1 Samuel 14
Buki Pilabumaboma Kabutubogwa Deli Kabutuvau (KIJ) vs NAA
1 Kwaitala yam Yonatani iluki tau matauna totubovau tokeula la guguwa paila kabilia, kawala, “Taluvapela talokaia mina Pilisitia okasi kabeikau.” Mitaga Yonatani gala iluki tamala Saulo.
1 Um dia, Jônatas, filho de Saul, disse ao seu jovem escudeiro: — Venha, vamos até a guarnição dos filisteus, que está do outro lado. Porém ele não contou isso a seu pai.
2 Matauna eibudi kala kabeikau osikowala kaitala gigiku mapilana Migironi katitaikinela Gibia. E matauna la tokwabilia kala bawa makawala kaina lakatulima lakatutala.
2 Saul se encontrava na extremidade de Gibeá, debaixo da romãzeira em Migrom. E o povo que estava com ele eram cerca de seiscentos homens.
3 (Omitibogwa matauna Ilai Guyau la tolula eisisu mapilana Sailo, e latula Peniasi. Eisakaili latula Aituba, e matauwena Aituba bodala yagala Ikabodi. E Ikabodi latula Aiya, matauwena goli tolula wa tuta matutona, e ikoukeula miyana epodi ikibuboti kidamwa matauna Yaubada la tolula tatoula.) E matausina gala wala inikolaisi Yonatani eisilavi matausina.
3 Aías, filho de Aitube, irmão de Icabô, filho de Fineias, filho de Eli, sacerdote do Senhor em Siló, trazia a estola sacerdotal. O povo não sabia que Jônatas tinha ido.
4 Yonatani ibodi bisuki makadana kadaula kidamwa biluvapela bila okasi kabeikau mina Pilisitia mapilana Misimasi. E kwaiyu dukutotu kwaisisagaga itotusi opapala keda, kwaitala pilatala keda e kwaiyuwela piliyuwela. Kwaitala yagala Bosesa e kwaiyuwelaga yagala Senei.
4 Entre os desfiladeiros pelos quais Jônatas procurava passar à guarnição dos filisteus, havia um penhasco íngreme de um lado, e outro penhasco íngreme do outro lado. Um se chamava Bozez; o outro, Sené.
5 Kwaitala itotu kedala opiliyavata itovilaki Mikimasi, e kwaiyuwela itotu opilibolimila itovilaki Geba.
5 Um deles se erguia ao norte, diante de Micmás; o outro, ao sul, diante de Geba.
6 E Yonatani iluki tau matauna totubovau, kawala, “Taluvapela talokaia okasi kabeikau mina Pilisitia, matausina gala wala inikolaisi Yaubada. Kaina goli Guyau bipilasaida. Mokwitala kadataiyu wala tasisu, mitaga kidamwa Guyau bipilasaida, gala wala avaka bisilibodi matauna paila bisakaida bitatomgwaga.”
6 Jônatas disse ao seu escudeiro: — Venha, vamos até a guarnição desses incircuncisos. Talvez o
7 E tau matauna totubovau ikaibiga kawala, “Avaka magim bukuvagi, yeigu bogwa wala deli.”
7 Então o escudeiro disse: — Faça tudo o que estiver em seu coração. Eu estou com você e farei o que você decidir.
8 E Yonatani ikaibiga, kawala, “Bogwa bwaina. Bitaluvapela, e kidamwa mina Pilisitia bigisaidasi,
8 Jônatas respondeu: — Então vamos atravessar na direção daqueles homens e deixar que eles nos vejam.
9 e bilukwaidasi ibodi bitatulotula paila matausina igau bimakaiadasi, e bitasisu wala baisa.
9 Se nos disserem assim: “Fiquem parados até que cheguemos perto de vocês”, então ficaremos onde estamos e não subiremos a eles.
10 Mitaga kidamwa bilukwaidasi bitalokaia matausina bitalokaia wala, e baisa bivigaki kabotuvatusi kidamwa Guyau leisakaida bitatomgwaga baisa matausina.”
10 Porém se disserem: “Subam até aqui”, então subiremos, pois o Senhor os entregou em nossas mãos. Isto nos servirá de sinal.
11 E itugwalaisi mina Pilisitia bigisaisi matausina. E mina Pilisitia ikaibigasi kawasi, “Kugisaisi! Taivila mina Iberu isunapulasi metoya onobwala ambaisa eisipepunisi!”
