Gênesis 41
Ulibra wi Naşibaţi (KNF) vs NTLH
1 « Wi iko yaŋ iţëpuŋ udo ŋşubal ŋtëb kë *Farawuna naşih i Ejiptu aşë ţaafi. Aţaafi amara mara anaţ du kañog bdëk bi bajaaŋ bado Nil,
1 Dois anos se passaram. Um dia o rei do Egito sonhou que estava de pé na beira do rio Nilo.
2 aşë win uko ji ŋngit paaj na uloŋ ŋnuura ŋmag kë ŋapënna du bdëk, abi afeer ţi kabaŋ ki ba.
2 De repente, saíram do rio sete vacas bonitas e gordas, que começaram a comer o capim da beira do rio.
3 Akak awin kë ŋngit paaj na uloŋ kë ŋapënna du bdëk abi ţi kafeţ ki ŋŧeek, ŋawo ŋwuţaan ŋbon maakan. Ŋabi anaţ ţi kañog ŋŧeek du kabaŋ ki bdëk bi Nil,
3 Logo em seguida saíram do rio outras sete vacas, feias e magras, que foram ficar perto das primeiras vacas, na beira do rio.
4 aşë doh ŋngit ŋnuura ŋmag paaj na uloŋ ŋuŋ. Wal mënţ kë Farawuna aşë lënk aten.
4 E as vacas feias e magras engoliram as bonitas e gordas. Aí o rei acordou.
5 « Aŋoyënţ kak aşë kak aţaafi. Aţaafi kë uko uwo wo ji ŋdeey ŋnuura ŋmag ŋapën ţi kantoliin kaloolan aŧag adoo do ŋyaaş paaj na uloŋ.
5 Mas tornou a dormir e teve outro sonho. Desta vez ele viu sete espigas de trigo que saíam de um mesmo pé; elas eram boas e cheias de grãos.
6 Uwo kak ji ŋdeey ŋwuţaan ŋi uyook wi umayar unuur utëruŋ ŋapën ţi kafeţ ki ŋŧeek aŧag ado do ŋyaaş paaj na uloŋ.
6 Depois saíram sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto
7 Ŋdeey ŋwuţaan ŋafiiklën ŋdeey ŋnuura ŋmag paaj na uloŋ ŋuŋ. Wal mënţ kë Farawuna aşë lënk aten, awin kë aţaafi ţaafi.
7 e elas engoliram as sete espigas cheias e boas. O rei acordou: tinha sido um sonho.
8 Na nfa ahaajalaa, aşë du baţeŋan na bañaaŋ bakowţaan bŧi ţi Ejiptu. Aţup baka ŋţaafi ŋi adoluŋ kë nin aloŋ aanhil pţupa ŋa.
8 De manhã ele estava muito preocupado e por isso mandou chamar todos os adivinhos e todos os sábios do Egito. O rei contou os seus sonhos, mas nenhum dos sábios foi capaz de dar a explicação.
9 Kë naweek i baboman Farawuna poot aşë ji na a : Dbaaŋ aleş uko wi mbiiŋ awo i kado.
9 Então o chefe dos copeiros disse ao rei: — Chegou a hora de confessar um erro que cometi.
10 Farawuna abi deebaţër balemparul, nji na naweek i bajuŋ. Ajejun awat ukalabuş du naşih i bayeŋ biki nul.
10 Um dia o senhor ficou com raiva de mim e do chefe dos padeiros e nos mandou para a cadeia, na casa do capitão da guarda.
11 Ŋţaafi un batëb bŧi ţi uŧejan uloolan, kë uko wi ŋţaafi ŋi nun ujakuŋ uşë paţ.
11 Certa noite cada um de nós teve um sonho, e cada sonho queria dizer uma coisa.
12 Uka du ukalabuş naţaşa aloŋ nahebërë, anwooŋ nalemp i naşih i bayeŋ. Ŋkakalëşa ŋţaafi ŋi nun, kaşë ţupun uko wi ŋajaki. Aţup andoluŋ ŋţaafi ŋi nul.
