Lucas 12

Ke meupiya ne tudtul mekeatag ki Hisu Kristu (MBI) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Keta ne hewii ne denda ne menge etew se nevurun su ebpemekedtekutakey ran en. Ne rutun ne migkahi si Hisus, ugaid ne iyan din edlelehan ke menge edumdumaan din, ke sikandin te, “Ingati niyu te kenà kew egkepeneheewit rut te menge ulaula te menge Peresiyu su ibpekitakita ran dà ke ulaula ran diyà te etuvangan te menge etew su iring ini rut te ibpelevag te pan ne ed-eneb.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Langun te netelevan guntaani,
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Langun ne impeleglelahey niyu te merusirem
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Menge suled ku,” ke si Hisus, “iyan ku igkahi keniyu ne kenà kew meandek dut te menge etew ne iyan dà egkepatey se lawa niyu, ugaid ne warà en ubpu te ed-ul-ulaan dan su kenà dan egkepatey ke himukud niyu.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Ugaid, ne idtarem ku keniyu ke engkey se ikeandek niyu. Iyan niyu ikeandek ne Eleteala su kenà lawa niyu rà se egkepatey rin su ruen gehem din te kebpekeantug te himukud niyu riyà te apuy ne rakà. Uya, iyan niyu iya ikeandek sikandin.”
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Migkahi pa maa si Hisus te, “Ruen deisek ne pepenuk ne egkepemasa te lelima ne timan ne deruwa rà ne tumbaha. Ne misan iring ketà se kevavà te elehà din, ne warà seveka rà kandan ne egkelipatan te Eleteala.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Ne iyan kew pè be melipati te Eleteala su misan ke edtiweruwan te bulvul niyu ne nevirang din en. Engketà be ne kenà kew meandek su iyan kew pà belielehà diyà te kandin dut te merakel ne pepenuk.”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Ne ruen idtarem ku keniyu,” ke si Hisus, “piya engkey en ne etew se ebpayag diyà te menge etew se ebpesakup kediey ne iyan ibpayag dut te Impeanak te Menusiyà diyà te suluhuen te Eleteala diyà te langit ne ed-engkunen sikandin ne kandin ne sakup.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ugaid,” ke si Hisus, “piya engkey ne etew se ebparew diyà te menge etew te sakup ku sikandin, ne kenà rema ed-engkunen ne sakup dut te Impeanak te Menusiyà diyà te menge suluhuen te Eleteala diyà te langit.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Ne misan engkey en ne etew se edlalag te meraat mekeatag te Impeanak te Menusiyà, ne egkepesahad pà te Eleteala. Ugaid,” ke si Hisus, “piya engkey ne etew ne edlalag te meraat mekeatag te Kedesenan ne Ebpetuntul te menusiyà ne kenè en egkepesehad te Eleteala.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Ne embiya ibpemenayik kew nikandan te kukuman diyà te menge valey ne ebpengedian te penduan dan etawa ibpelaus ke pà diyà te menge gubinedur wey egkeunutan dan ne kenà kew meuru ke ebmemenuwen niyu se kedlalag niyu te kedtindeg te hinawa niyu wey engkey se ralan te kegkahi niyu.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Su iyan ebpenurù keniyu gewii niyu ketà ne ke Kedesenan ne Ebpetuntul te Menusiyà su ebpeketahù te hinawa niyu ke engkey se ibpekahi rin.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Duen senge etew ne meama ketà te nevurun se migkahi diyà te ki Hisus te, “Meyterù, kehiyi nu ke kakey ku te ebpeumunan a dut te aren ne intavun te amey rey.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Migkahi si Hisus te, “Ey, Mama, warà kewagib ku te egkukum keniyu, ne warà kewagib ku te ebaad ketà te aren ne intavun te amey nu.”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Ne midlalag en si Hisus ketà te merakel ne etew te, “Uram kew wey inteng kew te ulaula niyu te warà kegkeeram-am niyu. Su ke tidtu ne puunan te kegkeuyag te etew ne kenà diyà te kearen ne egeweran din.