João 7
Fau Alanga'inga Faolu Ana Ala'anga Kwara'ae (KWF) vs AAI
1 Ma Ꞌi buri Ꞌana naꞋa ru neꞋe ki, sa Jesus ka liu kalia goꞋo Ꞌana maꞋe fanoa Ꞌi Galili ki, osiꞋana noaꞋa nia kasi oga Ꞌua lekaꞋa Ꞌuana Ꞌi Judea, duꞋungana na ngwae faꞋinaꞋonaꞋo ana Jiu ki kira oga saungilana Ꞌi neꞋeri.
1 Nati ufunamaim Jesu Galilee wanawanan run titit remor in, men kok au Judea tan anayabin Jew hai ukwarih hima hikakaif hitarab tamorob isan.
2 Ma taꞋi fangaꞋa Jiu ki nia karangi naꞋa. Ma na fangaꞋa neꞋeri kira saea Ꞌania na “Babala ki.”
2 Baise Jew sabuw Yagama Sis ana hiyuw aa ana veya i nabiyubin,
3 Aia, na ngwaefuta sa Jesus ki, kira ka leka maꞋi siana, ma kira ka fata Ꞌuri fuana, “ꞋOke leka Ꞌuana Ꞌi Judea, Ꞌiri Ꞌoke faꞋataꞋinia laꞋu ti ru faꞋanadaꞋa, Ꞌiri na fafarongo Ꞌoe ki kira ka lisia.
3 Imih Jesu taitin hi’o, “O boro efan iti inihamiy naatu inan Judea inatit, saise a bai’ufununayah bowabow gewasih abistan kusisinaf hina’itin.
4 OsiꞋana diꞋia ta ngwae nia oga na ngwae ki kira ka rongoa na satana ma kira ka saiana, noaꞋa nia kasi sasi sofongaꞋi ana ta ru. DiꞋia Ꞌoko sasia ru doe Ꞌoro ki, nia leꞋa fuana neꞋe Ꞌoe leka Ꞌoko sasi tafangaꞋi ana, Ꞌiri neꞋe na magalia taꞋifau kira ka saiana.”
4 Anayabin orot yait sabuw etei su’ubin isan boro men wa’iwa’iramaim nabowamih. Baise bebeyanamaim nabow hina’itin. Imih a bowabow bebeyanamaim inabow tafaram tutufin etei ini’obaiyih hina’itin.”
5 Na ngwaefuta nia ki kira fata ꞋunaꞋeri fuana, osiꞋana kiraꞋa bore noaꞋa kira kasi faꞋamamana goꞋo ana niaꞋa.
5 I taiyuwin taitin men hitumitum, imih iti tur hi’o.
6 Ma sa Jesus ka fata Ꞌuri fuada, “NoaꞋa nia kasi dao Ꞌua ana kaidaꞋi fuana nai leka. Bore ma kamu saiana muke leka goꞋo ꞋamuꞋa ana ta kaidaꞋi bore Ꞌana. Ma kaidaꞋi ki taꞋifau bolo goꞋo Ꞌana fuamuꞋa.
6 Naatu Jesu iuwih eo, “Ayu au veya i men na tit, baise kwa a veya i mar etei bobotawiyen inu’in.
7 Ngwae saena magalia neꞋe ki noaꞋa kasi toꞋo ana ta ru fuana kira ka Ꞌaila Ꞌani kamu. Bore ma nauꞋa neꞋe, kira Ꞌaila Ꞌani nau, osiꞋana nau ku sae tafangaꞋi ana tae ki neꞋe kira sasiꞋi ka taꞋa.
7 Sabuw kwa boro men hinifutuwi, baise ayu boro hinifutuwu, anayabin ayu mar etei sabuw hai kakafih ao’orerereb.
8 Kamu ke leka Ꞌaumulu ana fangaꞋa. ꞋIu, ma noaꞋa nau kusi leka goꞋo, osiꞋana noaꞋa nia kasi dao Ꞌua ana kaidaꞋi nau.”
8 Hiyuw isan kwa akis kwanan ayu men bairit tanan, anayabin ayu au veya anababatun i men na tit.”
9 Nia fata ꞋunaꞋeri ka sui, ma nia ka tua laꞋu Ꞌana Ꞌi Galili.
9 Iti na’atube eo, i Galilee wanawananamaim ma.
10 ꞋI buri Ꞌana na ai burina sa Jesus ki kira leka naꞋa Ꞌada ana fangaꞋa doe neꞋeri Ꞌi Jerusalem, sa Jesus ka leka Ꞌi burida. Ma nia ka leka ago goꞋo Ꞌana, Ꞌasu ta ngwae kata fiꞋi saiana.
