Mateus 13
Godoni Vu'a Maiu'ina (MCQ) vs NVT
1 Ijí veaka nikwinuꞌina kajiano Jesuho ijí sea kajaho areꞌi kaivo vaꞌe soha rori hinana.
1 Mais tarde, naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e sentou-se à beira-mar.
2 ꞌEꞌeme nihoꞌo ea mapoka rarena jihunaꞌe Hu vaꞌe sisima vaji ajima asuma hinana. ꞌEꞌejume ea mapoka ijí soha rori namijara.
2 Logo, uma grande multidão se juntou ao seu redor. Então ele entrou num barco, sentou-se e ensinou o povo que permanecia na praia.
3 ꞌEjumakiviꞌi Hu sisima vaji namine uneunechaka mapokijija hai najahana. ꞌEnarena ijá ꞌiama Ea pina vaꞌe ꞌina ꞌoꞌiro vaꞌana.
3 Jesus contou várias parábolas, como esta: “Um lavrador saiu para semear.
4 ꞌEꞌeme ꞌina ꞌahoꞌa ꞌunamu ꞌahi arihume ukapo ro ijara.
4 Enquanto espalhava as sementes pelo campo, algumas caíram à beira do caminho, e as aves vieram e as comeram.
5 ꞌEjume ꞌina ꞌahoꞌa muna ꞌahi mweꞌa maꞌuako namaji arihajija marakoꞌa riavara kaivo chinuma jojora parejara. Ijihuni maijaho muna ꞌaha mweꞌa maꞌuako namana.
5 Outras sementes caíram em solo rochoso e, não havendo muita terra, germinaram rapidamente,
6 ꞌEꞌeme vei ꞌeꞌuna rena ijaho chinuma jojora paꞌanaꞌomo ꞌanie sarasahara.
6 mas as plantas logo murcharam sob o calor do sol e secaram, pois não tinham raízes profundas.
7 ꞌIna ꞌahoꞌa ija sisei vaji arihajija riame ajivara kaivo ija sisea kaꞌene oma rukina kajipo raorihume siserasahe ꞌina parejara.
7 Outras sementes caíram entre espinhos, que cresceram e sufocaram os brotos.
8 ꞌEnakaivo ꞌina ꞌahoꞌa mweꞌa mai ꞌojajaho riame marasahe ꞌina ꞌahoꞌa mapoka (30) rejume ꞌahoꞌa mapoka mapoka (60) rejume ꞌahoꞌa nihoꞌo mapoka mapoka (100) rejara.
8 Ainda outras caíram em solo fértil e produziram uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada.
9 ꞌEnakúne irara ataa rukina reꞌamajaho ataa apúsame heꞌamana ꞌiamana.
9 Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”.
10 ꞌEjumakame Huni tisaiporuepo roe Jesu apome ijá ꞌwava A iraka vene pu vuꞌa ꞌwaramujaho haaru ꞌwaramo? ꞌwavara.
10 Os discípulos vieram e lhe perguntaram: “Por que o senhor usa parábolas quando fala ao povo?”.
11 ꞌEjume Hura pu ijá ꞌiama Ja Huni arijihuni hemijaho najahume ja nihena kavara kaivo pu maiꞌo pahene pakaviꞌina.
11 Ele respondeu: “A vocês é permitido entender os segredos do reino dos céus, mas a outros não.
12 Ea pina hu ꞌahoꞌa naꞌeje ꞌahoꞌa ꞌuꞌo ꞌekuna. ꞌEje ea pina huna poku panaꞌavajaho mahoꞌo ꞌetujahuna.
12 Pois ao que tem, mais lhe será dado, e terá em grande quantia; mas do que nada tem, até o que tem lhe será tirado.
13 ꞌEnakaivo Nara haa kaꞌene ꞌwaravujihuni maijaho ikena. Pu kavu kaivo ijihuni maijaho pakavu. ꞌEne pu heju kaivo ijihuni maijaho pahene pakavu.
13 É por isso que uso parábolas: eles olham, mas não veem; escutam, mas não ouvem nem entendem.
14 Nitama poropetia kaꞌene Aiseana ꞌwavujara Godoni ira vaji pu rona ꞌwaramajaho nimai renu.
14 “Cumpre-se, desse modo, a profecia de Isaías que diz: ‘Quando ouvirem o que digo, não entenderão. Quando virem o que faço, não compreenderão.
