Atos 19
INTATA ȽE'ȽIJEI (MCA) vs NTLH
1 Ha' Apolos i'ni' pa'aj hakha' witset Corinto, qa hakha'ƚe Pablo qa nekikiyek hekhewe' sehel les totsetspha'm, ma' qa namets ha' Efeso. Qa yi'wen he' uja'x yijayan iye pa' Intata.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 Ha' Pablo qa yit'ijets: —¿Me hats ƚ'estiyiƚij pa' Espíritu Santo in i'nk'a ƚ'ek'eni'ƚets pa'aj?— Hekhewe'en qa yeku'ƚ: —Nite', qa nite' k'impiye'eƚij iye in na'l pakha' ewi'ƚ Espíritu Santo.—
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Ma' qa ha' Pablo qa yit'ijets: —¿Pa'n ƚii pakha' ƚempuliji'ƚijju'?— Hekhewe'en qa yeku'ƚ: —Ka' Juan Bautista'ik'i tsimpulijini'ƚju'.—
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Ha' Pablo qa yit'ijets: —Pa' Juan Bautista'ik'i wenqimpulijinij pa'aj in t'ejuyets qu' jinteli'ij pe' uƚ'ets in jitaqsiijkii, qa yit'ijji'ju' pa'aj pekhewe' jukhew, qu' netk'enets hasu'uj neqeku' pakha' teke'lenju' qu' nanam, ikji', hakha' Jesús.—
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Hekhewe'en in yepi'ye' ek'i aka'an, ma' qa wempuli'jijju' aka' ƚiiji' pa' Yatsat'ax'inij Jesús.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Qa ha' Pablo in t'eku'mipji'kii hekhewe'en, qa nametsju' qa i'nipji' pa' Espíritu Santo hekhewe'en, ma' qa ƚ'ajƚi'ij in tujtseikal ke' ƚe'lijei qa iyetij iye kekhewe' tisij pa' Espíritu Santo qu' nit'ij hekhewe'en.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Uja'x yamets hekhewe'en doce (12) he' jukhew.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Ha' Pablo qa uyifi ke' judiol ƚe'lijtsitjii, qa hikha' qa we'nq'ijatsheni'kii we'nt'unhet yamijets wetshetk'ewi'ƚ juwelits, qa wetku'ƚiƚijju'kii qe qa' nenfeljiimha in t'ejuyets pa' tenek'enheiji' pa' Dios.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Qa na'lƚe hekhewe' uja'x yit'unhet pe' ƚatawjets qa nite' yisu'un qu' netk'enik'i, ma' qa uƚ'etsik'i ƚe'lijeyij pakha' Wit'ikheyi'j qa week yepi'ye'ji'jij hekhewe' olots kekhe' witlijtsitjiyifi. Ma' qa ha' Pablo qa yak'esik'ui qa yeka'x hekhewe' tek'enik'i kekhewe' nifel, qa week neƚuts nifelji'ji'm i'nijifi kekhe' witq'ikatjii yatsat'axij hakha' Tirano.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Qa aka'an qa ikij yamijets wetsjuk ininqapits, qa week hakha' sehe' Asia in impi'yelij eke' ƚe'lijei pa' Yatsat'ax'inij, week pe' judiol qa pe' nite' judioltax iye.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Qa pa' Dios qa yaqsiijkii kekhewe' i'nk'aƚe te'wenhetii ham ƚunyejeyi'iju'ƚ i'nijji' hekhewe' ƚokoyei ha' Pablo,
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 qe ƚunye'j ji'ij iye in wetka'xƚeji'jii hakha' ƚeqe penyilo yejutshenets ƚenejut'ax qa ha' wetjupheƚji'jij iye ƚ'ithayiwo hekhewe' wanqaats'eju', ma' qa pe' ƚawtsheitax qa ikjiik'uifik'i qa pe' espíritus uƚ'ets qa ikik'uifik'i iye pe' i'ntaxji'.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Na'lƚe iye pe' uja'x judiol, yijalki'sjiij qu' nukinji'ijfik'i pa'qu' espirituye' uƚ'ax, qa yisu'untax pa'aj qu' nit'iji' aka' ƚii pa' Yatsat'ax'inij Jesús pekhewe' i'nji' pe' espíritu uƚ'ets, qa yittaxijets pa'aj: —K'ayaji'iƚijets aka' ƚiiji' pa' Jesús qu' ma'aƚfik'i, hik pakha' nifelji'ij ha' Pablo.—
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Aka'an yijaajintax pa'aj pe' wetsjuk tatsai (7) ƚelits pa' ewi'ƚ jukhew judío ƚii Esceva, ewi'ƚ pekhewe' tenek'enhe'yipji' pe' pa'il.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Qa pakha'ƚe espíritu uƚ'ax qa yeku'ƚ pa'aj, qa yit'ijets: —Ha' Jesús tsikfe'lets qa tsikfe'lets iye ha' Pablo, qa ekhewelƚi'iƚ, ¿pa'n ejunyejeyi'ƚ?—
