1 Samuel 20
Ị́jọ́ Úꞌdí rĩ (LUC) vs ARA
1 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ apá Nãyị̃yọ́tị̃ gá ꞌdĩ Rámã gá, mụ dó Yónãtãnĩ rú zị ĩꞌdi, “Má idé ãꞌdu ị́jọ́ yã? Ị́jọ́ ũnzí mání idélé rĩ ãꞌdu? Má iza mí átẹ́pị ásị́ íngõpí ĩꞌdiní sĩ lẽjó áma ꞌdịjó rĩ?”
1 Então, fugiu Davi da casa dos profetas, em Ramá, e veio, e disse a Jônatas: Que fiz eu? Qual é a minha culpa? E qual é o meu pecado diante de teu pai, que procura tirar-me a vida?
2 Yónãtãnĩ umvi ĩꞌdiní, “ꞌDã icó ru ku, índre drĩ, mí icó mụlé drãlé ku, má átẹ́pị icó ị́jọ́ ãzí were jõku ãmbógó la idélé ĩꞌdiní lũŋá la mání rĩ kóru ku. Icó mání ị́jọ́ ꞌdĩ lũlé ku la ãꞌdu sĩ? ꞌDĩ ị́jọ́ ãndá la ku.”
2 Ele lhe respondeu: Tal não suceda; não serás morto. Meu pai não faz coisa nenhuma, nem grande nem pequena, sem primeiro me dizer; por que, pois, meu pai me ocultaria isso? Não há nada disso.
3 Wó Dãwụ́dị̃ na ũyõ Yónãtãnĩ drị̃lẹ́ gá jọ, “Mí átẹ́pị nị̃ ílẽ ma ambamba rĩ gá rá ãzíla jọ ĩꞌdiní cénĩ-cénĩ rú, ‘Lẽ Yónãtãnĩ ꞌbã nị̃ ị́jọ́ ꞌdĩ ku drĩ jõ ị́jọ́ ꞌdĩ nị̃ rá ásị́ la la mụ azálé trẹ̃yị́.’ Úpí Ãdróŋá ꞌbã adrujó ídri ãzíla míní vâ adrujó ídri rĩ áni, ị́jọ́ mgbã sĩ ace mání were rú sĩ drãjó.”
3 Então, Davi respondeu enfaticamente: Mui bem sabe teu pai que da tua parte achei mercê; pelo que disse consigo: Não saiba isto Jônatas, para que não se entristeça. Tão certo como vive o Senhor , e tu vives, Jônatas, apenas há um passo entre mim e a morte.
4 Yónãtãnĩ jọ dó Dãwụ́dị̃ ní, “Ị́jọ́ míní lẽlé má idé míní rĩ, ma idé la rá.”
4 Disse Jônatas a Davi: O que tu desejares eu te farei.
5 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ jọ Yónãtãnĩ ní, “Índre, drụ̃sị̃ ụ̃mụ̃ Ĩmbá Úꞌdí rĩ drị̂, ãzíla ma tá tí jõ na la úpí be wó lẽ ámụ áma zị̃lé ásé agâlé kpere ĩndró ụ́ꞌdụ́ ãzí drụ̃sị̃ rĩ drị̂ gá.
5 Disse Davi a Jônatas: Amanhã é a Festa da Lua Nova, em que sem falta deveria assentar-me com o rei para comer; mas deixa-me ir, e esconder-me-ei no campo, até à terceira tarde.
6 Mí átẹ́pị drĩ áma ndrụ̃ rá íjọ ĩꞌdiní, ‘Dãwụ́dị̃ zị ma sĩ mụjó táwụ̃nị̃ ĩꞌbadrị́ lị́cọ́ gá Bẹ̃tẹ̃lẹ̃hẹ́mụ̃ gá, kí sĩ mụ ídétáŋá ílí ãlu ãlu sĩ idélé sụ́rụ́ ĩꞌbadrị̂ ní rĩ idélé.’
