Gênesis 31
Ulibra wi Naşibaţi (KNF) vs NVT
1 Wal mënţ Yakob aŧiink kë babuk Laban bakţup aji : « Yakob ajej bka bi aşin nja bŧi, bka bi aşin nja bi bi ayoknuŋ hënk. »
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Akak win ţi kaara ki Laban kë aankak wo jibi abiiŋ awo na a ţi kaŧeeku.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 Kë *Yawe Nawat Kabuka aşë ji na a : « Kakan du uŧaak wi başinu, du bayiţu, nji dwo na iwi. »
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Yakob ado kë badu bi Rakel na Leya baya baţënka du uţeeh wi awooŋ na batani bi nul.
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 Aji na baka : « Dwin ţi kaara ki aşinan kë aankak awo na nji jibi abiiŋ awo ţi kaŧeeku, kë Naşibaţi i paapa ajaaŋ adëman aşë wo na nji.
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 An ţi ikowan name kë dlempar aşinan jibi nhiniiŋ bŧi.
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 Aşinan, ul kë aşë guuraarën guur : aţëlëş uko wi ŋŧiinkaraanuŋ aji uwo baluk bi naan ŋyaaş iñeen. Kë Naşibaţi aşë wo aandi adolën buţaan.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Ŋyaaş bŧi ŋi ajakuŋ: Ŋnŧaam ŋanwooŋ na ŋndampu ŋakwooŋ baluk bi naan, ŋnŧaam ŋaji ŋabuk ŋmpoţi ŋanwooŋ na ŋndampu. Kë akale ji : Ŋanwooŋ ŋpiiţ ŋakwooŋ baluk bi naan, ŋnŧaam ŋaji ŋabuk ŋpiiţ.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 Hënk, kë Naşibaţi apënan ŋnŧaam ŋi aşinan awulën.
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 « Ţi wal wi ŋnŧaam ŋawooŋ ţi pay, dkat këş kë kahaabëşa na nji, kë nwin kë ŋdow ŋanjaaŋ ŋapaya kë ŋaji ŋawo na ŋndampu, ŋpiiţ këme ŋataprën.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 Kë uwanjuŧ wi Naşibaţi udu'ën aji : “Yakob,” kë nŧeem aji : “Nji wi.”
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 Kë uji na nji : “Katan këş, iwin kë ŋko bŧi ŋankpayiiŋ ŋawo na ŋdampu na ŋpiiţ këme ataprën ţiki dwin uko wi Laban akdoliiŋ.
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 Nji Naşibaţi ampënuŋ awinana ţi kadunu du Betel a, di ituluŋ ukëra ţi plaak pi iŧëfuŋ abot amehna aji iţaşën. Hënkuŋ naţiin ipën ţi uŧaak wi, ikak du uŧaak wi kabuka ki nu.” »
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Bi Rakel na Leya baŧeema aji : « Ŋhuma nka kafah kaloŋ këme bka bloŋ ţi iko yi aşinun i?
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 Ŋdo kak kak hënkuŋ bayaanţ ţi këş ki nul, wal wi ajejuŋ un, awaapu abot ade uko wi awaaparuŋ un.
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 Aa, bka bŧi bi Naşibaţi ajejuŋ ţi aşinun bawo bi nun na babukun. Hënkuŋ doon uko bŧi wi Naşibaţi ajakiiŋ. »
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 Yakob anaţa apayan babukul na baharul ţi ŋnŧaam ŋi pnkunkaali.
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 Ajej ŋnŧaam ŋi nul, bka bi nul bŧi bi akaaŋ wi awooŋ ţi Padan-Aram, ajej ba pa pţiiş du uko Iŧaak aşin du uŧaak wi Kanaan.
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Laban aya wal mënţ ppuunk ŋnkaneel, kë Rakel aşë kiij itu yi aşin.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 Yakob aya amena mena, kë Laban naharameeŋ aammee.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 Aţi na bka bi nul bŧi aya amuur bdëk bi Ëfrat, aşë ya umbaŋ wi inkuŋ yi Galad.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 Wi udoluŋ ŋnuur ŋwajanţ, kë başë ţup Laban kë Yakob aţii.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Ajej babuk aşin adookar na a ado ŋnuur paaj na uloŋ abaa moba du inkuŋ yi Galad.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 Na uŧejan, Naşibaţi apën ţi ŋţaafi awinana ţi kadun ki Laban naharameeŋ, aji na a : « Ţaafaraan, meen jibi ikyaaŋ kaţiini na Yakob. »
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Laban aban du dko di Yakob ataruŋ kaloona ki nul du inkuŋ yi Galad, aşë tar kak kaloona ki nul da, ul na bañaaŋ biki nul.
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Aji na Yakob : « we umobiiŋ ba? We ukaaŋ kë iguurën ba? Adoo ya na babuk naan ji bawo bakalabuş biki ikaanuŋ du ugut.
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 We ukaaŋ kë imena mena aya ba? Iwo i lah kaţupën nşë nwutu iya na mnlilan, ññooţanan na iyeeh na ŋntambër na bnŧuni.
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 Iindo wutën mmook babab naan na babuk naan. Na manjoonan ido do ji napën.
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 Dhilan lah kadolu buţaan, kë Naşibaţi i şaaş ajaaŋ adëman aşë jakën na uŧejan utakal : “Ţaafaraan, meen jibi kyayi kaţiini na Yakob.”