10 Taitin hiyuw isan hiyen hinan, i auman ufuh yen in, men bebeyanamaim in baise i wa’iwa’iramaim in.
11 Ma na ngwae faꞋinaꞋonaꞋo Jiu ki, kira ka lulu Ꞌuana safitana na fangaꞋa neꞋeri, ma kira ka saefiloda kira ka Ꞌuri, “Na ngwae baera nia naꞋa Ꞌi faꞋi?”
11 Nati hiyuw wanawanan Jew hai ukwarih Jesu isan hinuwet sabuw hibabatiyih, “Iti orot menamaim ema’am?”
12 Ma ngwae Ꞌoro liu ki, kira ka kwaroro ago suli nia kira ka Ꞌuri, “Na ngwae baera niaꞋa na ngwae leꞋa.”
12 Sabuw wanawanahimaim baitarsibesib busuruf ra’at. Sabuw afa hi’o, “I orot gewasin,” afa hi’o, “Aiyabin i sabuw ebifufuwih?”
13 Sui bore Ꞌana kira ka fata ꞋunaꞋeri, noaꞋa ta ngwae ada kasi alaꞋa tafa goꞋo ana manataꞋanga kira ki sulia sa Jesus, osiꞋana kira maꞋu Ꞌani ngwae faꞋinaꞋonaꞋo ana Jiu ki.
13 Baise men yait ta boro fanan aumetawat isan hitao, anayabin Jew ukwarih isah hibir.
14 Na fangaꞋa neꞋe nia leka naꞋa sulia fai asoa ka sui naꞋa mala, sa Jesus ka fiꞋi ruꞋu kwau saena Luma Abu God, ma ka fiꞋi talaꞋae ana faꞋamanatalana na ngwae ki.
14 Hiyuw hi’aa na biyanfoun, Jesu na Tafaror Bar run naatu bai’obaiyen busuruf.
15 Ma na ngwae faꞋinaꞋonaꞋo ki, kaidaꞋi kira rongoa, kira ka Ꞌarefo liu ana faꞋamanataꞋanga nia. Ma kira ka Ꞌuri, “Ngwae neꞋe noaꞋa kasi saesaeꞋi ru goꞋo maꞋi ana ta fanoa. Ma ka faꞋuta mo neꞋe nia ka saiana na ru ki taꞋifau?”
15 Jew hai ukwarih hifofofor men kafai ta naatu hi’o, “Iti orot menamaim kirum iti so’ob bai?”
16 Ana kaidaꞋi sa Jesus ka rongo kira, nia ka olisi kira ka fata Ꞌuri, “FaꞋamanataꞋanga nau noaꞋa laꞋu na ru nau, na ru God Ꞌana neꞋe nia asungaꞋi nau maꞋi.
16 Imaibo Jesu iyafutih eo, “Bai’obaiyen ayu abi’obaiyi i men ayu nowau, baise God ayu biyafaru i nowan.
17 Tai neꞋe oga ka sasia na kwaiogai Ꞌanga God, nia ke baꞋa saiana tae neꞋe nau ku faꞋamanata Ꞌani fuana ngwae ki, diꞋia nia ka leka maꞋi faꞋasia God, nama na manataꞋanga nau ki goꞋo Ꞌaku talaku neꞋe nau ku faꞋarongo Ꞌani.
17 O Yait ta God anakok kusisinaf boro inaso’ob ayu au bai’obaiyen i Godane enan, ai ayu taiyuwu au fairamaim ao’o.
18 DiꞋia ngwae ka faꞋarongo goꞋo Ꞌana Ꞌani ru sulia na manataꞋanga nia ki talana, nia oga goꞋo Ꞌana fuana ngwae ki kira ka tangoa. Bore ma na ngwae neꞋe nia oga ngwae ki kira ka tangoa na ngwae neꞋe nia asungaꞋinia maꞋi niaꞋa neꞋe na ngwae mamana, ma noaꞋa nia kasi saiana sokeꞋa.”
