Lucas 22

Manö Kamɨŋ (KPW) vs ARIB

Sair da comparação
ARIB Almeida Revisada Imprensa Bíblica
1 Juda kai Bred Yɨs Halö Ñɨŋagep ñɨn kub kale u, Pasopa a gɨpal ñɨn kub kale u, sösöl ga.
1 Aproximava-se a festa dos pães ázimos, que se chama a páscoa.
2 Bɨ God nɨp nan sabe gep bɨ kub gau abe, bɨ lo manö hag ñeb bɨ gau abe, Jisas nɨp alun a gɨla u pen nɨbi bɨ gau kalɨp pɨñɨŋ göm, aigöl gun alun a göm, hag nɨŋ mɨdeila.
2 E os principais sacerdotes e os escribas andavam procurando um modo de o matar; pois temiam o povo.
3 Hag nɨŋ mɨdlö nɨŋöl gɨ, Seden nɨpe apöm, Judas hib nɨpe ap Iskariod a gɨmɨdal u, nɨp yuö hiɨka. Bɨ anɨbu Jisas bɨ nɨpe unbö mɨgan laŋ gau bɨ ap.
3 Entrou então Satanás em Judas, que tinha por sobrenome Iscariotes, que era um dos doze;
4 Yuö hiɨkö, nɨpe am God nɨp nan sabe gep bɨ kub gau abe, God sabe gep ram abad mɨdmɨdal polisman bɨ kub kale gau abe mɨdeila gau amöm, Jisas nɨp aigöl gem mumug gɨ dam ñɨnö nɨp al pak löl, a göm, manö anɨbu kalɨp aip hag nɨŋa.
4 e foi ele tratar com os principais sacerdotes e com os capitães de como lho entregaria.
5 Hagö, kalɨp aij a gö nɨŋöl gɨ hagla, “Nöp mani ñɨnabun,” a gɨla.
5 Eles se alegraram com isso, e convieram em lhe dar dinheiro.
6 Hageila, Judas nɨpe, magö mai rö Jisas nɨbi bɨ gau aip mɨdageinab u, nɨp mumug gɨ dam bɨ kub gau kalɨp ñɨnabin, a göm, abad nɨŋ mɨdeia.
6 E ele concordou, e buscava ocasião para lho entregar sem alvoroço.
7 Pen Bred Yɨs Halö Ñɨŋagep ñɨn anɨbu auö, Pasopa kaj sipsip pi pak sabe gep ñɨn uri, a göm,
7 Ora, chegou o dia dos pães ázimos, em que se devia imolar a páscoa;
8 Jisas nɨpe Pida aip Jon aip kalɨp mɨhöŋ hag yuöm haga, “Kale mɨhöŋ am Pasopa nan ñɨŋnabun u gɨ lɨ aij gɨmil,” a ga.
8 e Jesus enviou a Pedro e a João, dizendo: Ide, preparai-nos a páscoa, para que a comamos.
9 Hageia haglö, “Gai anɨg gul?” ö gɨlö.
9 Perguntaram-lhe eles: Onde queres que a preparemos?
10 Hageila, Jisas haga, “Kale mɨhöŋ daun kub u ammil nɨŋnabil, bɨ ap ñɨg mɨl daueinab. Nɨp nable pakmil, arnɨm ram u ammil,
10 Respondeu-lhes: Quando entrardes na cidade, sair-vos-á ao encontro um homem, levando um cântaro de água; segui-o até a casa em que ele entrar.
11 bɨ ram nap nɨbö anɨbu nɨp hagmil, ‘Manö Hag Ñeb Bɨ nöp hag nɨŋöb, “Ram raul mɨgan mai bɨ yad gau aip Pasopa nan ñɨŋnabun?” ö göp,’ a gɨmil.
11 E direis ao dono da casa: O Mestre manda perguntar-te: Onde está o aposento em que hei de comer a páscoa com os meus discípulos?
12 Anɨg hageinabil, kalöp mɨhöŋ dam ram raul mɨgan kub debol nan gau halö mɨdeinab adö laŋ u hageinab u, Pasopa nan ñɨŋnabun gau raul mɨgan anɨbu gɨ jɨn gɨmil,” a ga.
