Lucas 12
Kitab Injil (KQEW) vs AAI
1 Na, sinyan na wakto libo-libo yang mga otaw na yanagkatipon adto kang Isa aw yanagdinutdutay silan sabap sang kadaig nilan. Ansinyan yagalaong mona si Isa sang mga inindowan nan, “Pagbantay kamo sang labadora ng mga Parisi. Yang karim ko ipasabot na ayaw kamo pagsiling sang batasan nilan na yagapakita-kita gaid.
1 Nati ana veya’amaim sabuw hiruru’ay ana itinin i sibisib na’atube, naatu sabuw himour kwanekwan efan etei hibai karam hi’a’abinamo hibat. Jesu ana bai’ufununayah iuwih eo, “Pharisee hai yeast isan mata toniwa’an, nati sabuw ufuhine ana itinin i gewasin baise wanawanah i rerekabin, imih a tur ao’owen.
2 Kay yang maskin ono na yatago adon, amaklaro sang orian, aw yang kariko ng wa akatigami adon, akatigaman da.
2 Abisa hisabuw inu’in boro sabusabuw hinabosair, naatu abisa wa’iwa’irin inu’in boro nirerereb.
3 Agaw sagaw yang maskin ono na pyagalaong mayo na kamo gaid yang yakadungug, amadungug da ng kariko ng mga otaw. Aw yang pyagatomod-tomod mayo adto sang kowarto, ipayapat da adto sang kadaigan.”
3 Abisa guguminamaim kuo boro natit marakawamaim hinanowar, naatu abisa akisimo bar etawan ihir taituwa taininamaim kubitarasib boro bar faifiy wan hinabat hinao rereb.
4 Yagalaong oman si Isa, “Ipaglaong ko kamayo, mga lomon ko, ayaw kamo pagkalluk sidtong makapatay sang lawas mayo awgaid pagkatapos san waa day lain pa na ma-inang nilan kamayo.
4 “Au ofonah a tur ao’owen sabuw iyab biya hina’a’asabun isan men kwanabir, anayabin nati ufunamaim boro men abisa ta hinasinaf.
5 Awgaid ipaglaong ko kamayo daw sino yang dait mayo kallukan. Yang Tohan da yang kallukan mayo kay pagkatapos nan bogtoon yang napas mayo aon kabarakat nan pagdami kamayo adto sang narka. Idto sagaw, yan yang dait mayo kallukan.
5 Orot yait kwana bibiruw i anao kwananowar. God i kwanabiruw, anayabin biya na’a’asabun ufunamaim ana fair ema’am boro baimakiy ana efanamaim nitaiy kwanare. Imih a tur ao’owen God i kwanabiruw.
6 “Na, dumduma mayo yang mga maya. Di ba limambok yang amabili mayo ng piso gaid? Awgaid abir pa maynan, way maskin sambok kanilan na pyasagdan ng Tohan.
6 Mamu kwikwik etei five hai biyan i two toea tetotobon, baise God boro men kafa’imo nati mamu kikimin ta isan nuhin eburuburumih.
7 Na, labi da kamo kay maskin yang logay mayo, kyatigaman ng Tohan daw pilambok da. Agaw, ayaw kamo pagkalluk kay labaw pa yang bili mayo kaysang kadaig ng mga langgam.”
7 Na’atube ukwarimaim arib eretei bai’ab tebatabat God i so’ob, imih men kwanabir. Kwa a baiyan i ra’at men mamu kwikwik na’atube.
8 Yagalaong oman si Isa, “Aon oman ipaglaong ko kamayo. Sino-sino yang magalaong sa atobangan ng mga otaw na yagapangagad yan kanak na Anak ng Manosiya, akunun ko oman yan na sakop ko sa atobangan ng mga malaikat ng Tohan.
8 A tur ao’owen, orot yait ayu isou sabuw etei nahimaim eo’orereb, Orot Natun auman boro God ana tounamatar etei nahimaim nati orot isan naorereb.
9 Awgaid sino-sino yang magalaong sa atobangan ng mga otaw na wa yan apangagad kanak na Anak ng Manosiya, di ko oman yan akunun na sakop ko sa atobangan ng mga malaikat ng Tohan.
9 Baise orot yait sabuw etei nahimaim ayu eyayaubu. Orot Natun auman boro na’atube God ana tounamatar etei nahimaim ibo nayaub.
