1 Samuel 20
Ị́jọ́ Úꞌdí rĩ (LUC) vs VC
1 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ apá Nãyị̃yọ́tị̃ gá ꞌdĩ Rámã gá, mụ dó Yónãtãnĩ rú zị ĩꞌdi, “Má idé ãꞌdu ị́jọ́ yã? Ị́jọ́ ũnzí mání idélé rĩ ãꞌdu? Má iza mí átẹ́pị ásị́ íngõpí ĩꞌdiní sĩ lẽjó áma ꞌdịjó rĩ?”
1 Partiu Davi de Naiot, perto de Ramá e veio ter com Jônatas. Disse-lhe: Que fiz eu? Qual é o meu crime, e que mal fiz ao teu pai, para que ele queira matar-me?
2 Yónãtãnĩ umvi ĩꞌdiní, “ꞌDã icó ru ku, índre drĩ, mí icó mụlé drãlé ku, má átẹ́pị icó ị́jọ́ ãzí were jõku ãmbógó la idélé ĩꞌdiní lũŋá la mání rĩ kóru ku. Icó mání ị́jọ́ ꞌdĩ lũlé ku la ãꞌdu sĩ? ꞌDĩ ị́jọ́ ãndá la ku.”
2 Não, respondeu Jônatas, tu não morrerás! Meu pai não faz coisa alguma, grande ou pequena, sem me dizer. Por que me ocultaria isso? Não é possível!
3 Wó Dãwụ́dị̃ na ũyõ Yónãtãnĩ drị̃lẹ́ gá jọ, “Mí átẹ́pị nị̃ ílẽ ma ambamba rĩ gá rá ãzíla jọ ĩꞌdiní cénĩ-cénĩ rú, ‘Lẽ Yónãtãnĩ ꞌbã nị̃ ị́jọ́ ꞌdĩ ku drĩ jõ ị́jọ́ ꞌdĩ nị̃ rá ásị́ la la mụ azálé trẹ̃yị́.’ Úpí Ãdróŋá ꞌbã adrujó ídri ãzíla míní vâ adrujó ídri rĩ áni, ị́jọ́ mgbã sĩ ace mání were rú sĩ drãjó.”
3 Mas Davi insistiu com juramento: Teu pai bem sabe que eu te sou simpático, e por isso deve ter pensado: que Jônatas não o saiba, para que não se entristeça demasiado. Por Deus e pela tua vida, há apenas um passo entre mim e a morte!
4 Yónãtãnĩ jọ dó Dãwụ́dị̃ ní, “Ị́jọ́ míní lẽlé má idé míní rĩ, ma idé la rá.”
4 Jônatas respondeu-lhe: Que queres que eu faça? Eu o farei.
5 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ jọ Yónãtãnĩ ní, “Índre, drụ̃sị̃ ụ̃mụ̃ Ĩmbá Úꞌdí rĩ drị̂, ãzíla ma tá tí jõ na la úpí be wó lẽ ámụ áma zị̃lé ásé agâlé kpere ĩndró ụ́ꞌdụ́ ãzí drụ̃sị̃ rĩ drị̂ gá.
5 Amanhã, disse Davi, é lua nova, e eu devia jantar à mesa do rei. Deixa-me partir; ocultar-me-ei no campo até a tarde do terceiro dia.
6 Mí átẹ́pị drĩ áma ndrụ̃ rá íjọ ĩꞌdiní, ‘Dãwụ́dị̃ zị ma sĩ mụjó táwụ̃nị̃ ĩꞌbadrị́ lị́cọ́ gá Bẹ̃tẹ̃lẹ̃hẹ́mụ̃ gá, kí sĩ mụ ídétáŋá ílí ãlu ãlu sĩ idélé sụ́rụ́ ĩꞌbadrị̂ ní rĩ idélé.’
6 Se teu pai notar minha ausência, dir-lhe-ás que te pedi licença para ir até Belém, minha cidade natal, onde toda a minha família oferece um sacrifício anual.
7 Mí átẹ́pị drĩ jọ la, ‘Múké’ mi nị̃ la rá ị́jọ́ ãzí ãtíꞌbó mídrị̂ rụ́ ꞌdá yụ. Wó drĩ uꞌá ũmbã sĩ, mi dó nị̃ la rá ãndá ãndá ru lẽ áma ꞌdịlé rá.
7 Se ele disser que está bem, o teu servo nada terá a temer; mas se ele, ao contrário, se irritar, fica sabendo que ele decretou a minha perda.