12 Então ele vos mostrará um grande cenáculo mobiliado; aí fazei os preparativos.
13 Hagö ammil nɨŋlö, haga haga rö nöp mɨdeia. Anɨb u, Pasopa nan ñɨŋnɨg gɨla gau gɨ lɨ aij gɨlö.
13 Foram, pois, e acharam tudo como lhes dissera e prepararam a páscoa.
14 Pen ram dugöp magö u nan ñɨŋnɨg göm, bɨ manö nɨpe ud arep gau aip debol u asɨk gɨgabö göm,
14 E, chegada a hora, pôs-se Jesus à mesa, e com ele os apóstolos.
15 kalɨp haga, “Gasɨ yad pör nɨŋbin u, kalöp aip Pasopa nan ñɨŋnɨg gabun i ñɨŋun me, hainö ilön kub udnam, a gem, gasɨ u nɨŋbin.
15 E disse-lhes: Tenho desejado ardentemente comer convosco esta páscoa, antes da minha paixão;
16 Pen yad kalöp hagabin, Pasopa nan u hainö kauyaŋ ñɨŋagnabin; hainö Pasopa kaj sipsip pi pör pak ñɨŋbun iƚ anɨbu waiö lɨnab nɨŋöm God nɨbi bɨ nɨpe udöm abad mɨdeinab ñɨn u nöp nan kub ñɨŋnabun,” a ga.
16 pois vos digo que não a comerei mais até que ela se cumpra no reino de Deus.
17 Jisas anɨg hagöm, ñɨg wain kap udöm, God nɨp aij a göm, bɨ nɨpe gau kalɨp ñöl gɨ haga, “Ñɨg ñabin i kale ke ud ñɨŋim.
17 Então havendo recebido um cálice, e tendo dado graças, disse: Tomai-o, e reparti-o entre vós;
18 Pen kalöp hagabin, mɨñi ñɨn i rɨkö, ñɨg wain kauyaŋ ñɨŋagnabin; God nɨbi bɨ nɨpe udöm abad mɨdeinab ñɨn u nöp ñɨg wain kauyaŋ ñɨŋnabin,” a ga.
18 porque vos digo que desde agora não mais beberei do fruto da videira, até que venha o reino de Deus.
19 Anɨg hagöm, bred ap udöm, God nɨp aij a göm, ud jö göm kalɨp ñöl gɨ haga, “Hañ romaŋ yad i kalöp ñabin. Kale udmim gasɨ yɨp nöp nɨŋöl gɨmim ñɨŋim,” a ga.
19 E tomando pão, e havendo dado graças, partiu-o e deu-lho, dizendo: Isto é o meu corpo, que é dado por vós; fazei isto em memória de mim.
20 Kale nan ñɨŋ haköm, Jisas ñɨg wain kap u udöm, kalɨp ñöl gɨ haga, “Hagape yad lugö umnö me, God kalöp nɨbi bɨ yad, a göm, udnabin a ga manö adö u am pɨdöŋ gɨnab u me, kalöp ñɨg wain i ñabin.
20 Semelhantemente, depois da ceia, tomou o cálice, dizendo: Este cálice é o novo pacto em meu sangue, que é derramado por vós.
21 Pen bɨ yɨp kain gɨ dam arnab u aip asɨk mɨdpun.
21 Mas eis que a mão do que me trai está comigo à mesa.
22 Bɨ Ñɨ nɨpe, God hadame ram haga adan adö u nöp hain göm umnab u pen bɨ nɨp kain gɨ dam arnab u nɨp mög nɨŋabin,” a ga.
22 Porque, na verdade, o Filho do homem vai segundo o que está determinado; mas ai daquele homem por quem é traído!
23 Jisas anɨg hageia, bɨ nɨpe gau kale ke nöp, an rö anɨg gɨnab, a göm, pen pen hag nɨŋöl gɨ mɨdeila.
23 Então eles começaram a perguntar entre si qual deles o que ia fazer isso.
24 Jisas bɨ nɨpe gau, kale wasö, yad nöp bɨ kub mɨdpin, a göm, kale ke nöp pen pen hageila.
24 Levantou-se também entre eles contenda, sobre qual deles parecia ser o maior.
25 Anɨg hageila, Jisas kalɨp haga, “Kiŋ gau Juda nɨbi bɨ wasö gau kƚö göm abad mɨdöl gɨ hagpal, ‘Kalɨp ud aij yabɨƚ gɨpun,’ a gɨpal.