18 Yait taiyuwin ana fairamaim eo’o, i taiyuwin ana gewasin bain isan enunuwih, baise orot yait God ayu iyafaru anan ana gewasin enunuwih nati orot i turobe, i wanawananamaim men baifuwen ema’am.
19 Sui sa Jesus ka fata laꞋu Ꞌuri, “Sa Moses ba kwatea naꞋa taki ki fuamuꞋa. Ma noaꞋa ta ngwae ana kamuꞋa kasi sasi goꞋo sulia taki neꞋeri ki. Ma faꞋuta neꞋe kamu ka oga muke saungi nau nai mae?”
19 Moses ofafar kwa it ai en? Aisim ofafafar men kwabi’ufunun naatu ayu rabu morobomih kwabiwa’an?”
20 Ma na ngwae neꞋe kira fiku ana kula neꞋeri, kira ka fata Ꞌuri, “ꞋAeꞋo neꞋana na ano Ꞌi ru taꞋa nia manu amu! Sa tai neꞋe oga ke saungiꞋo kwa?”
20 Sabuw hiya’afut hi’o, “O wanawan i demon tema’am. Yait o asabunimih ebiwa’an?”
21 Sa Jesus ka olisi kira ka Ꞌuri, “Nau ku gura taꞋi ngwae ana Sabat asoa ana mamaloꞋanga, ma kamu ka Ꞌarefo liu ana.
21 Jesu iya’afutih eo, “Ayu ina’inan ta’imon asinaf kwa’itin naatu kwaifofor men kafaita.
22 — ausente —
22 Moses uwi natunat oro’orot Baiyariri hai veya’amaim hai ar, mo’oh kwa’afuw, nati i men Mosesine na, nati i kwa a’agir wabih gagamihine na. Imih kwa kek oro’orot hai ar mo’oh kwa’a’afuw.
23 — ausente —
23 Kwa Baiyarir ana veya’amaim kek orot ana ar mo’on kwana’a’afuw nati Moses ana ofafar i men kwa’a’astu’ub, aisimamih ayu Baiyarir Ana Veya orot biyan tutufin abiyawas isan kwa ya esoso’ar?
24 NoaꞋa kamu kasi matalangani nau laꞋu sulia na liaꞋi ngwae ana ru kamu lisia goꞋo ꞋamuꞋa Ꞌi maa ki. Bore ma muke kwai matalangaꞋi lala Ꞌani ꞋoloꞋoloꞋa.”
24 Men ufun ana’itininamaim sabuw kwanibabatiyih, baise a baibabatiyen i turobe’emaim kwanibatiyih.”
25 Ma ti ngwae Ꞌi Jerusalem kira ka fata Ꞌuri, “Na ngwae neꞋe goꞋo ba na ngwae faꞋinaꞋonaꞋo ki kira oga saungilana!
25 Nati isan Jerusalem sabuw afa hibusuruf hibatebat hi’o, “Orotoban iti i boun rabin morobomih ana ef tenunuwet?
26 Lia basi! Ngwae neꞋe nia fata tafangaꞋi goꞋo Ꞌana, ma noaꞋa kira kasi saea goꞋo ta ru olisia niaꞋa. Kira ka saiana taka neꞋe niaꞋa na Christ, na ngwae ba God filia fuana faꞋamaurilana ngwae ki!
26 Kwa’itin iban iti bebeyanamaim eo’o, naatu i men tur ta isan te’eo’omih. Kwa kwanotanot sabuw ukwarihiban hiso’ob gewas iti orot i turobe Rourubinen?
27 Bore ma kaidaꞋi na Christ ke leka maꞋi, noaꞋa ta ngwae kasi saiana na kula neꞋe nia leka maꞋi faꞋasia. Ma na ngwae neꞋe, kulu sai goꞋo Ꞌakulu ana kula neꞋe nia leka maꞋi faꞋasia.”
