Lucas 8

Onanto eto kakle fɔfɔ; Sɛkpɛle (LIP) vs ARIB

Sair da comparação
ARIB Almeida Revisada Imprensa Bíblica
1 Nya lefe ditsyuǝ eto kamaa, Yesu átsyilama nti bomfo úsu kǝmǝ ku mbuto ntsyuǝ. Nya úkedi Ditiki Sɛɛ nǝmǝ itsyi lǝ Onanto eto sekakedikɔ ǝsuǝ. Batɔnkpe lefosi inuǝ ba úlǝkǝ tsya ǝtǝkǝko wǝ.
1 Logo depois disso, andava Jesus de cidade em cidade, e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do reino de Deus; e iam com ele os doze,
2 Besio ba Yesu létsya bufi akpa akpa ku mba óla awɔnɔ bua úlǝkǝ lǝ mǝ ǝsuǝ eto bǝtsyuǝ tsya ǝkǝtǝkǝko wǝ. Nya utsyuǝ wǝ lɛkɛ lǝ mǝ nti ni Maria wǝ baakpo Magdalanyǝ nwǝ ǝsuǝ Yesu léla awɔnɔ bua akuanse úlǝkǝ.
2 bem como algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual tinham saído sete demônios.
3 Usio bamba tsya ákɛ lǝ mǝ nti mfó wǝ baakpo bǝ Yohana nwǝ eto usǝ baakpo Kusa wǝ díyifo keyifo lǝ Oka Herodes eto lekpokakpokɔ nya údi uninǝ utsyuǝ wǝ díkabe mfó. Besio kpǝ bǝtsyuǝ ku nwǝ baakpo Susana tsya ǝtǝkǝko Yesu nya banlɛ mǝ asa bufi kawunsǝ ko wǝ ku wǝ bakasebi.
3 Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes, Susana, e muitas outras que os serviam com os seus bens.
4 Betidi kpǝ éketsyi kǝmǝ ate ate ate kǝbǝ Yesu ɔflɔ. Nnya lǝ lefe nǝ betidi kpǝ díbǝ bátsyaa, Yesu átɛyi mǝ lekpa nǝmfo nkǝ,
4 Ora, ajuntando-se uma grande multidão, e vindo ter com ele gente de todas as cidades, disse Jesus por parábola:
5 “Ɔkuɛmfo utsyuǝ ésu nkǝ wǝǝsǝ eyibibi ǝtsyuǝ. Nya lefe nǝ ɔnlɛ eyibibi nyamǝ busǝǝ, íbǝ bǝ ǝtsyuǝ álo ekpo lǝ kusu nya betidi lémankli nya, nya baklɔbɛ lɛsɛ nnya bamini.
5 Saiu o semeador a semear a sua semente. E quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho; e foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Ǝtsyuǝ tsya álo ekpo lǝ akpankplamboe ǝsuǝ. Nya se íkǝǝ, yǝnyǝ ntu ku sitǝ sɛɛ. Nyaso yɛylɔbe nya íkpǝ.
6 Outra caiu sobre pedra; e, nascida, secou-se porque não havia umidade.
7 Eyibibi nyamǝ ǝtsyuǝ édufǝ lǝ biyufa nti. Nya biyufa biamǝ lébe bíti eyibibi nyamǝ, nya békle nnya kenke itǝ íkpǝ.
7 E outra caiu no meio dos espinhos; e crescendo com ela os espinhos, sufocaram-na.
8 Nya abamba dísu ékpo lǝ kasɔ sɛɛ ǝsuǝ. Nya se íkǝǝ, ɛnwɔ ebibi alofa, alofa.”
8 Mas outra caiu em boa terra; e, nascida, produziu fruto, cem por um. Dizendo ele estas coisas, clamava: Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
9 Yesu eto bakasebi átɔ wǝ lekpá nǝmfó eto kasɔ.
9 Perguntaram-lhe então seus discípulos o que significava essa parábola.
10 Mfó ɔ́tɛyi mǝ nkǝ, “Onanto éfi wǝ sekakedikɔ eto asakulakula eto kobe útǝ mi. Fɛɛ betidi bambaa, akpá ǝsuǝ bɔɔnɔ nnya itǝ bǝ,
10 Respondeu ele: A vós é dado conhecer os mistérios do reino de Deus; mas aos outros se fala por parábolas; para que vendo, não vejam, e ouvindo, não entendam.
