Lucas 9
Li Santil hu (KEKNT) vs VC
1 Li Jesús quixch'utubeb lix tzolom cablaju ut quixq'ueheb xcuanquil chirisinquileb li ma̱us aj musik'ej ut quixq'ueheb ajcui' xcuanquil chixq'uirtesinquileb li yaj.
1 Reunindo Jesus os doze apóstolos, deu-lhes poder e autoridade sobre todos os demônios, e para curar enfermidades.
2 Quixtaklaheb chixch'olobanquil resil lix nimajcual cuanquilal li Dios ut chixq'uirtesinquileb li yaj.
2 Enviou-os a pregar o Reino de Deus e a curar os enfermos.
3 Quixye reheb: —Ma̱c'a' te̱c'am e̱re nak texxic. Inc'a' te̱c'am e̱xuk', chi moco e̱bo̱ls, chi moco e̱tzacae̱mk chi moco e̱tumin. Ca'aj cui' le̱ rak' li cuan che̱rix te̱c'am.
3 Disse-lhes: Não leveis coisa alguma para o caminho, nem bordão, nem mochila, nem pão, nem dinheiro, nem tenhais duas túnicas.
4 Nak texc'ulek' sa' junak cab, aran texcana̱k. Toj ta̱cuulak xk'ehil nak texxic, tex-e̱lk sa' li na'ajej a'an.
4 Em qualquer casa em que entrardes, ficai ali até que deixeis aquela localidade.
5 Cui texcuulak sa' junak na'ajej bar cui' inc'a' texc'ulek', tex-e̱lk riq'uineb ut te̱chik' li poks che̱rok jo' retalil li raylal te'xc'ul xban nak inc'a' que'raj rabinquil li ra̱tin li Dios, chan li Jesús.
5 Onde ninguém vos receber, deixai aquela cidade e em testemunho contra eles sacudi a poeira dos vossos pés.
6 Co̱eb ut lix tzolom li Jesús sa' eb li junju̱nk chi na'ajej ut yo̱queb chixch'olobanquil resil li colba-ib. Ut yo̱queb ajcui' chixq'uirtesinquileb li yaj.
6 Partiram, pois, e percorriam as aldeias, pregando o Evangelho e fazendo curas por toda parte.
7 Laj Herodes li nataklan aran Galilea quirabi resil chixjunil li yo̱ chixba̱nunquil li Jesús ut qui-oc xc'a'ux xban nak cuan yo̱queb chi yehoc re nak a'an laj Juan li xcuacli cui'chic chi yo'yo sa' xya̱nkeb li camenak.
7 O tetrarca Herodes ouviu falar de tudo o que Jesus fazia e ficou perplexo. Uns diziam: É João que ressurgiu dos mortos; outros: É Elias que apareceu;
8 Ut cuan ajcui' li yo̱queb chi yehoc re nak a'an li profeta Elías li xchal cui'chic. Ut cuan cui'chic li yo̱queb chi yehoc re nak ma̱re a'an jun xcomoneb li profeta li que'cuan junxil li xcuacli cui'chic chi yo'yo sa' xya̱nkeb li camenak.
8 e ainda outros: É um dos antigos profetas que ressuscitou.
9 Laj Herodes quixye sa' xch'o̱l: —A'an ma̱cua' laj Juan xban nak la̱in quintaklan re xch'otbal xcux. ¿Ani anchal a'an li yo̱quin chirabinquil resil? chan. Jo'can nak ta̱raj rilbal ru.
9 Mas Herodes dizia: Eu degolei João. Quem é, pois, este, de quem ouço tais coisas? E procurava ocasião de vê-lo.
10 Nak que'suk'i chak lix tzolom chixba̱nunquil li c'anjel que'takla̱c cui', que'xserak'i re li Jesús li c'a'ru quilaje'xba̱nu chak. Li Jesús quixc'ameb xjuneseb sa' jun na'ajej bar ma̱c'a' cuan, li cuan xcue̱nt li tenamit Betsaida.
10 Os apóstolos, ao voltarem, contaram a Jesus tudo o que haviam feito. Tomando-os ele consigo à parte, dirigiu-se a um lugar deserto para o lado de Betsaida.