6 Se teu pai notar a minha ausência, dirás: Davi me pediu muito que o deixasse ir a toda pressa a Belém, sua cidade; porquanto se faz lá o sacrifício anual para toda a família.
7 Mí átẹ́pị drĩ jọ la, ‘Múké’ mi nị̃ la rá ị́jọ́ ãzí ãtíꞌbó mídrị̂ rụ́ ꞌdá yụ. Wó drĩ uꞌá ũmbã sĩ, mi dó nị̃ la rá ãndá ãndá ru lẽ áma ꞌdịlé rá.
7 Se disser assim: Está bem! Então, teu servo terá paz. Porém, se muito se indignar, sabe que já o mal está, de fato, determinado por ele.
8 Jõ mi ꞌi rĩ gá Yónãtãnĩ, má aꞌị́ mi mání ị́jọ́ ãlu ꞌdĩ idéjó ãtíꞌbó mídrị̂ ní ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ míní ũyõ la najó Úpí drị̃lẹ́ gá ꞌbo rĩ áni, ádrĩ ị́jọ́ iza rá, dũbã la íꞌdị ma mi ꞌi. Mi dó áma fẽ ꞌdịlé mí átẹ́pị drị́ la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã?”
8 Usa, pois, de misericórdia para com o teu servo, porque lhe fizeste entrar contigo em aliança no Senhor ; se, porém, há em mim culpa, mata-me tu mesmo; por que me levarias a teu pai?
9 Yónãtãnĩ umvi, “Icó ru ku. Ádrĩ tá ị́jọ́ ãzí nị̃ má átẹ́pị ꞌbã ásị́ ími ꞌdịjó ãndá ãndá ru yã áni, má icó tá lũlé la míní ku yã?”
9 Então, disse Jônatas: Longe de ti tal coisa; porém, se dalguma sorte soubesse que já este mal estava, de fato, determinado por meu pai, para que viesse sobre ti, não to declararia eu?
10 Dãwụ́dị̃ zị ĩꞌdi, “Mí átẹ́pị drĩ ími umvi ũmbã sĩ ãꞌdi la mání lũ la nĩ yã?”
10 Perguntou Davi a Jônatas: Quem tal me fará saber, se, por acaso, teu pai te responder asperamente?
11 Yónãtãnĩ jọ Dãwụ́dị̃ ní, “Mí amụ́ ãma amụ́ mụlé ãmvé ásé agâlé.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ mụ kí dó sĩ ãmvêlé ãlu.
11 Então, disse Jônatas a Davi: Vem, e saiamos ao campo. E saíram.
12 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yónãtãnĩ jọ Dãwụ́dị̃ ní, “Ma ũyõ na Úpí Ãdróŋá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbá rụ́ sĩ, ma má átẹ́pị zị drụ̃sị̃ sáwã ꞌdõ áni rĩ sĩ ĩꞌdi ásị́ jõ míní múké, ma míní ị́jọ́ la lũ ãzíla mi dó sĩ nị̃ la cé.
12 E disse Jônatas a Davi: O Senhor , Deus de Israel, seja testemunha. Amanhã ou depois de amanhã, a estas horas sondarei meu pai; se algo houver favorável a Davi, eu to mandarei dizer.
13 Wó má átẹ́pị drĩ lẽ ími adrálé rá, ádrĩ míní lũ la ku, lẽ Úpí ꞌbã fẽ ádrã rá. Ádrĩ míní fẽ la nị̃lé la ãzíla ími tị pẽ ídri ku, lẽ Úpí ꞌba adru mí be cécé ándrá ĩꞌdi ꞌbã adrujó má átẹ́pị be rĩ áni.
13 Mas, se meu pai quiser fazer-te mal, faça com Jônatas o Senhor o que a este aprouver, se não to fizer saber eu e não te deixar ir embora, para que sigas em paz. E seja o Senhor contigo, como tem sido com meu pai.