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Ma' qa pa' jukhew pakha' i'nji' pa' inwo'met qa t'ilit ji'teje'mkii pekhewe'en, qi in t'un pa'aj, pakha'an qa nilanju' pa'aj pekhewe'en. Qa niwjaf'itju' iye pe' ƚeqhinatayik'i, pekhewe'en qa ilatik'uifik'ikii pe' wititsi' ƚuk'elƚekii ham ƚeqhinataye', qa s'eiju' pa'aj pe' ƚ'ajitsik'i.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Qa hekhewe' week Efeso ƚeiƚets judiol qa hekhewe' iye nite' judiol in nikfe'lets qa qi in nijiwei. Ma' qa aka' ƚii pa' Yatsat'ax'inij Jesús qa qi in yiwqinhetji'ha.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Qa olots iye hekhewe' hats nite' yeqeku'tax pa'aj qa in ƚunye'jek in nite' yisu'untax qu' nili'ij pa' ƚunyejei, ma' qa hats neketskii qa tetfelijha qu' nili'ij week pekhewe' uƚ'ets yaqsiijkii.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Ma' qa olots hekhewe' weihetetstax (brujos), neka'xkii ke' ƚafaakanhei qa ewi'ƚ yeni', qa ne'ƚju' qa' week yi'wenij in ne'ƚju'. Qa in yejeyumtshenji' ke' week witfaakanheyik'i, qa yamets ƚajanye'j cincuenta mil (50.000) nijketits ne'ej plata.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Qa aka'an in ƚunye'jkii qa les in t'un in t'ijaifik'i qa week neƚuts les in olotsija pekhewe' tek'enets ekewe' ƚe'lijei pa' Yatsat'ax'inij.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Qa in hats ƚ'anu'upji' ekewe' wekwek, ha' Pablo qa hats yisu'un qu' namii ha' Jerusalén qu' hats nanq'aajipji' qu' nijalki'sik'i he' sehel Macedonia qa ha' Acaya, qa yit'ij: —Qu' natsamii ha' Jerusalén, qa' natsamii iye pa' Roma.—
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Ma' qa yiwathayinketii ha' sehe' Macedonia hekhewe' wetsjuk he' ƚ'ithayifetskii, Timoteo qa ha' Erasto. Qa hakha'ƚe Pablo qa mexe amani' ha' sehe' Asia pa'n uja'x ke' semanal.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Hik aka'aj kakha' ƚahats'ij qa na'l he' t'ayijji' in nayu'kii qa taya'yij wetju'ƚ, nite' ƚammi'sƚe qe olots, qe ta'ƚijupi' pakha' Wit'ikheyi'j jiyamitii na' wa's.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Qe ta'ƚets pa' ewi'ƚ naqsi'jju' pe' fo' nijketits (plata), ƚii Demetrio, qa naqsi'jju' pe' witlijtsitjii ƚelits plata, yojonketik'i pe' qi ƚe'lijtsitjii pe' witeqsi'nq'alki' Diana, ma' qa qi in yaxinenij pe' ƚ'astai qa pekhewep iye ƚ'ithayinyejeyiju'ƚ.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Pakha'an qa no'thet wetju'ƚ week enewe'en qa pekhewep iye hik ƚunyejei iye pe' ƚ'ithayijkitits, qa yit'ijji'ju' pa'aj: —Yithayifets, ekheweli'ƚ ƚenikfe'li'ƚets in ham hame' ine'm qa ewi'ƚƚe in ta'ƚets ekewe' jitanaqsi'jju'.
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Ƚi'weni'ƚ qa ƚepi'ye'eƚ iye in nite' ewi'ƚƚe ha'ne Efeso, qe yaqaamij qu' weeke' ha'ne sehe' Asia, ha'ne Pablo in hats yitujtseikaninik'ui pe' ƚaqjamtikineyejeikii pe' olots jukhew, ma' qa hats yitetwek'elhit, qa yitjiijets ekewe' diosits ƚaqsijiiju' ene' jukhew in nite'te' yijaalija.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Qa nite' ewi'ƚƚe qu' iftsaxe'ets ekewe' i'nithayijkitits qu' ham ne'weju'ƚi'ij, qe nekhe' iye qi ƚe'lijtsitjii ne' qi dioski' Diana qu' ham ne'weju'ƚi'ij iye, qa nekhe'en iye qu' netutenhetii iye, nekhe' iyinets ha'ne week Asia qa week iye ha'ne sehe' ipji' in iyinets nekhe'en.—
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 In yepi'ye' ek'i aka'an, qa qi in nayu'kii, qa taya'yij wetju'ƚ, qa yit'ijju': —¡Qiji'ha ne' Diana efesios ƚakha'!—
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Qa week ha' witset nite' nikfe'lij wetju'ƚ pa'n ƚunyee'jkiiha. Ma' qa te'nekumhi'yi' ha' Gayo qa ha' Aristarco, ƚijts'eyekkii ha' Pablo, Macedonia ƚeiƚets. Qa yeka'xii hakha' qi ƚ'ithi'wet joofji'ju' (teatro).