11 Abanan li q'uila tenamit que'xq'ue retal nak li Jesús yo̱queb chi xic sa' li na'ajej a'an, ut que'co̱eb chirix. Li Jesús quixc'uleb ut qui-oc chixch'olobanquil xya̱lal chiruheb chirix lix nimajcual cuanquilal li Dios. Ut quixq'uirtesiheb ajcui' li yaj.
11 Logo que a multidão o soube, o foi seguindo; Jesus recebeu-os e falava-lhes do Reino de Deus. Restabelecia também a saúde dos doentes.
12 Nak ac yo̱ chi ecuu̱c, lix tzolom cablaju que'co̱eb bar cuan cui' li Jesús ut que'xye re: —Chak'rabiheb li tenamit re nak te'xic xsic'bal lix na'ajeb bar te'hila̱nk cui' ut te'xsic' ajcui' lix tzacae̱mk sa' eb li c'aleba̱l ut sa' eb li na'ajej li cuanqueb chi nach', chanqueb re.
12 Ora, o dia começava a declinar e os Doze foram dizer-lhe: Despede as turbas, para que vão pelas aldeias e sítios da vizinhança e procurem alimento e hospedagem, porque aqui estamos num lugar deserto.
13 Li Jesús quixye reheb: —Q'uehomak xcuaheb la̱ex. Ut eb a'an que'xye: —Ma̱c'a' tzacae̱mk kiq'uin la̱o. O̱b ajcui' li caxlan cua ut cuib ajcui' li car cuan. ¿Malaj ut yo̱cat chixc'oxlanquil nak la̱o toxic chixlok'bal xtzacae̱mkeb li q'uila tenamit a'in? chanqueb lix tzolom.
13 Jesus replicou-lhes: Dai-lhes vós mesmos de comer. Retrucaram eles: Não temos mais do que cinco pães e dois peixes, a menos que nós mesmos vamos e compremos mantimentos para todo este povo.
14 Chixjunileb li cuanqueb aran cuanqueb tana o̱b mil chi cui̱nk. Li Jesús quixye reheb lix tzolom nak te'xchunub ribeb chi ch'u̱tal, chi laje̱tk roxc'a̱l. (50)
14 {Pois eram quase cinco mil homens.} Jesus disse aos discípulos: Mandai-os sentar, divididos em grupos de cinqüenta.
15 Eb lix tzolom li Jesús que'xba̱nu jo' quiyehe' reheb. Ut li cristian que'chunla chi ch'u̱tal.
15 Assim o fizeram e todos se assentaram.
16 Li Jesús quixchap li o̱b chi caxlan cua ut li cuib chi car. Qui-iloc sa' choxa. Quixbantioxi chiru li Dios. Quixjachi ut quixq'ue reheb lix tzolom re nak te'xjeq'ui reheb li q'uila tenamit.
16 Então Jesus tomou os cinco pães e os dois peixes, levantou os olhos ao céu, abençoou-os, partiu-os e deu-os a seus discípulos, para que os servissem ao povo.
17 Que'cua'ac chixjunileb toj retal que'c'ojla xch'o̱l. Ut cablaju chacach chic li rela' quicana.
17 E todos comeram e ficaram fartos. Do que sobrou recolheram ainda doze cestos de pedaços.
18 Sa' jun li cutan li Jesús yo̱ chi tijoc xjunes nak que'cuulac lix tzolom riq'uin. Li Jesús quixpatz' reheb lix tzolom ut quixye: —¿Anihin la̱in nak neque'xye li tenamit? chan.
18 Num dia em que ele estava a orar a sós com os discípulos, perguntou-lhes: Quem dizem que eu sou?
19 Eb a'an que'xye re: —Cuan neque'yehoc re nak la̱at laj Juan laj Cubsihom Ha'. Ut cuan ajcui' neque'yehoc re nak la̱at li profeta Elías. Ut cuan cui'chic neque'yehoc re nak la̱at jun reheb li profeta li que'cuan najter li xcuacli cui'chic chi yo'yo, chanqueb.
19 Responderam-lhe: Uns dizem que és João Batista; outros, Elias; outros pensam que ressuscitou algum dos antigos profetas.
20 —Ut la̱ex, ¿anihin la̱in nak nequec'oxla? chan li Jesús reheb. Quichak'oc laj Pedro ut quixye re: —La̱at li Cristo, laj Colonel li yechi'inbil xban li Dios, chan.
