2 Samuel 13
Ị́jọ́ Úꞌdí rĩ (LUC) vs NAA
1 Sáwã ãzí vúlé gá Dãwụ́dị̃ ꞌbã ngọ́pị Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã ámvọ́pị ụ́kụ́pị gá umvelé Tãmárã rĩ ndrĩ ambamba. Wó Ãmụ̃nọ́nị̃ Dãwụ́dị̃ ngọ́pị lẽ ĩꞌdi ambamba.
1 Passado algum tempo, aconteceu o seguinte. Absalão, filho de Davi, tinha uma irmã muito bonita, cujo nome era Tamar. Amnom, filho de Davi, apaixonou-se por ela.
2 Ãmụ̃nọ́nị̃ la ĩꞌdi ꞌbã ámvọ́pị̃ lẽjó ambamba rĩ sĩ ꞌbã dó ru ꞌi ãyánĩ rú. Wó Tãmárã ꞌbã adrujó bíkĩrã rĩ sĩ ị́jọ́ acá dó Ãmụ̃nọ́nị̃ ní ũkpó-ũkpó sĩ ị́jọ́ ãzí idéjó Tãmárã ụrụꞌbá gá.
2 Amnom ficou angustiado por causa de Tamar, sua irmã, a ponto de adoecer, pois, sendo ela virgem, parecia impossível para ele fazer alguma coisa com ela.
3 Wó Ãmụ̃nọ́nị̃ ꞌbã wọ̃rị́ ãzí ándrá cí rụ́ la Yõnãdábũ ꞌi, ĩꞌdi Dãwụ́dị̃ ꞌbã ádrị́pị Sĩméyã ꞌbã ngọ́pị ꞌi. Yõnãdábũ ĩꞌdi ándrá ꞌbá ãzí ũndũwá ru la.
3 Mas Amnom tinha um amigo que se chamava Jonadabe, filho de Simeia, irmão de Davi. Jonadabe era um homem muito esperto.
4 Yõnãdábũ zị dó Ãmụ̃nọ́nị̃ ꞌi, “Úpí ngọ́pị, mi ãfũ ụ̃ꞌbụ́tị ãlu ãlu sĩ ũcõgõ-ũcõgõ rú íni ãꞌdu ị́jọ́ sĩ? Ílũ mání ku la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã?” Ãmụ̃nọ́nị̃ jọ dó ĩꞌdiní, “Álẽ Tãmárã mâ ádrị́pị Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã ámvọ́pị̃ ꞌi.”
4 E ele disse a Amnom: — Por que você está emagrecendo tanto dia após dia, ó filho do rei? Por que não me conta o que está acontecendo? Então Amnom disse: — Estou apaixonado por Tamar, irmã de Absalão, meu irmão por parte de pai.
5 Yõnãdábũ jọ dó, “Ímụ ími lalé gbọ́lọ́ sị́ gá ãzíla íꞌbã dó mi ꞌbãrĩ ãyánĩ rú rĩ áni. Mí átẹ́pị drĩ dó amụ́ ími ndrelé, íjọ dó sĩ ĩꞌdiní, ‘Álẽ tá má ámvọ́pị̃ Tãmárã ꞌbã amụ́ mání ãko ãzí fẽlé nalé. Lẽ ꞌbã amụ́ ãkónã aꞌdílé áma andre gá ꞌdộ, ma dó sĩ dị̃ ĩꞌdi ndre sĩ, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ma dó sĩ na la ĩꞌdidrị́ gá.’”
5 Jonadabe respondeu: — Deite-se na sua cama e finja que está doente. Quando o seu pai vier visitá-lo, diga-lhe: “Por favor, permita que a minha irmã Tamar venha e me dê de comer. Que ela prepare a comida diante de mim, para que eu coma de sua mão.”