15 Ijihuni maijaho ea kehipuni ojijaho nihoꞌo kisina rejara. ꞌEne puni ataijaho tanumajihunaꞌe pu hami paheju. ꞌEne puni niijaho tanurihuꞌe pu pakivu. Ijihuni maijaho pu vejuroꞌi puni nia ꞌee ataa jarae ꞌee puni oja jarae hene veje pu taꞌarohakame Nara veje pu sonahihuna ꞌwamana.
15 Pois o coração deste povo está endurecido; ouvem com dificuldade e têm os olhos fechados, de modo que seus olhos não veem, e seus ouvidos não ouvem, e seu coração não entende, e não se voltam para mim, nem permitem que eu os cure’.
16 ꞌEnakaivo joni nia merajihukame niriara. Ijihunaꞌe ja kihuna. ꞌEne joni ataa jaraajihunaꞌe ja heju.
16 “Felizes, porém, são seus olhos, pois eles veem; e seus ouvidos, pois eles ouvem.
17 ꞌEnakúne hami vwihananaꞌavara. Poropetia ꞌee ea arira mapokaꞌe ura jara uneunechaka kima hejujihi kima heꞌi ꞌahiara kaivo pu pakima pahejara.
17 Eu lhes digo a verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês têm visto e ouvir o que vocês têm ouvido, mas não puderam.
18 ꞌEnakúne ꞌina huni haijihuni maijaho heꞌavara.
18 “Agora, ouçam a explicação da parábola sobre o lavrador que saiu para semear.
19 ꞌIna kaꞌene ꞌunamu toi arihajihuni maijaho ikena. Pu Godoni arijihuni vuꞌa hejura kaivo ijihuni mai pahejura. ꞌAvena siseijara roareꞌe Godoni ira kaꞌene puni oja vaji namujaho ꞌetujiha ꞌatoꞌarumuna.
19 As sementes que caíram à beira do caminho representam os que ouvem a mensagem sobre o reino e não a entendem. Então o maligno vem e arranca a semente que foi lançada em seu coração.
20 ꞌEnakaivo ꞌina kaꞌene muna ꞌahi arihajija ea hu Godoni vuꞌa iviamaa kakaro henujaho hu nihoꞌo teamaꞌejuꞌe ꞌekuna.
20 As que caíram no solo rochoso representam aqueles que ouvem a mensagem e, sem demora, a recebem com alegria.
21 ꞌEnakaivo ꞌinijaho nihoꞌo oja vaja chinuma pasamanaꞌomo Godoni iriji nimai rojujihuni hahi unenuꞌu pini sisea puni haha ꞌahi renaujaho pu marako rana ꞌoꞌujuꞌe ani vaꞌuna.
21 Contudo, uma vez que não têm raízes profundas, não duram muito. Assim que enfrentam problemas ou são perseguidos por causa da mensagem, cedo desanimam.
22 ꞌEne ꞌina kaꞌene ija sisea vaji arihajaho ea hu Godoni vuꞌa henu kaivo uneunecha kaꞌene mweꞌa kehunijiru vwihane ꞌee monia ꞌekahuni ꞌunamijara pisiviuꞌe Godoni vuꞌa kajaho veurahuꞌe maa parenuna.
22 As que caíram entre os espinhos representam outros que ouvem a mensagem, mas logo ela é sufocada pelas preocupações desta vida e pela sedução da riqueza, de modo que não produzem fruto.
23 ꞌEnakaivo ꞌina kaꞌene mweꞌa mai arihajija ea hu Godoni irakaho hene ꞌeka venuna. Ea ꞌahoꞌa nihoꞌo mapoka mapoka (100) rejuꞌe ea ꞌahoꞌa nihoꞌo mapoka (60) rejuꞌe ea ꞌahoꞌa mapoka (30) rejura ꞌiamana.
23 E as que caíram em solo fértil representam os que ouvem e entendem a mensagem e produzem uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada”.
24 Vukúꞌo Jesura haa pina ꞌwaramarena ijá ꞌiama Godoni arijihuni maijaho areri ei pini ꞌina kaꞌene mamaiji ꞌeka vaꞌe ꞌonujaꞌina.