27 Baise iti orot menane nan i aki aso’ob; Rourubinen nanan anamaramaim boro men yait ta naso’ob i menane na.”
28 Aia, ma ana kaidaꞋi neꞋeri, sa Jesus ka faꞋamanata na ngwae ki saena Luma Abu God. Ma nia ka fata doe ka Ꞌuri, “ꞋUri ma kamu sai mamana aku, ma kamu ka saiana kula neꞋe nau ku leka maꞋi faꞋasia? Bore ma noaꞋa nau kusi leka maꞋi Ꞌani na mamana Ꞌanga nau talaku! Ma na ngwae neꞋe nia asungaꞋi nau maꞋi, nia saea ru mamana ki taꞋifau, ma noaꞋa kamu kasi sai goꞋo ana niaꞋa.
28 Imaibo Jesu Tafaror bar wanawanan ma bi’obaibiyih fanan aumetawat na’in eo, “Turobe ayu kwa kwaso’ob, naatu menane anan kwa kwaso’ob? Ayu iti anan i men taiyuwu au kok ana, baise turobe ana God ayu iyunu ana. Nati orot kwa men kwaso’ob
29 Bore ma nau ku saiana, osiꞋana nia neꞋe nia asungaꞋi nau maꞋi, ma nau ku leka maꞋi faꞋasia.”
29 ayu asu’ub, anayabin ayu ine ana naatu i iyunu ana.”
30 Ana kaidaꞋi neꞋeri, na ngwae faꞋinaꞋonaꞋo ki kira ka oga daulana, bore ma ka ꞋafitaꞋi, osiꞋana kaidaꞋi nia noaꞋa kasi dao Ꞌua fasi Ꞌiri kira ka sasi ꞋunaꞋeri ana.
30 Nati’imaim sabuw bain fatuminamih hiwa’an, baise men yait ta biyan butubun, anayabin ana veya i men natit.
31 Sui bore Ꞌana kira ka oga sasilana na ru neꞋeri, Ꞌorolana ngwae Ꞌi saena fikuꞋa neꞋeri kira faꞋamamana ana niaꞋa. Ma kira ka fata Ꞌuri, “TalitoꞋona na Christ goꞋo neꞋe saiana ka fulia na faꞋanadaꞋa nini nia fuliꞋi ki.”
31 Baise rou’ay gagamin wanawanan sabuw moumurin maiyow hitumitum naatu hi’o, “Rourubinen nanan ina’inan fairih moumurihika nasinaf iti orot boro nanatabir.”
32 Ma ana kaidaꞋi neꞋe Farasi ki kira rongoa ngwae ki kira kwaroro Ꞌada sulia sa Jesus ꞋunaꞋeri, kira faꞋinia na fata abu doe ki, kira ka kwatea kwau ti ngwae folo neꞋe kira folo Ꞌafia Luma Abu God, fasi Ꞌiri kira ka daua ana kaidaꞋi neꞋeri.
32 Rou’ay wanawanan Jesu sawar sisinaf isan hibitarsibesib Pharisee hinowar. Basit firis gagagamih naatu Pharisee Tafaror Bar ma’utayah hiyafarih hin Jesu bain fatuminamih.
33 Ma sa Jesus ka fata Ꞌuri, “Nai baꞋa tua faꞋi kamu goꞋo Ꞌaku sulia kala kaidaꞋi dokodoko, ma nai baꞋa oli logo Ꞌaku siana na ngwae neꞋe nia asungaꞋi nau maꞋi.
33 Imih Jesu eo, “Ayu boro men manin bairit tanama, naatu anamatabir maiye anan yait iyunu anan biyan anatit.
34 Sui kamu ke baꞋa lulu nau, ma ke baꞋa ꞋafitaꞋi kamu ka dao toꞋoku. OsiꞋana nia ꞋafitaꞋi kamu ka dao ana kula neꞋe nai baꞋa tua ana.”
34 Kwa boro ayu kwananuwuhu, baise boro men kwanatita’uru, naatu ayu menamaim anama’am, kwa boro men kwanan.”
35 Ma na ngwae faꞋinaꞋonaꞋo Jiu ki kira ka lokoꞋi ru Ꞌada Ꞌi safitada kwailiu kika Ꞌuri, “Ngwae neꞋe ke baꞋa leka Ꞌuana Ꞌi faꞋi neꞋe noaꞋa kulu kasi lisia? ꞋUri ma nia ka leka Ꞌuana fanoa Grik ki, na kula neꞋe ti ngwae akulu kira tua maꞋi ana, fasi Ꞌiri ka faꞋamanatada taꞋifau?