10 “Sino-sino yang magalaong ng maat makapantag kanak na Anak ng Manosiya, amponon yan ng Tohan. Awgaid sino-sino yang magalaong ng maat makapantag sang Nyawa ng Tohan, di yan amponon ng Tohan.
10 Yait Orot Natun isan tur nao kakaf na’at boro nanotawiy, baise orot yait Anun Kakafiyin isan tur kakafin nao nabi’ib boro men nanotawiy.
11 “Kong adaun kamo adto sang mga pagsasambayangan atawa adto sa atobangan ng mga dato aw pangoo ng banwa, ayaw kamo pagkarido daw ono yang ikatobag atawa ipaglaong mayo.
11 Baibabatiyi isan hinabuwi kwanan Kou’ay Baremaim, o gawan sabuw nahimaim, o aiwob sabuw nahimaim, men taiyuw wasfafari isan, o tur mi’itube eo isan kwaniyababanamih.
12 Kay sinyan na wakto indowan kamo ng Nyawa ng Tohan daw ono yang ipaglaong mayo.”
12 Anayabin God Anun Kakafiyin nati ana veya’amaim boro tur ni’obaiyi kwanao.”
13 Ansinyan aon sambok na otaw sang kaotawan na yagalaong kang Isa, “Kay Goro, paglaonga kono yang kanak lomon na bainan nan ako sang kabilin ni ama kanami.”
13 Rou’ay wanawanahimaim orot ta Jesu iu, “Bai’obaiyenayan, ayu akokok tuwai ana tur ina’owen, tamai momorob ana kwahan nafaram airi ana bow.”
14 Tyomobag kanan si Isa, “Kay Itin, way yaga-atag kanak ng kapatot paghokom kamayo atawa pagbain ng kabilin kamayo.”
14 Jesu iya’afut eo, “Aro, ayu au ef men ema’am boro anibasit tuwat airi a sawar kwahan ana faram?”
15 Ansinyan yagalaong si Isa adto sang mga otaw, “Pagbantay kamo aw paglikay kamo sang maskin ono na pagkasingit. Kay yang kakawasaan na maskin ono yang kadakowa sinyan, di maka-atag kamayo ng bunna na kinabowi.”
15 Naatu Jesu tatabir sabuw etei iuwih eo, “Mata toniwa’an sawar moumurih na’in bow isan men mata nananan niwa’an. Anayabin yawas wanatowan boro men orot ana sawar moumurih imaim hinafufun hinitinimih.”
16 Ansinyan yagalaong si Isa kanilan ng pasombingay, laong nan, “Aon sapian na yang kanan lopa madyaw yang abot.
16 Naatu Jesu oroubon ta eo, “Ana veya ta orot sawar wairafin ana masaw bo ana ub hiyen gewas hiw ro’oh moumurih na’in hiya itah,
17 Ansinyan yagalaong yan sang ginawa nan, ‘Ono yang inangun ko kay waa day akabutangan ko sining kadaig ng kanak abot?
17 basit mare ma not. ‘Ayu boro mi’itube ana sinaf? Anayabin iti bay hinafafour efan i boro en.’
18 Na, yani kay yang inangun ko,’ laong nan, ‘agubaun da ko yani na mga kamarig ko aw magapatokod ako ng dakowa pa sinyan. Aw adto da ko ibutang yang kariko ng kanak abot kipat yang mga kabutangan ko.
18 Naatu ana notamaim eo, ‘Ayu boro iti na’atube ana sinaf, bay hai bar atamanih ana ku’uben hinare naatu gagamih ana wowab. Saise au bay ana ya naatu au sawar afa auman imaim ana ya.’
19 Ansinyan magalaong da ako sang ginawa ko na madyaw da yang kabutang ko maskin pilangka toig pa aw waa day akaridowan ko. Abay da gaid ako koman, minum aw maglingaw-lingaw.’
19 Imaibo anao, ‘Darik orot, anababatun abow, kwamur manin na’in ana fofonin sawar etei abogaigiwas sawar, imih bounabo hamen ana mare anama gewas, anaa anatom taiyuwu aniyasisir!’
