1 Samuel 17
Buki Pilabumaboma Kabutubogwa Deli Kabutuvau (KIJ) vs ARA
1 Mina Pilisitia igugulasi mapilana Sokou oviluwela Yuda paila bikabiliasi. E isailisi kasi kabeikau makatupona yagala Epesi Damin oluwalaisi Sokou deli Aseka.
1 Ajuntaram os filisteus as suas tropas para a guerra, e congregaram-se em Socó, que está em Judá, e acamparam-se entre Socó e Azeca, em Efes-Damim.
2 Saulo deli mina Isireli igugulasi ibudaisi kasi kabeikau oitayatilela mapilana Ela e baisa eikatubaiasasi paila biyowaisi deli mina Pilisitia.
2 Porém Saul e os homens de Israel se ajuntaram, e acamparam no vale de Elá, e ali ordenaram a batalha contra os filisteus.
3 Pilatala dubakaila mina Pilisitia eitodadelisi, piliyuwela mina Isireli, e oluwalaisiga itayatila.
3 Estavam estes num monte do lado dalém, e os israelitas, no outro monte do lado daquém; e, entre eles, o vale.
4 E taitala tau yagala Golaiati tolela Gata, e isunapula metoya okasi kabeikau mina Pilisitia paila biyokoli mina Isireli. E matauna kala woloula iboda uvatala tomwaidona.
4 Então, saiu do arraial dos filisteus um homem guerreiro, cujo nome era Golias, de Gate, da altura de seis côvados e um palmo.
5 E isisikam wowola vayoulela barasi wala, mokaila makawala luwotala yuwa peta (57 kg), deli kala kulupewa tuvaila barasi wala.
5 Trazia na cabeça um capacete de bronze e vestia uma couraça de escamas cujo peso era de cinco mil siclos de bronze.
6 E kaikela tuvaila isim tabodala barasi, e ikatikeu la kaiyala kaikekita barasi wala.
6 Trazia caneleiras de bronze nas pernas e um dardo de bronze entre os ombros.
7 E la kaiyala kaiveka popoula makawala bubotala pou, e matala makaina aiyani wala, mokaila makawala tala peta e ikatapwana (7 kg). E taitala tokwabilia ivasekala omatala matauna, e tokeula la vayoula.
7 A haste da sua lança era como o eixo do tecelão, e a ponta da sua lança, de seiscentos siclos de ferro; e diante dele ia o escudeiro.
8 E Golaiati itotu iukuwakula baisa mina Isireli kawala, “Tauwau, avaka lokuuvagaisi baisa, kuuvadadelisi paila yowai? Tauwau, yeigu guma Pilisitia, yokomiga Saulo la ula! Ibodi bukunagaisi taitala mi tokwabilia bima kayowai.
8 Parou, clamou às tropas de Israel e disse-lhes: Para que saís, formando-vos em linha de batalha? Não sou eu filisteu, e vós, servos de Saul? Escolhei dentre vós um homem que desça contra mim.
9 Kidamwa matauna bitomgwaga e bikatumataigu, e bukuvigakaimasi mi ula, mitaga kidamwa yeigu batomgwaga e bakatumati matauna, bakavigakaimi ma ulasi.
9 Se ele puder pelejar comigo e me ferir, seremos vossos servos; porém, se eu o vencer e o ferir, então, sereis nossos servos e nos servireis.
10 Lagaila wala bayokolaimi, yokomi tokwabilia mina Isireli. Magigu wala bukunagaisi availa bima kayowai.”
10 Disse mais o filisteu: Hoje, afronto as tropas de Israel. Dai-me um homem, para que ambos pelejemos.
11 Avai tuta Saulo deli la tokwabilia ilagaisi baisa e saina ikokoluvagasisi.
11 Ouvindo Saul e todo o Israel estas palavras do filisteu, espantaram-se e temeram muito.
12 Debida matauna Yese latula matauna guma Eparati metoya Bedeliem mapilana Yuda. Yese litula tailima taitolu, e tuta matutona Saulo eiguyau, matauna Yese bogwa eitomoya.
12 Davi era filho daquele efrateu de Belém de Judá cujo nome era Jessé, que tinha oito filhos; nos dias de Saul, era já velho e adiantado em anos entre os homens.
13 E litula taitolu tovakaveka ilosi ikabiliasi deli Saulo. Molitomoya Eliabi, eisakaili Abinadaba, e taitolula Samma.
13 Apresentaram-se os três filhos mais velhos de Jessé a Saul e o seguiram à guerra; chamavam-se: Eliabe, o primogênito, o segundo, Abinadabe, e o terceiro, Samá.