25 Ao que Jesus lhes disse: Os reis dos gentios dominam sobre eles, e os que sobre eles exercem autoridade são chamados benfeitores.
26 Pen kale unbö rö gagmim. Bɨ kub kale gau, ñɨ praj rö mɨdaiöl; bɨ kub yabɨƚ gau, bɨ wög gɨ ñeb rö mɨdaiöl.
26 Mas vós não sereis assim; antes o maior entre vós seja como o mais novo; e quem governa como quem serve.
27 Mɨnöŋ naböŋ iƚ i gɨpal nagɨ adö u, bɨ kub am asɨklö, bɨ wög gɨ ñeb gau nan magö nan kalpe gau pɨɫa pɨɫa gɨpal. Pen yad aŋ kalöp bɨ wög gɨ ñeb rö nöp mɨdpin.
27 Pois qual é maior, quem está à mesa, ou quem serve? porventura não é quem está à mesa? Eu, porém, estou entre vós como quem serve.
28 “Yɨp marö yabɨƚ gɨmɨdöp u nɨŋmim yɨp arö gagpim; yɨp abad mɨdpim.
28 Mas vós sois os que tendes permanecido comigo nas minhas provações;
29 Anɨg gɨpim u, God yɨp hagöp, ‘Ne Kiŋ mɨdmön, nɨbi bɨ gau kalɨp abad mɨdeinabön,’ a göp rö, yad pen u rö nöp kalöp hagabin, kale kiŋ rö mɨdmim nɨbi bɨ gau kalɨp abad mɨdeinabim.
29 e assim como meu Pai me conferiu domínio, eu vo-lo confiro a vós;
30 Ñɨn anɨbu kale ram mɨnöŋ yad u ammim, yad aip asɨkmim nan magö ñɨŋmim ñɨg ñɨŋmim gɨnabim; kale kiŋ asɨkpal sea adö u asɨkmim, Isrel iƚ ke ke unbö mɨgan laŋ kalɨp manö kub nɨŋnabim,” a ga.
30 para que comais e bebais à minha mesa no meu reino, e vos senteis sobre tronos, julgando as doze tribos de Israel.
31 Jisas nɨpe Pida nɨp haga, “Saimon, Saimon, nöŋ. God nɨpe Seden nɨp yau a gö, kalöp bɨ, wid magö hoŋ gɨlö hoŋ gɨlö, magö yabɨƚ u ke löm, adɨŋ adɨŋ u ke löm gɨpal rö u göm, kale gɨ naij gɨnabim aka wasö gɨ nɨŋnab,” a ga.
31 Simão, Simão, eis que Satanás vos pediu para vos cirandar como trigo;
32 Pen yad God nɨp sabe gɨpin rö, yɨp böŋ nöp arö gagnabön. Pen nan si nan naij gɨnabön u, nɨhön gɨnɨg anɨg gɨpin, a gɨmön, yɨp kauyaŋ ado gɨ aunabön. Pen anɨg gɨmön, hainö apön namdamam ne rɨmnap kalɨp manö hag ñɨ aij gö, kale kƚö göm yɨp hain göl,” a ga.
32 mas eu roguei por ti, para que a tua fé não desfaleça; e tu, quando te converteres, fortalece teus irmãos.
33 Jisas anɨg hageia Pida haga, “Bɨ Kub, yad nöp arö gagnabin. Mɨhöŋgöl nöp ajeinabul, nöp nagɨ löm, yɨp abe nagɨ löl. Pen nöp al pak löm, yɨp abe al pak löl,” a ga.
33 Respondeu-lhe Pedro: Senhor, estou pronto a ir contigo tanto para a prisão como para a morte.
34 Hageia, Jisas haga, “Pida, yad nöp hagabin, mɨñi sɨbön yaŋ kɨƚakɨƚ wɨñ alagnab magö u, Jisas nɨp nɨŋagpin a gɨmön, ij mɨhau nɨgaŋ wai ñɨnabön,” a ga.
34 Tornou-lhe Jesus: Digo-te, Pedro, que não cantará hoje o galo antes que três vezes tenhas negado que me conheces.
35 Jisas anɨg hagöm kalɨp haga, “Nöd kalöp hag yuem hagnö, ‘Mani rin, wadɨ, ma rɨrup gau udmim ud aragmim; yɨharɨŋ armim,’ a gɨnö. Hagnö arbe ñɨn anɨbu, nan kale rɨmnap mɨdeia aka mɨdageia?” ö ga.