20 “Awgaid yagalaong yang Tohan kanan, ‘Sangu kaw! Kay adon na gabi abogtoon da yang napas mo. Na, sino da yang amakun ng kariko ng yamatipon mo?’ ”
20 Baise God iu, ‘Kwikwekwe’aw gewas! Boun gugumin boro inamorob naatu a sawar iti ibobogaigiwas boro yait nabow?’”
21 Sang orian laong ni Isa, “Mag-onawa sinyan yang akatamanan sidtong otaw na yagatipon ng kakawasaan para sang ginawa nan awgaid miskinan yan adto sang Tohan.”
21 Naatu Jesu ana tur yomaninamaim eo, “Imih itinin i ta’imon, sabuw iyab aurih sawar karam hiya tetototo God matanamaim i men sawar wairafih.”
22 Ansinyan yagalaong si Isa sang mga inindowan nan, “Agaw sagaw ipaglaong ko kamayo na ayaw kamo pagkarido sang kinabowi mayo daw ono yang akanun atawa ono yang apandagomon mayo.
22 Imaibo Jesu ana bai’ufununayah iuwih eo, “A yawas isan a tur ao’owen men kwaniyababan kwanao, ‘bay boro menamaim anab ana’aan,’ o biya isan kwanao, faifuw boro menamaim anab ana’us.
23 Kay yang kinabowi labaw pa sang pagkan aw yang lawas mayo labaw pa sang mga dagom.
23 Anayabin it etei taso’ob yawas i sawar gagamin men bay na’atube naatu biyat i sawar gagamin men ar faifuw na’atube.
24 Tanawa mayo yang mga owak. Di silan mananum, di silan maggani aw way oman kamarig nilan. Awgaid pyakan silan ng Tohan. Na, di ba labaw pa yang bili mayo kaysang mga langgam?
24 Baise kwanuw mamu awaw kwana’itih, i men me hikwair hitar, masaw hibo, naatu hifour hitab te’aa’umih en, na’atube men bay hai bar hiwowab imaim bay teya’aya’amih en, baise God akisin ebituwih! Imih kwa i God ana sawar gagamin men mamu na’atube!
25 Sino kamayo yang makapataas ng kinabowi nan ng maskin tagbis da gaid sabap sang pagkarido?
25 Isan imih iti sawar isah kwana biyababan ana gewasin i boro abisa namatar? Kwanotanot nati kwana biyababanamaim boro kwamur tabo ayawas tafan hina yara’ah namanin kwanama? Men karam.
26 Na, kong di mayo ma-inang yaning tagbi gaid na butang, nanga yamarido kamo sang kadaigan pa na mga butang?
26 A yababan iti sawar gidigidih isah kwabiyababan men emamatar, aisim sawar gagamih isah kwabiyababan?
27 “Tanawa mayo yang mga bolak daw monono yang pagtorin nilan. Di silan maggawbuk aw di silan maglaa. Awgaid ipaglaong ko kamayo na maskin yang mga dagom ni Soltan Solayman na bali na kawasa wa paka-upung sang kadyaw sini na mga bolak.
27 “Kwanuw rarab bogay ebatabat kwa’itin, men masaw hitar tebob, o ar faifuw tesasakir en, baise a tur ao’owen aiwob orot Solomon ana bar bonamanamarinamaim ma’am ana veya ana faifuw eo’osen hai gewasih i men iti beran ana gewasin na’atube’emih en.
28 Na, kong maynan yang pagpandagom ng Tohan sang sagbut na bowi adon awgaid kisuum asonogon da, kamo pa na manosiya, di nan kamo atagan ng dagom? Katagbi ng pagpangintoo mayo!
28 Imih kwana’itin, God ar faifuw kutor fotan ius ana itinin gewasin maiyow boun ina’itin baise maras boro nakimow naha’obow nare hinab hinan wairaf wan hina yara’ah na’arah ni’en. Baise kwa i God ana sawar gagamin fai mar etei boro nakaifi ar faifuw nit kwana’osen, aisim a not ebikikimin!
29 Agaw sagaw, ayaw mayo abay pagdumduma daw ono yang akanun atawa inumun mayo aw ayaw kamo pagkarido.
29 Imih men mar etei aa tom isan kwananot kwaniyababanamih.
30 Kay yani maag yang kyaridowan ng mga otaw na wa apangintoo sang Tohan. Awgaid kamo, ayaw kamo pagkarido kay kyatigaman ng Ama mayo adto sa sorga na kinaanglan mayo yani na mga butang.
