Lucas 14
BÚKÙ TÀ TƗ́DHƗ́//RU YÌZO DHƗ ÀDHYA (LOG) vs NAA
1 Sàbátù àlo dhɨ, Yésu lɨ̀ tá ngá nya Fàrìsáyò kɨ kàdrɨ̀ kɨ àlo bhàna. Móndyá kònàle dhɨ ɨ̀ adré tá akódhɨ nɨ mì ga.
1 Num sábado, ao entrar Jesus na casa de um dos principais fariseus para tomar uma refeição, eles o estavam observando.
2 Gò agó àlo rúbhá tovólépi dhɨ dré alɨ̀zo áyɨ totó Yésu kandrá.
2 E eis que diante dele se achava um homem hidrópico.
3 Dɨ Yésu dré lizízóá Fàrìsáyò ɨ tí tátrɨ́trɨ́ kúlí tadhábhá ɨ́be dhɨ: «Àma kɨ tátrɨ́trɨ́ kúlí kaꞌì, à kàdré móndɨ́ kɨ tɨdrɨ́ sàbátù tú dhɨ ꞌí? Kó ngalè, kaꞌì ko?»
3 Então Jesus, dirigindo-se aos intérpretes da Lei e aos fariseus, perguntou:
4 Dɨ, ɨ̀ dré àyɨkya adrézó kɨ́rɨ. Dɨ Yésu dré drɨ́gá bhàzo agó nda dri, akódhɨ nɨ tɨdrɨ́zó gò, láti fèzo drá dré lɨ̀zo.
4 Eles, porém, não disseram nada. Então Jesus pegou na mão daquele homem, curou-o e o mandou embora.
5 Dré gòzo lizíá àyɨ tí dhɨ: «Dhya àlo àmɨ kòfalé dhɨ kàdré mvámvá ɨ́be yà kó ngalè tí àlo dhɨ ɨ́be yà gò, dré dhèzo bhú na sàbátù tú dhɨ, dhya nda kɨtswá tsì aséá gbǎ kìtú nda sè ko?»
5 A seguir, Jesus lhes perguntou:
6 Dɨ, ɨ̀ kɨtswá tá àyɨkya kúlí logó tà nda dri bwà ko.
6 A isto nada puderam responder.
7 Gò Yésu dré atógyàzoá dhɨ, móndyá azílé ngá nya nda ɨ̀ adré tá àyɨkya lɨrɨ́rà lɨndrɨ̀ àdhya kɨ kɨpè kòdhya. Dɨ dré tà tadházó àyɨ dré kònɨ̀nɨ:
7 Reparando como os convidados escolhiam os primeiros lugares, Jesus contou-lhes uma parábola:
8 «À kàdré ámɨ zi gwányá làmó àdhya na dhɨ, mɨ́ kòlɨrɨ́ àrà lɨndrɨ̀ àdhya na ko. Tàko ko, àruka nɨ, dhya ámɨ zìlepi nda zi kpà móndɨ́ àzya ámɨ lavúlépi lɨndrɨ̀ sè dhɨ ꞌí.
8 — Quando alguém convidá-lo para um casamento, não sente no lugar de honra, pois pode haver um convidado mais importante do que você.
9 Kàdré kònɨ̀nɨ dhɨ, a nɨ alɨ̀ tàá mɨ́ dré dhɨ: ‹Mɨ́ tayɨ́ lɨrɨ́rà kònɨ̀dhɨ dhya kòdhɨ dré.› Dɨ kanyò nɨ ámɨ ꞌo, mɨ́ dré adréràꞌa lɨ̀le lɨrɨ́lé àrà kùdù ro dhɨ na dhɨ ꞌá.
9 Então aquele que convidou os dois dirá a você: “Dê o lugar a este aqui.” Então você irá, envergonhado, ocupar o último lugar.
10 Dɨ, à kàdré ámɨ zi ngá nya dhɨ, mɨ́ kòlɨrɨ́ mɨ́na àrà kùdù ro dhɨ na, kɨtswálé dhya ámɨ zìlepi nda kònɨ̀ atsá dhɨ, kòtàró mɨ́ dré dhɨ: ‹Áma arúpi, mɨ́ nga lɨ̀le lɨrɨ́lé àrà lɨndrɨ̀ àdhya na!› Dɨ tà nda nɨ lɨndrɨ̀ fe mɨ́ dré móndyá títí mɨ̀ dré adrézó lɨrɨ́lé mɨ́sá làgásè túmä́ní àyɨ ɨ́be dhɨ ɨ mìlésè.