6 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãmụ̃nọ́nị̃ mụ dó ru lalé vụ̃rụ́, ꞌbã dó ru ꞌi ãyánĩ rú. Úpí amụ́ dó ĩꞌdi ndrelé, Ãmụ̃nọ́nị̃ jọ dó sĩ ĩꞌdiní, “Álẽ tá má ámvọ́pị Tãmárã ꞌbã amụ́ drĩ mání mũkátĩ ãzí kí idélé áma andre gá ꞌdộ, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ma dó sĩ kí na ĩꞌdidrị́ gá be nĩ.”
6 E assim Amnom deitou-se e fingiu que estava doente. Quando o rei foi visitá-lo, Amnom lhe disse: — Por favor, permita que a minha irmã Tamar venha e prepare dois bolos diante de mim, para que eu coma de sua mão.
7 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ pẽ dó ꞌbá tị Tãmárã rụ́ ãzíla jọ, “Ímụ mí ádrị́pị Ãmụ̃nọ́nị̃ rụ́ ĩꞌdidrị́ jó gâlé sĩ mụjó ĩꞌdiní mũkátĩ aꞌdíjó.”
7 Então Davi mandou dizer a Tamar em seu palácio: — Por favor, vá à casa de seu irmão Amnom e prepare alguma comida para ele.
8 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Tãmárã mụ dó ádrị́pị̃ Ãmụ̃nọ́nị̃ drị́ jó gâlé, ịsụ́ la dó ru vũ gá. Tãmárã aꞌdụ́ dó ãnáfóró, usa dó ĩꞌdi aꞌdílé mũkátĩ rú ĩꞌdi drị̃gâsĩ.
8 Tamar foi à casa de Amnom, seu irmão, e ele estava deitado. Ela pegou a massa e a amassou, fez bolos diante dele e os assou.
9 Bã dó kí sãánĩ agá fẽlé Ãmụ̃nọ́nị̃ nî, wó gã kí nalé úmgbé. Ãmụ̃nọ́nị̃ jọ dó, “ꞌBá pírí jó agá ꞌdâ rĩ ꞌbã fũ kí ãmvé.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ꞌbá pírí fũ kí dó ãmvé rá.
9 Pegou a assadeira e tirou os bolos diante dele, mas ele não quis comer. Amnom disse: — Mandem que todos saiam da minha presença. E todos saíram.
10 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãmụ̃nọ́nị̃ jọ dó Tãmárã ní, “Mí ají dó mũkátĩ kí ãngũ mání sĩ kojó rĩ gá ꞌdõlé, ma dó sĩ kí na ími drị́ gá ꞌdâ.” Tãmárã ꞌdụ dó mũkátĩ ĩꞌdi ꞌbã aꞌdílé rĩ kí agụlé ádrị́pị̃ Ãmụ̃nọ́nị̃ rú ãngũ ĩꞌdi ꞌbã sĩ kojó rĩ gâlé.
10 E Amnom disse a Tamar: — Traga a comida ao meu quarto, e comerei da sua mão. Tamar pegou os bolos que havia feito e os levou a Amnom, seu irmão, no quarto.
11 Wó ĩꞌdi dó mụ kí agụlé ĩꞌdi rụ̂lé sĩ kí najó ꞌbo, Ãmụ̃nọ́nị̃ rụ dó drị́ la ãzíla jọ, “Mí atụ́ ími lalé má rụ́ gbọ́lọ́ sị́ gá ꞌdõlé mâ ámvọ́pị̃.”
11 Quando ela oferecia os bolos para que ele comesse, Amnom agarrou-a e lhe disse: — Venha, deite-se comigo, minha irmã.
12 Tãmárã jọ, “Íni ku má ádrị́pị! Mí ũŋmĩ ma ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã áni la gá ku, ãꞌdusĩku ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã áni la ꞌbã idé ru ãngũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ gá ꞌdâ ku, ꞌdĩ ị́jọ́ ãzí ũnzí la.