20 Perguntou-lhes, então: E vós, quem dizeis que eu sou? Pedro respondeu: O Cristo de Deus.
21 Ut li Jesús quixtz'a̱ma chiruheb lix tzolom ut quixye reheb: —Ma̱ ani aj e te̱ye nak la̱in li Cristo, chan reheb.
21 Ordenou-lhes energicamente que não o dissessem a ninguém.
22 Ut quixye ajcui' reheb: —La̱in li C'ajolbej. Tento nak tinc'ul nabal li raylal. Tintz'ekta̱na̱k xbaneb li xakabanbileb chi c'anjelac sa' li templo, jo' ajcui' xbaneb li xbe̱nil aj tij, ut xbaneb laj tz'i̱b. Tincamsi̱k, abanan tincuacli̱k cui'chic chi yo'yo sa' rox li cutan, chan li Jesús.
22 Ele acrescentou: É necessário que o Filho do Homem padeça muitas coisas, seja rejeitado pelos anciãos, pelos príncipes dos sacerdotes e pelos escribas. É necessário que seja levado à morte e que ressuscite ao terceiro dia.
23 Li Jesús quixye reheb chixjunileb li cuanqueb aran: —Li ani ta̱raj inpa̱banquil tento nak tixtz'ekta̱na li c'a'ru naxrahi ru lix ch'o̱l. Tixcuy xnumsinquil li raylal li tixc'ul, usta ta̱camsi̱k sa' inc'aba'. Ut chinixta̱kehak.
23 Em seguida, dirigiu-se a todos: Se alguém quer vir após mim, renegue-se a si mesmo, tome cada dia a sua cruz e siga-me.
24 Li ani ta̱tz'ekta̱na̱nk cue re xcolbal rix lix yu'am arin sa' ruchich'och', tixtz'ek li junelic yu'am. A'ut li ani naxsach lix yu'am arin sa' ruchich'och' sa' inc'aba' la̱in, a'an ta̱re̱chani li junelic yu'am.
24 Porque, quem quiser salvar a sua vida, perdê-la-á; mas quem sacrificar a sua vida por amor de mim, salvá-la-á.
25 ¿C'a'ru tixra junak li cui̱nk cui ta̱re̱chani chixjunil xbiomal li ruchich'och' ut tixtz'ekta̱na li junelic yu'am?
25 Pois que aproveita ao homem ganhar o mundo inteiro, se vem a perder-se a si mesmo e se causa a sua própria ruína?
26 Li ani ta̱xuta̱na̱k inban malaj ut xban li cua̱tin, la̱in li Alalbej tinxuta̱na̱k ajcui' xbaneb nak tincha̱lk chak riq'uin inlok'al ut riq'uin xlok'al lin Yucua' cuochbeneb li santil ángel, chan li Jesús.
26 Se alguém se envergonhar de mim e das minhas palavras, também o Filho do Homem se envergonhará dele, quando vier na sua glória, na glória de seu Pai e dos santos anjos.
27 Ut quixye ajcui': —Relic chi ya̱l tinye e̱re nak cuanqueb arin sa' e̱ya̱nk li inc'a' te'ca̱mk toj te'ril lix nimajcual cuanquilal li Dios, chan li Jesús.
27 Em verdade vos digo: dos que aqui se acham, alguns há que não morrerão, até que vejam o Reino de Deus.
28 Cuakxakib cutan na chic xyebal eb a a̱tin a'in nak li Jesús co̱ chi tijoc sa' xbe̱n jun li tzu̱l rochbeneb laj Pedro, laj Jacobo ut laj Juan.
28 Passados uns oitos dias, Jesus tomou consigo Pedro, Tiago e João, e subiu ao monte para orar.
29 Nak yo̱ chi tijoc li Jesús, quijalano' li riloba̱l chiruheb. Ut li rak' sak sak ut nalemtz'un.
29 Enquanto orava, transformou-se o seu rosto e as suas vestes tornaram-se resplandecentes de brancura.
30 Ut que'ril nak cuibeb li cui̱nk yo̱queb chi a̱tinac riq'uin li Jesús. A'aneb laj Moisés ut laj Elías.
30 E eis que falavam com ele dois personagens: eram Moisés e Elias,
31 Neque'lemtz'un ut c'ajo' lix lok'aleb nak yo̱queb chi a̱tinac chirix lix camic li Jesús li tenebanbil sa' xbe̱n aran Jerusalén.
