Daniel 2
Buki Pilabumaboma Kabutubogwa Deli Kabutuvau (KIJ) vs NVT
1 Olopola kwaiyuwela kala taitu Nebukadinesa eiguguyau, matauna imimi kwaitala mimi. E mimi makwaina iyokupati wala matauna gala gagabila bimasisi,
1 Certa noite, no segundo ano de seu reinado, Nabucodonosor teve sonhos tão perturbadores que não conseguiu mais dormir.
2 mapaila matauna idou la tokalamimi, la tomigameguva, la tobubogau deli la tokaisivila bimaisi bitanekwaisi mimi makwaina baisa matauna. Avai tuta imaisi itolisi omatala guyau,
2 Chamou seus magos, encantadores, feiticeiros e astrólogos e exigiu que lhe dissessem o que ele havia sonhado. Quando se apresentaram ao rei,
3 matauna iluki matausina, kawala, “Anokubukubu paila kwaitala mimi bogwa lamimi. E magigu banikoli avaka kala katumiki.”
3 ele disse: “Tive um sonho que muito me perturbou e preciso saber o que significa”.
4 Matausina ivitakaulokaisi guyau metoya obonasi mina Aram, kawasi, “Ma guyausi, yoku tosivagasi! Kulukwaimasi kam mimi, e yakamaisi bakatanekwaisi baisa yoku.”
4 Então os astrólogos responderam ao rei em aramaico: “Que o rei viva para sempre! Conte-nos o sonho e nós lhe diremos o que ele significa”.
5 E guyau iluki matausina, kawala, “Bogwa lavitobu nanogu baisa makawala, yokomi ibodi wala bukulukwaigusi mimi makwaina deli avaka kala katumiki. Kidamwa gala bukuvagaisi makawala, bakaraiwaga yumami kaikemi bikolakavaisi, deli mi bwala bikodidaimisi bivigakaisi wawa wala.
5 O rei, porém, disse aos astrólogos: “Estou falando sério! Se não me disserem qual foi o sonho e o que ele significa, vocês serão despedaçados, e suas casas, transformadas em montes de escombros!
6 Mitaga kidamwa kwaiyu wala bukulukwaigusi mimi deli kala katumiki, e yeigu bamapwaimi kami bobwailila deli kami taimamila saina walakaiwa. E, kulukwaigusi avai mimi makwaina deli avaka kala katumiki.”
6 Mas, se me disserem qual foi o sonho e o que ele significa, lhes darei muitos presentes, muitas recompensas e honras. Portanto, digam-me qual foi o sonho e o que ele significa!”.
7 E matausina ivitakaulokaisi guyau sivayuwesi kawasi, “Ma guyausi yoku, kidamwa wala bukulukwaimasi avai mimi makwaina e yakamaisi bakatanekwaisi makwaina.”
7 Eles disseram novamente: “Ó rei, conte-nos o sonho e então lhe diremos o que ele significa”.
8 Paila baisa, guyau ikawota, kawala, “Bogwa lanikolibogwi mi nanamsa kadai. Yokomi kudokaisi bukuyomadaisi wala tuta. Paila ka, lokugisaisi yeigu bogwa lavitobu nanogu
8 O rei respondeu: “Sei o que estão fazendo! Estão tentando ganhar tempo, pois sabem que falo sério quando digo:
9 basakaimi komwaidomi wala kami mipuki makawala, kidamwa gala bukulukwaigusi mimi makwaina. E kala gigisa yokomi bogwa kuninatalasi oluwalaimi e bukusipulokaigusi wala paila kupikwakusi kidamwa igau kala tuta bima vavagi makwaisina bidavilasi. Kulukwaigusi avai mimi makwaina, e yeigu banikoli yokomi ibodaimi bukulukwaigusi avaka kala katumiki.”
9 ‘Se não me contarem qual foi o sonho, estão condenados!’. Por isso, conspiraram para me dizer mentiras, na esperança de que mudarei de ideia. Digam-me, porém, qual foi o sonho e então saberei que podem explicar o que ele significa”.