14 Wó lẽ mí iꞌda mání lẽtáŋá ãsị̃lépi ku rĩ cécé Úpí drị̂ áni mání drĩ adru agá ídri rú ꞌdĩ, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úꞌdị dó sĩ ma ku,
14 Se eu, então, ainda viver, porventura, não usarás para comigo da bondade do Senhor , para que não morra?
15 ãzíla mí aꞌbe jõ ásị́ ị̃gbẹ̃ idéjó ꞌbá mádrị́ lị́cọ́ gá rĩ ꞌbaní rĩ ku. Úpí drĩ táni mẹ́rọ́ꞌbá Dãwụ́dị̃ drị̂ kí ị̃lị̃kị̃ ãngũ drị̃ gá ꞌdâ pírí rá tí.”
15 Nem tampouco cortarás jamais da minha casa a tua bondade; nem ainda quando o Senhor desarraigar da terra todos os inimigos de Davi.
16 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Yónãtãnĩ idé kí dó tị icíma lị́cọ́ Dãwụ́dị̃ drị̂ be jọ, “Lẽ Úpí ꞌbã arụ́ mẹ́rọ́ꞌbá Dãwụ́dị̃ drị̂ kí drị̃ rá.”
16 Assim, fez Jônatas aliança com a casa de Davi, dizendo: Vingue o Senhor os inimigos de Davi.
17 Yónãtãnĩ fẽ Dãwụ́dị̃ ní ũyõ amvilé nalé ị̃dị́ lẽtáŋá agá, ãꞌdusĩku lẽ ĩꞌdi cécé ĩꞌdi ꞌbã ru lẽjó rĩ áni.
17 Jônatas fez jurar a Davi de novo, pelo amor que este lhe tinha, porque Jônatas o amava com todo o amor da sua alma.
18 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yónãtãnĩ jọ Dãwụ́dị̃ ní, “Drụ̃sị̃ ĩꞌdi adru ụ̃mụ̃ Ĩmbá Úꞌdí rĩ drị̂. Ála ími ĩcẽ rá ãꞌdusĩku úmvúke mídrị̂ la adru ꞌbá kọ́lị.
18 Disse-lhe Jônatas: Amanhã é a Festa da Lua Nova; perguntar-se-á por ti, porque o teu lugar estará vazio.
19 Drụ́zị́ ĩndró sĩ, ímụ ími zịlé ãngũ ándrá ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã sĩ iꞌdójó rĩ gá, ãzíla ítẽ ma írã Ị̃zẹ́lị̃ rĩ gá ꞌdãá.
19 Ao terceiro dia, descerás apressadamente e irás para o lugar em que te escondeste no dia do ajuste; e fica junto à pedra de Ezel.
20 Ma ꞌé kí gbẹ bụ́lụ́ la gá ꞌdãá na cécé ma ꞌbãrĩ ãko ãzí gbẹ rĩ áni.
20 Atirarei três flechas para aquele lado, como quem atira ao alvo.
21 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ma dó ngọ́tị́ŋá ãzí tị pẽ ãzíla ma jọ la ĩꞌdiní, ‘Ímụ ꞌé ꞌdã kí ndrụ̃lé.’ Ádrĩ jọ la ĩꞌdinî, ‘Índre ꞌé kí ími wókõ ꞌdĩ gá, mí ají kí ꞌdõlé.’ ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, mí amụ́, ãꞌdusĩku cécé Úpí ꞌbã adrujó ídri rĩ áni, ị́jọ́ ũnzí la ꞌdá yụ, mi ị́jọ́ kọ́lị.
21 Eis que mandarei o moço e lhe direi: Vai, procura as flechas; se eu disser ao moço: Olha que as flechas estão para cá de ti, traze-as; então, vem, Davi, porque, tão certo como vive o Senhor , terás paz, e nada há que temer.
22 Wó ádrĩ jọ la ngọ́tị́ŋâ ní, ‘Índre ꞌé kí mí rụ́ ꞌdâ álị́,’ ꞌdã ꞌbã ũngúkú gá lẽ ímụ rá, ãꞌdusĩku Úpí pẽ ími tị ꞌdâ rá.