12 Lá na cadeia estava com a gente um moço hebreu, que era escravo do capitão da guarda. Contamos a esse moço os nossos sonhos, e ele explicou o que queriam dizer.
13 Kë jibi aţupuŋ un, hënk di uţëpuŋ: bakakanaan du ulemp wi naan, kë undu başë yoonta. »
13 E tudo deu certo, exatamente como ele havia falado. Eu voltei para o meu serviço, e o padeiro foi enforcado.
14 Kë Farawuna aşë do kë badu Yoŧef, kë başë ŧaran apënana du ukalabuş. Bapuunka, aţëlëşa imişa aşë ţija ţi kadun ki Farawuna.
14 Então o rei mandou chamar José, e foram depressa tirá-lo da cadeia. Ele fez a barba, trocou de roupa e se apresentou ao rei.
15 Farawuna aji na a : « Dţaafi, kë nin aloŋ aşë wo aanhil pţupën uko wi ŋajakuŋ. Kë başë ţupën aji iji kwin ŋţaafi. »
15 Então o rei disse: — Eu tive um sonho que ninguém conseguiu explicar. Ouvi dizer que você é capaz de explicar sonhos.
16 Kë Yoŧef aşë ŧeema aji : « Mënţ nji dhiluŋ pdo uko mënţ! Naşibaţi akţupuŋ Farawuna uko wi ŋţaafi ŋi nul ŋajakuŋ. »
16 — Isso não depende de mim — respondeu José. — É Deus quem vai dar uma resposta para o bem do senhor, ó rei.
17 Kë aşë ji na a : « Dţaafi kë uwo wo ji dnaţ ţi kabaŋ ki bdëk bi Nil,
17 Aí o rei disse: — Sonhei que estava de pé na beira do rio Nilo.
18 aşë win ŋngit paaj na uloŋ ŋnuura ŋmag kë ŋapënna du bdëk bi Nil abi afeer ţi kabaŋ.
18 De repente, saíram do rio sete vacas bonitas e gordas, que começaram a comer o capim da beira do rio.
19 Dkak awin kak kë ŋngit paaj na uloŋ ŋwuţaan, ŋbon ŋkay maakan kë ŋapën ţi kafeţ ki ŋŧeek, mëmbaaŋ kawina ŋngit ŋanwuţi ji ŋaŋ ţi Ejiptu bŧi.
19 Depois saíram do rio outras sete vacas, mas estas eram feias e magras. Em toda a minha vida eu nunca vi no Egito vacas tão feias como aquelas.
20 Ŋngit ŋwuţaan ŋbon ŋadoh ŋngit paaj na uloŋ ŋŧeek ŋanwooŋ ŋnuura.
20 E as vacas feias e magras engoliram as bonitas e gordas,
21 Kë wi ŋayooruŋ ŋa, iindo ji kwin win me ŋayoor ŋundu, ţiki ŋabona bon awuţëţ ji kaŧeeku. Wal mënţ kë nşë lënk aten.
21 mas nem dava para notar isso, pois elas continuavam tão feias como antes. Então eu acordei.
22 Dkak aŋoyënţ aşë ţaafi kak, dţaafi awin kë uwo wo ji ŋdeey ŋnuura ŋmag ŋapën ţi kantoliin kaloolan aŧag ado do ŋyaaş paaj na uloŋ.
22 Depois tive outro sonho. Eu vi sete espigas de trigo boas e cheias de grãos, as quais saíam de um mesmo pé.
23 Kë ŋdeey ŋwuţaan ŋkay ŋi uyook wi umayar unuur utëruŋ ŋakak apën ţi pntooliin mënţ aŧag ado do ŋyaaş paaj na uloŋ.
23 Depois saíram sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto
24 Ŋdeey ŋwuţaan ŋafiiklën ŋdeey ŋnuura paaj na uloŋ ŋuŋ. Dţup ŋţaafi ŋi baţeŋan, kë nin aloŋ aanhil pţupën uko wi nhiluŋ kaŧiink. »
24 e elas engoliram as sete espigas cheias e boas. Eu contei os sonhos aos adivinhos, mas nenhum deles foi capaz de explicá-los.