10 E mabudona tokatayuvisa imapwaisi, kawasi, “Ma guyausi yoku, gala taitala odabala pwaipwaia igagabila bilukwaim avaka magim bukunikoli. Gala avai guyau, giyouveka deli giyoumkumku, ivigaki kwaitala karaiwaga makawala baisa la tokalamimi, tomigameguva, deli la tokaisivila.
10 Os astrólogos responderam ao rei: “Não há ninguém, em toda terra, capaz de dizer ao rei qual foi seu sonho! E nenhum rei, por maior e mais poderoso que fosse, pediu algo assim a um mago, encantador ou astrólogo!
11 Ma guyausi, avaka lokulukwaimasi paila baisa saina mwau, gala gagabila availa ibodi bivagi makawala nanom mesinaku wala minasina yaubada - e ka, minasina gala tomota makawala yakidasi.”
11 É impossível cumprir a exigência do rei. Ninguém, exceto os deuses, pode dizer qual foi seu sonho, e os deuses não vivem entre os mortais”.
12 Paila baisa makawala, guyau saina ikaleiya e ikaraiwaga komwaidona la tokatayuvisa olopola Babiloni bikaligasi.
12 O rei ficou furioso e ordenou que todos os sábios da Babilônia fossem executados.
13 Mapaila biga itetila paila komwaidosi wala bikatumataisi, deli goli Daniela toyo sala.
13 E, por causa do decreto do rei, foram enviados homens para encontrar Daniel e seus amigos e matá-los.
14 Mapaila Daniela ilokaia Arioka matauna guyau kala Tovakwabu la kumatoula, e matauna goli bogwa einagaisi paila bikaraiwogi katumata makwaina. Ikugwa ininanamsa wala avaka bilivala,
14 Quando Arioque, comandante da guarda do rei, veio matá-los, Daniel se dirigiu a ele com sabedoria e prudência.
15 e ikatupoi Arioka avaka paila guyau eivagi saina kwaimwau karaiwaga. Mapaila Arioka iluki Daniela avaka bogwa eikaloubusi.
15 Perguntou-lhe: “Por que o rei publicou um decreto tão severo?”, e Arioque lhe contou o que havia acontecido.
16 Daniela gala itulotula isaitaula wala ila inigada deli la kayubabai mwada guyau bitagwala paila tuta bikaduwonaku e igagabila biluki guyau avaka mimi makwaina kala katumiki.
16 Daniel foi ver o rei de imediato e pediu mais tempo para comunicar o significado do sonho.
17 E oluvi Daniela ikaimilavau ola bwala e iluki sala Ananaia, Misaeli, deli Asaraia avaka eikaloubusi.
17 Em seguida, Daniel voltou para casa e contou a seus amigos Hananias, Misael e Azarias o que havia acontecido.
18 Iluki matausina binigadasi baisa Yaubada Towalakaiwa paila nokapisi deli kidamwa binigadaisi matauna bikatumiki kabotakainowa makwaina, e taga bikatumataisi deli mabudona tokatayuvisa eisisuaisi Babiloni.
18 Pediu que suplicassem ao Deus dos céus que tivesse misericórdia deles e lhes revelasse o segredo, para que não fossem mortos com os outros sábios da Babilônia.
19 E bogi makwaina wala takainowa makwaina Yaubada iulaim baisa Daniela metoya okilisala, e matauna iyakawoli Yaubada Towalakaiwa, kawala,
19 Naquela noite, o segredo foi revelado a Daniel numa visão. Então Daniel louvou o Deus dos céus
20 “Yaubada tokabitam deli topeuligaga!
20 e disse: “Louvado seja o nome de Deus para todo o sempre, pois a ele pertencem a sabedoria e o poder.
21 Matauna ikaraiwogi tuta deli kweluva.
21 Ele muda o curso dos acontecimentos; remove reis de seus tronos e põe outros no lugar. Dá sabedoria aos sábios e conhecimento aos eruditos.