30 Anayabin Eteni Sabuw iti tafaram wanawanan tutufin etei iti sawar isah hinuwet tibiyababan, naatu kwa Tamat iti sawar etei isah kwakok kwabiyababan i so’ob.
31 Awgaid onaa mayo yang pagpasakop sang pagdato ng Tohan aw ansinyan atagan kamo ng kariko ng kinaanglan mayo.”
31 Baise wan i God ana aiwob kwananuwih kwanab dogoromaim nama, imaibo iti sawar isah kwanot kwabiyababan boro etei nit.
32 Yagalaong oman si Isa, “Ayaw kamo pagkalluk maskin tagbi da kamo na yagapangagad kanak. Kay kallini ng Tohan na Ama mayo na atagan kamo ng kapatot ng pagdato adto sang pyagdatowan nan.
32 Kwa i ayu au bobaituw na’atube imih men kwanabir, anayabin Tamat aiwob bait isan i ebiyasisir boro nit.
33 Ibarigya mayo yang mga kabutangan mayo aw ipagsidoka mayo yang alin sinyan adto sang mga miskinan. Pagtipon kamo ng kakawasaan adto sa sorga kay yani na kakawasaan di amasapad aw di oman akakamangan kay adto sa sorga way kawatan aw way oman anay na makakutkut sinyan.
33 Imih a sawar eretei sabuw kabay wairafih ku’uwih tetobon naatu o kabay kubai yababan wairafih kufaramih, saise a kaukut no maramaim inabaib boro men natakweb; a sawar etei maramaim inaya’ay boro men ta nakasiy, o boro men ta bainowan hinabain naatu boro men ta ganidor hina’aanimih en anababatun.
34 Kay daw wain yang kakawasaan mayo, adto oman yang pangatayan mayo.”
34 Anayabin o sawar menamaim kuya’aya a not tutufin etei boro imaim na’in.
35 — ausente —
35 “Mar etei inabobuna a ar uwakamukamut inarab, a ramef inito’ab namarakaw o mata nuwinuwin inama, anayabin o men iso’ob boro abisa namatar.
36 — ausente —
36 Ana’itin akir wairafih hai orot ukwarin tabin ana hiyuwane matabir maiye nan isan hima hikakaif, hai orot ukwarin matabir na etawan rurukikitar ana veya mar ta’imon hinowar naatu etawan hibotawiy rur na’atube.
37 Kadyaw ng ginawa ng mga sogowanun kong adatungan silan ng kanilan amo na yagatagad sang pag-ori nan. Bunna yani na ipaglaong ko kamayo na yan na amo maga-ilis, pa-ingkodon nan silan sang lamisa aw yan da yang maga-aya kanilan ng pagkan.
37 Anababatun a tur ao’owen, akir wairafih iyab matah nuwinuwin hinama’am hai orot ukwarin namatabir nan na’i’itih ana veya, yasisir boro gagamin maiyow hinab! Anayabin i boro ana akir wairafih na’uwih hinamare naatu orot ukwarin boro bay semosemor ana faifuw na’us bay nasemor nitih hinama hinaa.
38 Kadyaw sagaw ng ginawa nilan kong adatungan nan silan na yakapangandam sang pag-ori nan maskin pa tungang gabi atawa kadlawon yang pagdatung nan.
38 Akirwairafih hina bobuna matah nuwinuwin hina ma’am hai orot ukwarin nan natit, o mar natot auman nan natit na’i’itih na’at, boro yasisir gagamin maiyow hinab!
39 “Awgaid timani mayo yani, kong kyatigaman pa ng tagtomon ng baay daw ono na wakto yang pagdatung ng kawatan, magbantay gao yan untak yang kawatan di makasuud sang kanan baay.
39 Imih iti tur ao i naniyan kwanab naatu kwananot, orot bar matuwan bainowan mowan bainuwinamih enan ana veya nasoso’ob na’at, ana bar boro men nihamiy bainowan mowan nakwib narun nabainuwimih en.
40 Mag-onawa oman sinyan kamo. Pag-andam kamo kay mabarik ako na Anak ng Manosiya sang wakto na wa kamo pagadumdum na mabarik ako.”
