Lucas 12

Éhe̱n Nti̱a̱ná (MAJNT) vs NVT

Sair da comparação
NVT Nova Versão Transformadora
1 Tu̱ ni xí kama ñjakú ṉkjúhún xu̱ta̱ nga ta̱ kui ta̱ maha tíi̱ncha basinne'yún xinkjín. A̱s'a̱i já ni'yakuyáha̱ Jesu kinchja̱ko̱ títjun:
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 A̱t'aha̱ najmi tjín ni xi 'ma tjítjo xi najmi cha̱, ko̱ najmi tjín ni xi tíjña 'ma xi najmi s'e̱jña chji.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Kui b'a̱ maha, ngayjee̱ ni xi kichubahanu má jyuu̱n, kui xi ku̱i̱nú'yá ngáha má ndzjee̱n. Ko̱ én se̱n xi kik'inyoho̱o xinki̱u a̱ya 'manu̱u, kui xi ch'i̱íyako̱ ngáha a̱sun nk'a ni'yoo̱.
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 ’Jun, já amigo̱na̱, b'a̱ tíxinnu̱u. Najmi tu̱ binkjun xi tu̱ yjonintee̱hé maha̱ ts'ínk'ien ko̱ a̱skahan najmi ta̱ tjín nkú ts'i̱ín saha.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Xínyanu̱u yá xi tjíhin nga ku̱i̱nkjún. Ti̱nkjún xi a̱skahan nga ts'i̱ínk'ien yjonintee̱, tjíhi̱n nga'yún nga ts'i̱ínkji nga̱k'i̱e̱n. Joho̱n, kuihí xu'bo̱ xi ti̱nkjún.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 ¿A najmi mahá tsa tu̱ xí nanki chjíhí ch'a nga satéña un ni̱se xi̱ tíntí? Ndaha tsa b'a̱ ma, tu̱nga najmi ts'ínchayahá Nti̱a̱ná ndaha nku ni̱see̱.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Nga̱t'a ts'a̱jun bi, santaha ngayjee̱ ntsja̱ku tjín xki̱hi̱ Na̱'minu̱u. Kui kju̱a̱ha nga najmi tu̱ binkjuhunnu, a̱t'aha̱ jun xi 'yún chjí so nga nkjin ni̱se.
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 ’Ko̱ b'a̱ tíxinnu̱u. Ngayjee̱ xi ts'i̱ínkie yjoho̱ nga bena nginku̱n xu̱ta̱, Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n ta̱ ts'i̱ínkie yjoho̱ nga be xu̱to̱ nginku̱n ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Tu̱nga xi najmi ts'i̱ínkie yjoho̱ nga bena nginku̱n xu̱ta̱, ko̱ an ta̱ najmi ts'inkíé yjona̱ nga be xu̱to̱ nginku̱n ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi nkú ku̱i̱tsu̱hu̱ Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n, ka̱ma ndyjat'aha̱. Tu̱nga xi ch'on ku̱i̱tsu̱hu̱ Espiri̱tu̱ Santo̱, najmi ta̱ ka̱ma ndyjat'aha̱ ra̱.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 Nk'ie nga ngju̱a̱i̱ko̱nu̱u xu̱ta̱ ni'ya sinagoga̱ ko̱ tsa nginku̱n já jue ko̱ tsa nginku̱n já tjíxóo̱, najmi tu̱ fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u xi nkú ts'ín n'ek'óyo ni xi k'úínnu̱u ko̱ mí éhen xi ku̱i̱xíún.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 A̱t'aha̱ kui chu̱ba̱ xu'bo̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ ku̱i̱tsu̱yanu̱u mí ni xi tjíhin nga ku̱i̱xíún.
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 A̱s'a̱i kinchja̱ nku nda̱ xi síjñajihi̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n:
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 B'i̱ kitsú Jesu:
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 B'i̱ kitsú sa Jesu nga kinchja̱ko̱ xu̱ta̱ xi kabincha yo̱:
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 A̱s'a̱i y'éjña chu̱ba̱ya Jesu nga tsakúya:
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 A̱s'a̱i b'i̱ kitsú ani̱ma̱ha̱: “¿Mí nihi xi ts'ian? Najmi tjínna má k'uetjá ni xi kama chána.”