10 Pelo contrário, quando alguém convidá-lo, vá sentar no último lugar, para que, quando vier aquele que o convidou, diga a você: “Amigo, venha sentar num lugar melhor.” Isso será uma honra para você diante de todos os demais convidados.
11 Tàko ko, dhya ángùdhi adrélépi áyɨ tà bha kuru dhɨ, Gìká nɨ akódhɨ nda nɨ tà tɨrɨ́ kìní mi. Dɨ, dhya adrélépi áyɨ tà bha kìní mi dhɨ, Gìká nɨ akódhɨ nda nɨ tà tɨngá kuru.»
11 Porque todo o que se exalta será humilhado; e o que se humilha será exaltado.
12 Gò Yésu dré tàzoá dhya áyɨ azílépi nda dré dhɨ: «Mɨ́ kàdré gwányá ꞌo móndɨ́ ɨ dré dhɨ, gba kàdré kìtú rírí sè yà, kó ngalè ɨ̀ndró sè yà dhɨ, mɨ́ kòzi ámɨ arúpi ɨ ꞌɨ yà, ámɨ adrúpi ɨ ꞌɨ yà, ámɨ aró ɨ ꞌɨ yà, kó ngalè ámɨ bhàzɨ̌ ngábhá ro dhɨ ɨ ꞌɨ yà dhɨ ko. Tàko ko, mɨ́ kàdré ꞌòá kònɨ̀nɨ dhɨ, àyɨ nda kɨ go kpà ámɨ zi ngá nya, tà mɨ́ dré ꞌòle àyɨ dré nda nɨ vúdrì logózó mɨ́ dré.
12 Depois Jesus disse ao que o havia convidado:
13 Dɨ, mɨ́ kàdré gwányá ꞌo dhɨ, mɨ́ kòzi mɨ́na lemerèbhá ɨ, móndɨ́ rúbhá be yàyà dhɨ ɨ, mèrèkpè ɨ, ɨ̀ndɨ̀ mì kùdúkùdu ɨ́be kòdhya.
13 Pelo contrário, ao dar um banquete, convide os pobres, os aleijados, os coxos e os cegos,
14 Dɨ Gìká nɨ tà tanɨ bha mɨ́ dri ásà. Tàko ko, àyɨ nda ngá àko logólé mɨ́ dré. Dɨ, Gìká nɨ ɨ́na tà mɨ́ dré ꞌòle nda nɨ vúdrì logó mɨ́ dré, kìtú móndyá gyǎgya dhɨ ɨ̀ dré dra ngàzo dràdrà ꞌásè dhɨ tú dhɨ nɨ̀.»
14 e você será bem-aventurado, pelo fato de não terem eles com que recompensá-lo. A sua recompensa você receberá na ressurreição dos justos.
15 Móndyá adrébhá tá mɨ́sá làgásè túmä́ní Yésu be dhɨ kɨ àlo kòyi tà nda dre dhɨ, dré tàzoá drá dhɨ: «Kólénzé nɨ adré dhya dra gwányá nyabhá Gìká nɨ Òpɨ̀ na dhɨ ɨ dré!»
15 Ao ouvir tais palavras, um dos que estavam à mesa com Jesus lhe disse: — Bem-aventurado aquele que participar do banquete no Reino de Deus.
16 Gò Yésu dré tàzoá drá dhɨ: «Agó àlo dhɨ adré tá gwányá kàdrɨ̀ dhɨ nɨ ꞌo gò, dré móndɨ́ zyandre dhɨ kɨ azízó kɨtswálé ngá nya.
16 Jesus, porém, respondeu:
17 Lókyá gwányá nda nɨ nyàzo dhɨ kòkɨtswá dre dhɨ, dré áyɨ màrábà nɨ mùzo lɨ̀le tàá móndyá ɨ́ dré tá azílé nda ɨ dré dhɨ: ‹Mɨ̀ alɨ̀ wà! Tà títí dhɨ ɨ gànzi ró.›
17 À hora da ceia, enviou o seu servo para avisar aos convidados: “Venham, porque tudo já está preparado.”