12 Porém ela respondeu: — Não, meu irmão, não me force, porque não se faz uma coisa dessas em Israel. Não faça essa loucura!
13 Wó ma dó mụ íngõlé drị̃nzá ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã ajílé rĩ sĩ? Ími ãmgbã rĩ la dó mụ iꞌdálé ꞌbá azalépi rá ũnzĩkãnã sĩ ndẽlépi rá ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí agá ꞌdâ rĩ rú. ꞌBárĩ ímụ drĩ ị́jọ́ jọlé úpí be, icó áma ugalé fẽlé míní ũkú ru ku.”
13 Porque, aonde iria eu com a minha vergonha? E você seria como um dos loucos de Israel. Agora, por favor, fale com o rei; ele não impedirá que eu case com você.
14 Wó Ãmụ̃nọ́nị̃ lẽ ị́jọ́ Tãmárã ꞌbã jọlé rĩ kí arelé ku. Ĩꞌdi ꞌbã ũkpó ꞌbã adrujó ambamba rĩ sĩ, ụrụ dó sĩ ĩꞌdi ũkpó sĩ, la dó sĩ ru ĩꞌdi sĩ rá.
14 Mas Amnom não quis dar ouvidos ao que Tamar dizia; pelo contrário, sendo mais forte do que ela, forçou-a e teve relações com ela.
15 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãmụ̃nọ́nị̃ ngụ̃ dó ĩꞌdi ũnzí ndẽ dó rá. Ị́jọ́ mgbã sĩ rĩ gá ngụ̃ dó ĩꞌdi ndẽ ándrá ĩꞌdi ꞌbã sĩ ĩꞌdi lẽjó rĩ rá, Ãmụ̃nọ́nị̃ jọ, “Mí angá ụrụgá fũlé ãmvê lé!”
15 Depois Amnom sentiu por ela grande aversão, e maior era a aversão que sentiu por ela do que o amor com que a tinha amado. Então disse: — Levante-se e saia daqui!
16 Tãmárã jọ, “Yụ! Míní áma tị pẽjó ãmvêlé rĩ la dó mụ ũnzĩkãnã sĩ ị́jọ́ míní idélé ꞌdĩ ndẽlé rá.” Wó Ãmụ̃nọ́nị̃ gã ị́jọ́ Tãmárã ꞌbã jọlé rĩ kí arelé úmgbé.
16 Mas Tamar respondeu: — Não, meu irmão! Porque mandar-me embora seria um mal maior do que o outro que você me fez. Porém ele não a quis ouvir.
17 Ãmụ̃nọ́nị̃ umve ãtíꞌbó ĩꞌdidrị̂ ꞌi ãzíla jọ ĩꞌdiní, “Mí ĩdã ũkú ꞌdĩ áma mẹ́lẹ́tị gá ꞌdâ rá, mí icí dó sĩ kẹ̃jị́tị ĩꞌdi vúlé gá cí.”
17 Chamou o moço que o servia e lhe disse: — Ponha esta mulher para fora e tranque a porta.
18 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãtíꞌbô adró dó Tãmárã ãmvé, icí dó sĩ kẹ̃jị́tị ĩꞌdi vúlé gá ꞌdãá cí, ịsụ́ ꞌdĩ sĩ Tãmárã sụ̃ ándrá bõngó ãzí ãzo drị́ ãzo la, ãꞌdusĩku ꞌdã bõngó ũví izonzi bíkĩrã rú úpí ị̃zẹ́pị ka rú rĩ ꞌbã kí jõ sụ̃lé rĩ ꞌi. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãtíꞌbô adró dó ĩꞌdi ãmvé, icí dó sĩ kẹ̃jị́tị ĩꞌdi vúlé gá cí.
18 Tamar vestia uma túnica talar de mangas compridas, porque assim se vestiam as filhas do rei que ainda eram virgens. O servo a pôs para fora e trancou a porta.