22 Porém, se disser ao moço: Olha que as flechas estão para lá de ti. Vai-te embora, porque o Senhor te manda ir.
23 Ị́jọ́ ãmaní ũyõ najó mí be ꞌdĩ Úpí la adru sãdínĩ rú ãma drĩdríŋĩ gá mí be jãꞌdâ.”
23 Quanto àquilo de que eu e tu falamos, eis que o Senhor está entre mim e ti, para sempre.
24 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ zị̃ dó ru ásé agâlé, ĩmbá úꞌdí rĩ la dó mụ acálé ꞌbo, úpí ri dó vụ̃rụ́ ãkónã nalé.
24 Escondeu-se, pois, Davi no campo; e, sendo a Festa da Lua Nova, pôs-se o rei à mesa para comer.
25 Ri úmvúke ĩꞌdidrị̂ drị̃ gá jõ ídu rĩ áni Bõrõ gâlé ru Yónãtãnĩ drị̃lẹ́ gá ãzíla Ãbị̃nẹ́rị̃ ri úpí Sáwụ̃lọ̃ andre gâsĩ. Wó ãngũ Dãwụ́dị̃ drị̂ ace dó ru ị̃sálị.
25 Assentou-se o rei na sua cadeira, segundo o costume, no lugar junto à parede; Jônatas, defronte dele, e Abner, ao lado de Saul; mas o lugar de Davi estava desocupado.
26 Sáwụ̃lọ̃ jọ ị́jọ́ ụ́ꞌdụ́ ꞌdã sĩ ku, ãꞌdusĩku ũrã ị́jọ́ ãzí rụ ĩꞌdiní, adru sĩ ní ãlá ru ku, ãndá-ndá ru ĩꞌdi dó sĩ ãlá ru ku.
26 Porém, naquele dia, não disse Saul nada, pois pensava: Aconteceu-lhe alguma coisa, pela qual não está limpo; talvez esteja contaminado.
27 Wó ụ́ꞌdụ́ ị̃rị̃jó ĩmbá úꞌdí rĩ drị̂ sĩ, ãngũ Dãwụ́dị̃ drị̂ ace vâ ị̃sálị. Sáwụ̃lọ̃ jọ ngọ́pị̃ Yónãtãnĩ ní, “Yésẽ ngọ́pị amụ́ ãma abe ájẹ ãzíla ãndrũ ãkónã gá ku la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã?”
27 Sucedeu também ao outro dia, o segundo da Festa da Lua Nova, que o lugar de Davi continuava desocupado; disse, pois, Saul a Jônatas, seu filho: Por que não veio a comer o filho de Jessé, nem ontem nem hoje?
28 Yónãtãnĩ umvi Sáwụ̃lọ̃ ní, “Dãwụ́dị̃ aꞌị́ mádrị́ ásị́ ãlu sĩ sĩ mụjó Bẹ̃tẹ̃lẹ̃hẹ́mụ̃ gá,
28 Respondeu Jônatas a Saul: Davi me pediu, encarecidamente, que o deixasse ir a Belém.
29 ãzíla jọ mání, ‘Ífẽ ámụ, ãꞌdusĩku ꞌbá ãmadrị́ lị́cọ́ gá rĩ kí ídétáŋá idé táwụ̃nị̃ ãmadrị̂ gâlé ꞌdã ãzíla má ádrị́pị lẽ má adru ala gá ꞌdãá cí. Ádrĩ lẽtáŋá ịsụ́ ími drị̃lẹ́ gá rá, lẽ ámụ rá, ma sĩ mụ má ádrị́pịka kí ndrelé.’ Ị́jọ́ ꞌdĩ bãsĩ ĩꞌdiní sĩ amụ́jó ãkónã gá méjã úpí drị̂ ꞌbã tị gá ꞌdâ ku ꞌdĩ!”