8 Jõ mi ꞌi rĩ gá Yónãtãnĩ, má aꞌị́ mi mání ị́jọ́ ãlu ꞌdĩ idéjó ãtíꞌbó mídrị̂ ní ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ míní ũyõ la najó Úpí drị̃lẹ́ gá ꞌbo rĩ áni, ádrĩ ị́jọ́ iza rá, dũbã la íꞌdị ma mi ꞌi. Mi dó áma fẽ ꞌdịlé mí átẹ́pị drị́ la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã?”
8 Mostra-te amigo para com teu servo, pois que fizeste um pacto comigo em nome do Senhor. Se eu tenho alguma culpa, mata-me tu mesmo; por que fazer-me comparecer diante do teu pai?
9 Yónãtãnĩ umvi, “Icó ru ku. Ádrĩ tá ị́jọ́ ãzí nị̃ má átẹ́pị ꞌbã ásị́ ími ꞌdịjó ãndá ãndá ru yã áni, má icó tá lũlé la míní ku yã?”
9 Jônatas disse-lhe: Longe de ti tal coisa! Se eu souber que de fato meu pai resolveu perder-te, juro que te avisarei.
10 Dãwụ́dị̃ zị ĩꞌdi, “Mí átẹ́pị drĩ ími umvi ũmbã sĩ ãꞌdi la mání lũ la nĩ yã?”
10 Mas quem me informará, perguntou Davi, se teu pai te responder duramente?
11 Yónãtãnĩ jọ Dãwụ́dị̃ ní, “Mí amụ́ ãma amụ́ mụlé ãmvé ásé agâlé.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ mụ kí dó sĩ ãmvêlé ãlu.
11 Vamos ao campo, disse-lhe Jônatas. E foram ambos ao campo.
12 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yónãtãnĩ jọ Dãwụ́dị̃ ní, “Ma ũyõ na Úpí Ãdróŋá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbá rụ́ sĩ, ma má átẹ́pị zị drụ̃sị̃ sáwã ꞌdõ áni rĩ sĩ ĩꞌdi ásị́ jõ míní múké, ma míní ị́jọ́ la lũ ãzíla mi dó sĩ nị̃ la cé.
12 Então Jônatas falou: Por Javé, Deus de Israel! Amanhã ou depois de amanhã sondarei meu pai. Se tudo for favorável a ti e eu não te avisar,
13 Wó má átẹ́pị drĩ lẽ ími adrálé rá, ádrĩ míní lũ la ku, lẽ Úpí ꞌbã fẽ ádrã rá. Ádrĩ míní fẽ la nị̃lé la ãzíla ími tị pẽ ídri ku, lẽ Úpí ꞌba adru mí be cécé ándrá ĩꞌdi ꞌbã adrujó má átẹ́pị be rĩ áni.
13 então o Senhor me trate com todo o seu rigor! E se meu pai te quiser fazer mal, avisar-te-ei da mesma forma; deixar-te-ei então partir e poderás estar tranqüilo. Que o Senhor esteja contigo, como esteve com meu pai!
14 Wó lẽ mí iꞌda mání lẽtáŋá ãsị̃lépi ku rĩ cécé Úpí drị̂ áni mání drĩ adru agá ídri rú ꞌdĩ, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úꞌdị dó sĩ ma ku,
14 Mais tarde, se eu for ainda vivo, conservar-me-ás tua amizade {em nome} do Senhor. Mas, se eu morrer,
15 ãzíla mí aꞌbe jõ ásị́ ị̃gbẹ̃ idéjó ꞌbá mádrị́ lị́cọ́ gá rĩ ꞌbaní rĩ ku. Úpí drĩ táni mẹ́rọ́ꞌbá Dãwụ́dị̃ drị̂ kí ị̃lị̃kị̃ ãngũ drị̃ gá ꞌdâ pírí rá tí.”
15 não retires jamais tua benevolência de minha casa, nem mesmo quando o Senhor exterminar da face da terra todos os inimigos de Davi!
16 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Yónãtãnĩ idé kí dó tị icíma lị́cọ́ Dãwụ́dị̃ drị̂ be jọ, “Lẽ Úpí ꞌbã arụ́ mẹ́rọ́ꞌbá Dãwụ́dị̃ drị̂ kí drị̃ rá.”