18 Dɨ, àyɨ àlo àlo títí nda ɨ̀ dré ngàzo adrélé tàá dhɨ, à kòdo àyɨ kònzɨ ko. Tà logá àyɨ nɨ̀. Dhya drìdrì dhɨ tà tá dhɨ: ‹Má gɨ mána amvú. Adré lèá dhɨ, má kòlɨ̀ nòá. Má adré ámɨ ti lizí, mɨ́ kòdoró ma kònzɨ ko!›
18 Mas todos eles, um por um, começaram a apresentar desculpas. O primeiro disse: “Comprei um campo e preciso ir vê-lo; peço que me desculpe.”
19 Àzya nɨ tà tá dhɨ: ‹Má gɨ mána tí mudrí dhɨ ɨ. Má adré lɨ̀le tí nda kɨ tabhì. Má adré ámɨ ti lizí, mɨ́ kòdoró ma kònzɨ ko!›
19 Outro disse: “Comprei cinco juntas de bois e vou experimentá-las; peço que me desculpe.”
20 Àzya nɨ tà tá dhɨ: ‹Má mo rè tòkó nyànomvá. Ásà dhɨ, má kɨtswá lɨ̀le kònàle bwà ko.›
20 E outro disse: “Casei-me e, por isso, não posso ir.”
21 Gò màrábà nda dré agòzo ta nda kɨ longó áyɨ mírì dré. Dɨ dzó líyí nda nɨ togó dré aswázó gò, dré tàzoá áyɨ màrábà nda dré dhɨ: ‹Mɨ́ lɨ̀ mbèlè bhàandre nɨ láti andre ɨ ꞌásè ɨ̀ndɨ̀ láti tsàtsà ɨ ꞌásè. Mɨ́ adrì lemerèbhá ɨ, móndɨ́ rúbhá be yàyà dhɨ ɨ, mì kùdúkùdu ɨ, tsàle mèrèkpè ɨ́be, alɨ̀zo àyɨ ɨ́be kònwa.›
21 — O servo voltou e, contou tudo ao seu senhor. Então, irado, o dono da casa disse ao seu servo: “Saia depressa para as ruas e becos da cidade e traga para cá os pobres, os aleijados, os cegos e os coxos.”
22 Gò màrábà nda dré gòzo agòle tàá dhɨ: ‹Mírì, má ꞌo tà mɨ́ dré tàle dhɨ dre. Dɨ, àrà àngyá dhɨ dhu rè be.›
22 Mais tarde, o servo lhe disse: “Patrão, já fiz o que o senhor mandou, e ainda há lugar.”
23 Dɨ dzó líyí nda dré tàzoá áyɨ màrábà nda dré dhɨ: ‹Mɨ́ lɨ̀ láti gbàbhú na dhɨ ɨ ꞌásè, ɨ̀ndɨ̀ láti amvú làga dhɨ ɨ ꞌásè. Mɨ́ ꞌo móndɨ́ ɨ afɨ́lé rìnyí sè áma dzó lé, áma dzó kògaró móndɨ́ ɨ sè bǐ be dhɨ bvó.
23 Então o senhor disse ao servo: “Saia pelos caminhos e atalhos e obrigue todos a entrar, para que a minha casa fique cheia.
24 Tàko ko, má adré tàá àmɨ dré dhɨ: Dhya má dré tá azílé drìdrì nda kɨ àlo kɨtswá ɨ́na áma gwányá tabhì nyàle ko.›»
24 Porque digo a vocês que nenhum daqueles homens que foram convidados provará a minha ceia.”
25 Móndɨ́ zyandre lavúlé dhɨ ɨ̀ adré tá lɨ̀le túmä́ní Yésu be láti ꞌásè. Gò akódhɨ dré áyɨ alázó tàá àyɨ dré dhɨ:
25 Grandes multidões acompanhavam Jesus, e ele, voltando-se, lhes disse:
26 «Dhya ángùdhi adrélépi alɨ̀le má vélé gò, dré adrézó áma le áyɨ atá nɨ lavú, áyɨ andre nɨ lavú, áyɨ tòkó nɨ lavú, áyɨ ànzɨ kɨ lavú, áyɨ adrúpi kɨ lavú, áyɨ amvúpi kɨ lavú, ɨ̀ndɨ̀ áyɨ tàndɨ nɨ lɨ́drɨ̀ lavú ko dhɨ, dhya nda kɨtswá adrélé áma lebèlepi ró ko.