35 E perguntou-lhes: Quando vos mandei sem bolsa, alforje, ou alparcas, faltou-vos porventura alguma coisa? Eles responderam: Nada.
36 Hageila, Jisas haga, “Pen mɨñi kale mani rin, wadɨ mɨdainɨm u, halö ud armim. Bɨ an ru mɨlö kɨd mɨdagainɨm u, kolsior nɨpe u bɨ rɨmnap kalɨp sɨkim göm mani udöm ru mɨlö kɨd ap raunɨm.
36 Disse-lhes pois: Mas agora, quem tiver bolsa, tome-a, como também o alforje; e quem não tiver espada, venda o seu manto e compre-a.
37 Pen nɨŋim! Nöd God manö hagep bɨ Aisaia God Manö adɨŋ ap kalɨ kƚiñ rɨköm haga, ‘ “Nɨpe bɨ nan si nan naij gep bɨ ap,” a gɨnaböl,’ a ga. Haga anɨbu yɨp nöp haga. Manö hagöm kalɨ kƚiñ rɨka anɨbu mɨñi gɨnɨg gab,” a ga.
37 Porquanto vos digo que importa que se cumpra em mim isto que está escrito: E com os malfeitores foi contado. Pois o que me diz respeito tem seu cumprimento.
38 Jisas anɨg hageia, kale hagla, “Bɨ Kub, ru mɨlö kɨd hon mɨhöp mɨdöp,” a gɨla.
38 Disseram eles: Senhor, eis aqui duas espadas. Respondeu-lhes: Basta.
39 Jisas anɨg hagöl göm Jerusalem höŋ amöm, pör Nap nɨp sabe gɨmɨdöp Olip Dum au ara; bɨ nɨpe gau hain gɨla.
39 Então saiu e, segundo o seu costume, foi para o Monte das Oliveiras; e os discípulos o seguiam.
40 Ram mɨnöŋ anɨbu amjaköm kalɨp haga, “Gasɨ naij auö gɨ naij gɨmim rö löp u, God nɨp sabe göl gɨ mɨdaimim,” a ga.
40 Quando chegou àquele lugar, disse-lhes: Orai, para que não entreis em tentação.
41 Anɨg hagöm, kalɨp arö göm, nɨpe ke ke au amöm, kugom yɨmöm God nɨp sabe göm haga,
41 E apartou-se deles cerca de um tiro de pedra; e pondo-se de joelhos, orava,
42 “Bapi, gasɨ yad nɨŋbin u ñɨg asɨ kap yɨp ñɨnɨg gabön u ñagmön. Pen yad gasɨ nɨŋbin adö u gagmön; gasɨ ne ke nɨŋban adö u nöp gɨmön,” a ga.
42 dizendo: Pai, se queres afasta de mim este cálice; todavia não se faça a minha vontade, mas a tua.
43 Jisas anɨg hagö, ejol ap kumi kabö adö laŋ au nɨbö apöm nɨp pɨdöŋ ña.
43 Então lhe apareceu um anjo do céu, que o confortava.
44 Nɨp marö yabɨƚ gö, Jisas nɨpe Nap nɨp kƚö yabɨƚ göm sabe göl gɨ mɨdö nɨŋöl gɨ, hapɨl u hagape rö pa gɨ dö gɨ iƚ yaŋ luga.
44 E, posto em agonia, orava mais intensamente; e o seu suor tornou-se como grandes gotas de sangue, que caíam sobre o chão.
45 Nap nɨp sabe gɨ mɨd juöm amöm nɨŋa, bɨ nɨpe gau mɨŋör lugö nɨŋöl gɨ, hon haneila.
45 Depois, levantando-se da oração, veio para os seus discípulos, e achou-os dormindo de tristeza;
46 Anɨg geila u nɨŋöm kalɨp haga, “Nɨhön gɨnɨg hon hanabimŋ Seden nɨpe gasɨ ñö kale gɨ naij gɨmim rö löp u, urakmim, sabe göl gɨ mɨdaiim,” a ga.
46 e disse-lhes: Por que estais dormindo? Lenvantai-vos, e orai, para que não entreis em tentação.