16 Foi assim que Jônatas fez aliança com a casa de Davi, e o Senhor vingou-se dos inimigos de Davi.
17 Yónãtãnĩ fẽ Dãwụ́dị̃ ní ũyõ amvilé nalé ị̃dị́ lẽtáŋá agá, ãꞌdusĩku lẽ ĩꞌdi cécé ĩꞌdi ꞌbã ru lẽjó rĩ áni.
17 Jônatas conjurou ainda uma vez a Davi, em nome da amizade que lhe consagrava, pois o amava de toda a sua alma.
18 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yónãtãnĩ jọ Dãwụ́dị̃ ní, “Drụ̃sị̃ ĩꞌdi adru ụ̃mụ̃ Ĩmbá Úꞌdí rĩ drị̂. Ála ími ĩcẽ rá ãꞌdusĩku úmvúke mídrị̂ la adru ꞌbá kọ́lị.
18 Amanhã, continuou Jônatas, é lua nova, e notarão tua ausência.
19 Drụ́zị́ ĩndró sĩ, ímụ ími zịlé ãngũ ándrá ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã sĩ iꞌdójó rĩ gá, ãzíla ítẽ ma írã Ị̃zẹ́lị̃ rĩ gá ꞌdãá.
19 Descerás, pois, sem falta, depois de amanhã ao lugar onde te escondeste no dia do ajuste, e ficarás junto à pedra de Ezel.
20 Ma ꞌé kí gbẹ bụ́lụ́ la gá ꞌdãá na cécé ma ꞌbãrĩ ãko ãzí gbẹ rĩ áni.
20 Atirarei três flechas para o lado da pedra como se visasse a um alvo.
21 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ma dó ngọ́tị́ŋá ãzí tị pẽ ãzíla ma jọ la ĩꞌdiní, ‘Ímụ ꞌé ꞌdã kí ndrụ̃lé.’ Ádrĩ jọ la ĩꞌdinî, ‘Índre ꞌé kí ími wókõ ꞌdĩ gá, mí ají kí ꞌdõlé.’ ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, mí amụ́, ãꞌdusĩku cécé Úpí ꞌbã adrujó ídri rĩ áni, ị́jọ́ ũnzí la ꞌdá yụ, mi ị́jọ́ kọ́lị.
21 Depois mandarei meu servo buscar as flechas. Se eu lhe gritar: Olha! Estão atrás de ti, apanha-as! Então poderás vir, porque tudo te é favorável, e não há mal algum a temer, por Deus!
22 Wó ádrĩ jọ la ngọ́tị́ŋâ ní, ‘Índre ꞌé kí mí rụ́ ꞌdâ álị́,’ ꞌdã ꞌbã ũngúkú gá lẽ ímụ rá, ãꞌdusĩku Úpí pẽ ími tị ꞌdâ rá.
22 Se, porém, eu disser ao rapaz: Olha! As flechas estão diante de ti, um pouco mais longe. Então foge, porque essa é a vontade de Deus.
23 Ị́jọ́ ãmaní ũyõ najó mí be ꞌdĩ Úpí la adru sãdínĩ rú ãma drĩdríŋĩ gá mí be jãꞌdâ.”
23 Quanto à palavra que nos demos um ao outro, o Senhor seja testemunha entre nós para sempre.
24 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ zị̃ dó ru ásé agâlé, ĩmbá úꞌdí rĩ la dó mụ acálé ꞌbo, úpí ri dó vụ̃rụ́ ãkónã nalé.
24 Davi escondeu-se no campo. No dia da lua nova, o rei pôs-se à mesa para comer,
25 Ri úmvúke ĩꞌdidrị̂ drị̃ gá jõ ídu rĩ áni Bõrõ gâlé ru Yónãtãnĩ drị̃lẹ́ gá ãzíla Ãbị̃nẹ́rị̃ ri úpí Sáwụ̃lọ̃ andre gâsĩ. Wó ãngũ Dãwụ́dị̃ drị̂ ace dó ru ị̃sálị.
25 sentando-se, como de costume, numa cadeira junto à parede. Jônatas levantou-se para que Abner pudesse sentar-se ao lado de Saul, e o lugar de Davi ficou desocupado.
26 Sáwụ̃lọ̃ jọ ị́jọ́ ụ́ꞌdụ́ ꞌdã sĩ ku, ãꞌdusĩku ũrã ị́jọ́ ãzí rụ ĩꞌdiní, adru sĩ ní ãlá ru ku, ãndá-ndá ru ĩꞌdi dó sĩ ãlá ru ku.
26 Naquele dia Saul não disse nada. Algo aconteceu-lhe, pensou ele; provavelmente não está puro; deve ter contraído alguma impureza.
27 Wó ụ́ꞌdụ́ ị̃rị̃jó ĩmbá úꞌdí rĩ drị̂ sĩ, ãngũ Dãwụ́dị̃ drị̂ ace vâ ị̃sálị. Sáwụ̃lọ̃ jọ ngọ́pị̃ Yónãtãnĩ ní, “Yésẽ ngọ́pị amụ́ ãma abe ájẹ ãzíla ãndrũ ãkónã gá ku la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã?”
