɨ.
16 Nenhum homem, acendendo uma candeia, a cobre com um vaso, ou a põe debaixo da cama; mas a coloca no castiçal, para que os que entram vejam a luz.
17 A moko, ndʉ ’he hana ɨnde awo lɨe mawo-o, akóto bhʉ́ mbasʉ. Ndʉ ’he ɨnde na pepe hana akóto lɨ zɨ ’kpɨ́, lɨ okpála tsia mbɨ́la.
17 Porque não há nada em secreto, que não será manifesto; nem alguma coisa oculta, que não se tornará conhecida e venha à luz.
18 Kaka-a, e-e! Yi lila lɨyi bhʉ́ nadje eli-o, anga kpála lɨ ehe nde ka e, u ahá matá koko pɨ anɨ pépé. Engʉ́ bini, kpála ɨnde lɨ ehe nde ka e ade-e, u adhépe belegʉ mboye ’he bhende anɨ ngabhundja me a ka nɨ ko.»
18 Vede, pois, como ouvis; porque aquele que tem, a ele será dado; e aquele que não tem, até o que parece ter lhe será tomado.
19 ’Hi Yesu ne ondaise Yesu ago ngʉ́ natsia anɨ. Engʉ́ bini, u ale nakolo lɨ anɨ pima ka bhiti okpála-o.
19 Então, foram ter com ele sua mãe e seus irmãos, e não podiam aproximar-se dele, por causa da multidão.
20 Abhomʉ-o, u atsia apa pɨ Yesu me: «’Hi mʉ ne ondaise mʉ akilidjo, u ngakʉnda nau mʉ.»
20 E foi-lhe contado por alguns que disseram: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora, e querem ver-te.
21 Engʉ́ bini, Yesu atsia apa pɨ ndʉ uo hana me: «’Hi ma ne ondaise ma-a, a ko okpála ɨnde ngadje eli gba Ebhe ne namemene ko.»
21 E, respondendo ele, disse-lhes: Minha mãe e meus irmãos são estes que ouvem a palavra de Deus, e a praticam.
22 Ekpɨ́ bini pɨpɨta-a, Yesu ne omʉkpata gba e aʉ bhʉ́ zabʉ bini. Anɨ atsia apa pɨ uo me: «Nɨ́ gulu ekpɵ-o ai ’ngu.» Abhomʉ-o, u atsia atapa.
22 Ora, aconteceu em um certo dia, que ele entrou no barco com seus discípulos, e disse-lhes: Vamos para o outro lado do lago. E eles partiram.
23 Nedhɨnga u adʉ agulu ’ngu-o lɨe, Yesu atsia atɨ ne ela. Kpéke anvi na gipi aholo nape pɨ́ ekpɵ-o. Engu aholo nabedhe bhʉ́ zabʉ-o, kuo atsia akolo de uo masɨkpe.
23 Mas, enquanto navegavam, ele adormeceu; e desceu uma tempestade de vento sobre o lago, e enchiam-se de água, estando em perigo.
24 Omʉkpata adyudyo lɨo de Yesu masɨkpe, u atsia azʉkʉ anɨ me: «Mʉsuno, Mʉsuno, nɨ́ adji amú!» Yesu azʉkʉ, anɨ atsia ambe bhʉ́ ’ndjɨ anvi di ne wowo ’ngu-o. Abhomʉ-o, anvi-e ao nape, engu-o atsia akolo guguo.
24 E, chegando-se a ele, o acordaram, dizendo: Mestre, Mestre, estamos perecendo. E ele, levantando-se, repreendeu o vento e a fúria da água; e eles cessaram, e houve calmaria.
25 Do anɨ pɨ uo me: «Nabhuka gba yi-e su?» Engʉ́ bini, u adʉ adje tsʉlʉ, u atsia adʉ angamba naali. Abhomʉ-o, u adʉ apa sʉnda o me: «A e mangua kpála dho ɨnde ngaha belegʉ lɨ́lɨ pɨ anvi ne engu, uo ngamemene!»
25 E ele disse-lhes: Onde está a vossa fé? E eles, temendo, maravilharam-se, dizendo uns aos outros: Que tipo de homem é este, que ordena até aos ventos e à água, e eles lhe obedecem?