31 que apareceram envoltos em glória, e falavam da morte dele, que se havia de cumprir em Jerusalém.
32 Usta yo̱queb xcuara laj Pedro ut li cuanqueb rochben, abanan inc'a' que'cuar. Yo̱queb ban chirilbal lix lok'al li Jesús jo' ajcui' li cuib chi cui̱nk li cuanqueb rochben.
32 Entretanto, Pedro e seus companheiros tinham-se deixado vencer pelo sono; ao despertarem, viram a glória de Jesus e os dois personagens em sua companhia.
33 Nak ac oqueb re xcanabanquil li Jesús li cuib chi cui̱nk, laj Pedro quixye re li Jesús: —Ka̱cua', c'ajo' xchak'al ru nak cuanco arin. Xkayi̱b ta oxibak muheba̱l arin. Jun a̱cue, jun re laj Moisés ut jun re laj Elías, chan. Quixye chi jo'can xban nak inc'a' quixtau ru li xya̱lal li quiril.
33 Quando estes se apartaram de Jesus, Pedro disse: Mestre, é bom estarmos aqui. Podemos levantar três tendas: uma para ti, outra para Moisés e outra para Elias!... Ele não sabia o que dizia.
34 Nak toj yo̱ chi a̱tinac laj Pedro, quichal jun li chok sa' xbe̱neb. C'ajo' nak que'xucuac nak que'mukun sa' li chok.
34 Enquanto ainda assim falava, veio uma nuvem e encobriu-os com a sua sombra; e os discípulos, vendo-os desaparecer na nuvem, tiveram um grande pavor.
35 Que'rabi nak li Dios quia̱tinac sa' li chok ut quixye: —A'in li cualal li sic'bil ru inban. Cherabi li c'a'ru tixye, chan.
35 Então da nuvem saiu uma voz: Este é o meu Filho muito amado; ouvi-o!
36 Nak quicana li a̱tinac, xjunes chic li Jesús quicana. Ut eb a'an ma̱c'a' chic que'xye. Ut chiruheb li cutan a'an ma̱ ani aj e que'xye li c'a'ru que'ril.
36 E, enquanto ainda ressoava esta voz, achou-se Jesus sozinho. Os discípulos calaram-se e a ninguém disseram naqueles dias coisa alguma do que tinham visto.
37 Jo' cuulajak chic nak quicube sa' li tzu̱l, nabaleb li q'uila tenamit que'cuulac chi c'uluc re li Jesús.
37 No dia seguinte, descendo eles do monte, veio ao encontro de Jesus uma grande multidão.
38 Jun li cui̱nk quia̱tinac chak sa' xya̱nkeb li tenamit ut quixye chi cau xya̱b xcux: —At tzolonel, nintz'a̱ma cha̱cuu nak ta̱cuil li cualal xban nak ca'aj cui' a'an chicuu.
38 Eis que um homem exclamou do meio da multidão: Mestre, rogo-te que olhes para meu filho, pois é o único que tenho.
39 Cuan ma̱us aj musik'ej riq'uin. Nak naniman xyajel naxjap re ut nach'ikch'iki̱c chi cau xban li ma̱us aj musik'ej ut na-el xcuokx sa' re. Ut inc'a' naraj xcanabanquil li cualal.
39 Um espírito se apodera dele e subitamente dá gritos, lança-o por terra, agita-o com violência, fá-lo espumar e só o larga depois de o deixar todo ofegante.
40 Xintz'a̱ma chiruheb la̱ tzolom nak te'risi li ma̱us aj musik'ej, abanan inc'a' xe'ru chirisinquil, chan li cui̱nk.
40 Pedi a teus discípulos que o expelissem, mas não o puderam fazer.
41 Quichak'oc li Jesús ut quixye reheb: —La̱ex tenamit li cuanquex anakcuan, chi ti̱c inc'a' nequexpa̱ban ut inc'a' us e̱na'leb. ¿Jo' najtil chic tincua̱nk e̱riq'uin re nak texpa̱ba̱nk? ¿Jo' najtil chic texincuy nak nequec'oxla? C'am chak li al arin cuiq'uin, chan li Jesús.