14 E Debida la kasusu. E avai tuta tuwʹala isisuaisi deli Saulo,
14 Davi era o mais moço; só os três maiores seguiram Saul.
15 e Debida isilavi tuwʹala ikaimilavau Bedeliem, paila biyamati tamala la sipi.
15 Davi, porém, ia a Saul e voltava, para apascentar as ovelhas de seu pai, em Belém.
16 E yam kwaitala kwaitala kaukwau deli koyavi matauna Golaiati iiyokoli wala mina Isireli iboda kweluwovasi yam.
16 Chegava-se, pois, o filisteu pela manhã e à tarde; e apresentou-se por quarenta dias.
17 Kwaitala yam, Yese iluki Debida, kawala, “Kukwau matasina yuwa petala witi kwegubugabu deli makwaisina kweluwotala beredi, e bukunanakwa bukuuyoki tuwamwa okabeikau.
17 Disse Jessé a Davi, seu filho: Leva, peço-te, para teus irmãos um efa deste trigo tostado e estes dez pães e corre a levá-los ao acampamento, a teus irmãos.
18 Deli kukwau makaposina kapoluwotala tutuba kusaiki si kumatoula. Kunevikoli tuwamwa ammakawala bulogasi, e kumai avai kabutuvatusi bagisi basimokwita kidamwa lokubani matausina deli bulogasi bwaina.
18 Porém estes dez queijos, leva-os ao comandante de mil; e visitarás teus irmãos, a ver se vão bem; e trarás uma prova de como passam.
19 E ka, guyau Saulo, deli tuwamwa deli goli komwaidosi mina Isireli, matausina eiyowaisi deli mina Pilisitia oitayatilela Ela.”
19 Saul, e eles, e todos os homens de Israel estão no vale de Elá, pelejando com os filisteus.
20 E eiyam kaukwau pikekita Debida itokaia isilavi minasina sipi e availa wala iiyamata, ikau makwaina kaula e ivatuboulola avaka Yese bogwa eiluki matauna bivagi. E tutala mina Isireli itokaiasi bilosi okawakali e iwaiweyasi deli si gidaleiya, e matutona goli Debida iviloubusi okabeikau.
20 Davi, pois, no dia seguinte, se levantou de madrugada, deixou as ovelhas com um guarda, carregou-se e partiu, como Jessé lhe ordenara; e chegou ao acampamento quando já as tropas saíam para formar-se em ordem de batalha e, a gritos, chamavam à peleja.
21 Mina Pilisitia deli mina Isireli ilaisi kabasi okawakali, itovilakaisi sesia mitasi mitasi.
21 Os israelitas e filisteus se puseram em ordem, fileira contra fileira.
22 Debida iligaim kaula deli tosikwawa matauna kaula kala toyamata e isakaula ila okawakali e ilokaia tuwʹala ibudobodasi.
22 Davi, deixando o que trouxera aos cuidados do guarda da bagagem, correu à batalha; e, chegando, perguntou a seus irmãos se estavam bem.
23 Avai tuta eibigatona baisa matausina, Golaiati ivalapula e iyokoli mina Isireli makawala eivigibogwi. E Debida ililagi matauna.
23 Estando Davi ainda a falar com eles, eis que vinha subindo do exército dos filisteus o duelista, cujo nome era Golias, o filisteu de Gate; e falou as mesmas coisas que antes falara, e Davi o ouviu.
24 Avai tuta mina Isireli igisaisi Golaiati, e isakaulasi paila kasi kokola deli itatatuvasi.
24 Todos os israelitas, vendo aquele homem, fugiam de diante dele, e temiam grandemente,
25 E ititamapusi taitala baisa taitala kawasi, “Ka, kugisaisi matauna! Kulagaisi eiyokoli! E ka, guyau Saulo eilavi puwaya saina kwaiveka baisa matauna availa bikatumati matauna tilaula; e guyau tuvaila bikasali latula vivila bivaiya; deli biligaim veyala kasi karaiwaga kidamwa gala tuvaila bipokapokalasi.”
25 e diziam uns aos outros: Vistes aquele homem que subiu? Pois subiu para afrontar a Israel. A quem o matar, o rei o cumulará de grandes riquezas, e lhe dará por mulher a filha, e à casa de seu pai isentará de impostos em Israel.