22 Matauna iyomitali vavagi mwau deli kwekium.
22 Revela coisas profundas e misteriosas e sabe o que está escondido nas trevas, embora ele seja cercado de luz.
23 Mwa! Yoku tubugwa si Yaubada, ayakawolaim deli atemmalaim.
23 Eu te agradeço e te louvo, ó Deus de meus antepassados, pois me deste sabedoria e força. Tu me mostraste o que te pedimos; revelaste o que o rei exigiu”.
24 Mapaila Daniela ilokaia Arioka, matauna guyau eikaraiwogi paila bikatumati la tokatayuvisa. E iluki matauna, kawala, “Gala bukukwatumati matausina. E bukulauwaigu baisa guyau, e yeigu baluki matauna avaka kala mimi kala katumiki.”
24 Então Daniel foi falar com Arioque, a quem o rei havia ordenado que executasse os sábios da Babilônia. “Não mate os sábios”, disse. “Leve-me ao rei e eu interpretarei o sonho dele.”
25 Arioka gala wala itulotula e ivakouli Daniela ilau omatala guyau Nebukadinesa e iluki matauna, kawala, “Mwa guyau! Bogwa labani taitala tokwatupipi metoya Yuda, matauna gagabila bilukwaim kala katumiki kam mimi.”
25 Sem demora, Arioque levou Daniel ao rei e disse: “Encontrei um dos exilados de Judá que dirá ao rei o significado do sonho!”.
26 E guyau iluki Daniela, (matauna igiyuwela yagala Belitesasa), “Ki, bogwa eibodaim bukulukwaigu avaka lamimi deli kala katumiki?”
26 O rei disse a Daniel (também chamado Beltessazar): “Você pode mesmo me dizer qual foi meu sonho e o que ele significa?”.
27 E Daniela imapu, kawala, “O guyau, gala taitala ibodi bilukwaim makawala baisa, kaina tokaisivila, kaina tomigameguva, kaina tokalamimi, kaina matauna totulula kweluva.
27 Daniel respondeu: “Não existem sábios, encantadores, magos nem adivinhos capazes de revelar o segredo do rei.
28 Mitaga taitala wala, matauna Yaubada wa labuma, ibodi biulaim komwaidona kabotakainowa. E matauna bogwa eilukwaim paila avaka bikaloubusi tuta igau bima. E tuta baisa balukwaim makwaina mimi, kilisala makwaina bogwa lokugisi avai tuta lokummasisi.
28 Mas há um Deus nos céus que revela segredos, e ele mostrou ao rei Nabucodonosor o que acontecerá no futuro. Agora lhe direi qual foi o sonho e as visões que o rei teve enquanto estava deitado em sua cama.
29 “E guyau, bogwa lokummasisi, e lokumimi paila avaka bikaloubusi tuta igau bima. E Yaubada matauna ibodi biulaim kabotakainowa komwaidona eivitulokaim avaka bikaloubusi.
29 “Enquanto o rei dormia, sonhou com acontecimentos futuros. Aquele que revela segredos lhe mostrou o que acontecerá.
30 E ka, kabotakainowa makwaina bogwa eiulaim baisa yeigu, e gala paila yeigu saina tokabitam akalisau odubasi availa availa, gala, mitaga kidamwa yoku ulo guyau bukunikoli kala katumiki kam mimi, deli bukukwateta nanamsa makwaisina leimakaiamsi.
30 E eu sei o segredo de seu sonho não porque sou mais sábio que os outros, mas porque Deus deseja que o rei entenda o que se passava em seu coração.
31 “E guyau, olopola kilisala makwaina lokugisi natana tokolu saina navakaigaga itotu omatam, minana ivivivila saina peula deli kala gigisa saina kabokokola.
31 “Em sua visão, ó rei, havia à sua frente uma enorme estátua brilhante, e a aparência dela era assustadora.
32 Metoya goula kwematabwaila ibubulaisi pwanetala. E metoya siliba ibubulaisi vitakola deli yamala, e metoya barasi ibubulaisi kuvalila deli kwepiapala.