29 Ele me disse: Peço-te que me deixes ir, porque a nossa família tem um sacrifício na cidade, e um de meus irmãos insiste comigo para que eu vá. Se, pois, agora, achei mercê aos teus olhos, peço-te que me deixes partir, para que veja meus irmãos. Por isso, não veio à mesa do rei.
30 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Sáwụ̃lọ̃ ásị́ ve dó Yónãtãnĩ ní trẹ̃yị́, ãzíla jọ ĩꞌdiní, “Ngọ́tị́ ũkú drị̃ ũnzí ãzíla ị́jọ́ arelépi ku rĩ drị́ ꞌdĩ! Ínị̃ ánị̃ ị́jọ́ ĩminí ĩmi icíjó Yésẽ ngọ́pị be sĩ drị̃nzá ajíjó míní ãzíla mí ãndrẽ ími tịlépi rĩ ní rĩ rá rĩ gá ku yã?
30 Então, se acendeu a ira de Saul contra Jônatas, e disse-lhe: Filho de mulher perversa e rebelde; não sei eu que elegeste o filho de Jessé, para vergonha tua e para vergonha do recato de tua mãe?
31 Yésẽ ngọ́pị drĩ adru ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ cí, mi ꞌi jõku ũpĩ mídrị̂ icó pá tulé ku. Úꞌdîꞌda ípẽ ꞌbá tị ĩꞌdi ajílé má rụ́ ꞌdõlé, lẽ ꞌbã drã rá.”
31 Pois, enquanto o filho de Jessé viver sobre a terra, nem tu estarás seguro, nem seguro o teu reino; pelo que manda buscá-lo, agora, porque deve morrer.
32 Yónãtãnĩ zị átẹ́pị̃ Sáwụ̃lọ̃ ꞌi, “Ála ĩꞌdi ꞌdị rá la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ? Idé ãꞌdu ị́jọ́ yã?”
32 Então, respondeu Jônatas a Saul, seu pai, e lhe disse: Por que há de ele morrer? Que fez ele?
33 Wó Sáwụ̃lọ̃ ꞌdị ngọ́pị̃ ꞌi ãjụ́ sĩ tí sĩ ĩꞌdi ꞌdịjó káyĩ rá. ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yónãtãnĩ nị̃ dó rá átẹ́pị̃ lẽ dó Dãwụ́dị̃ ꞌdịlé rá rĩ gá rá.
33 Então, Saul atirou-lhe com a lança para o ferir; com isso entendeu Jônatas que, de fato, seu pai já determinara matar a Davi.
34 Yónãtãnĩ nga ãkónã tị gá ꞌdâ ũmbã sĩ rá, ụ́ꞌdụ́ ị̃rị̃ ụ̃mụ̃ Ĩmbá Úꞌdí rĩ drị́ ꞌdã sĩ Yónãtãnĩ na ãkónã gẹ̃rị̃ sĩ ku ãꞌdusĩku ásị́ la acá ũcõgõ sĩ trẹ̃yị́ ị́jọ́ drị̃nzá ru átẹ́pị̃ ꞌbã idélé Dãwụ́dị̃ rụ́ rĩ sĩ.
34 Pelo que Jônatas, todo encolerizado, se levantou da mesa e, neste segundo dia da Festa da Lua Nova, não comeu pão, pois ficara muito sentido por causa de Davi, a quem seu pai havia ultrajado.
35 Ụ̃ꞌbụ́tị sĩ Yónãtãnĩ mụ ásé agâlé sĩ mụjó ị́jọ́ jọjó Dãwụ́dị̃ be. ꞌDụ ngọ́tị́ŋá ĩmbíráŋá la ĩꞌdi be ĩndĩ,
35 Na manhã seguinte, saiu Jônatas ao campo, no tempo ajustado com Davi, e levou consigo um rapaz.
36 ãzíla jọ ĩꞌdiní, “Í cẹ̃ mụlé ꞌé mání gbẹlé rĩ kí ndrụ̃ trũ.” Ngọ́tị́ŋâ ꞌbã cẹ̃ agá ꞌdĩ gá ꞌdâ gbẹ ꞌé drị̃lẹ́ la gâlé ru.