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Ne intarem en ni Hisus ini se impepevayà te sempita: “Duen senge etew ne kewasa nevenar ne ruen tanà din ne egkepekeyan te keuyahan.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Ne kehingginawa kayi te etew te, ‘Engkey se ed-ul-ulaan ku kayi te langun ne egkepakey ku? Su kenà egkeamin kayi te balungbalung ne warè en edtehuan.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 A, ini ves,’ ke sikandin, ‘edrundusen ku pà ini se menge balungbalung ne ebelayan ku te rekelà pà su apey ruen egketehuan ku te langun ne egkeehani ku wey ruma pà ne kearen ku.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Ne arà pè be imbe ne egkehiyen ku te: Bebegian a ne meama! Su neketahù a te rekelà ne keuyahan taman te pipira pà ne rahun. Ne ketà ne edsinendangan a se egkaan, ed-inum, wey ebpatà dà imbe te nanam.’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Ugaid ne migkehiyan sikandin te Eleteala te ‘Merupangdupang ka nevenar! Ini rà ne kerukileman ne kayi rà taman se ked-ubpàubpà nu kayi te ampew te dunya. Ne engkey ve vuwa se kemuney keniyan te kearen ne intahù nu?’”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Ne migkahi pà maa si Hisus te, “Ini ve imbe ke egketemanan dut te piya entei ne etew ne ed-umanan din te edtehuan te kearen din, ugaid ne warà te hinawa rin ke egkiyuhan te Eleteala.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Ne migkahi en si Hisus diyà te menge edumdumaan din te, “Ini imbe ke igkahi ku keniyu, kenà kew meuru te egkekaan ne igkeuyag niyu etawa ke engkey se ibelegkas te lawa niyu.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Su ke hinawa niyu ne imbehey keniyu te Eleteala ne belielehà pà te egkekaan, ne ke lawa niyu rema ne imbehey keniyu te Eleteala ne belielehà pà te velegkas.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Keniyan niyu rè ma te menge uwak, warà kebpemula ran ne warà ked-ehani ran, ne warà edtehuan dan te egkekaan dan, ugaid ne Eleteala se ebpesavud kandan! Ne iyan kew pè be se belielehà kew pà dut te menge pepenuk!
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Misan engkey en se kegkenuhun te etew te umur din, ne kenà din egkesumpatan te misan deisek dà te ralan te kegkeuru rin.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Embiya kenà niyu egkegaga ini se reisek dà, ne maa engkey ve se pantag din se kegkeuru niyu te ruma pà?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Keniyan niyu rè ma te kevukaran ke engkey se kedtuvù dan. Kenà dan egelevek ne kenà dan ed-avel. Ne misan iring ketà ne igkahi ku keniyu te misan ke kewasa ne datù dengan ne si Salomon ne ke keupiya te velegkas din ne warà dà mekesusuluwan dut te keupiya te seveka keniyan ne kevukaran.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Embiya Eleteala se ebpebparas te kevukaran te sagbet iring ketà misan mehaan dà se kedtuvù dan su egkekita niyu guntaan ne keremà ne nehangu en ne egkevinsulan en, ne iyan kew pè be kenà mevehayi te igkevevelegkas niyu. Sikiyu ne deisek se kedsarig niyu!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Ketà be ne kenà kew meuru, ne kenà iyan niyu rà idtahù te hinawa niyu ke engkey se egkekaan wey egkeinum niyu.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Su ini imbe ke layun intahù te hinawa rut te menge etew ne warà mebperetiyaya rut te benar ne Eleteala. Ugaid ne sikiyu ne kenà kew meuru su netuenan dut te Amey niyu ne Eleteala te engkey se kurang niyu.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Ne iyan niyu ipeuna te hinawa niyu ke kiyug te Eleteala wey ke kedatù din keniyu, ne arà pà ne ebehayan kew te Eleteala te langun te kurang niyu.”