19 Tãmárã umvú dó úfóró ĩꞌdi drị̃ gá, asi dó ĩꞌdi ꞌbã bõngó rá, aku dó ru mịfị́ drị́ sĩ cí ãzíla mụ dó awá trũ.
19 Então Tamar colocou cinza sobre a cabeça, rasgou a túnica talar de mangas compridas que vestia, pôs as mãos sobre a cabeça e saiu, andando e clamando.
20 Tãmárã ꞌbã ádrị́pị Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ndre dó ĩꞌdi ãzíla zị dó, “Mí ádrị́pị Ãmụ̃nọ́nị̃ ụrụ mi rá yã? Má ámvọ́pị mí ĩyãŋã tú, ꞌdĩ mí ádrị́pị ꞌi. Íꞌbã jõ ị́jọ́ ꞌdĩ ásí gá ku.” Tãmárã ri dó uꞌálé ũkú ãzí ũcõgõ rú la rú ádrị́pị Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị́ lị́cọ́ gá ꞌdãá.
20 Absalão, seu irmão, lhe disse: — Foi o seu irmão Amnom que esteve com você? Agora, minha irmã, fique calada; ele é seu irmão. Que o seu coração não fique angustiado por causa disso. E assim Tamar, desolada, ficou na casa de Absalão, seu irmão.
21 Úpí Dãwụ́dị̃ la dó mụ ị́jọ́ ꞌdĩ kí arelé pírí ꞌbo, uꞌá dó ũmbã sĩ.
21 Quando o rei Davi soube de tudo isso, ficou furioso.
22 Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ jọ ị́jọ́ ãzí Ãmụ̃nọ́nị̃ ní múké jõku ũnzí la ku, wó ngụ̃ Ãmụ̃nọ́nị̃ ꞌi ĩꞌdiní ámvọ́pị̃ Tãmárã ní drị̃nzá fẽjó rĩ sĩ.
22 Porém Absalão não falou com Amnom nem mal nem bem, porque odiava Amnom, por ter este violentado Tamar, sua irmã.
23 Ílí ị̃rị̃ vúlé gá, sáwã ꞌbá Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị́ kãbĩlõ ꞌbíko lịlépi rĩ ꞌbã kí adrujó Bãálĩ Hãzọ́rị̃ gá ãni la lõkókõrí Ịfụrayị́mụ̃ be rĩ gá rĩ sĩ, umve anzị úpí drị̂ kí pírí ĩndĩ.
23 Passados dois anos, Absalão tosquiava as suas ovelhas em Baal-Hazor, perto de Efraim, e convidou todos os filhos do rei para irem até lá.
24 Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ mụ dó úpí rụ̂lé ãzíla jọ, “Índre ãtíꞌbó mídrị̂ ꞌbã ꞌbá kãbĩlõ ꞌbíko lịlépi rĩ amụ́ kí ĩꞌdi rú ꞌdõ, úpí icó amụ́lé ãmbogo ĩꞌdidrị̂ kí abe má rụ́ ꞌdõlé rá yã?”
24 Absalão foi falar com o rei e disse: — Eis que este seu servo está fazendo a tosquia das ovelhas. Peço que o rei e os seus servidores acompanhem este seu servo.
25 Úpí umvi Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ní, “Yụ mâ ngọ́pị, ãma icó mụlé pírí ku; ꞌdĩ la mụ míní ãnũ fẽlé rá.” Táni Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã úpí ũŋmĩ agá rá tí, gã mụlé úmgbé, wó úpí wi ĩꞌdiní sụ̃sụ́ rá.
25 O rei, porém, disse a Absalão: — Não, meu filho, não vamos todos juntos, para não sermos pesados a você. Absalão insistiu, mas o rei não quis ir; contudo, o abençoou.
