Lucas 6
Li Santil hu (KEKNT) vs NVT
1 Sa' jun li hiloba̱l cutan li Jesús yo̱ chi numec' sa' jun si̱r li acui̱mk trigo rochbeneb lix tzolom. Eb lix tzolom que'xch'ot ru li trigo nak yo̱queb chi numec' ut que'risi li rix sa' ruk'eb ut que'xcua'.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Cuanqueb cuib oxib eb laj fariseo que'ril nak yo̱queb chixsic'bal ru li trigo. Que'xye reheb: —¿C'a'ut nak yo̱quex chixsic'bal ru li trigo sa' li hiloba̱l cutan? ¿C'a'ut nak nequeba̱nu li c'anjel moco uxc ta naraj sa' li hiloba̱l cutan? chanqueb.
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 Li Jesús quichak'oc ut quixye reheb: —¿Ma ma̱ jun cua e̱rilom sa' li Santil Hu li c'a'ru quixba̱nu laj David nak a'an ut eb li rochben te'tz'oca̱k?
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Laj David qui-oc sa' li rochoch li Dios ut quixchap li caxlan cua li ac mayejanbil chiru li Dios. Juneseb raj laj tij naru te'tzaca̱nk re li caxlan cua a'an. Abanan laj David quixcua' ut quixq'ue ajcui' reheb li cuanqueb rochben xban nak te'tz'oca̱k.
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 Ut li Jesús quixye cui'chic reheb: —Jo'can nak la̱in li C'ajolbej cuan incuanquil chixyebal c'a'ru ta̱uxma̱nk sa' li hiloba̱l cutan, chan reheb.
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Sa' jun chic li hiloba̱l cutan qui-oc li Jesús sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío ut quixch'olob lix ya̱lal chiruheb li tenamit. Aran cuan jun li cui̱nk sic lix nim uk'.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Cuanqueb cuib oxib aj fariseo ut aj tzolol chak'rab aran. Yo̱queb chirilbal ma tixq'uirtesi tana li ruk' li cui̱nk a'in sa' li hiloba̱l cutan re nak naru te'xjit li Jesús.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Li Jesús quixnau c'a'ru yo̱queb chixc'oxlanquil. Jo'can nak quixye re li cui̱nk li sic ruk': —Cuaclin. Xakab a̱cuib chiruheb, chan. Ut li cui̱nk quicuacli ut quixakli chiruheb.
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 Li Jesús quixye reheb: —Cuan c'a'ru nacuaj xpatz'bal e̱re. ¿C'a'ru us xba̱nunquil sa' li hiloba̱l cutan? ¿Ma naru xba̱nunquil li us malaj li inc'a' us? ¿Ma us xcolbal xyu'am junak malaj xsachbal? chan reheb.
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Li Jesús quicana chirilbaleb chixju̱nkaleb, ut quixye re li cui̱nk li sic ruk': —Ye' la̱ cuuk', chan. Ut li cui̱nk quixye' li ruk' ut sa' ajcui' li ho̱nal a'an quiq'uira li ruk'.
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 C'ajo' nak que'josk'o' eb laj fariseo ut laj tzolol chak'rab, ut que'oc chixyebal chi ribileb rib chanru nak te'xjit li Jesús.
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Sa' jun li cutan co̱ li Jesús chi tijoc sa' xbe̱n jun li tzu̱l. Quixnumsi li k'ojyi̱n chi tijoc chiru li Dios.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Nak ac xsake̱u quixbokeb lix tzolom ut quixsic' ruheb li cablaju sa' xya̱nkeb ut quixq'ueheb chok' apóstol. A'aneb a'in li apóstol li quixsic' ruheb:
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 laj Simón li quixq'ue ajcui' Pedro chok' xc'aba'; laj Andrés li ri̱tz'in laj Pedro; laj Jacobo; laj Juan; laj Felipe; laj Bartolomé;
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 laj Mateo; laj Tomás; laj Jacobo li ralal laj Alfeo; laj Simón li neque'xye ajcui' Zelote re;
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 laj Judas li ri̱tz'in laj Jacobo ut laj Judas Iscariote li quik'axtesin re li Jesús mokon sa' ruk'eb li xic' neque'iloc re.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Li Jesús quicube sa' li tzu̱l rochbeneb lix tzolom ut quicana sa' jun na'ajej tak'a ru rochbeneb lix q'uialeb chic lix tzolom ut li q'uila tenamit li que'chal chak sa' eb li tenamit Judea ut Jerusalén. Ut cuan ajcui' li que'chal sa' eb li tenamit li cuanqueb chire li palau jo' Tiro ut Sidón. Quilaje'chal re nak te'rabi li c'a'ru tixye li Jesús ut re ajcui' nak li Jesús tixq'uirtesiheb li yaj.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Ut quixq'uirtesiheb ajcui' li cuanqueb ma̱us aj musik'ej riq'uineb.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Ut li q'uila tenamit te'raj xch'e'bal li Jesús re nak te'q'uirtesi̱k. A'an naxq'uirtesiheb riq'uin lix cuanquilal.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 Ut li Jesús quirileb lix tzolom ut qui-oc chixyebal: —Us xak e̱re la̱ex li neba'ex, xban nak cuanquex chic rubel xcuanquil li Dios.