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Sikiyu ini se menge edumdumaan ku,” ke si Hisus, “kenà kew meandek, su misan deisek kew rà ne ke Amey niyu riyà te langit ne egkiyug ne egkeratù kew dut te menge etew ne Edetuan din.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Pesaa niyu en ke langun ne kearen niyu ne ipemehey niyu ve ke elehà din diyà te menge ayuayu. Embiya ini se ed-ul-ulaan niyu ne egkevaluy ne ruen kekewesai niyu riyà te langit su iring te ruen intahù te keletidà niyu riyà te langit ne kenà egkereving, ne kenà egkeamin ke kekewesai niyu su warà ebpenakew ne warà rumpew ne egketket.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Su piya endei niyu idtahù ke kekewesai niyu ne ketà dema ke hinawa niyu.”
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Ne mibpenempità si Hisus se egkahi te, “Sesebitan kew neraan ne iyan din meana ne andam kew te misan engkey ne egketemanan, ne kenà niyu ed-evuki ke sulù niyu,
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 su iring kew te menge edsugsuhuen ne edtahad te kebpekeuma te ebpengemuney kandan ne riyà ebpuun te egkewingan ne midtelavuk din. Su embiya layun kew ebpenehana neraan, ne ebpekeuma ke ebpengemuney keniyu ne ebpenehetiat, ne mehaan kew ebpekebukà te lekeb.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Meupiya nevenar se hinawa rut te menge edsugsuhuen ne neumaan dut te ebpengemuney kandan ne warà midlipereng su mid-andam neraan. Igkahi ku keniyu ini,” ke si Hisus, “se ini se ebpengemuney ne edsembian din ke belegkas din ne ebpepinuuwen din sikandan diyà te egkeenan ne ebpehendaran sikandan.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Meupiya nevenar se hinawa rut te menge edsugsuhuen ne neumaan dut te ebpengemuney kandan ne mid-andam neraan misan ebpekeuma sikandin te edluuk se hewii te merukilem etawa egkepkepawà en.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Ugaid ne ini se idtahù niyu te hinawa,” ke si Hisus, “embiya ebpekeingat ke kemuney te valey ke keenu ebpekeuma ke tekawen ne ebpenehana neraan sikandin su apey kenà ebpekelusud te valey rin ke ebpenakew.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Ne engketà kew red dema, penehana kew neraan su ebpekeuma ke Impeanak te Menusiyà dut te kenà niyu ebpenerengen ne egketehuan te andew.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Guna su nerineg dan ini se midlalag ni Hisus ne migkahi si Pedro te, “Ini se impepevayà nu te sempità nu ne engkey, sikami se egkesuhat etawa abpeg ded ke ruma ne etew?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ne midtavak si Hisus ke Kerenan te sempita ded, ke sikandin te, “Ke edsugsuhuen ne egkedserihan wey metmetau su edtuman te idsuhù kandin, ne ebpekemalen en dut te ruma ne edsugsuhuen. Ne sikandin se ebehey te egkekaan dut te ruma ne edsugsuhuen ketà te kegkekaan dan.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Meupiya nevenar se hinawa ketà te edsugsuhuen ne ebpekemalen ke ebpekeuma ke ebpengemuney kandin ne iyan din egkekita se midtuman din ke langun ne insarig kandin!