11 Quando os dois se deixaram ver pela guarnição dos filisteus, estes disseram: — Eis que os hebreus estão saindo dos buracos onde estavam escondidos.
12 E idouwaisi Yonatani sola tau matauna totubovau, kawasi, “Tauwauwʹe, kumaisi baisa! Igau bakalukwaimi kwaitala vavagi!”
12 Os homens da guarnição disseram a Jônatas e ao seu escudeiro: — Subam até aqui e nós daremos uma lição em vocês. Então Jônatas disse ao escudeiro: — Venha atrás de mim, porque o
13 Yonatani imwena odabala dukutotu ikikavagina ila, e tau matauna totubovau ibokuli matauna. Yonatani ivabodi mina Pilisitia e ikatuyou matausina ikapusisi, e tau matauna totubovau ikatumati matausina.
13 Então Jônatas subiu engatinhando, e o seu escudeiro foi atrás. Os filisteus caíram diante de Jônatas, e o seu escudeiro os matava atrás dele.
14 Makwaina katumata kwaimatala Yonatani sola tau matauna totubovau ikatumataisi tailuwoyu tomota olopola kwaitala baleku wala.
14 Neste primeiro ataque, Jônatas e o seu escudeiro mataram perto de vinte homens, numa pequena área de terra.
15 Komwaidona mina Pilisitia mapilana valu ikokolasi. Mabudona tokwabilia tovabodasi keda deli tokwabilia okabeikau itatatuvasi deli kasi kokola. E valu iyega, e tuta makwaina saina ikokoluvagasisi.
15 Houve grande espanto no arraial, no campo e entre todo o povo. Também a guarnição e os saqueadores tremeram, e até a terra tremeu. Foi um terror causado por Deus.
16 Saulo la tokwabilia matausina tokaivala mapilana Gibia olopola mapilana Beniamina, e igigisaisi mina Pilisitia saina mowai isisakaulasi.
16 Em Gibeá de Benjamim, as sentinelas de Saul olharam e eis que a multidão dos filisteus se dispersava, correndo uns para cá, outros para lá.
17 E Saulo iluki la tokwabilia kawala, “Kukwalauwaisi da tokwabiliasi, kaina availa eitamwau.” E ivagaisi makawala, e ibanaisi Yonatani deli matauna totubovau tokeula la guguwa paila kabilia eitamwausi.
17 Então Saul disse ao povo que estava com ele: — Contem os soldados e vejam quem é que saiu do acampamento. Contaram, e eis que nem Jônatas nem o seu escudeiro estavam ali.
18 Saulo iluki tolula Aiya kawala, “Kumiakaigu miyana epodi.” (Makwaina yam Aiya ikikatikeu makwaina omitasi komwaidosi tokwabilia mina Isireli.)
18 Saul disse a Aías: — Traga aqui a arca de Deus. Isso porque, naquele dia, ela estava com os filhos de Israel.
19 Avai tuta Saulo ililivalasi sola tolula e mowai makwaina bogwa isisiniveka okasi kabeikau mina Pilisitia, e Saulo iluki matauna kawala, “Ka, gala wala tuta paila bitakatupoiyaisi avaka nanola Guyau!”
19 Enquanto Saul falava ao sacerdote, o alvoroço que havia no arraial dos filisteus aumentava cada vez mais. Então Saul disse ao sacerdote: — Desista de trazer a arca.
20 Oluvi matauna deli goli la tokwabilia isuvaisi kulusi okabilia deli mina Pilisitia. E matausina mina Pilisitia bogwa ivanigwasi wala eiyowaisi titoulesi.
20 Saul e todo o povo que estava com ele se reuniram e foram à batalha. E eis que a espada de um era contra o outro, e houve grande tumulto.
21 E mimilisi mina Iberu eitokailasi osi boda mina Pilisitia e iwokaiasi ilosi okasi kabeikau. E itovilasi wala tuvaila itokailasi Saulo sola Yonatani.
21 Também os hebreus que anteriormente haviam estado com os filisteus e que tinham ido com eles ao arraial, também estes se juntaram com os israelitas que estavam com Saul e Jônatas.