11 “Lekpá nǝ míntɛyi eto kasɔ ni bǝ, eyibibi nyamǝ ni Onanto eto ditiki.
11 É, pois, esta a parábola: A semente é a palavra de Deus.
12 Nya eyibibi nnya díbǝ ekpo lǝ kusu ɔflɔ te fe betidi ba laanɔ, fɛ Obonsam ǝbǝ kǝlǝkǝ ditiki nǝmǝ lǝ mǝ akɔɛsi. Nya wǝǝtǝ nkǝ bembofo bofo kanɔ bǝ lǝ Onanto lǝ ofo mǝ bulǝkǝ.
12 Os que estão à beira do caminho são os que ouvem; mas logo vem o Diabo e tira-lhe do coração a palavra, para que não suceda que, crendo, sejam salvos.
13 Nya, nnya díbǝ ékpo lǝ akpankplamboe ǝsuǝǝ, te fe betidi ba lɛnɔ ditiki nǝmǝ nya báfo ni ku disuǝyuǝ lamfolamfo, fɛɛ díendufǝ lǝ mǝ akɔɛsi sitinti. Nyaso baafo kanɔ itǝ lefe kliminti hã. Nya lǝ lefe nǝ botokabe sɛkɛ díbǝ mǝ lǝ ǝsuǝǝ, bǝǝtǝ disi.
13 Os que estão sobre a pedra são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria; mas estes não têm raiz, apenas crêem por algum tempo, mas na hora da provação se desviam.
14 Eyibibi nya lékpo lǝ biyufa ntii, te fe betidi ba laanɔ ditiki nǝmǝ, fɛɛ kawunsiǝ eto bulǝ ku kǝ asa eto bɔbɛbɛ ku kawunsiǝ kamfo eto kamini eesensǝ keti mǝ, nya yǝǝntǝ kusu bǝ ebibi nyamǝ be, ɛsɛ lǝ balɛ nnya.
14 A parte que caiu entre os espinhos são os que ouviram e, indo seu caminho, são sufocados pelos cuidados, riquezas, e deleites desta vida e não dão fruto com perfeição.
15 Nya eyibibi nnya díbǝ ékpo lǝ kasɔ sɛɛ ǝsuǝǝ, te fe betidi ba laanɔ ditiki nǝmǝ nya baafo ni kakpe lǝ utu kǝmiǝ. Nya baabokosǝ ǝsuǝ kasɔ nya bǝǝńyǝ kekleke isu ese lǝ kalosǝkɔ itǝ bǝ baawɔ ebibi kpǝ.
15 Mas a que caiu em boa terra são os que, ouvindo a palavra com coração reto e bom, a retêm e dão fruto com perseverança.
16 “Utidi kuutsyuǝ anto okandiɛ kefi asa keti wǝ nye ufi wǝ usu okpe lǝ lesa kalɔ. Bomu weefi wǝ kǝtǝkǝ lǝ wǝ kǝtǝkǝkɔ kaka betidi ba lǝǝbǝ mfó luunyǝ asa wuee.
16 Ninguém, pois, acende uma candeia e a cobre com algum vaso, ou a põe debaixo da cama; mas põe-na no velador, para que os que entram vejam a luz.
17 Lesa saa nǝ béfi bákula lǝ kalebe saa, ebɔbɔ lǝ lekple bǝnyǝ. Nya lesa nǝ ke béti bákpee, ebɔbɔ lǝ lekple bǝnyǝ.
17 Porque não há coisa encoberta que não haja de manifestar-se, nem coisa secreta que não haja de saber-se e vir à luz.
18 “Bebe ǝsuǝ kukɔnɔ lǝ etiki nnya bianɔ ǝsuǝ. Utidi wǝ ke asa ntee, buusi bǝtǝ wǝ bawunsǝ. Nya utidi wǝ ke kulesa lentee, nnya úbu nkǝ ite wǝ tsyaa, bɔɔlɛ nnya bafo wǝ lǝ ani.”