26 — Se alguém vem a mim e não me ama mais do que ama o seu pai, a sua mãe, a sua mulher, os seus filhos, os seus irmãos, as suas irmãs e até a sua própria vida, não pode ser meu discípulo.
27 Dhya ángùdhi adrélépi áyɨ fa kɨpakɨpa do, adrézó alɨ̀le má vésè dhɨ ko dhɨ, kɨtswá kpà adrélé áma lebèlepi ró ko.
27 E quem não tomar a sua cruz e vier após mim não pode ser meu discípulo.
28 Dhya àlo àmɨ kòfalé dhɨ kàdré dzó mvumvù le sìle dhɨ, adré zakó rè zyà lɨrɨ́lé làfa ɨ́ dré dra dzó nda nɨ sìzo ásà dhɨ nɨ nda nìle ꞌíká, nòzoá ngalè ɨ làfa ɨ́be kɨtswázó dzó nda nɨ si akɨ́lé títí bwà yà dhɨ?
28 Pois qual de vocês, pretendendo construir uma torre, não se assenta primeiro para calcular a despesa e verificar se tem os meios para a concluir?
29 Tàko ko, kòbhà dzó nda nɨ pá gò, kɨtswázó sìá akɨ́lé bwà ko dhɨ, móndyá títí dra dzó nda nɨ nobhá dhɨ kɨ akódhɨ nɨ gu,
29 Para não acontecer que, tendo lançado os alicerces e não podendo terminar a construção, todos os que a virem zombem dele,
30 adrézó tàá dhɨ: ‹Mɨ̀ nò ká! Agó kòdhɨ kɨdhó tá dzó sìle gò, dré kɨtswázó sìá akɨ́lé bwà ko!›
30 dizendo: “Este homem começou a construir e não pôde acabar.”
31 Kó ngalè, ópɨ́ àlo dhɨ kàdré ꞌòle lɨ̀le àdzú bhu ópɨ́ àzya be dhɨ, adré zakó rè zyà lɨrɨ́lé kisùá ꞌíká ngalè àyɨ áyɨ sòdá ngùlù-mudrí dhɨ ɨ́be dhɨ kɨ kɨtswá ópɨ́ àzya ɨ sòdá nɨ ngùlù-nyadhɨ-àlo dhɨ ɨ́be adrébhá alɨ̀le dhɨ kɨ lavú bwà yà dhɨ?
31 Ou qual é o rei que, indo para combater outro rei, não se assenta primeiro para calcular se com dez mil homens poderá enfrentar o que vem contra ele com vinte mil?
32 Akódhɨ kònò ɨ̀ kɨtswá ko dhɨ, adré móndɨ́ kɨ mu lɨ̀le ópɨ́ àzya nda véna, dré rè dhu adréràꞌa vwàvwà ro dhɨ ꞌá, akódhɨ nɨ ti lizí àdzú kàdréró àyɨ kòfalésè yó.
32 Caso contrário, estando o outro ainda longe, envia-lhe uma embaixada, pedindo condições de paz.
33 Kókpà kòdhɨ tɨ́nɨ, dhya ángùdhi àmɨ kòfalé, áyɨ ngá títí dhɨ kɨ gàlepi ko dhɨ, kɨtswá ɨ́na adrélé áma lebèlepi ró ko.
33 Assim, pois, qualquer um de vocês que não renuncia a tudo o que tem não pode ser meu discípulo.
34 Tàꞌí ngá dóro ꞌɨ. Dɨ, tàꞌí nɨ aswaaswa kòtɨ̀ akɨ́lé lásà dhɨ, à nɨ kɨtswá logóá ngɨ́nɨ?
34 — O sal é certamente bom; mas, se o sal se tornar insípido, como lhe restaurar o sabor?
35 Akódhɨ nɨ àzí vélé kìní dré yà, kó ngalè kòròsò àŋwá dré yà dhɨ yó. À adré vélé ndɨrɨ kutúákutua.
35 Não presta mais nem para a terra nem para o monte de estrume; lançam-no fora. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.