27 No dia seguinte, segundo dia da lua, o lugar de Davi continuava vazio. Saul disse ao seu filho Jônatas: Por que o filho de Isaí não veio comer, nem ontem nem hoje?
28 Yónãtãnĩ umvi Sáwụ̃lọ̃ ní, “Dãwụ́dị̃ aꞌị́ mádrị́ ásị́ ãlu sĩ sĩ mụjó Bẹ̃tẹ̃lẹ̃hẹ́mụ̃ gá,
28 Davi pediu-me com instâncias, respondeu Jônatas, para ir a Belém.
29 ãzíla jọ mání, ‘Ífẽ ámụ, ãꞌdusĩku ꞌbá ãmadrị́ lị́cọ́ gá rĩ kí ídétáŋá idé táwụ̃nị̃ ãmadrị̂ gâlé ꞌdã ãzíla má ádrị́pị lẽ má adru ala gá ꞌdãá cí. Ádrĩ lẽtáŋá ịsụ́ ími drị̃lẹ́ gá rá, lẽ ámụ rá, ma sĩ mụ má ádrị́pịka kí ndrelé.’ Ị́jọ́ ꞌdĩ bãsĩ ĩꞌdiní sĩ amụ́jó ãkónã gá méjã úpí drị̂ ꞌbã tị gá ꞌdâ ku ꞌdĩ!”
29 Disse-me: deixa-me ir, rogo-te, porque temos na cidade um sacrifício de família, ao qual meu irmão me convidou. Se me queres dar um prazer, permite-me que vá rever meus irmãos. Por isso não veio ele à mesa do rei.
30 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Sáwụ̃lọ̃ ásị́ ve dó Yónãtãnĩ ní trẹ̃yị́, ãzíla jọ ĩꞌdiní, “Ngọ́tị́ ũkú drị̃ ũnzí ãzíla ị́jọ́ arelépi ku rĩ drị́ ꞌdĩ! Ínị̃ ánị̃ ị́jọ́ ĩminí ĩmi icíjó Yésẽ ngọ́pị be sĩ drị̃nzá ajíjó míní ãzíla mí ãndrẽ ími tịlépi rĩ ní rĩ rá rĩ gá ku yã?
30 Então Saul encolerizou-se contra Jônatas: Filho de prostituta, disse-lhe, não sei eu porventura que és amigo do filho de Isaí, o que é uma vergonha para ti e para tua mãe?
31 Yésẽ ngọ́pị drĩ adru ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ cí, mi ꞌi jõku ũpĩ mídrị̂ icó pá tulé ku. Úꞌdîꞌda ípẽ ꞌbá tị ĩꞌdi ajílé má rụ́ ꞌdõlé, lẽ ꞌbã drã rá.”
31 Enquanto viver esse homem na terra, não estarás seguro, nem tu nem o teu trono. Vamos! Vai buscá-lo e traze-mo; ele merece a morte!
32 Yónãtãnĩ zị átẹ́pị̃ Sáwụ̃lọ̃ ꞌi, “Ála ĩꞌdi ꞌdị rá la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ? Idé ãꞌdu ị́jọ́ yã?”
32 Jônatas respondeu ao seu pai: Por que deverá ele morrer? Que fez ele?
33 Wó Sáwụ̃lọ̃ ꞌdị ngọ́pị̃ ꞌi ãjụ́ sĩ tí sĩ ĩꞌdi ꞌdịjó káyĩ rá. ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yónãtãnĩ nị̃ dó rá átẹ́pị̃ lẽ dó Dãwụ́dị̃ ꞌdịlé rá rĩ gá rá.
33 Saul brandiu sua lança para feri-lo, e Jônatas viu que a morte de Davi era coisa decidida pelo seu pai.
34 Yónãtãnĩ nga ãkónã tị gá ꞌdâ ũmbã sĩ rá, ụ́ꞌdụ́ ị̃rị̃ ụ̃mụ̃ Ĩmbá Úꞌdí rĩ drị́ ꞌdã sĩ Yónãtãnĩ na ãkónã gẹ̃rị̃ sĩ ku ãꞌdusĩku ásị́ la acá ũcõgõ sĩ trẹ̃yị́ ị́jọ́ drị̃nzá ru átẹ́pị̃ ꞌbã idélé Dãwụ́dị̃ rụ́ rĩ sĩ.