18 Vede, pois, como ouvis; porque a qualquer que tiver lhe será dado, e a qualquer que não tiver, até o que parece ter lhe será tirado.
19 Yesu eto bayimi ku mǝ ambe ǝbǝ wǝ ɔflɔ, fɛɛ bamfó kusu bunyǝ bǝnyǝ Yesu itsyi lǝ sitiditu sia eso.
19 Vieram, então, ter com ele sua mãe e seus irmãos, e não podiam aproximar-se dele por causa da multidão.
20 Utidi utsyuǝ ésu ɔ́tɛyi Yesu nkǝ, “Fǝ ambe ku fǝ bayimi ńyǝ lǝ lekple balɛ fǝ bɔbɛbɛ.”
20 Foi-lhe dito: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora, e querem ver-te.
21 Mfó nya Yesu lɛtɛyi mǝmblɛ nkǝ, “Mɔ ambe ku mɔ bayimi ni mba laanɔ Onanto eto ditiki nya beeyifo lǝ ni ǝsuǝ.”
21 Ele, porém, lhes respondeu: Minha mãe e meus irmãos são estes que ouvem a palavra de Deus e a observam.
22 Diyi lɔnii, Yesu édufǝ ɔklɔ kafo ku wǝ bakasebi. Mfó nya ɔ́tɛyi mǝ nkǝ, “Bitǝ lǝ bɔyila ditumbukplɛ nǝmǝ busu lekpake nǝ nse.” Nyaso bédu bésu.
22 Ora, aconteceu certo dia que entrou num barco com seus discípulos, e disse-lhes: Passemos à outra margem do lago. E partiram.
23 Se bányɛ lǝ ntu bomǝ ǝsuǝ bantɔɔ, Yesu álabe selabe. Nya lǝ lefe nǝmǝ ǝsuǝǝ, ufiebi étsyiko bɔsɔ kekleke nya ntu dítsyiko bɔsɔ kedufǝ lǝ ɔklɔ ǝmǝ kafo itǝ bǝ bédufǝ lǝ ukpǝ ku mǝnkpǝ eto nti.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu; e desceu uma tempestade de vento sobre o lago; e o barco se enchia de água, de sorte que perigavam.
24 Bakasebi bamǝ ésu básanklisǝ Yesu nya bátɛyi wǝ bǝnkǝ, “Boanto! Boanto! Boǝbǝ bukpǝ!”
24 Chegando-se a ele, o despertaram, dizendo: Mestre, Mestre, estamos perecendo. E ele, levantando-se, repreendeu o vento e a fúria da água; e cessaram, e fez-se bonança.
25 Nya ɔ́tɔ bakasebi bamǝ nkǝ, “Beso bimbǝ bofokanɔ?”
25 Então lhes perguntou: Onde está a vossa fé? Eles, atemorizados, admiraram-se, dizendo uns aos outros: Quem, pois, é este, que até aos ventos e à água manda, e lhe obedecem?
26 Yesu ku wǝ bakasebi áyila bésu bédufǝ Gadara eto kasɔ lǝ ditumbukplɛ eto lekpake nǝ nkpiɔ Galilea eto kasɔ.
26 Apontaram à terra dos gerasenos, que está defronte da Galiléia.
27 Se Yesu lɛbɔ lǝ ɔklɔ ǝmǝ ǝsuǝ koo, osani utsyuǝ wǝ awɔnɔ bua nsi lǝ ǝsuǝ étsyi umǝ ǝmǝ úbǝ ótsyako wǝ. Yóofo lefe kpǝ se utidi ǝmfo díkayɛ leyaleya katsyilama. Nya wóakatɔnɔ nkǝ woǝsiǝ lǝ diyo enso lǝ edi nti.
27 Logo que saltou em terra, saiu-lhe ao encontro um homem da cidade, possesso de demônios, que havia muito tempo não vestia roupa, nem morava em casa, mas nos sepulcros.
28 Se únyǝ Yesuu, ófa nya óto wǝ ǝsuǝ ókpo lǝ kasɔ lǝ Yesu eto akɔ. Nya ɔ́tɔ wǝ bembembe nkǝ, “Yesu, Onanto Fanlofanlo eto Ubi! Be nkpe lǝ bonko ku fǝ lenti mfo? Nlɛ fǝ lekpakpa, mǝnnǝ mɛ koto!”
