1 Samuel 14
Buki Pilabumaboma Kabutubogwa Deli Kabutuvau (KIJ) vs NVT
1 Kwaitala yam Yonatani iluki tau matauna totubovau tokeula la guguwa paila kabilia, kawala, “Taluvapela talokaia mina Pilisitia okasi kabeikau.” Mitaga Yonatani gala iluki tamala Saulo.
1 Certo dia, Jônatas, filho de Saul, disse a seu escudeiro: “Venha, vamos ao lugar onde fica o destacamento dos filisteus”. Mas Jônatas não contou a seu pai o que pretendia fazer.
2 Matauna eibudi kala kabeikau osikowala kaitala gigiku mapilana Migironi katitaikinela Gibia. E matauna la tokwabilia kala bawa makawala kaina lakatulima lakatutala.
2 Enquanto isso, Saul estava acampado nos arredores de Gibeá, em volta da árvore de romãs em Migrom, junto com cerca de seiscentos homens.
3 (Omitibogwa matauna Ilai Guyau la tolula eisisu mapilana Sailo, e latula Peniasi. Eisakaili latula Aituba, e matauwena Aituba bodala yagala Ikabodi. E Ikabodi latula Aiya, matauwena goli tolula wa tuta matutona, e ikoukeula miyana epodi ikibuboti kidamwa matauna Yaubada la tolula tatoula.) E matausina gala wala inikolaisi Yonatani eisilavi matausina.
3 Entre eles estava Aías, o sacerdote, que levava o colete sacerdotal. Aías era filho de Aitube, irmão de Icabode, filho de Fineias, filho de Eli, que tinha servido como sacerdote do S enhor em Siló. Ninguém percebeu que Jônatas havia saído do acampamento.
4 Yonatani ibodi bisuki makadana kadaula kidamwa biluvapela bila okasi kabeikau mina Pilisitia mapilana Misimasi. E kwaiyu dukutotu kwaisisagaga itotusi opapala keda, kwaitala pilatala keda e kwaiyuwela piliyuwela. Kwaitala yagala Bosesa e kwaiyuwelaga yagala Senei.
4 Para chegar ao destacamento dos filisteus, teve de passar por entre dois penhascos; um se chamava Bozez, e o outro, Sené.
5 Kwaitala itotu kedala opiliyavata itovilaki Mikimasi, e kwaiyuwela itotu opilibolimila itovilaki Geba.
5 Um ficava ao norte, de frente para Micmás, e o outro, ao sul, de frente para Geba.
6 E Yonatani iluki tau matauna totubovau, kawala, “Taluvapela talokaia okasi kabeikau mina Pilisitia, matausina gala wala inikolaisi Yaubada. Kaina goli Guyau bipilasaida. Mokwitala kadataiyu wala tasisu, mitaga kidamwa Guyau bipilasaida, gala wala avaka bisilibodi matauna paila bisakaida bitatomgwaga.”
6 Jônatas disse a seu escudeiro: “Vamos atravessar até o destacamento daqueles incircuncisos! Quem sabe o S enhor nos ajudará, pois nada pode deter o S enhor . Ele pode vencer com muitos guerreiros e, também, com apenas uns poucos!”.
7 E tau matauna totubovau ikaibiga kawala, “Avaka magim bukuvagi, yeigu bogwa wala deli.”
7 “Faça o que lhe parecer melhor”, respondeu o escudeiro. “Eu o seguirei para onde o senhor for!”
8 E Yonatani ikaibiga, kawala, “Bogwa bwaina. Bitaluvapela, e kidamwa mina Pilisitia bigisaidasi,
8 “Pois bem”, disse Jônatas. “Vamos atravessar e deixar que nos vejam.
9 e bilukwaidasi ibodi bitatulotula paila matausina igau bimakaiadasi, e bitasisu wala baisa.
9 Se disserem: ‘Fiquem onde estão, ou mataremos vocês’, ficaremos parados e não iremos até eles.
10 Mitaga kidamwa bilukwaidasi bitalokaia matausina bitalokaia wala, e baisa bivigaki kabotuvatusi kidamwa Guyau leisakaida bitatomgwaga baisa matausina.”
10 Mas, se disserem: ‘Subam até aqui e lutem’, então subiremos. Será sinal de que o S enhor os entregará em nossas mãos.”
