Gênesis 42
Ị́jọ́ Úꞌdí rĩ (LUC) vs ARA
1 Yãkóꞌbõ la mụ arelé la ãkónã ãngũ Mị̃sị́rị̃ drị̂ gá cí, jọ anzị ĩꞌdidrị̂ ꞌbaní, “Ĩmi ídé ị́jọ́ ãzí ku ãꞌdu sĩ yã?
1 Sabedor Jacó de que havia mantimento no Egito, disse a seus filhos: Por que estais aí a olhar uns para os outros?
2 Má are Mị̃sị́rị̃ gâlé ãkónã cí, ĩmụ ꞌbání ĩgbãlé la sĩ uꞌájó ídri ãbị́rị́ ika ꞌdĩ agá ꞌdâ ãma icó dó sĩ ũdrãlé ku.”
2 E ajuntou: Tenho ouvido que há cereais no Egito; descei até lá e comprai-nos deles, para que vivamos e não morramos.
3 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Yụ̃sụ́fụ̃ ꞌbã ádrị́pịka mụdrị́ rĩ mụ kí dó ãkónã ĩgbãlé Mị̃sị́rị̃ gâlé nĩ.
3 Então, desceram dez dos irmãos de José, para comprar cereal do Egito.
4 Wó Yãkóꞌbõ uga Yụ̃sụ́fụ̃ ꞌbã ádrị́pị Bénzãmĩnĩ mụlé ĩꞌba abe úmgbé ãꞌdusĩku idé ụ̃rị̃ sĩ, ũrã ị́jọ́ ãzí ũnzí la icó mụlé ru idélé ĩꞌdi ụrụꞌbá gá rá.
4 A Benjamim, porém, irmão de José, não enviou Jacó na companhia dos irmãos, porque dizia: Para que não lhe suceda, acaso, algum desastre.
5 Anzị Yãkóꞌbõ drị́ ꞌdĩ mụ kí ꞌbá ãzí mụlépi ãkónã ĩgbãlépi Mị̃sị́rị̃ gâlé rĩ kí abe ãꞌdusĩku rílẽ ꞌde ándrá vâ ãngũ Kãnánĩ drị̂ agá ĩndĩ.
5 Entre os que iam, pois, para lá, foram também os filhos de Israel; porque havia fome na terra de Canaã.
6 Yụ̃sụ́fụ̃ ꞌbã ándrá adrujó ãmbógó ru ãngũ Mị̃sị́rị̃ drị̂ gá rĩ sĩ, ri ãkónã ụzịlé ꞌbá ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ rĩ ꞌbaní pírí nĩ. Yụ̃sụ́fụ̃ ꞌbã ádrị́pịka kí mụ acálé ꞌbo tị̃ kí ãja ãzíla su kí drị̃ vụ̃rụ́ ĩꞌdi drị̃lẹ́ gá.Yụ̃sụ́fụ̃ ꞌbã ádrị́pịka tị̃ kí ãja ĩꞌdi drị̃lẹ́ gá.|alt="Joseph's brothers bow down before him." src="CO00730b.tif" size="span" ref="42:6"
6 José era governador daquela terra; era ele quem vendia a todos os povos da terra; e os irmãos de José vieram e se prostraram rosto em terra, perante ele.
7 Yụ̃sụ́fụ̃ la mụ ádrị́pịka kí ndrelé ꞌbo, cọtị nị̃ kí cé, wó ꞌbã ru ínị̃ kí ku. Zị kí ũmbájírílí, “Ĩmi angá íngõlé yã?”
7 Vendo José a seus irmãos, reconheceu-os, porém não se deu a conhecer, e lhes falou asperamente, e lhes perguntou: Donde vindes? Responderam: Da terra de Canaã, para comprar mantimento.
8 Yụ̃sụ́fụ̃ ní táni ádrị́pịka kí nị̃ agá rá tí, wó nị̃ kí ĩꞌdi ku.
8 José reconheceu os irmãos; porém eles não o reconheceram.
9 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ị́jọ́ ándrá urobí ꞌbã ĩꞌdi ũbĩjó rĩ agá kí dó ĩꞌdinî, ãzíla jọ ĩꞌbaní, “Ĩmi ꞌbá ũní-ũníŋá gá la kî; ĩmi amụ́ lú sĩ lẽjó ãngũ ãmadrị́ ꞌdĩ ị̃ndụ́ ndrụ̃jó sĩ nị̃jó la ĩꞌdi ũkpó kóru la wókõ íngõ gá yã rĩ.”