34 Furioso, deixou a mesa sem comer naquele segundo dia da lua. As injúrias que seu pai tinha proferido contra a Davi tinham-no afligido profundamente.
35 Ụ̃ꞌbụ́tị sĩ Yónãtãnĩ mụ ásé agâlé sĩ mụjó ị́jọ́ jọjó Dãwụ́dị̃ be. ꞌDụ ngọ́tị́ŋá ĩmbíráŋá la ĩꞌdi be ĩndĩ,
35 Na manhã seguinte, Jônatas saiu ao campo e foi ao lugar combinado com Davi, acompanhado de um jovem servo.
36 ãzíla jọ ĩꞌdiní, “Í cẹ̃ mụlé ꞌé mání gbẹlé rĩ kí ndrụ̃ trũ.” Ngọ́tị́ŋâ ꞌbã cẹ̃ agá ꞌdĩ gá ꞌdâ gbẹ ꞌé drị̃lẹ́ la gâlé ru.
36 Vai, disse ele, e traze-me as setas que vou atirar. Mas, enquanto o rapaz corria, Jônatas atirou outra flecha mais para além dele.
37 Ngọ́tị́ŋâ la mụ calé ãngũ Yónãtãnĩ ꞌbã ꞌê ꞌbã sĩ aꞌdéjó rĩ gá, Yónãtãnĩ umve ĩꞌdi jọ, “ꞌÊ adru ími drị̃lẹ́ gâlé ꞌdã ku yã?”
37 Quando chegou ao lugar da flecha, Jônatas gritou-lhe: Não está a flecha mais para lá de ti?
38 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yónãtãnĩ za, “Gbõrú, ímụ mbẽlẽ-mbẽlẽ, ítu pá ku.” Ngọ́tị́ŋâ anzé dó ꞌê rá, amụ́ dó trũ ãmbógó ĩꞌdidrị̂ rụ́ ꞌdõlé.
38 E ajuntou: Vamos, apressa-te, não te demores. O servo apanhou a flecha e voltou ao seu senhor; e de nada suspeitou,
39 Ị́jọ́ ꞌdĩ kí agá pírí ngọ́tị́ŋâ nị̃ ị́jọ́ ãzí ku; be la rá la Yónãtãnĩ nị̃ kí lú Dãwụ́dị̃ be nĩ.
39 porque só Jônatas e Davi conheciam o ajuste.
40 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yónãtãnĩ fẽ dó ĩꞌdi ꞌbã ụ́sụ kí ꞌé kí abe ngọ́tị́ŋâ drĩ ãzíla jọ, “Ímụ, mí agụ kí vúlé táwụ̃nị̃ gâlé.”
40 Depois disso, entregou Jônatas suas armas ao rapaz, dizendo-lhe: Vai, leva-as para a cidade.
41 Ngọ́tị́ŋâ la dó mụ mụlé ꞌbo, Dãwụ́dị̃ angá ãfũlé wókõ írã drị́ ándrá rĩ gâlé ru ãzíla ãvụ̃ vụ̃rụ́ Yónãtãnĩ drị̃lẹ́ gá pá alé na, androko la aló vũ ĩndĩ. Amvu kí ru jụ́jụ́ sĩ kpãrã ãzíla ri kí awálé ãngũ ãlu gá, wó Dãwụ́dị̃ awá dó ãndânĩ.
41 Logo que ele partiu, deixou Davi o seu esconderijo e curvou-se até a terra, prostrando-se três vezes; beijaram-se mutuamente, chorando, e Davi estava ainda mais comovido que o seu amigo.
42 Yónãtãnĩ jọ Dãwụ́dị̃ ní, “Ímụ ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ, ãꞌdusĩku ãna ũyõ wọ̃rị̃ ãmadrị̂ gá mí be rụ́ Úpí Ãdróŋá drị̂ sĩ jọjó la, ‘Úpí ĩꞌdi ãma drĩdríŋĩ gá mí be sãdínĩ rú, ãzila anzị mídrị́ mụlé tịlé drị̃lẹ́ gâlé rĩ kí drĩdríŋĩ anzị mádrị́ mụlé tịlé drị̃lẹ́ gâlé rĩ kí abe jãꞌdâ.’” ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ mụ dó rá ãzíla Yónãtãnĩ gõ dó vúlé táwụ̃nị̃ gâlé.
42 Jônatas disse-lhe: Vai em paz, agora que demos um ao outro nossa palavra com este juramento: o Senhor seja para sempre testemunha entre ti e mim, entre a tua posteridade e a minha!
43 — ausente —
43 Davi partiu, e Jônatas voltou para a cidade.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.