26 Abhomʉ-o, u akolo bhʉ́ ndu doto gba okpála na Gelasa, ayi ekpɵ bhʉ́la ndu doto na Galilaya.
26 E eles chegaram à terra dos gadarenos, que está defronte da Galileia.
27 Nedhɨnga lɨ Yesu adʉ akoto bhʉ́ zabʉ-o lɨe, kpála bini na kʉtɨ bhomʉ-o ago ngʉ́ nabhaka anɨ. Kpála ango-o, osisiti bua adʉ bhʉ́ anɨ. Ekpɨ́ bhelé, anɨ dʉ adyɨ bongo de, anɨ dʉ asɨ bhʉ́ ’tɨ de. La-a, anɨ adʉ bha bini adʉ bhʉ́ ká olata.
27 E, quando ele desembarcou, saiu-lhe ao encontro, fora da cidade, um certo homem que tinha demônios há muito tempo, e não usava roupas, nem habitava em alguma casa, mas nos sepulcros.
28 — ausente —
28 Mas, vendo a Jesus, gritando, caiu diante dele, e disse em alta voz: O que tenho eu para fazer contigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Eu suplico-te que não me atormentes.
29 — ausente —
29 (Porque tinha ordenado ao espírito imundo que saísse daquele homem. Porque frequentemente se apoderara dele; e guardavam-no preso, com correntes e cadeias; e, quebrando os grilhões, era impelido pelo demônio para os desertos).
30 Yesu atsia ayi kpála ango-o me: «A ’lɨ mʉ pɨ?» Anɨ agie me: «A ’lɨ ma me ‹Bhelé.›» Anɨ apa mo-o anga osisiti bua bhelé alɨ nanɨ bhʉ́ anɨ.
30 E Jesus perguntou-lhe, dizendo: Qual é o teu nome? E ele disse: Legião; porque muitos demônios tinham entrado nele.
31 Osisiti bua ango-o atsia adʉ akikiliki lɨo pɨ Yesu me: «Mo ombá ya bhʉ́ tsu ’dú bhe má ngbongobho-o de!»
31 E pediram-lhe para que não os mandasse para o abismo.
32 A abhaka me ’ngbé piga opame bini nde ngagɨlɨ ’zʉ gba o pɨ́ ’ta oo. Osisiti bua-a atsia apa pɨ Yesu me: «Ha kpadjɨ pɨ ya, ya lɨ bhʉ́ opame bhomʉ-o.» Anɨ atsia azɨba pɨ uo.
32 E havia ali uma manada de muitos porcos pastando no monte; e pediram-lhe que lhes permitisse entrar neles; e ele lhos permitiu.
33 Abhomʉ-o, osisiti bua aze bhʉ́ kpála ango-o, u atsia amba lɨo bhʉ́ opame-o. Piga opame bhomʉ-o libhomu ayie ne holo apɨ́ ’ta, u anʉ alilinda bhʉ́ ekpɵ-o, u atsia amu.
33 Então, os demônios saindo do homem, entraram nos porcos; e a manada correu violentamente a um lugar íngreme para o lago, e se afogaram.
34 Lɨ omʉlila gba opame au engʉ́ ɨnde akodho ’kpɨ́-e lɨe, u atsi ne holo, u atsia anʉ nakpokpo ngali ango-o abhʉ́ gʉdhʉ ne abhʉ́ okʉtɨ.
34 E aqueles que os alimentavam, vendo o que havia acontecido, fugiram e foram anunciá-lo na cidade e nos campos.
35 Okpála aze ngʉ́ nau engʉ́ ɨnde akodho ’kpɨ́-o. U akolo de Yesu lɨe, u abhaka me kpála ɨnde lɨ osisiti bua aze bhʉ́ e nde adʉ kuto bhʉ́ li ’dhʉ Yesu. Anɨ adʉ me anɨ nde adyɨ bongo, anɨ nde ngabhundja ’ngʉ́ hana ndjɨndjɨ. Abhomʉ-o, tsʉlʉ atsia aholo uo.
35 Então, eles saíram para ver o que tinha acontecido, e vieram a Jesus, e encontraram o homem de quem haviam saído os demônios assentado aos pés de Jesus, vestido e em perfeito juízo, e eles ficaram com medo.
36 Okpála ɨnde au ndʉ ’ngʉ́ bhomʉ-o hana atsia akpokpo pɨ uo maka lɨ Yesu akobho kpála ango-o lɨe ko.
36 E também os que tinham visto aquilo, contaram-lhes como o possuído por demônios havia sido curado.
37 Abhomʉ-o, ndʉ okpála hana na ndu doto bhomʉ-o atsia apa pɨ Yesu me anɨ yie bhʉ́ kʉtɨ gba o mayie, anga u adʉ adje tsʉlʉ naali. Yesu aʉ bhʉ́ zabʉ-o ngʉ́ nae ne enʉ́.