35 Jew sabuw taiyuwih hima hi’o, “Iti orot boro menamaim nan nama naatu it men karam tanatita’ur? Ai i boro nan Greek wanawanah ata sabuw hitagey nanabin tema’am imaim nama ni’obaibiyih?
36 Ma nia ka saea logo kulu ke baꞋa lulu Ꞌuana, ma noaꞋa kulu kasi lisia niaꞋa, osiꞋana noaꞋa kulu kasi saiana daoꞋa ana kula neꞋe nia ke baꞋa tua ana. Aia, ma na tae neꞋe teo saena manatana ana kaidaꞋi nia fata ꞋunaꞋeri?”
36 Kwa boro ayu isou kwananuwet baise boro men kwanatita’uru naatu ayu menamaim anama’am kwa boro men kwanan? Iti tur eo’o anayabin i abisa?”
37 Aia, ma ana faꞋi asoa Ꞌisi ana fangaꞋa neꞋe, niaꞋa faꞋi asoa ꞋinotoꞋa ka tasa. Ma ana faꞋi asoa neꞋeri, sa Jesus ka tataꞋe ka uu, ma ka fata doe ka Ꞌuri, “Sa tai bore Ꞌana neꞋe nia silikwaꞋu, nia ka leka maꞋi siaku ka kwaꞋu Ꞌana.
37 Hiyuw gagamin hi’aa sasawar ana yomanin, Jesu misir naatu fanan aumetawat na’in eo, “Yait ta sikan namamamah, kwanihamiy nan ayu biyau harew natom!
38 Ma sa tai bore Ꞌana neꞋe ka faꞋamamana nau, nia ke baꞋa diꞋia tae ba na KerekereꞋa Abu nia saea, ‘Na kafo mauri ke baꞋa igo maꞋi faꞋasia na maurilana.’”
38 Yait ayu inabitutumu na’at kuna biyau harew kutom. Buk Atamaninamaim eo na’atube ‘Harew yawasin boro o wanawananamaim nanunuw.’”
39 Ma sa Jesus ka saea ru neꞋe, osiꞋana na AnoꞋi ru Abu neꞋe ke baꞋa leka maꞋi fuada sa tai neꞋe kira faꞋamamana ana. Aia ana kaidaꞋi neꞋeri, God noaꞋa kasi kwatea Ꞌua maꞋi na AnoꞋi ru Abu siana sa tai neꞋe kira faꞋamamana, osiꞋana sa Jesus noaꞋa kasi fane Ꞌua fasi Ꞌiri ke oli Ꞌuana saena ꞋinotoꞋanga nia.
39 Iti tur i sabuw iyab Jesu hinibitumitum Anun Kakafiyin hinabaib i isah eo. Iti boun ana veya Anun Kakafiyin i men yait itin bai, anayabin Jesu i men Tamah ana aiwob itinimih.
40 Ti ngwae ana fikuꞋa neꞋe, kira rongoa fatalana sa Jesus, kira ka Ꞌuri, “Ngwae neꞋe nia na profet ꞋinotoꞋa neꞋe kulu masia!”
40 Rou’ay wanawanan hima tur hinonowar sabuw afa hi’o, “Anababatun iti orot i God ana dinab orot.”
41 Ma ti ngwae kira ka saea, “Nia na Christ, na ngwae ba God filia fuana faꞋamaurilana ngwae ki!”
41 Afa hi’o, “Iti orot i Rourubinen.” Naatu sabuw afa ibanak hi’o, “Rourubinen ana orot i boro men Galilee’ine nan?
42 OsiꞋana na KerekereꞋa Abu nia saea na Christ ke baꞋa futa maꞋi ana kwalafa sa David na ngwae tatalafaꞋa, ma ke futa Ꞌi Betlehem, maꞋe fanoa neꞋe sa David nia doe logo maꞋi ana.”