26 Debida ikatupoi matausina tauwau eitotusi katitaikinela matauna, kawala, “Tauwau, kidamwa availa bikatumati matauna guma Pilisitia e biuwoli kasi mmosila mina Isireli e avai mapula matauna bibani? Ki, avai tauga matauna guma Pilisitia, matauna gala inikoli Yaubada, e mwada biyokoli Yaubada Tosivagasi la tokwabilia?”
26 Então, falou Davi aos homens que estavam consigo, dizendo: Que farão àquele homem que ferir a este filisteu e tirar a afronta de sobre Israel? Quem é, pois, esse incircunciso filisteu, para afrontar os exércitos do Deus vivo?
27 E matausina ilukwaisi Debida avai mapula bikaloubusi baisa availa matauna bikatumati Golaiati.
27 E o povo lhe repetiu as mesmas palavras, dizendo: Assim farão ao homem que o ferir.
28 E Eliabi matauna Debida tuwala molitomoya bogwa eilagi Debida ililivalasi deli matausina tauwau. E matauna saina igibuluwa e ikawota iluki Debida kawala, “Ei, mwa, yoku! Avaka kuuvagi baisa ke? Ki, availaga iiyamati mayuwona sipi minasina lokusilavi olawodila? Yoku saina minimani wodom! Yoku lokuma mwada bukugigisi wala kabilia kadai!”
28 Ouvindo-o Eliabe, seu irmão mais velho, falar àqueles homens, acendeu-se-lhe a ira contra Davi, e disse: Por que desceste aqui? E a quem deixaste aquelas poucas ovelhas no deserto? Bem conheço a tua presunção e a tua maldade; desceste apenas para ver a peleja.
29 E Debida ikawota ikatupoi kawala, “Mna! ki, avaka bogwa lavagi? Ki, gala sitana ibodi bakatupoi avaka? Wo!”
29 Respondeu Davi: Que fiz eu agora? Fiz somente uma pergunta.
30 E itovilaki ikatupoi taitala tuvaila mabigana wala. E ikatupoi bidubadu tomota e komwaidosi imapwaisi makwaina katupoi makawala wala.
30 Desviou-se dele para outro e falou a mesma coisa; e o povo lhe tornou a responder como dantes.
31 Mitaga mimilisi tauwau bogwa leilagaisi avaka Debida ililivali, e matausina ilosi isolasi baisa Saulo. E Saulo idou Debida bimakaia.
31 Ouvidas as palavras que Davi falara, anunciaram-nas a Saul, que mandou chamá-lo.
32 Debida iluki Saulo kawala, “Mwa! Ulo guyau yoku - ka, gala availa ibodi bikukoli matauna guma Pilisitia! E yeigu ibodaigu wala balokaia matauna kayowai.”
32 Davi disse a Saul: Não desfaleça o coração de ninguém por causa dele; teu servo irá e pelejará contra o filisteu.
33 E Saulo ivitakauloki kawala, “Waa, gala! Ki, ammakawalaga yoku bukuvigaki yowai deli matauna? Paila yoku saina wala gwadi, mitaga matauna bogwa eibisibasi okabilia ola tuta komwaidona!”
33 Porém Saul disse a Davi: Contra o filisteu não poderás ir para pelejar com ele; pois tu és ainda moço, e ele, guerreiro desde a sua mocidade.
34 Debida ikaibiga, kawala, “Mwa! Ulo guyau yoku - ka, yeigu toyamatela wala tamagu la sipi. Avai tuta laiyoni kaina beya bikalileu lam, Avai tuta bima beya|src="LB 00048" size="col" ref="17.34"
34 Respondeu Davi a Saul: Teu servo apascentava as ovelhas de seu pai; quando veio um leão ou um urso e tomou um cordeiro do rebanho,
35 e yeigu babokavili minana bawaiya e bakoli lam. E kidamwa laiyoni kainaga beya bitovilakaigu, e yeigu bayosi kaiyola bawaiya e bakatumati.
35 eu saí após ele, e o feri, e livrei o cordeiro da sua boca; levantando-se ele contra mim, agarrei-o pela barba, e o feri, e o matei.
36 Ka, yeigu bogwa lakatumati bidubadu laiyoni deli beya. E tuvaila bavigaki makawala wala baisa matauna guma Pilisitia gala inikoli Yaubada, paila matauwenala eiyokoli Yaubada Tosivagasi la tokwabilia.