36 Então, disse ao seu rapaz: Corre a buscar as flechas que eu atirar. Este correu, e ele atirou uma flecha, que fez passar além do rapaz.
37 Ngọ́tị́ŋâ la mụ calé ãngũ Yónãtãnĩ ꞌbã ꞌê ꞌbã sĩ aꞌdéjó rĩ gá, Yónãtãnĩ umve ĩꞌdi jọ, “ꞌÊ adru ími drị̃lẹ́ gâlé ꞌdã ku yã?”
37 Chegando o rapaz ao lugar da flecha que Jônatas havia atirado, gritou Jônatas atrás dele e disse: Não está a flecha mais para lá de ti?
38 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yónãtãnĩ za, “Gbõrú, ímụ mbẽlẽ-mbẽlẽ, ítu pá ku.” Ngọ́tị́ŋâ anzé dó ꞌê rá, amụ́ dó trũ ãmbógó ĩꞌdidrị̂ rụ́ ꞌdõlé.
38 Tornou Jônatas a gritar: Apressa-te, não te demores. O rapaz de Jônatas apanhou as flechas e voltou ao seu senhor.
39 Ị́jọ́ ꞌdĩ kí agá pírí ngọ́tị́ŋâ nị̃ ị́jọ́ ãzí ku; be la rá la Yónãtãnĩ nị̃ kí lú Dãwụ́dị̃ be nĩ.
39 O rapaz não entendeu coisa alguma; só Jônatas e Davi sabiam deste ajuste.
40 ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yónãtãnĩ fẽ dó ĩꞌdi ꞌbã ụ́sụ kí ꞌé kí abe ngọ́tị́ŋâ drĩ ãzíla jọ, “Ímụ, mí agụ kí vúlé táwụ̃nị̃ gâlé.”
40 Então, Jônatas deu as suas armas ao rapaz que o acompanhava e disse-lhe: Anda, leva-as à cidade.
41 Ngọ́tị́ŋâ la dó mụ mụlé ꞌbo, Dãwụ́dị̃ angá ãfũlé wókõ írã drị́ ándrá rĩ gâlé ru ãzíla ãvụ̃ vụ̃rụ́ Yónãtãnĩ drị̃lẹ́ gá pá alé na, androko la aló vũ ĩndĩ. Amvu kí ru jụ́jụ́ sĩ kpãrã ãzíla ri kí awálé ãngũ ãlu gá, wó Dãwụ́dị̃ awá dó ãndânĩ.
41 Indo-se o rapaz, levantou-se Davi do lado do sul e prostrou-se rosto em terra três vezes; e beijaram-se um ao outro e choraram juntos; Davi, porém, muito mais.
42 Yónãtãnĩ jọ Dãwụ́dị̃ ní, “Ímụ ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ, ãꞌdusĩku ãna ũyõ wọ̃rị̃ ãmadrị̂ gá mí be rụ́ Úpí Ãdróŋá drị̂ sĩ jọjó la, ‘Úpí ĩꞌdi ãma drĩdríŋĩ gá mí be sãdínĩ rú, ãzila anzị mídrị́ mụlé tịlé drị̃lẹ́ gâlé rĩ kí drĩdríŋĩ anzị mádrị́ mụlé tịlé drị̃lẹ́ gâlé rĩ kí abe jãꞌdâ.’” ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ mụ dó rá ãzíla Yónãtãnĩ gõ dó vúlé táwụ̃nị̃ gâlé.
42 Disse Jônatas a Davi: Vai-te em paz, porquanto juramos ambos em nome do Senhor , dizendo: O Senhor seja para sempre entre mim e ti e entre a minha descendência e a tua.
43 — ausente —
43 Então, se levantou Davi e se foi; e Jônatas entrou na cidade.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.