32 A cabeça da estátua era feita de ouro puro. O peito e os braços eram de prata, a barriga e os quadris eram de bronze,
33 E aiyani ibubulaisi kaikela, e okwaibakwaila sitana aiyani e sitana mlomwaluva.
33 as pernas eram de ferro, e os pés, uma mistura de ferro e barro cozido.
34 Igau wala lokugigisi e ka, kwaitala dakuna kwaiveka gala availa ikabikoni mitaga itavisimakava wala metoya odubodebula, e ikapusi iwaiya kwaibakwaila minana tokolu ambaisa eibubulaisi metoya aiyani deli mlomwaluva, e ikatumkumku goli.
34 Enquanto o rei observava, uma pedra foi cortada de uma montanha, mas não por mãos humanas. Ela atingiu os pés de ferro e barro e os despedaçou.
35 E matutona wala aiyani, mlomwaluva, barasi, siliba deli goula ikatumsumsoli wala e ivigaki makawala tubumyou olopovalu okala tuta waigigi. E yagila iuu ima e iyuvisau komwaidona wala ilau e gala sitana bakwaila isisu. Mitaga dakuna makwaina isurina goli imila koya e ikuboli viloumwaidona valu watanawa.
35 Toda a estátua se desintegrou em minúsculos pedaços de ferro, barro, bronze, prata e ouro. Então o vento levou tudo, como se fosse palha na eira. Mas a pedra que derrubou a estátua se tornou uma grande montanha que cobriu toda a terra.
36 “Baisa makwaina mimi. E tuta baisa ulo guyau balukwaim avaka kala katumiki.
36 “Esse foi o sonho. Agora, direi ao rei o que ele significa.
37 E guyau, yoku giyouveka sainela odubasi komwaidosi gweguya. Matauna Yaubada Towalakaiwa bogwa eivigakaim lokuguyau deli leisakaim m karaiwaga, m peula deli kam taimamila.
37 Ó rei, o senhor é o maior de todos os reis. O Deus dos céus lhe deu soberania, poder, força e honra.
38 Matauna leivigakaim lokuguyoi komwaidona valu watanawa ambaisa tomota isisuaisi, deli lokuguyoi komwaidona mauna nasigisagina deli nayoyowa. E yoku makawala makwaina pwanetala goula.
38 Ele o fez governante de todo o mundo habitado e pôs até os animais selvagens e as aves debaixo de seu controle. O senhor é a cabeça de ouro.
39 E otuboulom igau kwaitala kabokwaraiwaga biyosesila, mitaga kala kwaiveka gala makawala yoku m kwabokwaraiwaga, e igau otuboulola kwaitolula makwaina kabokwaraiwaga biyosesila makawala barasi, e makwaina bikaraiwogi komwaidona valu watanawa.
39 “Quando, porém, seu reino chegar ao fim, outro reino, inferior ao seu, se levantará em seu lugar. Depois que esse reino tiver caído, o terceiro reino, representado pelo bronze, se levantará para governar o mundo.
40 E oluvi biyosesila kwaivasila kabokwaraiwaga, makwaina la peula makawala aiyani, e makwaina bikatuvi deli bikatumkumku avai vavagi wala. Makawala goli aiyani ibodi bikatumkumku avai vavagi wala, e makawala kabokwaraiwaga makwaina bikatuvi deli bikatudidaimi komwaidona kwebubogwa kabokwaraiwaga.
40 Depois dele haverá o quarto reino, forte como o ferro. Esse reino esmagará e despedaçará todos os impérios anteriores, como o ferro esmaga e despedaça tudo que ele atinge.
41 Tuvaila lokugisi okwaibakwaila deli sukwedunela sitana mlomwaluva deli sitana aiyani. Baisa kala katumiki, kabokwaraiwaga makwaina igau bikovi. E olumoulela bisisu sitana la peula makawala aiyani, paila uula aiyani ikenevigolaisi deli mlomwaluva.
41 Os pés e os dedos que o rei viu, uma mistura de ferro e barro cozido, mostram que esse reino será dividido. Como ferro misturado com barro, ele terá um tanto da força do ferro.