9 Então, se lembrou José dos sonhos que tivera a respeito deles e lhes disse: Vós sois espiões e viestes para ver os pontos fracos da terra.
10 Umvi kí, “Yụ, úpí ãmadrị̂ ãtiꞌbo mídrị̂ amụ́ kí ãkónã ĩgbãlé.
10 Responderam-lhe: Não, senhor meu; mas vieram os teus servos para comprar mantimento.
11 Ãma pírí anzị átẹ́pị ãlu ãni la. Ãma adru ꞌbá ũní-ũníŋá gá la kî ku, ãma ꞌbá ị́jọ́ mgbã idélépi la kî.”
11 Somos todos filhos de um mesmo homem; somos homens honestos; os teus servos não são espiões.
12 Yụ̃sụ́fụ̃ jọ ĩꞌbaní, “Yụ! Ĩmi amụ́ lú sĩ lẽjó ãngũ ãmadrị́ ꞌdĩ ị̃ndụ́ ndrụ̃jó sĩ nị̃jó la ĩꞌdi ũkpó kóru la wókõ íngõ gá yã rĩ.”
12 Ele, porém, lhes respondeu: Nada disso; pelo contrário, viestes para ver os pontos fracos da terra.
13 Wó jọ kí, “Ãtiꞌbo mídrị̂ kí ándrá ádrị́pịka rú pírí rĩ gá ꞌbá mụdrị́ drị̃ ị̃rị̃, ãma anzị ꞌbá ãlu ãni la kí angájó ãngũ Kãnánĩ drị̂ gá. Ãmã ádrị́pị ãlu rĩ drã rá, ãzí vúléŋá rĩ ace ru ãmã átẹ́pị be.”
13 Eles disseram: Nós, teus servos, somos doze irmãos, filhos de um homem na terra de Canaã; o mais novo está hoje com nosso pai, outro já não existe.
14 Yụ̃sụ́fụ̃ jọ ĩꞌbaní, “Ĩꞌdi tá mání jọlé ĩminí rĩ áni, ĩmi ꞌbá ũní-ũníŋá gá la kî.
14 Então, lhes falou José: É como já vos disse: sois espiões.
15 Ma ĩmi ụ̃ꞌbị̃ ꞌdĩ áni: Ána ũyõ úpí Fãráwũ ꞌbã rụ́ sĩ ĩmi icó gõlé ku kpere ĩmi ádrị́pị vúléŋá ꞌdã ꞌbã acâ gá ꞌdâ.
15 Nisto sereis provados: pela vida de Faraó, daqui não saireis, sem que primeiro venha o vosso irmão mais novo.
16 Ĩmi ãzí ãlu la ꞌbã mụ ĩmĩ ádrị́pị ajílé. Ála ĩmi ãzí rĩ kí ꞌbã mãbụ́sụ̃ gá, ma sĩ nị̃ la ị́jọ́ ĩminí jọlé ꞌdĩ ĩꞌdi jõ nõ ị́jọ́ mgbã la yã áni. Ĩdrĩ ĩmĩ ádrị́pị vúléŋá ꞌdã ají ku, ị́jọ́ mání jọlé rĩ, ána ũyõ úpí Fãráwũ ꞌbã rụ́ sĩ ĩmi ꞌbá ũní-ũníŋá gá la kî!”
16 Enviai um dentre vós, que traga vosso irmão; vós ficareis detidos para que sejam provadas as vossas palavras, se há verdade no que dizeis; ou se não, pela vida de Faraó, sois espiões.
17 ꞌDã ꞌbã vúlé gá Yụ̃sụ́fụ̃ ꞌbã dó kí mãbụ́sụ̃ gá ụ́ꞌdụ́ na.
17 E os meteu juntos em prisão três dias.
18 Ụ́ꞌdụ́ na la sĩ Yụ̃sụ́fụ̃ jọ ĩꞌbaní, “Ma ꞌbá Ãdróŋâ ụ̃rị̃lépi rá la, ma ĩmi aꞌbe ídri rá ĩdrĩ ị́jọ́ ꞌdĩ nga rá rĩ gá.