40 Imih itinin ta’imon i nati, kwa auman kwana bogewas mata nuwinuwin kwanama, anayabin Orot Natun boro men veya kwa kwanotanotamaim natitamih.”
41 Adon yaga-osip si Pitros kang Isa, “Kay Dato, yani na pasombingay kanami gaid atawa sang kariko ng mga otaw?”
41 Peter eo, “Regah, iti oroubon kuo i aki isai, o sabuw eretei isah kuo?”
42 Tyomobag si Isa pina-agi sang sambok oman na pasombingay, laong nan, “Yang sogowanun na kasarigan aw matigam maggawbuk, yan yang apiliun ng amo nan untak magdaa ng kadaigan pa na mga sogowanun. Aw yan da yang maga-atag kanilan ng pagkan sang insakto na wakto.
42 Regah iya’afut eo, “Anababatun a tur ao’owen Akir wairafin orot gewasin naatu ana not rerekabin, orot ukwarin nati akir wairafin boro nab akir wairafih afa isah ni’ukwarin naatu hai bay baitih isan boro ana veya’amaim nitih hinaa.
43 Kadyaw ng ginawa ng sogowanun aw pag-ori ng kanan amo, adatungan yan na yaga-inang ng kanan gawbuk.
43 Anayabin orot ukwarin matabir nan nati akir wairafin bowabow gewasin maiyow bowabow itin, imih iyasisir ana akir wairafin bai yara’ah bowabow gagamin na’in itin!
44 Sa bunna-bunna na ipaglaong ko kamayo na isarig da kanan ng amo nan yang kariko ng mga kabutangan nan.
44 Ana bar wanawanan sawar tutufin etei i akisin i’ukwarin kaif.
45 Awgaid kong maat yang idto na sogowanun, magalaong yan sang ginawa nan, ‘Ah, madogay pa mori yang amo ko!’ Tapos akolataun da nan yang mga kaupudanan nan na sogowanun, mga usug aw bobay, aw abay gaid yan koman, minum aw magkalasing.
45 Baise akir wairafin na’at nao, ‘Orot ukwarin bisaise enan, no’om boro ma hamen hamen erurubirabir, imih ayu boro au kokomaim anasinaf.’ Naatu namisir bowabow sabuw, oro’orot baibin nabow narouw kwanekwan ni’a’afiyih, naatu ana kokomaim naa natom kwanekwan nikoko’aw nanan ana veya.
46 Na, ansinyan mori da yang amo nan sang wakto na wa nan akaniyat kay wa nan akatigami daw ono na allaw yang pagbarik nan. Ansinyan kastigoon da yan ng amo nan aw adto da yan ibutang sang adatungan ng mga otaw na wa apangintoo sang Tohan.
46 Imaibo Orot ukwarin boro nan natit, veya men nati akir wairafin so’ob ma ekakaifimaim boro nanamih, naatu na isan ana veya boro baimatnuwina’e nama’am nan natit. Naatu orot ukwarin nan natitit ana veya nati akir wairafin boro nab nabeyah natarsisib nisaroun baifanasairayah hai efanamaim bairi hinama.”
47 “Yang sogowanun na yamatigam sang karim ipa-inang kanan ng amo nan awgaid wa nan inanga, yan yang alabutun ng madyaw.
47 “Akir wairafin ana orot ukwarin abisa sinafumih kokok i so’ob baise men saife taiyuwin yabuna ana orot ukwarin abisa kok eo’omaim sisinaf, nati orot boro hinawabir biyababan gagamin na’in nab.
48 Awgaid yang sogowanun na wa akatigam daw ono yang karim ng kanan amo, tapos yakadosa yan, alabutun oman awgaid tagbis da. Kay sino-sino yang yatagan ng madaig, madaig oman yang atagadan sikun kanan. Aw kong madaig yang syarig kanan, labi na madaig yang atagadan sikun kanan.”
48 Baise akir wairafin ana orot ukwarin abisa sinafumih kokok i men so’ob, naatu isisinaf kwanekwan biyababan enunuwih boro au hamenamo hinawabir biyan nababan. Sabuw iyab sawar gagamin na’in tebaib, i na’atube sawar gagamin na’in boro wan hinay maiye. Orot yait gagamin anababatun tibitin i auman boro gagamin anababatun isan hinafefeyan nitih maiye.