25 Yoŧef aji na Farawuna : « Ŋţaafi ŋi Farawuna adoluŋ ŋawo ŋloolan. Naşibaţi aţupa uko wi akdoluŋ.
25 Então José disse ao rei: — Os dois sonhos querem dizer a mesma coisa. Por meio deles Deus está dizendo ao senhor o que ele vai fazer.
26 Ŋngit paaj na uloŋ ŋnuura ŋawo ŋşubal paaj na uloŋ, ŋdeey ŋnuura ŋampënuŋ ţi pntooliin aŧag te ŋyaaş paaj na uloŋ ŋawo ŋşubal paaj na uloŋ: ŋţaafi ŋawo ŋloolan.
26 As sete vacas bonitas são sete anos, e as sete espigas boas também são. Os dois sonhos querem dizer uma coisa só.
27 Kë ŋngit ŋbon ŋwuţaan paaj na uloŋ ŋankbiiŋ ţi kafeţ ki ŋŧeek na ŋdeey ŋwuţaan ŋanŧaguŋ ţi kantoliin te ŋyaaş paaj na uloŋ ŋi uyook wi umayar unuur utëruŋ ŋakak awo ŋşubal paaj na uloŋ. Uko mënţ uyuuj kë uka ŋşubal paaj na uloŋ ŋi ubon uweek.
27 As sete vacas magras e feias que saíram do rio depois das bonitas e também as sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto são sete anos em que vai faltar comida.
28 « Jibi nţupuŋ Farawuna, Naşibaţi ayuuja yuuj uko wi akdoluŋ.
28 É exatamente como eu disse: Deus mostrou ao senhor, ó rei, o que ele vai fazer.
29 Udun aka ŋşubal paaj na uloŋ, pyok pweek pawo ţi uŧaak wi Ejiptu bŧi.
29 Virão sete anos em que vai haver muito alimento em todo o Egito.
30 Woli ŋşubal mënţ ŋaţëpi, ŋşubal paaj na uloŋ ŋi ubon uweek ŋaşë bi. Bañaaŋ bado ţilma ţilma pyok pambiiŋ awo ţi uŧaak wi Ejiptu. Ubon mënţ unooran, uhajan uŧaak maakan.
30 Depois virão sete anos de fome.
31 Bañaaŋ bado ţilma ţilma pyok pambiiŋ awo ţi uŧaak, ubon mënţ uhajan wa maakan.
31 E a fome será tão terrível, que ninguém lembrará do tempo em que houve muito alimento no Egito.
32 Woli iwin kë Farawuna aţaafi ŋyaaş ŋtëb uwo kë Naşibaţi ado uko mënţ na manjoonan, adoo ŧaran ŧaran kado wa.
32 A repetição do sonho quer dizer que Deus resolveu fazer isso e vai fazer logo.
33 « Hënkuŋ Farawuna alaan ñaaŋ natit anwooŋ na uşal unŧuŋa aţu'a ţi bkow bi uŧaak wi Ejiptu bŧi.
33 E José continuou: — Portanto, será bom que o senhor, ó rei, escolha um homem inteligente e sábio e o ponha para dirigir o país.
34 Farawuna anaţiin, aţuun balemp biki nul ţi uŧaak, ţi ŋşubal paaj na aloŋ ŋi pyok, baţuun bañaaŋ badoki bafaş uko wi bakituŋ kado ifah kañeen kapënan kaloŋ kaluku.
34 O rei também deve escolher homens que ficarão encarregados de viajar por todo o país para recolher a quinta parte de todas as colheitas, durante os sete anos em que elas forem boas.