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Qa ha' Pablo in yisu'untax qu' nuyetsji' hekhewe' not'axi' wetju'ƚ hakha' qi ƚ'ithi'wet, qa hekhewe' yijayan pa' Intata qa niyejinju' nite' ƚexkelij.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Qa hekhewe' iye uja'x, hekhewe' tenek'enhei ha' sehe' Asia, ƚejuwaikal ha' Pablo, qa inqekenijiikii iye ke' ƚe'lijei qa nite' yili'ij in iyinijetskii qu' hasu'uj iye qu' nijamti'ets qu' nakii qa' nuyetsji' hakha' qi joofji'ju' ƚ'ithi'wet.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Hekhewe' tayai wetju'ƚ uja'x he' taya'yij wetju'ƚ pa' ewi'ƚ qa hekhewep qa taya'yij wetju'ƚek pakhap iye, qe na'l pakha' nite' nikfe'lij wetju'ƚ, qa yaqaamij qu' weeke' in nite' nikfe'lets pa'n ƚii pa' ta'ƚijupi' in not'ax wetju'ƚ.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Qa pe' uja'x pekhewe' olots qa yumtitax qu' pakha'ye' Alejandro qu' hik pakha'ye' qu' nata'ƚijupi', qe pekhewe' judiol yiwu'mik'ikii pa'aj qe qa' ts'ap'aye'ji'ju' pe' week. Ma' qa pa' Alejandro qa yittaxijkii pa'aj k'ewk'ew pe' ƚokoyei hats'inha qu' weiyi'ipji', qe yisu'untax qu' nenfel pe'qu' ƚe'lijeye' qu' netweyik'i pe' judiol.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Qa in nikfe'lƚi'ij hakha'an pa'aj in judío, ma' qa hats week taya'yij wetju'ƚ, qa yamijets wetsjuk hora in taya'yij wetju'ƚ: —¡Qiji'ha ne' Diana efesios ƚakha'!—
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Ma' qa pakha' secretario ipji' hakha' witset, in hats yiselelitju' pa'aj hekhewe' olots, qa yit'ijji'ju': —Efeso ƚeiƚets, ¿me na'l pa'qu' ewi'ƚe' jukhewe' qu' nite' nenikfe'le'ets ha'ne ƚetset ene' efesios in yejeƚetsha ne' qi ƚe'lijtsitjii ne' qi Diana qa nakha' iye ƚesi'nq'al ta'ƚiipha'm na' wa's in namiiju'?
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Qa in ham pakha' qu' nit'ijets qu' nite' yija'ye' aka'an, qa' ikesimeni'ƚ, hasu'uj aqsi'jƚi'iƚijkii pe'ye' qu' nite' nojoye' qu' ijamti'iƚkii.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Qe nekhewe' jukhew ƚenka'xi'ƚ nite' t'ejtenim ne' qi ƚe'lijtsitjii ne' qiji' Diana, qa nite' iye uƚ'etsik'ikii pe'qu' ƚe'lijeyi'ij ne' inqe dioski'.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Qa hik ta'ƚijupi', na' Demetrio qa nekhewep iye ƚ'ithayinyejeyi'ƚ wetju'ƚ, qu' nana'l pa'qu' nutenij qu' nata'ƚets pe'ye', nekhewe' juezits hats notkikii qa nekhewe' iye tenek'enhei. Enfeli'ƚi'm pakha' qu' uteni'ƚ qu' nata'ƚets pe'ye'.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Qa qu' nana'lƚe pa'qu' les qiye'ji' in ƚunye'jkii, qa' eneki'ƚijii qu' enfeli'ƚi'm qa yamji'jets qa week not'axji'ij wetju'ƚ nekhewe' tenek'enhei.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Qe yijaa'ija inekhewel in hats iftsaxets qu' juƚ'etse'ju' qu' nata'ƚets aka' hane'ej ƚunye'jkii, qe ham pa'qu' ƚe'wise'ju' qu' nata'ƚijupi' aka'an, qa aka'an in ƚunye'j qa nite' ƚeke' qu' jintefel pa'qu' nata'ƚijupi' in ƚ'aya'yi'ƚ wetju'ƚ qu' jintafaakanhetiitax.—
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 In yili'ij pa'aj aka'an in yit'ijji'ju', ma' qa yiyaji'ets qu' week nak'eskii.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.