22 E mimilisi goli sesia ikanupepunisi odubakailela mapilana Epereim ilagaisi mina Pilisitia bogwa leisisakaulasi eilolosi, e isuvisi isegulikaisi e iyowaisi deli mina Pilisitia,
22 Quando todos os homens de Israel que estavam escondidos na região montanhosa de Efraim ouviram que os filisteus estavam fugindo, também eles entraram na batalha e os perseguiram.
23 e iyowaisi wala ilauwaisi piliyuwela mapilana Betaveni. E Guyau ikoli mina Isireli wa yam makwaina.
23 Assim o Senhor livrou Israel naquele dia. E a batalha passou além de Bete-Áven.
24 Yam makwaina mina Isireli imama uwosi metoya kasi molu. Paila uula Saulo eilivala biga katotila mwau omatala Yaubada e isaiki kasi karaiwaga, kawala, “Babulotaimi availa availa yokomi bukukwamkonaisi avai kaula lagaila, paila ikugwa bakeula lugwa baisa agu tilaula.” Mapaila gala wala availa sitana ikamkoni avai vavagi yam makwaina.
24 Naquele dia os homens de Israel estavam angustiados, porque Saul havia levado o povo a fazer um juramento, dizendo: — Maldito o homem que comer algo antes de anoitecer, antes de eu me vingar dos meus inimigos. Por isso todo o povo se absteve de comer naquele dia.
25 E komwaidosi matausina imaisi olawodila e ibanaisi kitorina ambaisa ambaisa.
25 Todo o povo chegou a um bosque onde havia mel no chão.
26 E olawodila ivakasau wala kitorina, mitaga gala wala availa ikamkoni makwaina, paila uula komwaidosi wala matausina ikukolaisi Saulo avaka la bolata.
26 Quando o povo entrou no bosque, eis que o mel estava escorrendo. Mas ninguém provou do mel, porque o povo estava com medo do juramento.
27 Mitaga matauwena Yonatani gala ilagi tamala eikapoki tomota deli la bolata. E matauna iyosali la kaitukwa makaina eikikau e ikotati sitana kitorina ikoma, e saina nanakwa kala lumkola saina bwaina.
27 Jônatas, porém, não sabia que o pai havia levado o povo a fazer aquele juramento. Por isso, estendeu a ponta da vara que tinha na mão, e a molhou no favo de mel. Quando comeu, os seus olhos voltaram a brilhar.
28 Mitaga taitala metoya baisa matausina ikaibiga, kawala, “Ka, komwaidomasi wala yakamaisi molu iyomamaimasi, paila uula tamam ikapokaimasi kawala, ‘Availa bikamkoni avai vavagi lagaila e yeigu babuloti matauna!’”
28 Então alguém do meio do povo disse: — O seu pai levou o povo a jurar solenemente, dizendo: “Maldito o homem que comer algo no dia de hoje.” Por isso o povo está exausto.
29 E Yonatani ivitakaula kawala, “Wa, avai vavagi baisa saina mwaugaga tamagu leivagi baisa da tomotasi ke! E ka, lakoma kitorina, e baisa tuta agu lumkola saina bwaina.
29 Então Jônatas disse: — Meu pai trouxe desastre sobre a terra. Vejam como os meus olhos brilham por ter eu provado um pouco deste mel.
30 Saina bwaina kasi lumkola yam lagaila kidamwa da tomotasi bikomasi kaula makwaisina leikauwaisi leilauwaisi tutala eikalisauwaisi tilaula! E kunanamsasi wala taivila tuvaila kasi bawa mina Pilisitia matausina bikatumataisi.”
30 Teria sido muito melhor se hoje o povo tivesse comido livremente do que encontrou entre os despojos de seus inimigos. A derrota dos filisteus teria sido bem maior!
31 Wa yam makwaina mina Isireli ikalisauwaisi mina Pilisitia, matausina iiyowaisi wala mapilana Mikimasi e ilauwaisi mapilana Aiyaloni. E tuta makwaina mina Isireli bogwa eimama uwosi paila kasi molu.
31 Naquele dia derrotaram os filisteus, desde Micmás até Aijalom. O povo estava muito exausto.
32 E mapaila matausina ikalubeigogunasi ilokaiasi avaka bogwa eilebwaisi metoya kasi tilaula, iyosisi sipi deli bulumakau e ikatumataisi minasina otukolesi, e ikomasi vilionesi deli wala buyavisi.