35 Baţonkan ŋdeey bŧi ţi ŋşubal ŋi pyok. Farawuna aţuun baka pţu ŋdeey du inkuŧi du ŋbeeka bahank ŋa da.
35 Durante os anos bons que estão chegando, esses homens ajuntarão todo o trigo que puderem e o guardarão em armazéns nas cidades, sendo tudo controlado pelo senhor.
36 Ŋdeey ŋuŋ bahank ŋa pa ŋşubal paaj na uloŋ ŋi ubon ţi uŧaak wi Ejiptu ; hënk bañaaŋ biki uŧaak bawutna kakeţ wal wi ubon ukbiiŋ kabi. »
36 Assim, o mantimento servirá para abastecer o país durante os sete anos de fome no Egito, e o povo não morrerá de fome.
37 Ŋţup ŋi Yoŧef ŋalil *Farawuna na banjaaŋ baţënka pşih bŧi.
37 O conselho de José agradou ao rei e aos seus funcionários.
38 Farawuna aji na baka : « Ŋhilan kawin ñaaŋ aloŋ aŧënţ i i? Anwooŋ na Uhaaş wi Naşibaţi? »
38 E o rei lhes disse: — Não poderíamos achar ninguém melhor para dirigir o país do que José, um homem em quem está o Espírito de Deus.
39 Aji na Yoŧef : « Wi Naşibaţi adoliiŋ kë ime uko wi, uunka nin ñaaŋ antituŋ, anwooŋ na uşal unŧuŋa ji iwi.
39 Depois virou-se para José e disse: — Deus lhe mostrou tudo isso, e assim está claro que não há ninguém que tenha mais capacidade e sabedoria do que você.
40 Iwi ikwooŋ naweek i katoh ki naan, bañaaŋ biki uŧaak bŧi bado kado uko wi ijakuŋ, pţij pi pşih ţañ pakţuuŋ mpelu.
40 Você vai ficar encarregado do meu palácio, e todo o meu povo obedecerá às suas ordens. Só eu terei mais autoridade do que você, pois sou o rei.
41 Dţu'u ţi kadun ki uŧaak wi Ejiptu bŧi. »
41 Neste momento eu o ponho como governador de todo o Egito.
42 Farawuna apënan wal mënţ paneel panwooŋ ţi kañen ki nul awoh Yoŧef. Awoharana imişa yi paŧenda pdaaŋ abot aţu'a bkitrën bi wuuru ţi kaţuţ.
42 Então o rei tirou do dedo o seu anel-sinete e o colocou no dedo de José. Em seguida mandou que o vestissem com roupas de linho fino e pôs uma corrente de ouro no pescoço dele.
43 Apayana ţi ukaaru wi nul utëbanţën wi ŋmpëlënŧ ŋakpuluŋ unwooŋ wi nalemparul aññognuluŋ. Kë başë huuran ţi kadunul aji : « Naţëpaana! » Kë hënk di di Farawuna aţu'u luŋ ţi kadun ki uŧaak wi Ejiptu bŧi.
43 Depois fez com que José subisse no carro reservado para a maior autoridade do Egito depois do rei e mandou que os seus homens fossem na frente dele, gritando: “Abram caminho!” Assim, José foi posto como governador de todo o Egito.
44 Aji na Yoŧef : « Nji dwooŋ Farawuna, kë nin aloŋ ţi Ejiptu aşë wo aankdo uko wi iwooŋ iindinanii. »
44 O rei disse a José: — Eu sou o rei, mas sem a sua licença ninguém poderá fazer nada em toda a terra do Egito. José tinha trinta anos quando entrou para o serviço do rei do Egito. Ele saiu da presença do rei e viajou por todo o Egito.
45 Wi wi aţu'uluŋ katim ki Şafnat Paneya aşë wula Aŧenat abuk Potifera naţeŋan i On kë aniimi. Kë Yoŧef aşë ñaay na uŧaak wi Ejiptu bŧi.