11 E itugwalaisi mina Pilisitia bigisaisi matausina. E mina Pilisitia ikaibigasi kawasi, “Kugisaisi! Taivila mina Iberu isunapulasi metoya onobwala ambaisa eisipepunisi!”
11 Quando os filisteus os viram chegando, gritaram: “Vejam! Os hebreus estão saindo dos buracos onde estavam escondidos!”.
12 E idouwaisi Yonatani sola tau matauna totubovau, kawasi, “Tauwauwʹe, kumaisi baisa! Igau bakalukwaimi kwaitala vavagi!”
12 Então os homens do destacamento gritaram para Jônatas e seu escudeiro: “Subam até aqui, e nós lhes daremos uma lição!”. “Venha, suba logo atrás de mim”, disse Jônatas a seu escudeiro. “O S
13 Yonatani imwena odabala dukutotu ikikavagina ila, e tau matauna totubovau ibokuli matauna. Yonatani ivabodi mina Pilisitia e ikatuyou matausina ikapusisi, e tau matauna totubovau ikatumati matausina.
13 Então subiram usando os pés e as mãos. Jônatas derrubava os filisteus e, atrás dele, seu escudeiro os matava.
14 Makwaina katumata kwaimatala Yonatani sola tau matauna totubovau ikatumataisi tailuwoyu tomota olopola kwaitala baleku wala.
14 Mataram, no total, cerca de vinte homens, numa pequena porção de terra.
15 Komwaidona mina Pilisitia mapilana valu ikokolasi. Mabudona tokwabilia tovabodasi keda deli tokwabilia okabeikau itatatuvasi deli kasi kokola. E valu iyega, e tuta makwaina saina ikokoluvagasisi.
15 De repente, o pânico tomou conta do exército filisteu, tanto no acampamento como no campo, e também nos destacamentos e nos grupos de ataque. Naquele instante, houve um terremoto, e todos se encheram de terror.
16 Saulo la tokwabilia matausina tokaivala mapilana Gibia olopola mapilana Beniamina, e igigisaisi mina Pilisitia saina mowai isisakaulasi.
16 As sentinelas de Saul em Gibeá de Benjamim viram que o imenso exército dos filisteus começou a debandar em todas as direções.
17 E Saulo iluki la tokwabilia kawala, “Kukwalauwaisi da tokwabiliasi, kaina availa eitamwau.” E ivagaisi makawala, e ibanaisi Yonatani deli matauna totubovau tokeula la guguwa paila kabilia eitamwausi.
17 Saul ordenou ao povo: “Façam a chamada e verifiquem quem está faltando!”. Quando fizeram a chamada, descobriram que Jônatas e seu escudeiro não estavam ali.
18 Saulo iluki tolula Aiya kawala, “Kumiakaigu miyana epodi.” (Makwaina yam Aiya ikikatikeu makwaina omitasi komwaidosi tokwabilia mina Isireli.)
18 Então Saul gritou para Aías: “Traga o colete sacerdotal!”, pois, naquele tempo, Aías usava o colete sacerdotal diante dos israelitas.
19 Avai tuta Saulo ililivalasi sola tolula e mowai makwaina bogwa isisiniveka okasi kabeikau mina Pilisitia, e Saulo iluki matauna kawala, “Ka, gala wala tuta paila bitakatupoiyaisi avaka nanola Guyau!”
19 Enquanto Saul falava com o sacerdote, o tumulto e a gritaria no acampamento dos filisteus aumentaram. Então Saul disse ao sacerdote: “Não precisa mais usar o colete!”.
20 Oluvi matauna deli goli la tokwabilia isuvaisi kulusi okabilia deli mina Pilisitia. E matausina mina Pilisitia bogwa ivanigwasi wala eiyowaisi titoulesi.
20 Então Saul e todos os soldados correram para a batalha e encontraram os filisteus matando uns aos outros. Havia grande confusão por toda parte.
21 E mimilisi mina Iberu eitokailasi osi boda mina Pilisitia e iwokaiasi ilosi okasi kabeikau. E itovilasi wala tuvaila itokailasi Saulo sola Yonatani.
21 Até os hebreus que antes haviam desertado para o lado dos filisteus se rebelaram e se uniram a Saul, a Jônatas e ao restante dos israelitas.
22 E mimilisi goli sesia ikanupepunisi odubakailela mapilana Epereim ilagaisi mina Pilisitia bogwa leisisakaulasi eilolosi, e isuvisi isegulikaisi e iyowaisi deli mina Pilisitia,
22 Quando os homens de Israel que haviam se escondido na região montanhosa de Efraim ouviram que os filisteus fugiam, também os perseguiram.