24 Esta foi outra parábola que Jesus contou: “O reino dos céus é como um agricultor que semeou boas sementes em seu campo.
25 ꞌEnakaivo ea mapoka noturanaꞌeme huni naki pini ꞌina sisea ꞌeka roe ꞌwitia vaja kajiano atoꞌaruma vaꞌana.
25 Enquanto os servos dormiam, seu inimigo veio, semeou joio no meio do trigo e foi embora.
26 ꞌEꞌeme ijí ꞌwitia kajaho ritati ꞌanae maa reꞌeme ijiꞌa ijihuni vaji ija sisea kajihuni ꞌina ꞌuꞌo ꞌurina samaahiramana.
26 Quando a plantação começou a crescer, o joio também cresceu.
27 ꞌEjumakame ea kajihuni pwehipo roe ea kajaho ijá ꞌwava Natohwe! A ꞌina maaru juasiꞌa kajaho ꞌonana kaivo ꞌú ija siseakaho ichá rene roe ijaho ꞌurijare? ꞌwavara.
27 “Os servos do agricultor vieram e disseram: ‘O campo em que o senhor semeou as boas sementes está cheio de joio. De onde ele veio?’.
28 ꞌEjume hura ijá ꞌiama Nuni nakapo raki ꞌeka roe ꞌojara ꞌiamana. ꞌEjume pu hu apome ijá ꞌwava ꞌEnaꞌomo núra vaꞌe ija sisea kajaho jahekuhuna ura renau ꞌwavara.
28 “‘Um inimigo fez isso’, respondeu o agricultor. “‘Devemos arrancar o joio?’, perguntaram os servos.
29 Hu eha vene ijá ꞌiama Oo ja iviamaa ija sisea kaji jaheju rojiꞌi ꞌwitia kaji jaheꞌavarono pajaheꞌeja.
29 “‘Não’, respondeu ele. ‘Se tirarem o joio, pode acontecer de arrancarem também o trigo.
30 ꞌEnakúne makaꞌeje ꞌina kajaho ajive ija sisea kaji ꞌuꞌo ajimuvaꞌo ꞌina kajaho tuvakaviꞌi ijiꞌa nara ea ꞌahoꞌa ꞌekakame ijipo ija sisea kajaho jahejiꞌi useakame ꞌeka vaꞌe veni jahuna kaivo ꞌwitia kajija taireviꞌi irechahuna ꞌiamana.
30 Deixem os dois crescerem juntos até a colheita. Então, direi aos ceifeiros que separem o joio, amarrem-no em feixes e queimem-no e, depois, guardem o trigo no celeiro’”.
31 ꞌEꞌikaivo Jesura vukúꞌo haa pina ijá ꞌiama Godoni arijaho areri kwava ꞌina saꞌina. ꞌEnaꞌomo emai apena vaꞌe huni juasiꞌi ꞌonamana.
31 Então Jesus contou outra parábola: “O reino dos céus é como a semente de mostarda que alguém semeia num campo.
32 ꞌInakaho nihoꞌo maꞌuꞌumaa. ꞌEnaꞌomo riamareꞌe nihoꞌo icha natohwaꞌe rejuꞌe ukapo roe ijihuni anuama ꞌahijino nesa vene hijura ꞌiamana.
32 É a menor de todas as sementes, mas se torna a maior das hortaliças; cresce até se transformar em árvore, e vêm as aves e fazem ninho em seus galhos”.
33 ꞌEne vukúꞌo Jesuho haa pina ꞌwaramana. ꞌEnarena ijá ꞌiama Godoni arijaho areri napari isitia kaꞌene harava ꞌeke puretia venareꞌe ꞌonahukame hwena ajivujaꞌina ꞌiamana.
33 Jesus também contou a seguinte parábola: “O reino dos céus é como o fermento usado por uma mulher para fazer pão. Embora ela coloque apenas uma pequena quantidade de fermento em três medidas de farinha, toda a massa fica fermentada”.
34 Jesura uneunechaka mapokijija ea mapoka haaru ꞌwaramana. ꞌEnakaivo Hu ea kajija vuꞌa pina nihoꞌo ma maha paꞌwaramana.
34 Jesus sempre usava histórias e comparações como essas quando falava às multidões. Na verdade, nunca lhes falava sem usar parábolas.