28 Quando ele viu a Jesus, gritou, prostrou-se diante dele, e com grande voz exclamou: Que tenho eu contigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Rogo-te que não me atormentes.
29 Utidi ǝmfo átɛyi nyamfo, itsyise Yesu áto ɔkuɛ ókpe lɛwɔnɔ nǝ nsi lǝ wǝ ǝsuǝ mfó, nya ɔ́tɛyi ni nkǝ, “Bɔ wǝ lǝ ǝsuǝ!” Lefe kpǝ lǝ lɛwɔnɔ nǝmǝ ǝsiǝ utidi ǝmǝ lǝ ǝsuǝǝ, lǝ bákle wǝ ani ku akpa kulaa tsya bákpe wǝ lǝ amanaa, úkǝfǝsǝ amana nyamǝ nya lɛwɔnɔ nǝmǝ díkǝnǝ wǝ kesuko mfiminti.
29 Porque Jesus ordenara ao espírito imundo que saísse do homem. Pois já havia muito tempo que se apoderara dele; e guardavam-no preso com grilhões e cadeias; mas ele, quebrando as prisões, era impelido pelo demônio para os desertos.
30 Yesu átɔ wǝ nkǝ, “Ntsyǝ baakpo fǝ?”
30 Perguntou-lhe Jesus: Qual é o teu nome? Respondeu ele: Legião; porque tinham entrado nele muitos demônios.
31 Mfóo, awɔnɔ bua nyamǝ álɛ Yesu lekpakpa yǝnkǝ woanla nnya otsyese kaka awɔnɔ bua lǝǝsiǝ kǝnyǝ kanyi.
31 E rogavam-lhe que não os mandasse para o abismo.
32 Mfóo, bakplako kpǝ ǝńyǝ lǝ kɔtini ǝsuǝ békedi. Nya awɔnɔ bua nyamǝ lɛlɛ Yesu lekpakpa bǝnkǝ utǝ lǝ bedufǝ lǝ bakplako bamǝ ǝsuǝ. Nya Yesu dítǝ mǝ kusu.
32 Ora, andava ali pastando no monte uma grande manada de porcos; rogaram-lhe, pois que lhes permitisse entrar neles, e lho permitiu.
33 Nyaso bábɔ lǝ utidi ǝmǝ ǝsuǝ nya bédufǝ lǝ bakplako bamǝ ǝsuǝ. Nya mǝmblɛ dítsyetsyi báwunini lǝ kɔtini komǝ eto kotosi nya bédufǝ lǝ ditumbukplɛ nǝmǝ nya bánya bátsylɔ kenke.
33 E tendo os demônios saído do homem, entraram nos porcos; e a manada precipitou-se pelo despenhadeiro no lago, e afogou-se.
34 Lefe nǝ betidi ba díkabe bakplako bamǝ dínyǝ asa nnya díbǝ mfóo, bétsyetsyi bésu bátɛyi betidi ba lɛkɛ lǝ umǝ ku mbuto bo letsylama mfó kenke.
34 Quando os pastores viram o que acontecera, fugiram, e foram anunciá-lo na cidade e nos campos.
35 Nya betidi bamǝ lɛbɔ bésu bǝ lǝ besu babe lesa nǝ díbǝ. Nya se bésu báyo Yesu ɔflɔɔ, bǝnyǝ osani wǝ ǝsuǝ Yesu léla awɔnɔ bua utsyiko nya unsi lǝ Yesu eto akɔ untǝkǝ ǝnǝ wuee nya onkpe awu lǝ ǝsuǝ unsi kpoo. Mfóo, mǝmblɛ áte sikpi.
35 Saíram, pois, a ver o que tinha acontecido, e foram ter com Jesus, a cujos pés acharam sentado, vestido e em perfeito juízo, o homem de quem havia saído os demônios; e se atemorizaram.