18 Ao terceiro dia, disse-lhes José: Fazei o seguinte e vivereis, pois temo a Deus.
19 Ĩmi ꞌbá mgbã la yã rĩ nị̃jó, ĩmĩ ãzí ãlu rĩ ꞌbã ace mãbụ́sụ̃ gá ꞌdâ; ĩmi ãzí rĩ icó kí gõlé vúlêlé íná ĩꞌbã kí ĩgbãlé rĩ trũ ꞌbá ĩꞌbadrị́ ãbị́rị́ trũ ꞌdã ꞌba rụ̂lé rá.
19 Se sois homens honestos, fique detido um de vós na casa da vossa prisão; vós outros ide, levai cereal para suprir a fome das vossas casas.
20 Wó ĩminí ãgõ agá ĩmi ají ĩmĩ ádrị́pị vúléŋá rĩ má rụ́ ꞌdõlé ĩndĩ. ꞌDĩ la iꞌda la mání ĩmi ị́jọ́ mgbã rĩ jọ ãzíla má icó dó sĩ ĩmi ụꞌdị́lé ku.” Ãꞌị̃ kí ị́jọ́ ꞌdĩ idéjó rá.
20 E trazei-me vosso irmão mais novo, com o que serão verificadas as vossas palavras, e não morrereis. E eles se dispuseram a fazê-lo.
21 Iꞌdó dó kí ị́jọ́ jọlé kí drĩdríŋĩ gá, jọ kí ãndá-ãndá ru “Ị́jọ́ ꞌdĩ kí ru idé ãma ụrụꞌbá gá íni la ãmaní ándrá ãmã ádrị́pị Yụ̃sụ́fụ̃ idéjó ũnzí rĩ sĩ. Ãndre kí ándrá ũcõgõ ĩꞌdi ꞌbã adrujó ala gá rĩ ãzíla drị́ ĩꞌdi ꞌbã ãꞌbãlé ãzãkoma aꞌị́jó ãmadrị́ rĩ rá, wó ãma are kí ándrá ĩꞌdi ku. Ũcõgõ ãmadrị́ ꞌdĩ acá ãma drị̃ gá ị́jọ́ ándrá ãmaní idélé rĩ sĩ.”
21 Então, disseram uns aos outros: Na verdade, somos culpados, no tocante a nosso irmão, pois lhe vimos a angústia da alma, quando nos rogava, e não lhe acudimos; por isso, nos vem esta ansiedade.
22 Rụ́bẹ̃nị̃ jọ, “Ájọ ándrá ĩmi idé mgbâ ũnzí ku rĩ gá ku yã? Wó ĩmi are ándrá áma tị ku. Ãma kí dó mụ ũdrãlé ãvũ ãrí ũfẽjó ãmã kí ándrá ĩꞌdi ꞌdịjó rá rĩ sĩ.”
22 Respondeu-lhes Rúben: Não vos disse eu: Não pequeis contra o jovem? E não me quisestes ouvir. Pois vedes aí que se requer de nós o seu sangue.
23 Yụ̃sụ́fụ̃ are ị́jọ́ ĩꞌbã kí jọlé rĩ cé, wó ũrã kí ꞌbã ngá are ku íni ãꞌdusĩku Yụ̃sụ́fụ̃ rĩ ị́jọ́ jọlé ĩꞌba abe ꞌdĩ sĩ ꞌbá ãzí la tị uja agá ĩꞌbaní nĩ.
23 Eles, porém, não sabiam que José os entendia, porque lhes falava por intérprete.
24 Yụ̃sụ́fụ̃ ĩdã ru kí andre gá ꞌdãá rĩ sĩ mbẽlẽŋá ru, fũ mụlé awálé bụ́lụ́ gá. Ĩꞌdi mụ ĩyãŋãlé ꞌbo, ãgõ vúlé ĩꞌba rụ́ ꞌdõlé, fẽ Sị̃mọ́nị̃ arụ́lé ãzíla úmbé ĩꞌdi mgbemgbe ádrị́pịka kí drị̃ gâsĩ.