32 Então, lançando-se sobre o despojo, pegaram ovelhas, bois e bezerros, e os mataram no chão, e comeram a carne com sangue.
33 E ilukwaisi Saulo kawasi, “Ka, tomota bogwa eisulosulasi baisa Guyau paila eikamkomasi viliona deli wala buyavisi.”
33 Foram contar isto a Saul, dizendo: — Eis que o povo está pecando contra o Saul gritou: — Traidores! Rolem para aqui uma grande pedra.
34 E matauna ikawotavau kawala, “Kulosi oluwalaisi tomota e kulukwaisi bimaiyaisi komwaidona si bulumakau deli si sipi baisa. E matausina titoulesi bikatumataisi minasina e bikomasi wala baisa, e matausina gala bisulasi baisa Guyau paila bikamkomasi viliona deli buyavisi.” Mapaila bogi makwaina komwaidosi imaiyaisi komwaidona si bulutuvalu e ikatumataisi minasina wa dakuna makwaina.
34 E Saul disse mais: — Espalhem-se entre o povo e digam a eles que cada um me traga o seu boi, a sua ovelha, e que os matem aqui, e então comam. E que não pequem contra o Então todo o povo trouxe, de noite, cada um o seu boi e o matou ali.
35 Mapaila Saulo ikaliai kwaitala kabolula baisa Guyau, makwaina kwaimatala la kaliai kabolula.
35 E Saul edificou um altar ao Senhor . Foi o primeiro altar que lhe edificou.
36 Saulo iluki la tomota kawala, “Ibodaidasi bogi makwaina bitalosi bitabokavilaisi mina Pilisitia bitalebwaisi si guguwa tatoula wala bikikivi visiga, e bitamtulaisi wala.”
36 Então Saul disse: — Vamos descer esta noite no encalço dos filisteus. Vamos saqueá-los até o raiar do dia, e não deixemos que fique nem sequer um deles. Eles responderam: — Faça como achar melhor.
37 Mapaila Saulo ikatupoi Yaubada kawala, “Mwa, Guyau! Ki, kudoki bakakabiliasi deli mina Pilisitia? Ki, kaina bukuvigakaimasi bakatomgwagasi?” Taga Yaubada gala wala ivitakauloki wa yam makwaina.
37 Mas o sacerdote disse: — Vamos primeiro nos aproximar de Deus. Então Saul consultou a Deus, dizendo: — Devo descer no encalço dos filisteus? Tu os entregarás nas mãos de Israel? Porém naquele dia Deus não lhe respondeu.
38 Oluvi Saulo iluki tomota kasi tokugwa kawala, “Tauwau! Kumaisi baisa tanevikolaisi avai mitugaga tayomitulaisi lagaila.
38 Então Saul disse: — Venham cá, todos os chefes do povo, e informem-se e descubram qual é o pecado que foi cometido hoje.
39 Yeigu akatotila baisa omatala Guyau Tomovagasi, matauna eisaiki mina Isireli si tomgwaga, kidamwa availa isim kala pakula ibodi wala bitakatumataisi, kaina goli matauna latugu Yonatani.” Mitaga gala taitala ilivala avai vavagi.
39 Porque tão certo como vive o Senhor , que salva Israel, ainda que o meu filho Jônatas seja o culpado, certamente morrerá. Porém ninguém de todo o povo lhe respondeu.
40 E oluvi Saulo iluki matausina, kawala, “Ka! Komwaidomi wala bukulosi kutotusi baisʹe. E yeigu sogu Yonatani bakatotu wala baisa.”
40 Então Saul disse a todo o Israel: — Fiquem vocês de um lado, e eu e o meu filho Jônatas ficaremos do outro. E o povo disse a Saul: — Faça como achar melhor.
41 E Saulo ikaibiga baisa Guyau, mina Isireli si Yaubada, kawala, “Mwa Guyau! Avaka paila gala kuvitakaulokaigu lagaila? Mwa Guyau! Yoku mina Isireli si Yaubada, kuvitakaulokaigu metoya makwaisina dakuna kwaibumaboma. E kidamwa pakula makwaina baisa Yonatani kaina baisa yeigu, e bukumapu metoya makwaina dakuna Urim. Taga kidamwa metoya baisa m tomota mina Isireli, e bukumapu metoya makwaina dakuna Tummim.” E mapaila ikibuboti baisa Yonatani sola Saulo, e tomota tobubwaila wala.