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Ko̱ b'a̱ kitsú ya ani̱ma̱ha̱: “Kui nii̱ xi ts'ian. Ts'inxúnta ni'ya xi tíi̱nchana má nga f'atjá ni xi kama chána ko̱ kj'a̱í xi 'yún i sa ts'inndá ngáhana. Yo̱ kj'uatjá niu̱ ko̱ ngayjee̱ ni xi tjínna.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 A̱s'a̱i b'a̱ xíhi̱n yjona̱: Ji nda̱, nkjin ṉkjún maha ni xi tjítjohi. 'Yún nkjin nú ka̱maha̱. Tu̱ sahá n'e̱kj'áíyai, chi̱ne̱i, s'i̱ ko̱ tsjo kat'ehi.”
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Tu̱nga b'a̱há kitsú Nti̱a̱ná: “Ji nda̱ chi̱ni, kui ni̱stje̱n xu'bi̱ ku̱a̱yáí. Ni xi tjítjohi, ¿yá xi ka̱ma ts'e̱?”
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 ’B'a̱ mat'ain xu̱ta̱ xi b'ékúhu̱ yjoho̱ kju̱a̱nchi̱ná. Kui xi x'a̱n nginku̱n Nti̱a̱ná.
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 A̱s'a̱i b'a̱ kitsúhu̱ já ni'yakuyáha̱:
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Nk'ie ní nga ku̱i̱ntsu̱bo̱o, kui ní nihi xi 'yún chjíhi̱ ra̱ nga nichinee̱, ko̱ yjonintenu̱u, kui xi 'yún chjíhi̱ ra̱ nga najyuu̱n.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Cha̱so̱ho̱ ni̱see̱. Najmi b'éntje̱, najmi b'ékú, najmi tjíhi̱n ni'ya xi má nga f'átjo nichinehe̱. Tu̱nga tsjáhá ra̱ Nti̱a̱ná nichine. Ko̱ jun, ¿a najmi 'yúhún chjí so nga ni̱see̱?
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Ko̱ ndaha tsa 'yún kjúánta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u tu̱ xi sáhanu masen metru̱, najmi tjín xi nkú ts'ín sáhanu masen metru̱.
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Tsa najmi manu̱u n'o ni xi i̱chí, ¿á jun tífanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u ni xingisoo̱?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 ’Cha̱se̱ chu̱ba̱yoho̱o xi nkú ts'ín sá naxúu̱. Najmi ts'ínxá ko̱ najmi ts'ínnda nachjún. Tu̱nga an b'a̱ tíxinnu̱u nga ta̱ ndaha nda̱ rei̱ Salomon xi 'yún chánka kama ni̱stjin nk'ie, najmi b'a̱ k'un najyun xi kingja xi nkúhu naxúu̱.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Tsa Nti̱a̱ná b'a̱ tsjo ts'ínk'íéntu jñá xi chu̱ba̱ ma cháhá, xi nd'a̱i̱ ma chá ko̱ ndyjunni̱ ku̱i̱ti̱, ¿a najmi tu̱ sahá 'yún tsjá sanu̱u najyun xi ndyjo̱o jun xi 'yún chjí so nga jñóo̱? ¡Á b'a̱ 'yún i̱chí s'ejihi̱nnu̱u Nti̱a̱ná!
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Kui b'a̱ maha, najmi tu̱ b'ejña títjun nga ni xi chi̱no̱o ko̱ ni xi s'i̱u ku̱i̱nchísjo. Najmi tu̱ kui kju̱a̱baha̱ niu̱ kas'enu̱u.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 A̱t'aha̱ ngayjee̱ ni xu'bi̱ bangisjai xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱, tu̱nga jahá be Na̱'minu̱u nga machjénnu̱u ni xu'bi̱.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Tjehe̱nnto nga katatéxumanu̱u Nti̱a̱ná ko̱ b'a̱ ts'ín tu̱ k'u̱a̱i̱suhúnnu̱u ni xu'bi̱.