49 Yagalaong oman si Isa, “Yakani ako sining donya sang pagdaa ng atoon aw karim ko na pyagadook da gao yan.
49 “Ayu i wairaf abai iti tafaram afuninamih ana atit, au kok gagamin na’in i mi’itube iti tafaram marasika tabusuruf ta’arah.
50 Awgaid madaig pa yang mga kasikotan na dait ko agian aw amarido ako sarta di pa yani amatoman.
50 Ayu i bapataito fokarin maiyow nou’umaim ema’am boro wanawanan ana run anab, imih boun dogorou wanawanan i yababan awan karatan ama anotanot anan yomanin anisawar imaibo nuhunafot!
51 Yagadumdum ba kamo na yakani ako sang pagdaa ng kalinaw adi sining donya? Dili kalinaw yang dyaa ko kondi kasamok kay ako yang pyagasabapan ng pagkabain-bain ng mga otaw.
51 Kwa kwanotanot ayu i tufuw abai tafaramamaim ana? En, a tur ao’owen, ayu i men tufuw abai anamih, baise kauseb abai ana.
52 Kay sikun adon, yang limangka otaw sang sambok na pamilya magakabain-bain, yang too laban sang dowa aw yang dowa laban sang too.
52 Mar iti boun orot aawan natunatunawat nah etei five boro hinakusib tounu rounane hinabat rou’ab rounane hinabat taiyuwih hinakusib hinigamigam.
53 Yang ama aw yang anak nan na usug magakalaban, yang ina aw yang anak nan na bobay magakalaban, kipat yang ogangan na bobay aw yang mamanogang na bobay, magakalaban silan.”
53 Kek tamah hairi boro taiyuwih hinakusib hinagam. Babitai hinah hairi boro hinakusib hinagam na’atube babine rawan babin hairi boro hinakusib hinagam.”
54 Ansinyan yagalaong si Isa sang mga otaw, “Kong makita mayo na aon gabon sang sallupan, magalaong kamo, ‘Omowan kagaya,’ aw amaitabo yani sagaw.
54 Jesu sabuw isah iban eo maiye, “Veya ra’iyinane sakuk nayen nabi’afar badowan kwana’i’itin ana maramaim, kwa boro mar ta’imon kwanao, ‘boun boro toun nayar’, naatu toun eyarayar.
55 Aw kong moyop yang habagat, magalaong kamo, ‘Mapaso da kagaya,’ aw amaitabo oman yani.
55 Naatu gurufune gagub nayen narab kwananowar kwa boro kwanao, Veya boro nararan, naatu veya erararan.
56 Kamo na yagapakita-kita gaid! Akatigaman mayo yang timpo sabap sang kinita mayo sang lopa aw sang langit. Awgaid nanga di kamo matigam magmana ng kinita mayo na mga pangitabo adon na panahon?
56 Wanawanan rerekabih! Me kamar hai sawar naatu gagub wanawanan hai sawar abisa temamatar i kwa’itah kwa’inanen kwaso’ob kwa’o. Baise aisim sawar abisa iti boun temamatar hai yabih men kwaso’ob?
57 “Nanga di kamo matigam paghokom daw ono yang madyaw na inangun mayo?
57 Aisim sawar abisa gewasin sinaf isan men taiyuw kwabibabatiyi?
58 Sawpama aon otaw na magadimanda kammo. Na, pagpaningkamot kamo mag-osay sang wa pa kamo adatung sang hokomanan. Kay kong dili, basin adaun kaw nan adto sang howes, aw ansinyan adaun kaw adto sang polis aw ilasak da kaw sang pirisowan.
58 Sabuw baibatiyih isan hinabuwi kwanan inasinaftobon airi kwanayabuna kwanitounuw, imaibo kwananan baibatiyenamaim kwanatit. Baise o men inasisinaf na’at, i boro nabuw narab natain kwekwetar kwanan baibabatiyenayan orot nanamaim kwanatit naatu i boro nabuw furisiman nitih hinabuwi dibur hina yariyi.
59 Ipaglaong ko kamayo na di da kaw amakalogwa sikun sinyan sampay na di mo akabayadan yang kariko ng molta mo.”
59 A tur ao’owen, o boro dibur bar imaim inama agim hio na’atube inibaiyan imaibo boro dibur barene hinabotaiti inatit.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.