24 E, retirando-se deles, chorou; depois, tornando, lhes falou; tomou a Simeão dentre eles e o algemou na presença deles.
25 Yụ̃sụ́fụ̃ azị ị́jọ́ ũkpó ru ãtiꞌbo ĩꞌdidrị́ ꞌdĩ ꞌbaní sĩ ãkónã tõjó ádrị́pịka kí ꞌbã gụ̃tị́yã kí agá, ꞌbá ãlu-ãlu ꞌbã séndẽ sujó gụ̃tị́yã agá ãzíla ĩꞌbaní ãkónã gẹ̃rị̃ ãni la fẽjó ĩndĩ.
25 Ordenou José que lhes enchessem de cereal os sacos, e lhes restituíssem o dinheiro, a cada um no saco de cereal, e os suprissem de comida para o caminho; e assim lhes foi feito.
26 Ũꞌbã kí dó ãkónã ĩꞌbaní ĩgbãlé rĩ kí kãyĩnõ kí drị̃ gá ãzíla ko kí dó drị̃ gõlé vúlé.
26 E carregaram o cereal sobre os seus jumentos e partiram dali.
27 Ãngũ ĩꞌbã kí ụ́ꞌdụ́ kojó rĩ gá ĩꞌbã ãzí ãlu la nzị̃ gụ̃tị́yã ĩꞌdidrị̂ tị sĩ ãkónã ãndĩjó kãyĩnõ nî, ịsụ́ úꞌbã séndẽ ĩꞌdidrị̂ ãkónã drị̃ gá gụ̃tị́yã agá ꞌdãá ũgũgõ.
27 Abrindo um deles o saco de cereal, para dar de comer ao seu jumento na estalagem, deu com o dinheiro na boca do saco de cereal.
28 Umve ádrị́pịka kí jọ, “Séndẽ mádrị̂ ûja ĩꞌdi mádrị́ vúlé. Ĩndre ĩꞌdi gápi gụ̃tị́yã agá ꞌdĩ!” Kí ásị́ mvu rụ̃, ãzíla acá kí ụ̃rị̃ sĩ jọ kí, “Ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã idélé ãma rụ́ íni ꞌdĩ dó ãꞌdu ị́jọ́?”
28 Então, disse aos irmãos: Devolveram o meu dinheiro; aqui está na boca do saco de cereal. Desfaleceu-lhes o coração, e, atemorizados, entreolhavam-se, dizendo: Que é isto que Deus nos fez?
29 Kí dó mụ acálé átẹ́pị̃ Yãkóꞌbõ rụ́ Kãnánĩ gá ꞌdõlé ꞌbo, nze kí ị́jọ́ ru idélépi ĩꞌba abe rĩ kí vú pírí jọ kí,
29 E vieram para Jacó, seu pai, na terra de Canaã, e lhe contaram tudo o que lhes acontecera, dizendo:
30 “Ãmbógó Mị̃sị́rị̃ drị̂ ri ị́jọ́ jọlé ãma abe ũkpómgboroto rú ãzíla alị́ ĩnzõ ãma ụrụꞌbá gá jọ, ãma amụ́ íni la ãngũ ĩꞌdidrị̂ ị̃ndụ́ ndrụ̃ trũ.
30 O homem, o senhor da terra, falou conosco asperamente e nos tratou como espiões da terra.
31 Ãjọ ĩꞌdiní, ‘Ãma adru ꞌbá ũní-ũníŋá gá la kî ku, ãma ꞌbá mgbã la kî.
31 Dissemos-lhe: Somos homens honestos; não somos espiões;
32 Ãma pírí rĩ gá ádrị́pịka rú ꞌbá mụdrị́ drị̃ ị̃rị̃, anzị ꞌbá ãlu ãni. Ãmã ádrị́pị ãlu rĩ drã rá, ãzí vúléŋá rĩ ace ru ãmã átẹ́pị be Kãnánĩ gâlé ꞌdã.’
32 somos doze irmãos, filhos de um mesmo pai; um já não existe, e o mais novo está hoje com nosso pai na terra de Canaã.