42 Buk Atamaninamaim eo Rourubinen i boro aiwob orot David ana rara’ane naatu boro Bethlehem David ana bar meraramaim.”
43 Ma na ngwae neꞋe ki, noaꞋa kira kasi alua goꞋo taꞋi manataꞋanga sulia sa Jesus.
43 Imih nati kou’ay wanawanan kouseb matar anayabin Jesu isan.
44 Ma bali ana ngwae kira oga liu kira ka daua sa Jesus, bore ma noaꞋa ta ngwae kasi sasia goꞋo ta ru ana.
44 Sabuw afa hikok hitab hitafatum, baise men yait ta biyan butubun.
45 Na ngwae folo baera ki noaꞋa kira kasi daua goꞋo sa Jesus, ma kira oli kwau siana na fata abu doe ki, ma na Farasi ki. Ma kaidaꞋi kira dao naꞋa, na fata abu doe ki, ma na Farasi ki, kira ka fata Ꞌuri, “FaꞋuta neꞋe noaꞋa kamu kasi ngalia maꞋi?”
45 Imaibo Tafaror bar ma’utenayah himatabir hin firis ukwarih naatu Pharisee biyah hitit naatu firis ukwarih himisir ma’utenayah hibatiyih, “Aisimamih men kwa bai kwana kwatit?”
46 Ma kira ka olisida Ꞌuri, “Kaimili Ꞌarefo liu ana niaꞋa, osiꞋana noaꞋa ta ngwae kasi alaꞋa ꞋunaꞋeri diꞋia niaꞋa.”
46 Ma’utenayah hiya’afutih hi’o, “Iti orot tur eo’o, i men orot afa te’eo na’atube eomih!”
47 Na Farasi ki kira ka fata Ꞌuri fuada, “Sali kaumulu faꞋamamana logo Ꞌaumulu ana sokeꞋa nia ki taka?
47 Pharisee hibatiyih, “Kwa kwa’o anananiyan kwa auman ifuwi ebobonawiyi kakaf i?”
48 NoaꞋa ta ngwae ana faꞋinaꞋonaꞋo kulu ki nama ta Farasi, kira kasi faꞋamamana goꞋo ana!
48 “Kwata’itin ukwarih afa o Pharisee orot afa tur hinonowaraban Jesu hitumitum?
49 Na fikuꞋa neꞋeri goꞋo Ꞌana neꞋe kira faꞋamamana ana niaꞋa. Ma noaꞋa kira kasi sai goꞋo ana na taki sa Moses ki. Nia ꞋunaꞋeri ma God ke baꞋa kwaiꞋida.”
49 Aiyabin! Iti rou’ay Moses ana ofafar i men ta hiso’ob, imih i God ana orarafen baban tema’am!”
50 Aia, ma taꞋi ngwae ana na Farasi ki satana sa Nikodimas ba nia leleka maꞋi siana sa Jesus Ꞌi naꞋo, nia ka fata Ꞌuri fuana na Farasi ki,
50 I taiyuwih hai orot ta wabin Nicodemus i wan in Jesu biyan tit,
51 “Na taki kulu ki ba saea noaꞋa kulu kasi matalangani ta ngwae si diꞋia noaꞋa kulu kasi rongo leꞋa ana fatalana ka sui mala kulu fiꞋi ngalia maꞋi fuana na matalangaꞋi lana.”
51 Imih i ana kou’ay ibatiyih, “It ata ofafar eo orot anasinaf kakaf i wan tananuwet imaibo tanab tanan ata ofafaramaim tanibabatiy.”
52 Ma kira ka fata Ꞌuri fuana sa Nikodimas, “ꞋIrai ma ꞋaeꞋo logo ta ngwae faꞋasia Ꞌi Galili niniꞋa? DiꞋia Ꞌoko toꞋomaꞋi leꞋa ana KerekereꞋa Abu, Ꞌoko lisia talamu. Na profet ꞋinotoꞋa neꞋe kulu masia noaꞋa kasi baꞋa leka goꞋo maꞋi faꞋasia Ꞌi Galili!”
52 Hiya’afut hi’o, “Nicodemus o auman i Galilee orot? Baise Buk Atamaninamaim inanunuwet boro men inatita’ur, dinab orot i men Galilee’ine na.”
53 Aia, ngwae ki taꞋifau kira oli naꞋa Ꞌuana na luma kira ki,
53 (Naatu rou’ay hima’am hitarboubun himisir hai bar hai bar hin.)
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.