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 Kë woli iwo i pya ţiki inuh katoh ki şaaş, we ukaaŋ kë ikiij itu yi naan? »
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Yakob aŧeema aji : « Iwinle kë nya amena mena, dşal kë iŧeehën babuku.
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Kë du ñaaŋ i işaaŋ aţënkna itu yi nu, aŋ mënţan akeţ. Neejan iten, bañaaŋ biki nja bawo bamaar, iwinle uko wi nu kjej wa. » Yakob aamme kë Rakel akiijuŋ itu mënţ.
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Laban aya neej du kaloona ki Yakob, apën aya du ki Leya, akak apën aya du iloona yi balempar babukul batëb aanwin nin uko uloŋ. Wi akpënuŋ ţi kaloona ki Leya, aşë neej du ki Rakel.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 Kë Rakel anjejuŋ ktu kuŋ aşë jej ka aţu ţi uko uţoori wi bajaaŋ baţu ţi feţ di unŧaam wi pnkunkaali aşë ţo ţi wa duuţ. Laban aten tenan ţi kaloona bŧi aanwin nin uko uloŋ.
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Kë Rakel aşë ji na aşin : « Ajug naan awutan kadeebaţ woli mënaţa wi aneejuŋ, dwin pli. » Hënk, kë Laban ala anoor aanwin nin uko uloŋ.
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 Wal mënţ kë Yakob aşë deebaţ aşë ŋoman na Laban aji : « Uko uwuţaan uhoŋ wi ndoliiŋ ba? We wi njubaniiŋ ba? Kë ido bi duka duka ţi kafeţ naan.
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Iten ţi iko yi naan bŧi bë iinwin win nin kako kaloŋ ki nu. Iwinle kaloŋ, kpënan ka ţi kadun ki bañaaŋ biki nu na biki naan, bawo bamaar.
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 Ŋşubal iñeen ŋtëb ŋi ŋi nwooŋ ţi katohu, ŋnkaneel ŋi nu na ŋpi ŋi nu ŋaambaaŋ kapara, kë mënde nin udow ţi batani bi nu.
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 Woli ŋnko ŋi uţeeh ŋafiŋ unŧaam uloŋ mënji kaţiju wa, nji djaaŋ kaluk wa. Iji kţu'ën pluk ŋnŧaam ŋi bakiijuŋ na pnak këme na uŧejan.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 Bnuur baji batërën na pnak, ujonţ kaneenanaan bŋoy na uŧejan.
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 Ŋşubal iñeen ŋtëb ŋi ŋi nji nwooŋ du katohu : dlemparu ŋşubal iñeen na ŋbaakër pa babuku, abot alemparu paaj pa batani bi nu, kë iwi iţëlëş uko wi ŋŧiinkaruŋ aji uwo baluk bi naan ŋyaaş iñeen.
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Woli Naşibaţi, i Paapa na Abraham aşin bajaaŋ badëman, Naşibaţi i Iŧaak akţiiŋ, aanwo lah na nji, kdolën nţiiş iñen ijinţ. Kë Naşibaţi aşë win unoor wi naan na ulemp wi iñen yi naan, kë uŧejan unţëpuŋ kë aşë wayëş nja. »
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Laban aŧeema aji : « Baaţ biki bawo babuk naan, kë bapoţ biki bawo biki naan. Ŋnŧaam ŋi bŧi ŋawo ŋi naan. Uko wi ikwinuŋ hënk bŧi uwo wi naan. Kë nji we wi nhilanuŋ kado pa babuk naan na bapoţ biki babukuŋ?
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 Joh ŋdo bhoŋar nji na iwi. Ŋdo uko mënţ uyuuj kë andoli ahoŋ aŧënţul uko uloŋ. »
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Kë Yakob aşë ŧëf plaak,
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 akak aji na bañaaŋ biki nul bajejënţ mnlaak. Kë bajejënţ mnlaak ado bnjuŋ, aşë ţo ade bukal bŧi ţi mnlaak mënţ.
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Laban adu dko mënţ Yegar Ŧahaduta, kë Yakob adu da Galeed.
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Laban aji : « Bnjuŋ bi mnlaak bi bakyuujuŋ kë ŋhoŋar nţa nji na iwi. » Ukaaŋ kë badu da aji Galeed.
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 Bakak adu da aji Mişpa, ţiki Laban aji : «*Yawe Nawat Kabuka akdooŋ kayeŋ nja, nja batëb bŧi, woli ŋënkak awinar.
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 Woli inooran babuk naan këme ajej baaţ baloŋ ahoţalëş ţi baka, mënţ ñaaŋ akwayëşuŋ nja, lipariin, Naşibaţi akwayëşuŋ nja. »
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 Akak aji na Yakob : « Iwin bnjuŋ bi mnlaak bi na plaak panŧëfuŋ pi ţi pŧoof pi nja,
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 ikwooŋ uko unkyujuŋ uko wi ŋdoluŋ nţa di. Mënwo i kaţëp bnjuŋ bi na plaak pi kaya du umbaŋ wi nu na uşal uwuţaan. Kë iwi kak iinwo i kaţëp pa kabi di umbaŋ wi naan na uşal uwuţaan.
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 Naşibaţi i Abraham, i Nahor na i bateem baka akwayëşuŋ nja. »
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 Afiŋar Naşibaţi unŧaam du pnkuŋ aşë du bayiţul babi bade. Bade aşë fër du pnkuŋ.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 — ausente —
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.