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 ’Najmi tu̱ binkjun, chu̱tsa̱nka̱ tíntína̱. A̱t'aha̱ tsjo tjíhi̱n Na̱'minu̱u nga tsjánu̱u nga ku̱i̱tjás'e̱njiun xi nkú ts'ín batéxuma.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Ta̱teño ni xi tjínnu̱u ko̱ tjoho̱on xu̱ta̱ x'a̱n. T'ekú ni xi najmi maha̱ batsun. Ch'a̱tjó ndji̱o̱jmi ján ni xi ts'i̱ín nchi̱ná sínnu̱u, má najmi ma fas'en já ndyjé ko̱ ta̱ ndaha xubíu̱ najmi maha̱ bate.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 B'a̱ tíxinnu̱u a̱t'aha̱ má nga tíjña kju̱a̱nchi̱nánu̱u, yo̱ ta̱ tíjña ani̱ma̱nu̱u.
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 ’T'endo yjonu̱u ko̱ t'etíú nd'ínu̱u.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 B'a̱ n'o̱o xi nkú ts'ín já musu̱ xi i̱ncha kuyá nga kj'u̱a̱í nda̱ nti̱a̱ha̱ xi kafí kju̱a̱bixan, xi nk'ie nga f'ai tu̱ tje̱n'yún chjux'áhá ra̱ a̱nkju̱o̱.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Á b'a̱ nda tjíhin ts'e̱ já musu̱ xi tjíntujíhin nk'ie nga kj'u̱a̱íhi nda̱ nti̱a̱ha̱. Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ni xi ts'i̱ín nda̱nti̱o̱ tu̱ nga̱t'aha̱ nga tíchuyáha̱, k'u̱énda yjoho̱ nga ts'i̱ínk'íéntut'á yámixo̱ já musu̱ ko̱ tsjáha̱ ni̱ñu̱.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Á b'a̱ nda tjíhin ts'e̱ já musu̱ xu'bo̱ tsa tjíntu tík'un nk'ie nga kj'u̱a̱í nda̱ nti̱a̱ha̱, ndaha tsa masen ni̱stje̱n ko̱ ndaha tsa ja tífi ma sen.
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 ’Katumankjinnu̱u ni xu'bi̱. Tsa be títjun nda̱ xi ts'e̱ ni'yoo̱ mí chu̱ba̱ha kj'u̱a̱í nda̱ ndyjée̱, ta̱ k'úéjña nda. Najmi tsjánte tsa nda̱ ndyjée̱ kju̱a̱s'en kju̱a̱'yún ni'yaha̱.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 B'a̱ ts'ín ta̱ ti̱ntsu̱ba̱ ndahanu ko̱ jun, a̱t'aha̱ chu̱ba̱ nga najmi tíchuyóho̱o kj'u̱a̱í Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n.
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 A̱s'a̱i b'a̱ kitsú Simon Pedro̱:
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 B'i̱ kitsú Nda̱ Nti̱a̱ná:
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 ¡Á b'a̱ nda tjíhin ts'e̱ nda̱ musu̱ xu'bi̱ tsa b'a̱ títs'ín nk'ie nga kj'u̱a̱í nda̱ nti̱a̱ha̱!
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Nda̱ nti̱a̱ha̱ ts'i̱ín kunntáha̱ ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Tu̱nga tsa b'i̱ ts'ín ts'i̱ínnkjink'un nda̱ musu̱ xu'bi̱: “K'u̱a̱ndaya saha̱ nda̱ nti̱a̱na̱ nga kj'u̱a̱í.” A̱s'a̱i k'u̱éhe̱ já musu̱ ko̱ jminchjín musu̱ xingisoo̱ ko̱ nga kji̱ne̱ ko̱ k'úí ko̱ ka̱ma ch'i̱.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 Tsa tu̱ kj'u̱a̱íhí nda̱ nti̱a̱ha̱ nda̱ musu̱ xu'bi̱ ni̱stjin xi najmi tíkuyáha̱ ko̱ chu̱ba̱ xi najmi be, 'yún ndjá ts'i̱ínnijéhe̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ xi nkú ts'ín n'enijéhe̱ xu̱ta̱ xi najmi mjehe̱ s'ejihi̱n Nti̱a̱ná.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 ’Nda̱ musu̱ xi be ni xi mjehe̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ ko̱ najmi b'énda yjoho̱ ko̱ ta̱ ndaha najmi ts'íntjusun ni xi mjehe̱ nda̱ nti̱a̱ha̱, kui xi nkjin ni̱yá s'e̱he̱.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Tu̱nga nda̱ musu̱ xi najmi be ni xi mjehe̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ ko̱ títs'ín ni xi tjíhin nga n'e̱ kju̱a̱ha̱ ra̱, kui xi chuba ni̱yá s'e̱he̱. A̱t'aha̱ ngayjee̱ xi ts'ati ni xi kits'ínkjáíhi̱n, kui xi ta̱ ts'ati ni xi ku̱i̱nchí ngáha̱ ra̱. Ko̱ xi 'yún tse ni xi kin'e kunntá, kui xi ta̱ 'yún tse ni xi n'e̱nisi ngáha̱ ra̱.