35 Hura ijaꞌina venajihuni maijaho nitama poropeti raka kaꞌene ꞌwaramajara nimai nimai reꞌamarono avanana. Ikaꞌina ꞌwaramana
35 Cumpriu-se, desse modo, o que foi dito por meio do profeta: “Eu lhes falarei por meio de parábolas; explicarei coisas escondidas desde a criação do mundo”.
36 ꞌEnarena Jesuho ea mapokijija irechamiꞌi kaivo sei vaji vaꞌumakame Huni tisaiporu vaꞌe apome ijá ꞌwava ꞌIna kaꞌene juasiꞌi ꞌoꞌeme ija siseijiꞌi ꞌurijajihuni maiji ꞌwaruma ꞌwavara.
36 Em seguida, deixando as multidões do lado de fora, Jesus entrou em casa. Seus discípulos lhe pediram: “Por favor, explique-nos a história do joio no campo”.
37 ꞌEjume Hu ijá ꞌiama Ea kaꞌene ꞌina maa ꞌona ꞌonujaho Emaa Puni Harihijina.
37 Jesus respondeu: “O Filho do Homem é o agricultor que planta as boas sementes.
38 ꞌEnakaivo juasiꞌijaho ike mweꞌakena. ꞌEne ꞌina kaꞌene mamaijija ea kaꞌene Godoni eijihina. ꞌEnakaivo ija siseijaho ꞌavena siseijihuni ehijijihina.
38 O campo é o mundo, e as boas sementes são o povo do reino. O joio são as pessoas que pertencem ao maligno,
39 ꞌEnakaivo naka kaꞌene roe ija sisea ꞌonajaho ꞌavena siseijina. ꞌEne ꞌina kajara tuame areri reꞌamajaho mweꞌakara paꞌarehuni urijina. ꞌEne juara kajaho ona ojiꞌinapo sahuna.
39 e o inimigo que plantou o joio no meio do trigo é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 ꞌEnaꞌomo ija sisea nianae veni jaujaꞌina mweꞌakara paꞌareꞌamani veijino ijaꞌinaꞌe jahuna.
40 “Da mesma forma que o joio é separado e queimado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Emaa Puni Harihijara Huni ona ojiꞌina irechamie ijipo mweꞌa kakino ea kaꞌene emaa venauꞌe sisea vejujihija ꞌee sisea vejiꞌina kajija nianae ꞌekahuna.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, e eles removerão do reino tudo que produz pecado e todos que praticam o mal
42 ꞌEjakame ꞌeke atoꞌarumaꞌe vena kaꞌene nihoꞌo aniꞌina vajijino renareje niramarume kuchikuchiviꞌi upaja chanichaniviꞌi nahuna.
42 e os lançarão numa fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 ꞌEꞌeje Godoni eijija puni Omijihuni ari vea punaꞌi risaꞌeje hihuna. ꞌEnakúne ea kaꞌene ataa rukinijija ataa apúsame heha.
43 Então os justos brilharão como o sol no reino de seu Pai. Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”
44 Godoni arijaho areri moniaꞌe ea ꞌahopo juasiꞌi apúrinanavuꞌe namujaꞌina. ꞌEnaꞌomo ei pini vaꞌe kamarena vukúꞌo apene ani apúrinanaꞌi kaivo hu nihoꞌo teamaꞌejuꞌe vaꞌe huni uneunecha mapokijijahija ea ꞌahoꞌaꞌe ꞌimena ranavume hu monia kajino apena vaꞌe juara kajaho ꞌimenana.
44 “O reino dos céus é como um tesouro escondido que um homem descobriu num campo. Em seu entusiasmo, ele o escondeu novamente, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou aquele campo.”
45 ꞌEne kúꞌo Godoni arijaho areri ea kaꞌene perua saramujaꞌina.
45 “O reino dos céus também é como um negociante que procurava pérolas da melhor qualidade.
46 ꞌEnuvaꞌo kwinuꞌwi kamareꞌe vaꞌe huni uneunecha mapokijija ea ꞌahoꞌa ꞌimena ranavume hu monia kajino apene perua kajaho ꞌimenana.
46 Quando descobriu uma pérola de grande valor, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou a tal pérola.”
47 ꞌEne Godoni arijaho areri nameaꞌe soha vaji ꞌonamareꞌe kija ani aniꞌina siriravujaꞌina.