37 Então, toda a multidão da terra ao redor dos gadarenos pediu-lhe para que se afastasse deles, porque estavam tomados por grande temor; e entrando ele no barco, retornou.
38 Kpála ɨnde lɨ osisiti bua aze bhʉ́ e aholo nalopolo lɨe pɨ Yesu me: «Yesu, ɨ dʉ me mʉ nde akʉnda-a, mo oó ka ma de, nɨ́ nʉ ne mʉ.» Engʉ́ bini, Yesu agie anɨ sidi, anɨ atsia apa pɨ anɨ me:
38 E o homem de quem haviam saído os demônios, lhe pedia para que pudesse estar com ele, mas Jesus o despediu, dizendo:
39 «Gie lɨmʉ agba mʉ, amba mʉ kpokpo ndʉ ’ngʉ́ ɨnde lɨ Ebhe amene e pɨ mʉ-o hana.» Abhomʉ-o, kpála ango-o atsia atapa ne kpokpo ndʉ ’ngʉ́ lɨ Yesu amene e pɨ anɨ-e hana bhʉ́ gʉdhʉ libhomu.
39 Retorna para a tua própria casa, e mostra quão grandes coisas Deus fez por ti. E ele foi pelo seu caminho, publicando por toda a cidade quão grandes coisas Jesus lhe fizera.
40 Nedhɨnga lɨ Yesu agie lɨe lɨe alɨ pála ekpɵ koko-o, okpála bhelé asia anɨ ndjɨndjɨ, anga ndʉ uo hana adʉ adjeke anɨ.
40 E aconteceu que, ao retornar Jesus, a multidão o recebeu com alegria; porque todos o estavam esperando.
41 Lɨ nedhɨnga bhomʉ-o, kpála bini akolo. A adʉ ’lɨ anɨ me Yailo. Anɨ adʉ nanɨ ngámá na etɨ nadje lɨ́lɨ gba Moidje na bɨlɨ bhomʉ-o. Anɨ atɨ bhʉ́ li ’dhʉ Yesu, anɨ atsia akikiliki lɨe pɨ anɨ me anɨ nʉ agba nɨ,
41 E eis que veio um homem chamado Jairo, que era um governante da sinagoga; e, prostrando-se aos pés de Jesus, pedia-lhe que fosse à sua casa;
42 anga ndɨlɨ gba anɨ na ɵɵlɵ adʉ masɨkpe de nakpi. Koli ndɨlɨ bhomʉ-o bha nanɨ ka anɨ bini, anɨ adʉ ne kalanga ndjɨkpa ne ká bhisi. Lɨ kpadjɨ-e, bhiti okpála asʉlʉ Yesu má wakaka!
42 porque ele tinha uma filha única, de cerca de doze anos, que estava à morte. Mas, enquanto ele ia, as multidões o apertavam.
43 A abhaka me ɵlɵ bini nde oo. Ɵlɵ ango-o, ngʉte adʉ atuko lɨ anɨ bhʉ́ sʉnda kalanga ndjɨkpa ne ká bhisi. [Anɨ andjia nanɨ tɨa lɨe hana pɨ omʉtɨa], engʉ́ bini, kpála bini tɨ nanɨ da nakobho anɨ de.
43 E uma mulher que tinha um fluxo de sangue havia doze anos, e gastara todos os seus sustentos com médicos, e não pôde ser curada por ninguém,
44 Anɨ ago ne akele Yesu, anɨ atsia abu ’kpa e lɨ bongo ’ta anɨ-o. Ngʉte-e ao bha kolo natuko lɨ anɨ maka ndjombe.
44 chegando por detrás dele, tocou na orla da sua veste, e imediatamente estancou o fluxo do seu sangue.
45 Abhomʉ-o, Yesu atsia ayi me: «A abu ’kpa e lɨ ma da?» Ndʉ uo hana agie me: «A ko naae ya de!» Piele atsia apa pɨ Yesu me: «Mʉsuno, bhiti okpála ɨnde asa mʉ ngbalina ɨnde-e, ngasʉlʉ mʉ ngao.»