36 O teu servo matou tanto o leão como o urso; este incircunciso filisteu será como um deles, porquanto afrontou os exércitos do Deus vivo.
37 E Guyau bogwa ikolaigu metoya minasina laiyoni deli beya, e makawala goli matauna tuvaila bikolaigu metoya baisa matauna guma Pilisitia.”
37 Disse mais Davi: O Senhor me livrou das garras do leão e das do urso; ele me livrará das mãos deste filisteu. Então, disse Saul a Davi: Vai-te, e o Senhor seja contigo.
38 Saulo ikasali la guguwa kabilia titoulela baisa Debida paila mwada bisikam. E ikau kala kulupewa eibubulokaisi metoya barasi isaili opwanetala Debida, e tuvaila isikoma vayoulela wowola.
38 Saul vestiu a Davi da sua armadura, e lhe pôs sobre a cabeça um capacete de bronze, e o vestiu de uma couraça.
39 Debida ikau Saulo la puluta isagi, e ivigikoni mwada biloula, mitaga gala igagabila, paila uula gala ikabitutuki sikam makwaisina. E matauna iluki Saulo kawala, “Mwa! Gala ibodi bayowai deli guguwa makwaisina, paila gala bikabitutukwaigu kala sisikam makwaisina.” Mapaila ivilili komwaidona makwaisina iligaim.
39 Davi cingiu a espada sobre a armadura e experimentou andar, pois jamais a havia usado; então, disse Davi a Saul: Não posso andar com isto, pois nunca o usei. E Davi tirou aquilo de sobre si.
40 E matauna ikau la kaitukwa deli isau kwailima dakuna kwedudubuna metoya wa sakala isewoya okala kauya e ikatuvakai la peu e ila bibodi Golaiati.
40 Tomou o seu cajado na mão, e escolheu para si cinco pedras lisas do ribeiro, e as pôs no alforje de pastor, que trazia, a saber, no surrão; e, lançando mão da sua funda, foi-se chegando ao filisteu.
41 E Golaiati ivaloula imakaia Debida, deli la vayoula kala tokeula eililoula omatala. Matauna ililoula wala imakaia katitaikina,
41 O filisteu também se vinha chegando a Davi; e o seu escudeiro ia adiante dele.
42 e avai tuta bogwa igisibwelaki kala gigisa Debida, matauna ivigaki kala yousokana, paila wala saina tokekita deli tomanabwaita.
42 Olhando o filisteu e vendo a Davi, o desprezou, porquanto era moço ruivo e de boa aparência.
43 Matauna iluki Debida kawala, “Avaka kaila makaina lokuiyosi? Ki kudoki yeigu kaukwa ke?” Mapaila Golaiati ibuloti Debida omatala la yaubada titoulela.
43 Disse o filisteu a Davi: Sou eu algum cão, para vires a mim com paus? E, pelos seus deuses, amaldiçoou o filisteu a Davi.
44 Matauna ikammalu Debida kawala, “Mwa! Kawam pia! Kuma nani akatumataim, e wowom bikomasi mauna nayoyowa deli nasigisagina.”
44 Disse mais o filisteu a Davi: Vem a mim, e darei a tua carne às aves do céu e às bestas-feras do campo.
45 Debida ivitakauloki kawala, “Ka, yoku mwada bukuyowaiyaigu metoya puluta deli kaiyala, mitaga yeigu lamakaiam oyagala wala Guyau Topeuligaga, matauna mina Isireli tokwabilia si Yaubada, matauwena goli lokuyokoli.
45 Davi, porém, disse ao filisteu: Tu vens contra mim com espada, e com lança, e com escudo; eu, porém, vou contra ti em nome do Senhor dos Exércitos, o Deus dos exércitos de Israel, a quem tens afrontado.
46 E yam lagaila wala Guyau bisailim oyamagu. Yeigu bakatumataim e bakapituni kaiyom. E mina Pilisitia uwosi bikomasi mauna nayoyowa deli nasigisagina. E tomota ovalu watanawa komwaidona binikolaisi mina Isireli isim si Yaubada.
46 Hoje mesmo, o Senhor te entregará nas minhas mãos; ferir-te-ei, tirar-te-ei a cabeça e os cadáveres do arraial dos filisteus darei, hoje mesmo, às aves dos céus e às bestas-feras da terra; e toda a terra saberá que há Deus em Israel.