42 Ka, sukwedunela sitana aiyani e sitana mlomwaluva - baisa kala katumiki pilatala makwaina kabokwaraiwaga bipeula e piliyuwela bimama.
42 Algumas partes serão fortes como o ferro, mas outras serão fracas como o barro.
43 Tuvaila lokugisi aiyani eikenivigolaisi deli mlomwaluva. Baisa kala katumiki gweguyala olopola makwaina kabokwaraiwaga igau bivigikonaisi paila biluvasosusi metoya osi vaipela dala ituwoli ituwoli, mitaga gala wala bibodi, makawala aiyani gala ibodi biluvasosusi sola mlomwaluva.
43 A mistura de ferro e barro também mostra que esses reinos tentarão se fortalecer ao formar alianças entre si por meio de casamentos. Contudo, não permanecerão unidos, da mesma forma que o ferro não se une ao barro.
44 E osi tuta matausina gweguya, Yaubada Towalakaiwa bivitau kwaitala kabokwaraiwaga makwaina gala bikalituli. Gala availa ibodi biyouli, mitaga makwaina bikatudidaimi komwaidona makwaisina kabokwaraiwaga biwokuva, e oluvi bitovagasi goli.
44 “Enquanto esses reis estiverem no poder, o Deus dos céus estabelecerá um reino que jamais será destruído ou conquistado. Reduzirá os outros reinos a nada e permanecerá para sempre.
45 E bogwa lokugisi ammakawala makwaina dakuna gala wala availa ikabikoni mitaga leikapusimakava wala metoya odubodebula deli ammakawala leiwaiya minana tokolu eibubulaisi metoya wa aiyani, barasi, mlomwaluva, siliba, deli goula. E guyau, matauna Yaubada tovakaigaga eilulukwaim paila avaka bikaloubusi tuta omatadasi. E ka, bogwa lalukwaim makawala goli avaka lokumimi deli lataneku kala katumiki mokwita.”
45 Esse é o significado da pedra cortada da montanha, mas não por mãos humanas, que despedaçou a estátua de ferro, bronze, barro, prata e ouro. O grande Deus está mostrando ao rei o que acontecerá no futuro. O sonho é verdadeiro, e seu significado é certo”.
46 Oluvi guyau Nebukadinesa itapopula ila watanawa e ikilavi biga kidamwa bimaiyaisi lula deli semakavi e bilulasi baisa Daniela.
46 Então o rei Nabucodonosor se curvou à frente dele e ordenou que o povo oferecesse sacrifícios e queimasse incenso diante de Daniel.
47 E guyau ikaibiga kawala, “M Yaubada saina tovakaigaga odubasi yaubada komwaidona, matauna gweguya komwaidona si Guyau, deli matauna goli kala toulaim kabotakainowa komwaidona. Ka, bogwa lasimokwita, paila uula yoku bogwa lokukwatumiki kabotakainowa makwaina.”
47 O rei lhe disse: “Verdadeiramente, seu Deus é o maior de todos os deuses, Senhor dos reis e revelador de mistérios, pois você conseguiu revelar esse segredo”.
48 Oluvi ilupi Daniela la kabosisu ila walakaiwa, deli isaiki bidubadu kala bobwailila kweminibwaita, e ivigaki matauna bikaraiwogi mapilana Babiloni, deli ivigaki matauna dubasi komwaidona guyau la tokatayuvisa.
48 O rei colocou Daniel em um cargo elevado e lhe deu muitos presentes valiosos. Nomeou-o governador de toda a província da Babilônia e chefe de todos os sábios.
49 E Daniela inigadi guyau paila sala, e guyau isaili Sadaraki, Mesaki deli Abedinego kidamwa bikaraiwogaisi mimilisi vavagi mapilana Babiloni. Mitaga Daniela isivagasi obuloveka.
49 A pedido de Daniel, nomeou Sadraque, Mesaque e Abede-Nego para cuidarem de todos os negócios da província da Babilônia, enquanto Daniel permaneceu na corte do rei.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.