41 Respondeu Jesus: Ó geração incrédula e perversa, até quando estarei convosco e vos aturarei? Traze cá teu filho.
42 Nak yo̱ chi xic li al riq'uin li Jesús, li ma̱us aj musik'ej quixcut li al sa' ch'och' ut quixch'ikle chi cau. Abanan li Jesús quixk'us li ma̱us aj musik'ej. Quixq'uirtesi li al ut quixk'axtesi re lix yucua'.
42 E quando ele ia chegando, o demônio lançou-o por terra e agitou-o violentamente. Mas Jesus intimou o espírito imundo, curou o menino e o restituiu a seu pai.
43 Ut chixjunileb li cuanqueb aran sachso̱queb xch'o̱l chirilbal nak k'axal nim xcuanquil li Dios. Nak toj sachso̱queb xch'o̱l li tenamit chi c'oxlac chirix li quic'ulman, li Jesús quixye reheb lix tzolom:
43 Todos ficaram pasmados ante a grandeza de Deus. Como todos se admirassem de tudo o que Jesus fazia, disse ele a seus discípulos:
44 —Cherabihak chi us li tinye e̱re. Tento nak la̱in li C'ajolbej tink'axtesi̱k sa' ruk'eb li cui̱nk li xic' neque'iloc cue, chan li Jesús.
44 Gravai nos vossos corações estas palavras: O Filho do Homem há de ser entregue às mãos dos homens!
45 Abanan eb lix tzolom inc'a' que'xtau ru li c'a'ru quixye, xban nak toj ma̱ji' nacuulac xk'ehil nak te'xtau ru. Ut que'xuta̱nac chixpatz'bal re c'a'ru xya̱lal li quixye li Jesús reheb.
45 Eles, porém, não entendiam esta palavra e era-lhes obscura, de modo que não alcançaram o seu sentido; e tinham medo de lhe perguntar a este respeito.
46 Eb lix tzolom li Jesús que'oc chixcuech'inquil ribeb. Ut yo̱queb chixpatz'bal ani reheb li nimak xcuanquil.
46 Veio-lhes então o pensamento de qual deles seria o maior.
47 Nak li Jesús quixq'ue retal li c'a'ru yo̱queb chixc'oxlanquil, quixc'am jun li ch'ina al ut quixxakab chiru.
47 Penetrando Jesus nos pensamentos de seus corações, tomou um menino, colocou-o junto de si e disse-lhes:
48 Ut quixye reheb: —Li ani ta̱c'uluk re junak ch'ina al jo' a'in sa' inc'aba' la̱in, tinixc'ul ajcui' la̱in; ut li ani ta̱c'uluk cue la̱in, tixc'ul ajcui' li ani xtaklan chak cue. Jo'can nak li ani cubenak xcuanquil sa' e̱ya̱nk anakcuan, a'anak chic li nimak xcuanquil.
48 Todo o que recebe este menino em meu nome, a mim é que recebe; e quem recebe a mim, recebe aquele que me enviou; pois quem dentre vós for o menor, esse será grande.
49 Laj Juan quixye re li Jesús: —At Ka̱cua', xkil jun li cui̱nk yo̱ chi isi̱nc ma̱us aj musik'ej sa' a̱c'aba'. Ut la̱o xkaye re nak inc'a' tixba̱nu a'an xban nak moco kacomon ta, chan.
49 João tomou a palavra e disse: Mestre, vimos um homem que expelia demônios em teu nome, e nós lho proibimos, porque não é dos nossos.
50 Ut li Jesús quichak'oc ut quixye re: —Me̱k'us li cui̱nk a'an xban nak li ani inc'a' xic' na-iloc ke, a'an na-oquen chikix, chan.
50 Mas Jesus lhe disse: Não lho proibais; porque, o que não é contra vós, é a vosso favor.
51 Nak ac cuulac re xk'ehil nak li Jesús ta̱c'amek' cui'chic xban li Dios sa' choxa, quixcacuubresi xch'o̱l chi xic Jerusalén.