41 Então Saul falou ao Senhor , Deus de Israel: — Mostra a verdade. Então Jônatas e Saul foram indicados por sorteio, e o povo saiu livre.
42 Oluvi Saulo ikaibiga, kawala, “E, kunagi baisa oluwalaima sogu latugu Yonatani.” E mapaila ikibuboti baisa Yonatani.
42 Então Saul disse: — Lancem a sorte entre mim e Jônatas, meu filho. E Jônatas foi indicado.
43 Oluvi Saulo ikatupoi Yonatani kawala, “Ki, avaka bogwa lokuvagi?”
43 Então Saul disse a Jônatas: — Diga-me o que foi que você fez. E Jônatas respondeu: — Eu apenas provei um pouco de mel com a ponta da vara que tinha na mão. Eis-me aqui; estou pronto para morrer.
44 Saulo iluki matauna, kawala, “Kidamwa gala bikatumataimsi, ibodi wala Yaubada biwaigu bakaliga!”
44 Então Saul disse: — Que Deus me castigue se você não for morto, Jônatas.
45 Mitaga tomota ilukwaisi Saulo, kawasi, “Wa, ammakawala! Ka, matauna Yonatani itomgwaga, saina kwaiveka kalisewa leivagi paila mina Isireli, e ki, mwadaga bakakatumataisi ke? Gala wala! Yakamaisi kakatotilasi omatala Guyau matauna Tomovagasi, mwada gala yatala kulula bitamwau metoya opwanetala. Baisa avaka leivagi lagaila bogwa leivagi deli Yaubada la pilasi.” E tomota ikolaisi Yonatani metoya matausina mwada bikatumataisi.
45 Porém o povo disse a Saul: — Como é que Jônatas pode ser morto, ele que efetuou tamanha salvação em Israel? Nada disso! Tão certo como vive o Assim o povo salvou Jônatas, para que não morresse.
46 Oluvi Saulo isim bwakavila paila mina Pilisitia, e matausina ikaimilavausi osi valu.
46 E Saul deixou de perseguir os filisteus, e estes voltaram para a sua terra.
47 Tutala Saulo bogwa iguguyau mapilana Isireli, matauna ikabilia baisa komwaidosi kala tilaula ambaisa ambaisa, matausina mina Mowabi, mina Amoni, mina Edom, deli guyousi Soba deli goli mina Pilisitia. E ambaisa ambaisa bikikabilia matauna bitomgwaga wala.
47 Quando assumiu o reinado de Israel, Saul lutou contra todos os seus inimigos ao redor: contra Moabe, os filhos de Amom e Edom; contra os reis de Zobá e os filisteus; e, para onde quer que se voltava, era vitorioso.
48 Matauna ikikabilia saina peuligaga e ikikalisewa, e deli goli ikalisuwoli matausina mina Amaleki. Matauna ikoli mina Isireli metoya avai kabilia avai kabilia.
48 Lutou com coragem, derrotando os amalequitas e libertando Israel das mãos dos que o saqueavam.
49 E Saulo litula tauwau yagasi Yonatani, Isivi, deli Malikisuwa. E la kuluta vivila yagala Merabi, e vilagwadi yagala Mikali.
49 Os filhos de Saul eram Jônatas, Isvi e Malquisua. Os nomes de suas duas filhas eram Merabe, a mais velha, e Mical, a mais nova.
50 E la kwava yagala Ainowam, minana Aimaasi latula, e la tokwabilia si kumatoula matauna Saulo bodala yagala Abina, matauna Nera latula. E Nera matauna Saulo tamala.
50 A mulher de Saul se chamava Ainoã, filha de Aimaás. O nome do general do seu exército era Abner, filho de Ner, tio de Saul.
51 Paila Saulo tamala Kisa e Abina tamala Nera, e Kisa sola Nera kasitaiyu wala Abieli litula.
51 Quis era pai de Saul; e Ner, pai de Abner, era filho de Abiel.
52 E ola tuta komwaidona ibodi wala Saulo bikikabilia saina peula baisa mina Pilisitia. E avai tuta wala Saulo bibani taitala tau saina topeula kaina totuvaluwa, e bivigaki matauna taitala la tokwabilia.
52 Durante todo o reinado de Saul, houve forte guerra contra os filisteus. Por isso, sempre que via um homem forte e valente, Saul o agregava a si.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.