36 Betidi ba dínyǝ kase asa nyamfó díbǝǝ, átɛyi mba mfó kase Yesu létsya utidi wǝ ǝsuǝ awɔnɔ bua dísiǝ fɛ íkakpa wǝ.
36 Os que tinham visto aquilo contaram-lhes como fora curado o endemoninhado.
37 Lǝ nyamfo esoo, Gadare eto kasɔ eto betidi átɛyi Yesu bǝnkǝ udu lǝ mǝ kasɔ, itsyise sikpi ǝmuǝ mǝ tinti. Nyaso Yesu édufǝ lǝ ɔklɔ údu.
37 Então todo o povo da região dos gerasenos rogou-lhe que se retirasse deles; porque estavam possuídos de grande medo. Pelo que ele entrou no barco, e voltou.
38 Mfó nya utidi wǝ ǝsuǝ Yesu léla awɔnɔ bua úlǝkǝ álɛ Yesu lekpakpa nkǝ, “Tǝ kusu lǝ ntǝkǝko fǝ.” Fɛɛ Yesu mántɔnɔ nya ɔ́tɛyi wǝ nkǝ,
38 Pedia-lhe, porém, o homem de quem haviam saído os demônios que o deixasse estar com ele; mas Jesus o despediu, dizendo:
39 “Sinkli esu oto lǝ esu atɛyi lesa nǝ Onanto diyifo útǝ fǝ.” Lǝ nyaso utidi ǝmfó ésu ɔ́yɛ lǝ kǝmǝ ka nkpe mfó úkatɛyi asa nnya kenke Yesu díyifo útǝ wǝ.
39 Volta para tua casa, e conta tudo quanto Deus te fez. E ele se retirou, publicando por toda a cidade tudo quanto Jesus lhe fizera.
40 Lefe nǝ Yesu dísinkli úsu ɔ́yila ditumbukplɛ nǝ nkpe mfó, betidi bamfó áfo wǝ kukɔnɔ, itsyise mǝmblɛ ǝsiǝ bákabe wǝ kusu.
40 Quando Jesus voltou, a multidão o recebeu; porque todos o estavam esperando.
41 Mfó nya osani wǝ baakpo Yairo wǝ lídi Yudafɔ eto katsyakɔ eto uninǝ ɔni ǝbǝ óse akonki lǝ Yesu eto akɔ nya ɔ́lɛ wǝ lekpakpa nkǝ utǝkǝko wǝ lǝ besu wǝ diyo,
41 E eis que veio um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga; e prostrando-se aos pés de Jesus, rogava-lhe que fosse a sua casa;
42 itsyise wǝ ubisiobi ɔni wǝ díkafo fe alɛ lefosi ǝnuǝ, labe ɔlɛ bufi nya okpe lǝ ukpǝ ku mǝnkpǝ eto nti.
42 porque tinha uma filha única, de cerca de doze anos, que estava à morte. Enquanto, pois, ele ia, apertavam-no as multidões.
43 Nya lǝ betidi bamfó ntii, usio wǝ kɔtɔ díkakpo itǝ lefosi alɛ ǝnuǝ sɔ̃ɔ̃ tsya akɛ mǝ lenti. Usio ǝmfo ábiasǝ wǝ atabi kenke nkǝ lǝ otsya wǝ bufi bomǝ, fɛɛ ókplatsya ɔ́nɔ.
43 E certa mulher, que tinha uma hemorragia havia doze anos {e gastara com os médicos todos os seus haveres} e por ninguém pudera ser curada,
44 Ɔ́yɛ buɛɛ lǝ Yesu eto kama lǝ betidi nti nya útidi wǝ awu eto kotosi. Lamfolamfo kɔtɔ komǝ áyɛ wǝ bokpo.
44 chegando-se por detrás, tocou-lhe a orla do manto, e imediatamente cessou a sua hemorragia.
45 Mfó nya Yesu lɛtɔ nkǝ, “Owoe dítidi mɛ?”
45 Perguntou Jesus: Quem é que me tocou? Como todos negassem, disse-lhe Pedro: Mestre, as multidões te apertam e te oprimem.