51 Aproximando-se o tempo em que Jesus devia ser arrebatado deste mundo, ele resolveu dirigir-se a Jerusalém.
52 Li Jesús quixtakla xtakl sa' jun tenamit cuan sa' xcue̱nt Samaria, re nak te'xcauresi xna'aj re ta̱hila̱nk cui'.
52 Enviou diante de si mensageiros que, tendo partido, entraram em uma povoação dos samaritanos para lhe arranjar pousada.
53 Abanan li cuanqueb sa' li tenamit a'an inc'a' que'raj xc'ulbal li Jesús xban nak que'xq'ue retal nak yo̱ chi xic Jerusalén.
53 Mas não o receberam, por ele dar mostras de que ia para Jerusalém.
54 Nak laj Jacobo ut laj Juan que'xq'ue retal nak inc'a' quic'ule' li Jesús sa' li tenamit a'an, que'xye re: —¿Ma ta̱cuaj nak takatz'a̱ma nak ta̱cubek chak xam sa' choxa re nak ta̱c'atek' li tenamit a'an jo' quixba̱nu laj Elías? chanqueb.
54 Vendo isto, Tiago e João disseram: Senhor, queres que mandemos que desça fogo do céu e os consuma?
55 Quixsuk'isi rib li Jesús ut quixk'useb. Quixye reheb: —¿C'a'ru musik'ejil cuan e̱riq'uin la̱ex nak inc'a' nequetau ru?
55 Jesus voltou-se e repreendeu-os severamente. {Não sabeis de que espírito sois animados.
56 La̱in li C'ajolbej inc'a' xinchal chixsachbal ruheb li cristian. Xinchal ban chixcolbaleb, chan li Jesús. Ut chirix a'an, que'co̱eb sa' jalan chic na'ajej.
56 O Filho do Homem não veio para perder as vidas dos homens, mas para salvá-las.} Foram então para outra povoação.
57 Nak yo̱queb chi xic li Jesús, jun li cui̱nk quicuulac riq'uin ut quixye re: —At tzolonel, tincuaj a̱ta̱kenquil yalak bar tatxic, chan re.
57 Enquanto caminhavam, um homem lhe disse: Senhor, seguir-te-ei para onde quer que vás.
58 Li Jesús quichak'oc ut quixye re: —C'oxla chi us ma ta̱cuy inta̱kenquil. Li yac cuanqueb xjul sa' pec, ut li xul li neque'rupupic chiru choxa cuanqueb xsoc. Abanan la̱in li C'ajolbej ma̱c'a' inna'aj bar ta̱ru̱k tinhila̱nk cui'.—
58 Jesus replicou-lhe: As raposas têm covas e as aves do céu, ninhos, mas o Filho do Homem não tem onde reclinar a cabeça.
59 Li Jesús quixye re jun chic: —China̱ta̱ke, chan. Quichak'oc li cui̱nk ut quixye: —Ka̱cua', china̱cuy. Inmukak cuan lin yucua' tojo'nak tinxic cha̱cuix, chan.
59 A outro disse: Segue-me. Mas ele pediu: Senhor, permite-me ir primeiro enterrar meu pai.
60 Li Jesús quixye re: —Canabeb li toj camenakeb sa' li ma̱c xmukakeb cuan lix camenak. Ut la̱at, ayu. Ye chak resil lix nimajcual cuanquilal li Dios, chan.
60 Mas Jesus disse-lhe: Deixa que os mortos enterrem seus mortos; tu, porém, vai e anuncia o Reino de Deus.
61 Ut jun chic li cui̱nk quixye: —At Ka̱cua', tatinta̱ke. Abanan inchak'rabihakeb cuan chak li cuanqueb sa' cuochoch, chan re.
61 Um outro ainda lhe falou: Senhor, seguir-te-ei, mas permite primeiro que me despeça dos que estão em casa.
62 Ut li Jesús quixye re: —Li ani naxtiquib c'anjelac chiru li Dios ut cui toj yo̱ chixc'oxlanquil li c'a'ru re, li jun a'an inc'a' us chok' aj c'anjel sa' lix nimajcual cuanquilal li Dios, chan li Jesús.
62 Mas Jesus disse-lhe: Aquele que põe a mão no arado e olha para trás, não é apto para o Reino de Deus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.