23 e iyowaisi wala ilauwaisi piliyuwela mapilana Betaveni. E Guyau ikoli mina Isireli wa yam makwaina.
23 Assim, o S enhor livrou Israel naquele dia, e a batalha continuou até além de Bete-Áven.
24 Yam makwaina mina Isireli imama uwosi metoya kasi molu. Paila uula Saulo eilivala biga katotila mwau omatala Yaubada e isaiki kasi karaiwaga, kawala, “Babulotaimi availa availa yokomi bukukwamkonaisi avai kaula lagaila, paila ikugwa bakeula lugwa baisa agu tilaula.” Mapaila gala wala availa sitana ikamkoni avai vavagi yam makwaina.
24 Os homens de Israel estavam exaustos naquele dia, pois Saul lhes havia imposto este juramento: “Maldito seja aquele que comer antes do anoitecer, antes de eu ter me vingado inteiramente de meus inimigos”. Por isso, ninguém comeu nada o dia todo,
25 E komwaidosi matausina imaisi olawodila e ibanaisi kitorina ambaisa ambaisa.
25 embora tivessem encontrado favos de mel no chão do bosque.
26 E olawodila ivakasau wala kitorina, mitaga gala wala availa ikamkoni makwaina, paila uula komwaidosi wala matausina ikukolaisi Saulo avaka la bolata.
26 Não se atreveram a provar o mel, pois temiam o juramento exigido por Saul.
27 Mitaga matauwena Yonatani gala ilagi tamala eikapoki tomota deli la bolata. E matauna iyosali la kaitukwa makaina eikikau e ikotati sitana kitorina ikoma, e saina nanakwa kala lumkola saina bwaina.
27 Jônatas, porém, não sabendo do juramento de seu pai, enfiou a ponta de uma vara num favo e comeu o mel. Depois de comer, recuperou as forças.
28 Mitaga taitala metoya baisa matausina ikaibiga, kawala, “Ka, komwaidomasi wala yakamaisi molu iyomamaimasi, paila uula tamam ikapokaimasi kawala, ‘Availa bikamkoni avai vavagi lagaila e yeigu babuloti matauna!’”
28 Vendo isso, um dos soldados lhe disse: “Seu pai obrigou o exército a fazer um juramento severo, pelo qual quem comer alguma coisa hoje será maldito. Por isso todos estão exaustos”.
29 E Yonatani ivitakaula kawala, “Wa, avai vavagi baisa saina mwaugaga tamagu leivagi baisa da tomotasi ke! E ka, lakoma kitorina, e baisa tuta agu lumkola saina bwaina.
29 “Meu pai trouxe desgraça sobre o povo!”, exclamou Jônatas. “Vejam como recuperei as forças depois de provar um pouco de mel.
30 Saina bwaina kasi lumkola yam lagaila kidamwa da tomotasi bikomasi kaula makwaisina leikauwaisi leilauwaisi tutala eikalisauwaisi tilaula! E kunanamsasi wala taivila tuvaila kasi bawa mina Pilisitia matausina bikatumataisi.”
30 Se os homens tivessem recebido permissão para comer à vontade do alimento que encontraram entre os inimigos, imaginem quantos filisteus mais teríamos matado!”
31 Wa yam makwaina mina Isireli ikalisauwaisi mina Pilisitia, matausina iiyowaisi wala mapilana Mikimasi e ilauwaisi mapilana Aiyaloni. E tuta makwaina mina Isireli bogwa eimama uwosi paila kasi molu.
31 Os israelitas perseguiram e mataram filisteus o dia todo, desde Micmás até Aijalom, e ficaram cada vez mais enfraquecidos.
32 E mapaila matausina ikalubeigogunasi ilokaiasi avaka bogwa eilebwaisi metoya kasi tilaula, iyosisi sipi deli bulumakau e ikatumataisi minasina otukolesi, e ikomasi vilionesi deli wala buyavisi.
32 Naquela noite, tomaram apressadamente os despojos da batalha; mataram ovelhas, bois e bezerros e comeram a carne com sangue.