47 E availa availa isisuaisi baisa bigisaisi Guyau gala ninikelala bikau puluta kaina kaiyala paila bikoli la tomota. Matauna tuta komwaidona bitomgwaga wala okabilia, e komwaidomi wala bisailimi oyumamaisi.”
47 Saberá toda esta multidão que o Senhor salva, não com espada, nem com lança; porque do Senhor é a guerra, e ele vos entregará nas nossas mãos.
48 E Golaiati ivaloula tuvaila ilokaia Debida, e Debida isakaula ilokaia mina Pilisitia okasi kawakali, paila bikabilia deli matauna.
48 Sucedeu que, dispondo-se o filisteu a encontrar-se com Davi, este se apressou e, deixando as suas fileiras, correu de encontro ao filisteu.
49 E Debida isewoya yamala okala kauya e ikau kwaitala dakuna. Makwaina ikatuwayai ola peu ilavi ilokaia Golaiati. E ibabeula wala ila ivia busubosala e ikatuvi wala kwavigela dabala, e Golaiati ikapusi ikanubiaki wala opwaipwaia.
49 Davi meteu a mão no alforje, e tomou dali uma pedra, e com a funda lha atirou, e feriu o filisteu na testa; a pedra encravou-se-lhe na testa, e ele caiu com o rosto em terra.
50 E ka, Debida gala wala deli la puluta, mitaga ikalisau Golaiati e ikatumati matauna metoya peu deli dakuna!
50 Assim, prevaleceu Davi contra o filisteu, com uma funda e com uma pedra, e o feriu, e o matou; porém não havia espada na mão de Davi.
51 Debida isakaula ilokaia matauna, itola otapwala e ikau Golaiati la kema paila kabilia metoya ola kabosakaila e ikatumati matauna ikapituni kaiyola.
51 Pelo que correu Davi, e, lançando-se sobre o filisteu, tomou-lhe a espada, e desembainhou-a, e o matou, cortando-lhe com ela a cabeça. Vendo os filisteus que era morto o seu herói, fugiram.
52 E mina Isireli deli mina Yuda ikawotasi ibokavilaisi matausina, e ibokavilaisi wala ilauwaisi mapilana Gata deli okalapisilela Ekironi. E mina Pilisitia ikatubuyavi uwosi ikikapusisi otapwala keda makadana biloula Saraim, kala kaduwonaku makawala biloula Gata deli Ekironi.
52 Então, os homens de Israel e Judá se levantaram, e jubilaram, e perseguiram os filisteus, até Gate e até às portas de Ecrom. E caíram filisteus feridos pelo caminho, de Saaraim até Gate e até Ecrom.
53 E avai tuta mina Isireli ikaimilavausi metoya obwakavila mina Pilisitia, matausina ikilibulebusi avaka magisi metoya okasi kabeikau mina Pilisitia.
53 Então, voltaram os filhos de Israel de perseguirem os filisteus e lhes despojaram os acampamentos.
54 E Debida ikau Golaiati pwanetala e ilau Yerusalem. Mitaga Golaiati la guguwa paila kabilia iyamati wala ola buliyoyova titoulela.
54 Tomou Davi a cabeça do filisteu e a trouxe a Jerusalém; porém as armas dele pô-las Davi na sua tenda.
55 Avai tuta Saulo bogwa eigisi Debida eitokaia bilokaia biyowaisi sola Golaiati, e Saulo ikatupoi Abina, matauna la tokwabilia si kumatoula, kawala, “Mwa! Abina, ami yagala tamala magudina?”
55 Quando Saul viu sair Davi a encontrar-se com o filisteu, disse a Abner, o comandante do exército: De quem é filho este jovem, Abner? Respondeu Abner: Tão certo como tu vives, ó rei, não o sei.
56 E Saulo ikaraiwogi Abina kawala, “Kula kukwatupoi.”
56 Disse o rei: Pergunta, pois, de quem é filho este jovem.
57 Mapaila wa tuta matutona Debida ikaimilavau okabeikau tutala bogwa eikatumati Golaiati e Abina ivakouli matauna iuyoki Saulo. E Debida deli wala ikikau Golaiati pwanetala.
57 Voltando Davi de haver ferido o filisteu, Abner o tomou e o levou à presença de Saul, trazendo ele na mão a cabeça do filisteu.
58 E Saulo ikatupoi matauna kawala, “Mwa! Monagwadi, ki, ami yagala tamam?”
58 Então, Saul lhe perguntou: De quem és filho, jovem? Respondeu Davi: Filho de teu servo Jessé, belemita.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.