26 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ jọ, “Drĩ adru íni ku, lẽ Ãmụ̃nọ́nị̃ ꞌbã amụ́ ãma abe.” Úpí zị ĩꞌdi, “Ĩꞌdi dó mụ ĩmi abe ĩndĩ la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã?”
26 Então Absalão disse: — Se o rei não quer ir, pelo menos deixe que meu irmão Amnom nos acompanhe. Porém o rei lhe disse: — Por que ele iria com você?
27 Wó Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ũŋmĩ úpí ꞌi kpere ĩꞌdi ꞌbã Ãmụ̃nọ́nị̃ kí aꞌbe agá mụ agá úpí ꞌbã ngọ́pịka kí abe rá.
27 Absalão insistiu, e o rei deixou que Amnom e todos os filhos do rei fossem com ele.
28 Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ fẽ dó ãzị́táŋá ãgọbị ĩꞌdidrị̂ ꞌbaní, “Ĩmi are! Ãmụ̃nọ́nị̃ drĩ dó ĩmẽrã wáyĩnĩ sĩ ambamba ꞌbo, ádrĩ dó jọ la ĩminí, ‘Ĩgbã Ãmụ̃nọ́nị̃ vụ̃rụ́,’ ꞌdã ꞌbã ũngúkú gá ĩꞌdị dó ĩꞌdi rá. Ĩmi idé ụ̃rị̃ sĩ ku. Áfẽ ĩminí ãzị́táŋá ꞌdĩ ma ꞌi, ma dó pá tu ị́jọ́ la gá ma ꞌi. Ĩmi adru ũkpó ru ãzíla ũndũwá ru.”
28 Absalão deu ordem aos seus moços, dizendo: — Fiquem atentos! Quando o coração de Amnom estiver alegre de vinho, e eu der uma ordem para matá-lo, então matem-no. Não tenham medo, pois sou eu quem está ordenando. Sejam fortes e valentes.
29 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãgọbị Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị̂ idé kí dó ị́jọ́ Ãmụ̃nọ́nị̃ ụrụꞌbá gá Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã ãzị́táŋá la fẽjó ĩꞌbaní rĩ áni. ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí ꞌbã ngọ́pịka nga kí dó pírí ụrụgá, ꞌbá ãlu ãlu tụ dó sĩ ĩꞌdidrị́ fãrásĩ drị̃ gá, ꞌbá ãzí acelépi vụ̃rụ́ la dó ꞌdáyụ.
29 E os moços de Absalão fizeram com Amnom como Absalão lhes havia ordenado. Então todos os filhos do rei se levantaram, cada um montou a sua mula, e fugiram.
30 Ĩꞌbaní ãgõ agâ vúlé Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ꞌdĩ gá ꞌdâ, ụ́ꞌdụ́kọ́ tị ꞌdĩ ca dó Dãwụ́dị̃ rú, “Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ụꞌdị́ anzị úpí drị̂ kí pírí, ãzí acelépi ídri la ꞌdáyụ.”
30 Estavam eles ainda a caminho, quando chegou a Davi esta notícia: “Absalão matou todos os filhos do rei, e nenhum deles escapou.”
31 Úpí tu dó pá ụrụgá, asi dó ĩꞌdi ꞌbã bõngó kí rá ãzíla la dó ru vụ̃rụ́; ãtiꞌbo ĩꞌdidrị́ pá utulépi rĩ asi kí vâ bõngó ĩꞌbãdrị̂ kí pírí rá.
31 Então o rei se levantou, rasgou as suas roupas e se lançou por terra. E todos os seus servos que estavam presentes rasgaram também as suas roupas.
32 Wó Dãwụ́dị̃ ꞌbã ádrị́pị Sĩméyã ꞌbã ngọ́pị Yõnãdábũ jọ, “Úpí mádrị̂, mí ũrã jõ ụ́ꞌdị́ anzị mídrị̂ kí pírí la ku, Ãmụ̃nọ́nị̃ drã lú nĩ. Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ itú ị́jọ́ ꞌdĩ ụ́ꞌdụ́ Ãmụ̃nọ́nị̃ ꞌbã ámvọ́pị̃ Tãmárã ụrụjó ꞌdã sĩ.