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Idtarem ku keniyu,” ke si Hisus, “ini se edsugsuhuen ne ebpekemalen ne midtuman te langun ne insarig kandin, ne sikandin en se ebpekekamal dut te langun ne kearen te ebpengemuney kandin.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Ugaid ne embiya iyan netahù te hinawa kayi te edsugsuhuen ne ebpekemalen se, ‘A, kalu ke meuhet pà ebpekeuma ke ebpengemuney kenami,’ ke sikandin, ne ketà ne mibpemedasan din en ke ruma ne edsugsuhuen ne meama abpeg ke menge meritan ne migkaankaan dè be sikandin wey ebpenginum taman te egketevereg en,
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 ne ketà ne netekew mekeuma ini se ebpengemuney kandin te hewii ne warà din penerenga su warà din metueni ke endei egketahù ke andew te kedlived din. Ne ed-imetayan dut te ebpengemuney kandin ne ebpeheramen sikandin dut te egketemanan te menge etew ne kenà meperumaruma te Lalag te Eleteala.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Ke edsugsuhuen ne netuenan din ke insarig kandin ne helevek,” ke si Hisus, “ugaid ne warà mebpenehana wey warà medtuman dut te insarig kandin ne ebpeketimaran te ebadas.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Ugaid ne ke edsugsuhuen ne warà din metueni neraan ke engkey se ibpehelevek te ebpengemuney kandin ne ruen mid-ulaula rin ne dait ne ibedasi kandin, ne ebedasan sikandin ugaid ne kenà dà utew ebpeketimaran. Su ke etew,” ke si Hisus, “ne rekelà se insarig kandin ne rekelà dema se egkepenareng kandin. Ne embiya dekdekelà pà se insarig kandin ne iyan pè be kenà dekelà pà se egkepenareng kandin.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Migkahi maa si Hisus te, “Iyan ku kinepengkayi te ampew te dunya su ed-ewit a te apuy ne iyan din meana ne egkukumen ku ke menge etew. Ne kiyug ku perem ne mehaan en egkeretemi.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Dekelà pà se kemeresayan ne ibpevayà ku ne warà pà mekeuma kediey. Iring a te ebpekeutuk te langit taman kenà ku mepasad ini.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Maa, iyan niyu kunaan ke ini se kinepengkayi ku ne ed-ewit a te kebmelinew kayi te kelibutan? Kenà en iya! Su idtarem ku keniyu te kenà kebmelinew, su ini se kinepengkayi ku ne ruen kebpemekedsingey te hinawa dut te menge etew.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Igenat gunteani ne embiya ruen lelima ne telteleanak, ne ebpemekedsingey ke hinawa ran. Ne tetelu se egkunterà dut te deruwa, ne iring din ded dema ke deruwa ne egkunterà dut te tetelu mekeatag te keduma ran kediey.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Ke amey ne egkunterà dut te anak din ne meama, ne ini se anak din ne egkunterà dut te amey rin. Ne ke iney ne egkunterà dut te anak din ne meritan, ne ini se anak ne egkunterà dut te iney rin. Ne ke enuhang ne meritan ne egkunterà dut te ambey rin, ne ini se ambey ne egkunterà dut te enuhang din ne meritan.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Ne migkahi si Hisus diyà te merakel ne menge etew te, “Embiya egkekita niyu te kivel diyà te edsenlepan ne arà dà ne egkahi kew te, ‘Mehaan en ed-uran.’ Ne ed-uran iya rema.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Ne embiya egketuusan niyu te ebpependiyà ke keramag te diraya ne ke sikiyu te, ‘Meinit ini.’ Ne ed-andew iya rema.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Sikiyu ne menge etew ne uvag kun warà sesabut niyu te egketemtemanan guntaani! Embiya edtengteng kew te tanà wey langit ne metau kew nevenar ne ebpenipat te hewii, ne meambe ke kenà niyu egkesebutan ke tuus kayi te egketemtemanan guntaan?”
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Ne migkahi maa si Hisus te, “Meambe ke kenà niyu ebpegpegitungen ke engkey se edait ne ed-ul-ulaan?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Upama ke ruen edwagib kenikew ne ed-ewiten ka riyà te kukuman, ne pekidtuntey ka nevenar kandin gewii te keniyan ka pà te ralan su apey kenà ka ibpelaus diyà te uwis. Su embiya ebpekeetuvang ka riyà te uwis ne ibehey ka riyà te menge pulis, ne ke menge pulis se ebilanggù keykew.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Idtarem ku keniyu,” ke si Hisus, “kenà ka ebpekelihawang ketà taman te kenà nu egkevayaran ke langun ne keselaan nu.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.