45 E disse Jesus: Quem me tocou? Quando todos negavam, Pedro e os que estavam com ele disseram: Mestre, a multidão te aperta e te pressiona, e dizes: Quem me tocou?
46 Engʉ́ bini, Yesu atsia apa me: «Kpála bini abu ’kpa e lɨ ma, anga ma ambɨla me té angu gba ma-a akoto.»
46 E disse Jesus: Alguém me tocou, porque eu percebi que saiu virtude de mim.
47 Ɵlɵ ango-o au me Yesu ambɨla engʉ́ ɨnde nɨ amene e ambɨla. Abhomʉ-o, anɨ ago ne nagʉkʉ, anɨ tsia atɨ bhʉ́ li ’dhʉ Yesu. Anɨ atsia akpokpo pɨ Yesu kala ndʉ okpála hana ta ’ngʉ́ ɨnde anɨ abu ’kpa e lɨ anɨ lɨe, di ne maka anɨ akobho bha lɨe maka ndjombe-o.
47 Então, vendo a mulher que não podia ocultar-se, ela veio tremendo, e prostrando-se diante dele, declarou-lhe perante todo o povo a causa por que lhe havia tocado, e como ela fora curada imediatamente.
48 Yesu pɨ anɨ me: «Ndɨ ɵlɵ-e, mo okobho, anga mo obhuka ma kʉkʉlʉ. Nʉ ne guo ’ngʉ́ .»
48 E ele lhe disse: Filha, tem bom ânimo, a tua fé te sarou; vai em paz.
49 Nedhɨnga lɨ Yesu adʉ apa lɨe mo-o, kpála bini ayie agba ngámá Yailo, anɨ ago apa pɨ anɨ me: «Ndɨlɨ gba mʉ-o andjili. Mo ondála matá mʉsuno de.»
49 Enquanto ele ainda falava, veio alguém da casa do governante da sinagoga, dizendo: A tua filha está morta; não incomodes o Mestre.
50 Engʉ́ bini, lɨ Yesu adje anɨ lɨe, anɨ atsia apa pɨ Yailo me: «Mo odjé tsʉlʉ de, dʉ bha ne nabhuka, ndɨlɨ gba mʉ-o akóbho makobho.»
50 Mas Jesus, ouvindo-o, respondeu-lhe, dizendo: Não temas; crê somente, e será salva.
51 Lɨ Yesu akolo lɨe agba ngámá Yailo, anɨ zɨba de me kpála bini lɨ nganda nɨ abhʉ́ ’tɨ-e de, bha bini Piele, Djaa ne Djakɨ, a la bhadi-e ’dyɨ ndɨlɨ-e ne ’hi ndɨlɨ-o.
51 E, ele entrando na casa, não permitiu que nenhum homem entrasse, senão a Pedro, e a Tiago, e a João, e ao pai e a mãe da menina.
52 Ndʉ okpála ɨnde adʉ oo hana, adʉ atʉ ue ne naku ’gbá ngʉ́ ndɨlɨ ango-o. Abhomʉ-o, Yesu atsia apa pɨ uo me: «Yi o naku ’gbá! Ndɨlɨ-e kpi de, engʉ́ bini, anɨ tɨla.»
52 E todos choravam, e a pranteavam; mas ele disse: Não choreis; ela não está morta, mas dorme.
53 La-a, u aholo namʉ anɨ anga u adʉ ambɨla ndjɨndjɨ me ndɨlɨ-e akpi.
53 E eles riam dele, para o desprezarem, sabendo que ela estava morta.
54 Abhomʉ-o, Yesu aholo ’kpa anɨ, anɨ atsia asʉla kpekpeke me: «Ndɨka ma, yie bhʉ́lá!»
54 E ele, pondo-os todos fora, tomando-a pela mão, e clamou, dizendo: Menina, levanta-te.
55 Ndɨlɨ-e azuku, anɨ ayie bhʉ́lá kolo má gala! Yesu atsia aha lɨ́lɨ pɨ uo me, u ha ezʉ pɨ anɨ.
55 E o seu espírito voltou, e ela se levantou imediatamente; e ele ordenou que lhe dessem de comer.
56 Okpála ɨnde azu anɨ angamba naali. Engʉ́ bini, Yesu agbele ’dje uo kpekpeke me u apá belegʉ engʉ́ ɨnde akodho ’kpɨ́-e pɨ kpála bini de.
56 E seus pais ficaram admirados; mas ele ordenou-lhes que a nenhum homem contassem o que havia acontecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.