32 Mas Jonadabe, filho de Simeia, irmão de Davi, tomou a palavra e disse: — Não pense o meu senhor que mataram todos os jovens, filhos do rei, porque somente Amnom morreu. Absalão tinha resolvido fazer isso, desde o dia em que a sua irmã Tamar foi violentada por Amnom.
33 Ãmbógó úpí mádrị̂ ꞌbã ꞌbã jõ ásị́ ị́jọ́ jọlé, anzị úpí drị̂ ũdrã kí dó pírí rá rĩ drị̃ gá ku. Ãmụ̃nọ́nị̃ drã lú nĩ.”
33 Portanto, que o rei, meu senhor, não ponha na cabeça essa ideia de que todos os filhos do rei morreram, porque só Amnom morreu.
34 Wó Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ apá dó rá. Kãrị́lẹ̃ ãngũ undrélépi la inga ru mịfị́ ụrụgá sĩ ãngũ undréjó. Ĩꞌdiní ãngũ ndre agá ꞌdĩ gá ꞌdâ, ndre ꞌbá ãzí ũꞌbí la kí amụ́ agá ĩꞌdi ũngúkú gâlé ru gẹ̃rị̃ ꞌbé pá gá Hõrõnáyĩmũ gâlé ru rĩ gá.
34 Enquanto isso, Absalão fugiu. O moço que estava de guarda, levantando os olhos, viu que vinha muito povo pelo caminho por detrás dele, pelo lado do monte.
35 Yõnãdábũ jọ dó sĩ úpí ní, “Índre, úpí ꞌbã anzị kí dó gápi ꞌdõ; ị́jọ́ ꞌdĩ idé ru cécé tá ãtíꞌbó mídrị̂ ꞌbã jọlé rĩ áni.”
35 Então Jonadabe disse ao rei: — Eis aí vêm os filhos do rei! Como este seu servo falou, assim aconteceu.
36 Ĩꞌdi ꞌbã ị́jọ́ de agá jọ agá ꞌdĩ gá ꞌdâ, úpí ꞌbã anzị acá kí áwáŋá trũ ũkpó sĩ. Úpí ꞌi ãzíla ꞌbá ĩꞌdidrị́ ãtíꞌbó ru ꞌdĩ iꞌdó kí vâ awálé ãzákírílí ru.
36 Mal tinha ele acabado de falar, chegaram os filhos do rei e, levantando a voz, choraram. Também o rei e todos os seus servos choraram amargamente.
37 Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ apá dó Tãlĩmáyĩ Ãmị̃hụ́dị̃ ngọ́pị rụ́, ꞌdĩ úpí Gẹ̃sụ́rị̃ gá rĩ ꞌi. Wó Dãwụ́dị̃ ri dó awálé ngọ́pị̃ sĩ ụ́ꞌdụ́ pírí.
37 Absalão, porém, fugiu e foi ficar com Talmai, filho de Amiúde, rei de Gesur. E Davi pranteava por seu filho todos os dias.
38 Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ la dó mụ apálé Gẹ̃sụ́rị̃ gâlé ꞌbo, uꞌá dó lé ílí na.
38 Assim, Absalão fugiu, indo para Gesur, onde ficou três anos.
39 Úpí Dãwụ́dị̃ ꞌbã dó ásị́ imbáŋá ịsụ́jó Ãmụ̃nọ́nị̃ ꞌbã drã sĩ ꞌbo rĩ ꞌbã vúlé gá, ꞌbã dó ásị́ ãvá ãmbógó la sĩ sĩ ru icíjó Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ be.
39 Então o rei Davi cessou de perseguir Absalão, porque já tinha se consolado a respeito de Amnom, que era morto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Samuel 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.