47 Jisas manö anɨbu hag mɨdö nɨŋöl gɨ, bɨ nɨpe Judas bɨ ugan kub ap uɫ gɨ dap apjaköm, Jisas nɨp ud bom halunam a geia.
47 E estando ele ainda a falar, eis que surgiu uma multidão; e aquele que se chamava Judas, um dos doze, ia adiante dela, e chegou-se a Jesus para o beijar.
48 Anɨg geia, Jisas nɨp haga, “Judas, ‘Bɨ me i al pak lɨmim,’ a gɨmön, yɨp Bɨ Ñɨ nɨpe ud bom halunɨg gabön ar?” a ga.
48 Jesus, porém, lhe disse: Judas, com um beijo trais o Filho do homem?
49 Anɨg hagö nɨŋöl gɨ, bɨ nɨpe gau nan nɨhön gɨnɨg geila anɨbu nɨŋöm hagla, “Bɨ Kub, hon kalɨp ru mɨlö kɨd ud rɨbun aka?” gɨla.
49 Quando os que estavam com ele viram o que ia suceder, disseram: Senhor, feri-los-emos a espada?
50 Anɨg hagöl göm, bɨ ap ru mɨlö kɨd nɨpe u udöm, bɨ God nɨp nan sabe gep bɨ kub yabɨƚ bɨ wög gɨ ñeb nɨpe u, nɨp rɨmɨd yɨjɨg lau böŋ nöp rɨb gɨ dö gɨ yua.
50 Então um deles feriu o servo do sumo sacerdote, e cortou-lhe a orelha direita.
51 Anɨg geia, Jisas nɨŋöm haga, “Anɨg gagmim! Me aij,” a ga. Anɨg hagöm, rɨmɨd u ud nɨŋö kamɨŋ la.
51 Mas Jesus disse: Deixei-os; basta. E tocando-lhe a orelha, o curou.
52 Pen God nɨp nan sabe gep bɨ kub gau abe, God sabe gep ram abad mɨdmɨdal polisman bɨ kub kale gau abe, bɨ manö ud asɨkep gau abe, ap nɨp udnɨg geila gau, kalɨp haga, “Kale ru mɨlö kɨd udmim, ur pakep udmim daubim u, yɨp bɨ pen pen alep bɨ ap rö a gɨ gasɨ nɨŋmim, ud sɨsɨ lɨnɨg aubim ar?
52 Então disse Jesus aos principais sacerdotes, oficiais do templo e anciãos, que tinham ido contra ele: Saístes, como a um salteador, com espadas e varapaus?
53 Yad kale aip pör pör God sabe gep ram u mɨdainö yɨp udagpe. Pen mɨñi Seden, bɨ sɨbön lau adö mɨdöp u, ñɨn nɨpe u me, anɨg gabim,” a ga.
53 Todos os dias estava eu convosco no templo, e não estendestes as mãos contra mim; mas esta é a vossa hora e o poder das trevas.
54 Jisas anɨg hagö nɨŋöl gɨ, nɨp ud sɨsɨ löm, dam God nɨp nan sabe gep bɨ kub yabɨƚ ram u ud arla. Pida pen hain hain nɨŋ ara.
54 Então, prendendo-o, o levaram e o introduziram na casa do sumo sacerdote; e Pedro seguia-o de longe.
55 Ram anɨbu apjaköm, ram goƚ au mab lauöm asɨk mɨdeila. Pida hain apjaköm kalɨp aip asɨka.
55 E tendo eles acendido fogo no meio do pátio e havendo-se sentado à roda, sentou-se Pedro entre eles.
56 Pida aip asɨk mɨdö nɨŋöl gɨ, pai ram anɨbu wög gɨ ñɨmɨdöp ap nɨp nɨŋ dap ran lugöl gɨ haga, “Bɨ i abe Jisas aip mɨdmɨdöp,” a ga.
56 — ausente —
57 Hageia, Pida haga, “Pai, bɨ anɨbu yad nɨŋagpin!” a ga.
57 Mas Pedro o negou, dizendo: Mulher, não o conheço.
58 Anɨg hagöm, yöp pro magö ap mɨdö nɨŋöl gɨ, bɨ ap pen apöm Pida nɨp nɨŋöm haga, “Ne u rö nöp Jisas bɨ nɨpe ap,” a ga.
58 Daí a pouco, outro o viu, e disse: Tu também és um deles. Mas Pedro disse: Homem, não sou.
59 Pen hainö pro pro magö ap mɨdö, bɨ ap pen apöm, kƚö göm haga, “Bɨ i Jisas aip mɨdmɨdöp me. Nɨpe abe ram mɨnöŋ Galili nɨbö,” a ga.