33 E ilukwaisi Saulo kawasi, “Ka, tomota bogwa eisulosulasi baisa Guyau paila eikamkomasi viliona deli wala buyavisi.”
33 Alguém foi dizer a Saul: “Veja, os soldados estão pecando contra o S enhor , comendo carne com sangue”. “Vocês cometeram um grande pecado!”, disse Saul. “Procurem uma pedra grande e tragam-na para cá.
34 E matauna ikawotavau kawala, “Kulosi oluwalaisi tomota e kulukwaisi bimaiyaisi komwaidona si bulumakau deli si sipi baisa. E matausina titoulesi bikatumataisi minasina e bikomasi wala baisa, e matausina gala bisulasi baisa Guyau paila bikamkomasi viliona deli buyavisi.” Mapaila bogi makwaina komwaidosi imaiyaisi komwaidona si bulutuvalu e ikatumataisi minasina wa dakuna makwaina.
34 Depois, saiam entre os soldados e digam-lhes: ‘Tragam os bois e as ovelhas até aqui! Abatam os animais e deixem o sangue escorrer antes de comer. Não pequem contra o S enhor , comendo carne ainda com sangue’.” Naquela noite, portanto, todos os soldados levaram os animais e os abateram ali.
35 Mapaila Saulo ikaliai kwaitala kabolula baisa Guyau, makwaina kwaimatala la kaliai kabolula.
35 Então Saul construiu um altar para o S enhor ; foi o primeiro altar que ele construiu para o S enhor .
36 Saulo iluki la tomota kawala, “Ibodaidasi bogi makwaina bitalosi bitabokavilaisi mina Pilisitia bitalebwaisi si guguwa tatoula wala bikikivi visiga, e bitamtulaisi wala.”
36 Depois Saul disse: “Vamos perseguir os filisteus a noite toda, saqueá-los até o amanhecer e destruir até o último deles”. Seus homens responderam: “Faremos o que o rei achar melhor”. O sacerdote, porém, disse: “Primeiro vamos consultar Deus”.
37 Mapaila Saulo ikatupoi Yaubada kawala, “Mwa, Guyau! Ki, kudoki bakakabiliasi deli mina Pilisitia? Ki, kaina bukuvigakaimasi bakatomgwagasi?” Taga Yaubada gala wala ivitakauloki wa yam makwaina.
37 Então Saul perguntou a Deus: “Devemos ir atrás dos filisteus? Tu os entregarás nas mãos de Israel?”. Mas Deus não lhe respondeu naquele dia.
38 Oluvi Saulo iluki tomota kasi tokugwa kawala, “Tauwau! Kumaisi baisa tanevikolaisi avai mitugaga tayomitulaisi lagaila.
38 Então Saul ordenou: “Todos os comandantes do exército, apresentem-se a mim! Descubram como e por que aconteceu esse pecado!
39 Yeigu akatotila baisa omatala Guyau Tomovagasi, matauna eisaiki mina Isireli si tomgwaga, kidamwa availa isim kala pakula ibodi wala bitakatumataisi, kaina goli matauna latugu Yonatani.” Mitaga gala taitala ilivala avai vavagi.
39 Tão certo como vive o S enhor , aquele que resgatou Israel, o culpado morrerá, mesmo que seja meu filho Jônatas!”. Contudo, ninguém lhe disse nada.
40 E oluvi Saulo iluki matausina, kawala, “Ka! Komwaidomi wala bukulosi kutotusi baisʹe. E yeigu sogu Yonatani bakatotu wala baisa.”
40 Saul disse a todo o Israel: “Jônatas e eu ficaremos aqui, e todos vocês ficarão ali”. E os homens responderam: “Faça o que o rei achar melhor”.
41 E Saulo ikaibiga baisa Guyau, mina Isireli si Yaubada, kawala, “Mwa Guyau! Avaka paila gala kuvitakaulokaigu lagaila? Mwa Guyau! Yoku mina Isireli si Yaubada, kuvitakaulokaigu metoya makwaisina dakuna kwaibumaboma. E kidamwa pakula makwaina baisa Yonatani kaina baisa yeigu, e bukumapu metoya makwaina dakuna Urim. Taga kidamwa metoya baisa m tomota mina Isireli, e bukumapu metoya makwaina dakuna Tummim.” E mapaila ikibuboti baisa Yonatani sola Saulo, e tomota tobubwaila wala.
41 Em seguida, Saul orou: “Ó S enhor , o Deus de Israel, mostra-nos quem é culpado e quem é inocente”. Por sorteio, Jônatas e Saul foram escolhidos como sendo os culpados, e o povo foi declarado inocente.