47 “O reino dos céus é, ainda, como uma rede de pesca que foi lançada ao mar e pegou peixes de todo tipo.
48 ꞌEnareꞌe namea kajaho ituꞌoꞌujukaviꞌi unama tairia roe rori ranaꞌi kaivo kija kaꞌene mamaijija nianae katija vena useꞌi kaivo siseijija atoꞌaruvara.
48 Quando a rede estava cheia, os pescadores a arrastaram até a praia, sentaram-se e juntaram os peixes bons em cestos, jogando fora os ruins.
49 ꞌEnaꞌomo vea kaꞌene mweꞌakara paꞌareꞌamani veijino Godoni ona ojiꞌinapo roajimareje ea sisea kaꞌene Godoni eijihipuni vaji hijujija ahaahuna.
49 Assim será no fim dos tempos. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 ꞌEne ꞌeka vaꞌe vena kaꞌene renujino atoꞌaruve ijí renareje kuchikuchime ꞌee niramarume upaja chanichaniviꞌi nahuna ꞌiamana.
50 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 ꞌEꞌikaivo Jesura pu aporama ijá ꞌiama Ja ike uneunecha kaꞌene Nara ꞌwaravukehi puni maijaho ja niheju ꞌiavume pu ijá ꞌwava ꞌIꞌa nú niheju ꞌwavara.
51 Vocês entendem todas essas coisas?” “Sim”, responderam eles.
52 ꞌEnajihuni hahi Sikuraipia kaꞌene Godoni arijihuni tisaiporua rejajija areri aachia anesuraꞌomo ijí puni aachiꞌa vaja kajino uneunecha maiuꞌina ꞌee sahasa ꞌeka rouna ꞌiamana.
52 Então ele acrescentou: “Todo mestre da lei que se torna discípulo no reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro verdades preciosas, tanto novas como velhas”.
53 ꞌEjume Hu haa kajaho ꞌwaravume paꞌarejume ijí ruha kajaho areꞌi kaivo ꞌurina vaꞌana.
53 Quando Jesus terminou de contar essas parábolas, deixou aquela região
54 ꞌEnarena Hu vaꞌe Huni ari ꞌeꞌune ijino puni Sinakoku vaji pu najahumakame Hura vuꞌa kaꞌene ꞌwaramaji ea henareja nihoꞌo oja hwaꞌusunahara. ꞌEjuma kamareja pu ijá ꞌwava ꞌÚ ike vuꞌa anejakaho Hu ichihi apenane? Hura uneunecha kaꞌene ea areri pavejura kaꞌene venajaho ichihi apenane? ꞌwavara.
54 e voltou para Nazaré, cidade onde tinha morado. Enquanto ensinava na sinagoga, todos se admiravam e perguntavam: “De onde lhe vêm a sabedoria e o poder para realizar milagres?
55 ꞌÚ Hu kapinita ijihuni Hariha pana raka? ꞌEne Meriho Huni oha pana raka? ꞌEne Jemisi ho Josapi ho Saimani ho Juta ho ijá Huni ꞌuꞌuhija pana raka?
55 Não é esse o filho do carpinteiro? Conhecemos Maria, sua mãe, e também seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas.
56 ꞌEne Huni maꞌipija mapokaꞌe iki hijura raka? ꞌÚ ea ikaho ichihicha harura kajaho apenane?
56 Todas as suas irmãs moram aqui, entre nós. Onde ele aprendeu todas essas coisas?”.
57 ꞌwaꞌi kaivo pu Hu pataarohara. ꞌEjumakame Jesura ijá ꞌiama Poropetijaho eaka mapoka kaꞌene kwaka mapokakino hijujija Huni ira hena taꞌarohuna kaivo ea kaꞌene Huni ara anemai hijujipo hena pataarohura ꞌiamana.
57 E sentiam-se muito ofendidos. Então Jesus lhes disse: “Um profeta recebe honra em toda parte, menos em sua cidade e entre sua própria família”.
58 ꞌEjume Huni arijino uneunecha kaꞌene ea areri pavejura kaꞌene ijí mapoka pavenajihuni maijaho pu panimai rojumakame ijihunaꞌe avanana.
58 E, por causa da incredulidade deles, realizou ali apenas uns poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.