33 “ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ágọ́bị́ úpí ru ãngũ ꞌdã gá rĩ jọ ãmaní, ‘Ma mụ nị̃lé la ĩmi ꞌbá mgbã la rĩ gá ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ: Ĩmi aꞌbe ĩmi ádrị́pị ãzí ãlu rĩ má be ꞌdâ; ãzíla ĩꞌdụ ãkónã agụlé ꞌbá ĩmi drị́ko gá ãbị́rị́ ru ꞌdã ꞌba nî.
33 Respondeu-nos o homem, o senhor da terra: Nisto conhecerei que sois homens honestos: deixai comigo um de vossos irmãos, tomai o cereal para remediar a fome de vossas casas e parti;
34 Wó ĩmi ají ĩmi ádrị́pị vúléŋá rĩ má rụ́ ꞌdõlé ĩndĩ ma dó sĩ nị̃ la lọ́lọ́ ĩmi adru ꞌbá ũní-ũníŋá gá la kí ku, wó ꞌbá mgbã la kî; ma dó sĩ ĩmi ádrị́pị fẽ vúlé ĩmidrị́, ĩmi dó sĩ bĩsírã nga ãma be ãngũ ꞌdĩ gá ꞌdâ.’”
34 trazei-me vosso irmão mais novo; assim saberei que não sois espiões, mas homens honestos. Então, vos entregarei vosso irmão, e negociareis na terra.
35 Ĩꞌbaní ĩꞌbã ãkónã kí ũsũ agá, ꞌbá ãlu-ãlu ndre ĩꞌdi ꞌbã bẹ́gị̃ séndẽ drị̂ séndẽ kî trũ gụ̃tị́yã agá ꞌdãá ũgũgõ, kí mụ átẹ́pị̃ trũ séndẽ kí ndrelé bẹ́gị̃ agá ꞌdãá ꞌbo, ụ̃rị̃ rụ kí átẹ́pị̃ Yãkóꞌbõ trũ cí.
35 Aconteceu que, despejando eles os sacos de cereal, eis cada um tinha a sua trouxinha de dinheiro no saco de cereal; e viram as trouxinhas com o dinheiro, eles e seu pai, e temeram.
36 Átẹ́pị̃ jọ ĩꞌbaní, “Ĩlẽ mâ ãvĩ mâ anzị kí pírí yã? Yụ̃sụ́fụ̃ ꞌdáyụ; Sị̃mọ́nị̃ dó vâ ꞌdáyụ; ãzíla ĩlẽ vâ Bénzãmĩnĩ ꞌdụlé rá. ꞌBá ũcõgõ la nalépi rĩ ĩꞌdi dó ma ꞌi.”
36 Então, lhes disse Jacó, seu pai: Tendes-me privado de filhos: José já não existe, Simeão não está aqui, e ides levar a Benjamim! Todas estas coisas me sobrevêm.
37 Rụ́bẹ̃nị̃ jọ átẹ́pị̃ nî, “Ádrĩ Bénzãmĩnĩ ají vúlé mí rụ́ ꞌdõlé ku, mi anzị mádrị́ ị̃rị̃ ꞌdĩ kí ụꞌdị́ tị la gá. Ífẽ ĩꞌdi áma drị́lẹ́ gá ãzíla ma rú ĩꞌdi ají vúlé mị́rụ́ ꞌdõlé rá.”
37 Mas Rúben disse a seu pai: Mata os meus dois filhos, se to não tornar a trazer; entrega-mo, e eu to restituirei.
38 Wó Yãkóꞌbõ jọ, “Mâ ngọ́pị icó mụlé mí be ku; ãꞌdusĩku ádrị́pị̃ Yụ̃sụ́fụ̃ drã rá, ĩꞌdi dó lú ngọ́tị́ŋá acelépi ãndrẽ agá ꞌdâ rĩ ꞌi. Ị́jọ́ ãzí drĩ dó mụ ru idélé ĩꞌdi ụrụꞌbá gá gẹ̃rị̃ agâlé, ị́jọ́ ĩminí ajílé áma drị̃ gá ꞌdĩ la áma ĩdrãnĩgõ fẽ filé ꞌbụ́ gâlé ũcõgõ trũ.”
38 Ele, porém, disse: Meu filho não descerá convosco; seu irmão é morto, e ele ficou só; se lhe sucede algum desastre no caminho por onde fordes, fareis descer minhas cãs com tristeza à sepultura.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 42, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.