42 Oluvi Saulo ikaibiga, kawala, “E, kunagi baisa oluwalaima sogu latugu Yonatani.” E mapaila ikibuboti baisa Yonatani.
42 Saul disse: “Façam outro sorteio entre mim e Jônatas”. E Jônatas foi escolhido como o culpado.
43 Oluvi Saulo ikatupoi Yonatani kawala, “Ki, avaka bogwa lokuvagi?”
43 “Diga-me o que você fez”, ordenou Saul. “Provei um pouco de mel”, confessou Jônatas. “Foi apenas uma pequena porção, na ponta de minha vara. Estou pronto para morrer!”
44 Saulo iluki matauna, kawala, “Kidamwa gala bikatumataimsi, ibodi wala Yaubada biwaigu bakaliga!”
44 Então Saul disse: “Sim, Jônatas, você deve morrer. Que Deus me castigue severamente se você não for morto por isso”.
45 Mitaga tomota ilukwaisi Saulo, kawasi, “Wa, ammakawala! Ka, matauna Yonatani itomgwaga, saina kwaiveka kalisewa leivagi paila mina Isireli, e ki, mwadaga bakakatumataisi ke? Gala wala! Yakamaisi kakatotilasi omatala Guyau matauna Tomovagasi, mwada gala yatala kulula bitamwau metoya opwanetala. Baisa avaka leivagi lagaila bogwa leivagi deli Yaubada la pilasi.” E tomota ikolaisi Yonatani metoya matausina mwada bikatumataisi.
45 Os soldados, porém, disseram a Saul: “Jônatas conquistou esta grande vitória para Israel. Acaso ele deve morrer? De maneira nenhuma! Tão certo como o S enhor vive, ninguém tocará num fio de cabelo da cabeça dele, pois hoje Deus o ajudou a realizar um grande feito”. E assim o povo salvou Jônatas da morte.
46 Oluvi Saulo isim bwakavila paila mina Pilisitia, e matausina ikaimilavausi osi valu.
46 Então Saul deixou de perseguir os filisteus, e eles voltaram para sua terra.
47 Tutala Saulo bogwa iguguyau mapilana Isireli, matauna ikabilia baisa komwaidosi kala tilaula ambaisa ambaisa, matausina mina Mowabi, mina Amoni, mina Edom, deli guyousi Soba deli goli mina Pilisitia. E ambaisa ambaisa bikikabilia matauna bitomgwaga wala.
47 Depois que Saul havia se firmado como rei de Israel, lutou contra seus inimigos ao redor: contra Moabe, Amom e Edom, contra os reis de Zobá e contra os filisteus. E, para qualquer lado que se voltava, era vitorioso.
48 Matauna ikikabilia saina peuligaga e ikikalisewa, e deli goli ikalisuwoli matausina mina Amaleki. Matauna ikoli mina Isireli metoya avai kabilia avai kabilia.
48 Realizou grandes feitos e derrotou os amalequitas, livrando Israel de todos que o haviam saqueado.
49 E Saulo litula tauwau yagasi Yonatani, Isivi, deli Malikisuwa. E la kuluta vivila yagala Merabi, e vilagwadi yagala Mikali.
49 Os filhos de Saul eram Jônatas, Isbosete e Malquisua. Também tinha duas filhas: Merabe, a mais velha, e Mical, a mais nova.
50 E la kwava yagala Ainowam, minana Aimaasi latula, e la tokwabilia si kumatoula matauna Saulo bodala yagala Abina, matauna Nera latula. E Nera matauna Saulo tamala.
50 A esposa de Saul se chamava Ainoã, filha de Aimaás. O comandante do exército de Saul era Abner, filho de Ner, tio de Saul.
51 Paila Saulo tamala Kisa e Abina tamala Nera, e Kisa sola Nera kasitaiyu wala Abieli litula.
51 Quis, pai de Saul, e Ner, pai de Abner, eram filhos de Abiel.
52 E ola tuta komwaidona ibodi wala Saulo bikikabilia saina peula baisa mina Pilisitia. E avai tuta wala Saulo bibani taitala tau saina topeula kaina totuvaluwa, e bivigaki matauna taitala la tokwabilia.
52 Os israelitas lutaram ferrenhamente contra os filisteus durante toda a vida de Saul. Por isso, sempre que Saul via um jovem forte e valente, logo o convocava para seu exército.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.