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 ’An jái̱k'iet'á nd'íá a̱sunntei̱ ko̱ mangimjena nga ku̱i̱ti̱ kai.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Tu̱nga tjíhin ni nga nku kju̱a̱ni̱ma̱ xi tu̱ xí chánkahá kj'u̱a̱jian. Un ṉkjún tíbena ko̱ b'a̱ ka̱mana santaha nkúhu nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga ku̱i̱tjusun niu̱.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 ¿A b'a̱ manu̱u nga kju̱a̱jyu jái̱ tsja a̱sunntei̱? An b'a̱ tíxinnu̱u nga najmi. Tu̱ xi kju̱a̱kjánya níhi yjoho̱ xu̱ta̱ jái̱hina.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 A̱t'aha̱ nd'a̱i̱ ch'a̱tuts'i̱hi̱n ra̱ nga ku̱a̱kjánya yjoho̱ má nga tjíntu un xu̱ta̱. Jan ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ jo, ko̱ xi joo̱ ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ xi joo̱n.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Xi tí'mi na̱'mi ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ ntíhi̱, ko̱ xi tí'mi ntí ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ na̱'mihi̱. Xi tí'mi na̱a ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ ta̱kjíhi̱n, ko̱ xi tí'mi ta̱kjín ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ na̱aha̱. Xi tí'mi na̱ nchí'ya ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ na̱ a̱ntaha̱, ko̱ xi tí'mi na̱ a̱nta ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ na̱ nchí'yaha̱.
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 B'a̱ ta̱ kitsú ya Jesu nga kinchja̱ko̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n:
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Ko̱ nk'ie nga tsjen ntjo̱ sje, a̱s'a̱i: “Ka̱ma sje” bixíún, ko̱ b'a̱ ma.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 ¡Xu̱ta̱ xi tu̱ tsjohó ra̱ bakúchji xi nkú ts'ín benkjún Nti̱a̱ná! Mankjinnu̱u ni xi ma chji nk'a ján ko̱ t'anankiu̱, tu̱nga, ¿á najmi tímankjihi̱nnu̱u ni̱stjin xi kich'ahanu nd'a̱i̱?
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 ’¿Á najmi n'enkjíntak'un su̱ba̱hanu ni xi nda tjín nginku̱n Nti̱a̱ná?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Tsa tjín xi tíbatéjénehi ko̱ tje̱nko̱i̱ nga tí'miko̱i̱ nginku̱n nda̱ tjíxóo̱, chu̱bako̱ndai nga tje̱nko̱ sai a̱ya ni̱yóo̱, tu̱ xi najmi ngju̱a̱i̱ko̱ho ri nginku̱n nda̱ jue. A̱t'aha̱ tsa nginku̱n nda̱ jue ngju̱a̱i̱ko̱hi, a̱s'a̱i nda̱ jue ts'i̱ínkjas'ehin a̱ya ntsja nda̱ xi kunntá nu̱ba̱yóo̱ ko̱ kui xi ngju̱áya'yíhin.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 B'a̱ tíxihin nga najmi ku̱i̱tjui yo̱ santa nkúhu nga k'úéchjíyjei to̱on xi tje̱hin.
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.