46 Tsyaa, Yesu átɛyi nkǝ, “Nnyi miǝ utidi utsyuǝ étidi mɛ, itsyise ǝsuǝale ǝtsyuǝ ábɔ lǝ mɛ ǝsuǝ.”
46 Mas disse Jesus: Alguém me tocou; pois percebi que de mim saiu poder.
47 Se usio ǝmǝ léte nkǝ wǝmbofo ǝsuǝ bɔbiɔsǝ esoo, útsyiko butinkǝ nya óse akonki ókpe disi kasɔ lǝ Yesu eto akɔ. Mfó nya ɔ́tɛyi lesa nǝ eso útidi Yesu eto awu lǝ betidi ba kenke eto ǝnǝmi. Nya úlǝkǝ ɔ́tɛyi lesa nǝ eso útidi wǝ awu ku kase bufi bomǝ lɛyɛ wǝ lamfolamfo.
47 Então, vendo a mulher que não passara despercebida, aproximou-se tremendo e, prostrando-se diante dele, declarou-lhe perante todo o povo a causa por que lhe havia tocado, e como fora imediatamente curada.
48 Lǝ nyamfo eso Yesu átɛyi wǝ nkǝ, “Mɔ ubisiobi, fǝ bofokanɔ átsya fǝ. Su lǝ diyuǝ ǝsuǝ.”
48 Disse-lhe ele: Filha, a tua fé te salvou; vai-te em paz.
49 Lefenǝ Yesu nsi ɔnlɛ etiki budii, ɔtɔyɛ ɔni ǝbǝ údufǝ wǝ dítsyi Yudafɔ eto katsyakɔ eto uninǝ wǝ baakpo Yairo ɔflɔ. Nya úbǝ ɔ́tɛyi wǝ nkǝ, “Fǝ ubisiobi ǝmǝ ébukpǝ koko, nyaso yɛ oteasa ǝmǝ bulǝ.”
49 Enquanto ainda falava, veio alguém da casa do chefe da sinagoga dizendo: A tua filha já está morta; não incomodes mais o Mestre.
50 Fɛɛ Yesu ánɔ ditiki nǝmǝ nya ɔ́tɛyi Yairo nkǝ, “Mante sikpi. Fǝ fo anɔ fǝ ubi ǝmǝ ebɔkɛ ale.”
50 Jesus, porém, ouvindo-o, respondeu-lhe: Não temas: crê somente, e será salva.
51 Lǝ lefe nǝ bésu bédufǝ Yairo eto diyo mfóo, wǝntǝ utidi saa kusu nkǝ udufǝ diyo kafo enso Petro ku Yohanes ku Yakobo ku ubisiobi ǝmǝ eto anto ku ambe hã.
51 Tendo chegado à casa, a ninguém deixou entrar com ele, senão a Pedro, João, Tiago, e o pai e a mãe da menina.
52 Nya betidi kpǝ díńyǝ mfó banlɛ nku buwi ku kudu lǝ ubi ǝmǝ eso. Mfó nya Yesu lɛtɛyi mǝ nkǝ, “Biensiwi keku. Ubi ǝmǝ mǝnkpǝ. Selabe ete ɔnlɛ.”
52 E todos choravam e pranteavam; ele, porém, disse: Não choreis; ela não está morta, mas dorme.
53 Mfóo, nya mǝmblɛ dímǝ wǝ, itsyise mǝ yi bǝnkǝ úkpǝ.
53 E riam-se dele, sabendo que ela estava morta.
54 Yesu ákɔbe wǝ lǝ kɔni nya ókpadi wǝ nkǝ, “Ubi, taka ǝńyǝ!”
54 Então ele, tomando-lhe a mão, exclamou: Menina, levanta-te.
55 Usiobi ǝmǝ ésinkli úbǝ nkpǝ nya ótaka úńyǝ lamfolamfo. Nya Yesu lɛtɛyi mǝ nkǝ bǝtǝ ubisiobi ǝmǝ lesatsyuǝ lǝ udi.
55 E o seu espírito voltou, e ela se levantou imediatamente; e Jesus mandou que lhe desse de comer.
56 Asa nyamfo kenke éyifo wǝ antomǝ yanii, fɛɛ Yesu ǝkǝ mǝ ato nkǝ bantɛyi utidi saa lesa nǝ díbǝ mfó.
56 E seus pais ficaram maravilhados; e ele mandou-lhes que a ninguém contassem o que havia sucedido.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.