59 E, tendo passado quase uma hora, outro afirmava, dizendo: Certamente este também estava com ele, pois é galileu.
60 Hageia, Pida haga, “Bɨ me, manö hagabön u yad nɨŋagɨn me!” a ga.
60 Mas Pedro respondeu: Homem, não sei o que dizes. E imediatamente estando ele ainda a falar, cantou o galo.
61 Anɨg gö, Jisas ado göm, Pida nɨp nɨŋ ij halö lö, Pida pen Jisas, “Mɨñi sɨbön yaŋ kɨƚakɨƚ wɨñ alagnab magö u, Jisas nɨp nɨŋagpin a gɨmön, ij mɨhau nɨgaŋ wai ñɨnabön,” a ga manö u gasɨ nɨŋa.
61 Virando-se o Senhor, olhou para Pedro; e Pedro lembrou-se da palavra do Senhor, como lhe havia dito: Hoje, antes que o galo cante, três vezes me negarás.
62 Anɨg nɨŋöm, rugu mɨƚep gö, maƚuƚ ral auö, höŋ amöm mɨɫöŋ ga.
62 E, havendo saído, chorou amargamente.
63 Bɨ Jisas nɨp ud mɨdeila gau nɨp hag juöl gɨ, paköl gɨ gɨla.
63 Os homens que detinham Jesus zombavam dele, e feriam-no;
64 Kale waƚɨj bad ap ud amgö nɨp u paƚu gɨ ñöm, nɨp paköm hagla, “Ne bɨ ke nɨŋban u, nöp an pakab u hanɨp hag ñɨ!” a gɨla.
64 e, vendando-lhe os olhos, perguntavam, dizendo: Profetiza, quem foi que te bateu?
65 Pen manö naij anɨbu rö, nɨp rapɨn iru nöp hagla.
65 E, blasfemando, diziam muitas outras coisas contra ele.
66 Hilɨm halö, Juda bɨ manö ud asɨkep gau löm, God nɨp nan sabe gep bɨ kub gau löm, bɨ lo manö hag ñeb gau löm, ap magum gɨlö, Jisas nɨp uɫ gɨ Kansol kub anɨbu mɨdeila aŋ au ud daula.
66 Logo que amanheceu reuniu-se a assembléia dos anciãos do povo, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e o conduziam ao sinédrio deles, onde lhe disseram:
67 Pen Kansol bɨ gau kale Jisas nɨp hagla, “Pen ne ke hagmön, ne Mesaia u aka wasö,” gɨla.
67 Se tu és o Cristo, dize-no-lo. Replicou-lhes ele: Se eu vo-lo disser, não o crereis;
68 Pen hag nɨŋeb yad mɨdöp u kalöp hag nɨŋeinabin u, yɨp pen hagagnabim.
68 e se eu vos interrogar, de modo algum me respondereis.
69 Pen mɨñi rɨköl mɨd damöm hainö gau, Bɨ Ñɨ nɨpe God Bɨ kƚö unbö ke halö mɨdöp u, ñɨmagö yɨjɨg adö nɨpe au asɨk mɨdeinab,” a ga.
69 Mas desde agora estará assentado o Filho do homem à mão direita do poder de Deus.
70 Anɨg hageia, bɨ kansol gau magöŋhalö nɨp hagla, “Anɨb u, ne ke God Ñɨ nɨpe u aka?” gɨla.
70 Ao que perguntaram todos: Logo, tu és o Filho de Deus? Respondeu-lhes: Vós dizeis que eu sou.
71 Hageia hagla, “Nɨhön gɨnɨg manö kub rapɨn hag mɨdun, bɨ rɨmnap hag nɨŋno, Jisas anɨg göp anɨg göp a gaiölŋ Maj mɨgan nɨpe ke hagöp nɨŋbun u,” a gɨla.
71 Então disseram: Por que ainda temos necessidade de testemunho? pois nós mesmos o ouvimos da sua própria boca.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.