45 — ausente —
46 Yoŧef aka ŋşubal iñeen ŋwajanţ wi baţijuluŋ ţi kadun ki Farawuna naşih i Ejiptu. Apën aduk Farawuna aşë ñaay na uŧaak wi Ejiptu bŧi.
46 — ausente —
47 Ţi ŋşubal paaj na uloŋ ŋi pyok, mboş manwul ŋdeey ŋŧum maakan.
47 Durante os sete anos de fartura a terra produziu cereais em grande quantidade.
48 Kë Yoŧef ado kë baţoonkan ŋdeey ŋi ŋşubal paaj na uloŋ ŋuŋ aţu ŋa ţi ŋbeeka. Aji ţu ţi ubeeka undoli ŋdeey ŋi ŋţeeh ŋanfooyuŋ wa.
48 E José ajuntou todos os cereais e os guardou em armazéns nas cidades, ficando em cada cidade os cereais colhidos nos campos vizinhos.
49 Ahank ŋdeey kë ŋaŧum ji pyiw pi bdëk, ŋaŧum pŧum paŋ kë badoo ţañan pniib ŋa, ţiki ŋaŧum pŧum pweek maakan.
49 José ajuntou tanto mantimento, que desistiu de pesar, pois não dava mais: parecia a areia da praia do mar.
50 Ji uşubal wi ubon udo kabi, Aŧenat abuk Potifera naţeŋan i On, abukar Yoŧef bapoţ biinţ batëb.
50 Antes de começarem os anos de fome, José teve dois filhos com a sua mulher Asenate.
51 Yoŧef awul naŧeek katim ki Manaŧe, aji : « Naşibaţi ado kë nţilma unoor wi naan bŧi, abot ado kë nţilma katoh ki paapa bŧi. »
51 Pôs no primeiro o nome de Manassés e explicou assim: “Deus me fez esquecer todos os meus sofrimentos e toda a família do meu pai.”
52 Awul natëbanţën katim ki Efrayim, aji : « Naşibaţi ado kë kabuk kajoobëţ na nji ţi uŧaak wi pjuuk pi naan. »
52 No segundo filho pôs o nome de Efraim e disse: “Deus me deu filhos no país onde tenho sofrido.”
53 Wal mënţan kë ŋşubal paaj na uloŋ ŋi pyok ţi Ejiptu kë ŋaşë ba,
53 Então acabaram-se os sete anos de fartura no Egito,
54 kë ŋi paaj na uloŋ ŋi ubon uweek ŋaşë jun, jibi Yoŧef abiiŋ aţup. Ubon uwo ţi ŋŧaak bŧi, kë uko ude uşë wo ţi Ejiptu.
54 e, como José tinha dito, começaram os sete anos de fome. Nos outros países o povo passava fome, mas em todo o Egito havia o que comer.
55 Wi bañaaŋ biki Ejiptu bawooŋ baankak aka uko ude, baya du *Farawuna ahuuran ahepara uko ude, kë aji na baka : « Nayaan du Yoŧef, nado uko wi akjakanaŋ. »
55 Quando os egípcios começaram a passar fome, foram pedir alimentos ao rei. Ele disse: — Vão falar com José e façam o que ele disser.
56 Ubon uwo ţi uŧaak bŧi. Kë Yoŧef ahaabëş inkuŧi yi bahankuŋ ŋdeey aşë waap ŋa bañaaŋ biki Ejiptu. Ubon ubaa kak adëma dëm du uŧaak.
56 Quando a fome aumentou no país inteiro, José abriu todos os armazéns e começou a vender cereais aos egípcios.
57 Bañaaŋ bapënna ŋŧaak bŧi abi Ejiptu pnug ŋdeey du Yoŧef ţiki ubon udëm ţi ŋŧaak bŧi.
57 E de todos os países vinha gente ao Egito para comprar cereais de José, pois no mundo inteiro havia uma grande falta de alimentos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.