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 Us xak e̱re la̱ex li textz'oca̱k anakcuan xban nak ta̱c'ojoba̱k e̱ch'o̱l. Us xak e̱re la̱ex li yo̱quex chi ya̱bac anakcuan xban xrahil e̱ch'o̱l xban nak sa' jun cutan texse'ek xban xsahil e̱ch'o̱l.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 Us xak e̱re la̱ex nak xic' tex-ilek' sa' inc'aba' la̱in li C'ajolbej. Us xak e̱re la̱ex nak tex-isi̱k sa' xya̱nkeb ut texhobek' sa' inc'aba' la̱in ut ta̱yehek' e̱re nak inc'a' us e̱na'leb.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 Chisahok' sa' e̱ch'o̱l nak te'xba̱nu e̱re chi jo'can. Chic'ojla̱k e̱ch'o̱l xban nak cuan jun le̱ k'ajca̱munquil riq'uin li Dios sa' choxa. Jo'can ajcui' nak que'xtz'ekta̱na eb li profeta junxil eb lix xe'to̱nil xyucua'eb li tenamit a'in.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 Abanan, la̱ex li biomex raylal cha̱lel sa' e̱be̱n xban nak ac xec'ojob e̱ch'o̱l arin sa' ruchich'och'.
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 Raylal cha̱lel sa' e̱be̱n la̱ex li cuan nabal c'a'ru e̱re xban nak ta̱cuulak xk'ehil nak ma̱c'a' chic cua̱nk e̱re re textzaca̱nk. Raylal cha̱lel sa' e̱be̱n la̱ex li nequexse'ec anakcuan xban xsahil e̱ch'o̱l xban nak mokon texya̱bak xban xrahil e̱ch'o̱l.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 Raylal cha̱lel sa' e̱be̱n la̱ex li naq'uehe' e̱lok'al arin sa' ruchich'och' xbaneb li tenamit. Jo'ca'in ajcui' nak que'q'uehe' xlok'al eb li profeta aj balak' xbaneb le̱ xe'to̱nil yucua'.
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 Ut la̱ex li yo̱quex chi abi̱nc re li yo̱quin chixyebal, cheq'uehak retal li tinye e̱re. Cherahakeb li xic' neque'iloc e̱re. Ut cheba̱nuhak usilal reheb li neque'tz'ekta̱nan e̱re.
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 Chetz'a̱ma̱k rusilal li Dios sa' xbe̱neb li neque'ma̱usilan e̱re. Ut chextijok ajcui' chirixeb li neque'hoboc e̱re.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Cui ani ta̱sac'ok xnak' a̱cuu, q'ue li jun pac'al re, re tixsac'. Cui ani ta̱raj xmak'bal la̱ chaque̱t, q'ue ajcui' la̱ cami̱s re.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Li ani tixtz'a̱ma c'a'ru re a̱cue, q'ue re. Ut cui ani tixmak' c'a'ru a̱cue cha̱cuu, ma̱patz' chic re̱kaj re.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Cui la̱ex te̱raj nak cha̱bilakeb le̱ ras e̱ri̱tz'in e̱riq'uin, cha̱bilakex ajcui' la̱ex riq'uineb a'an.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 Cui ca'aj cui' li ani narahoc e̱re nequera, ma̱c'a' xjalanil li yo̱quex chixba̱nunquil, riq'uin li neque'xba̱nu li ma̱ji' neque'pa̱ban xban nak ca'aj cui' li ani narahoc reheb neque'xra.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Cui ca'aj cui' li neque'ba̱nun usilal e̱re, nequeba̱nu usilal reheb, ma̱c'a' xjalanil li yo̱quex chixba̱nunquil riq'uin li neque'xba̱nu li ma̱ji' neque'pa̱ban. Xban nak ca'aj cui' li ani naba̱nun usilal reheb neque'xba̱nu usilal re.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Cui la̱ex nequeto'oni tumin ca'aj cui' reheb li nequenau nak te'xq'ue re̱kaj, ma̱c'a' xjalanil li yo̱quex chixba̱nunquil riq'uin li neque'xba̱nu li toj ma̱ji' neque'pa̱ban xban nak neque'xto'oni tumin ca'aj cui' reheb li neque'xnau nak te'xq'ue re̱kaj.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 Jo'can ut nak cherahakeb li ani xic' neque'iloc e̱re. Cheba̱nuhak usilal reheb. Ut cheq'uehak chi to' re li c'a'ru tixpatz' e̱re chi inc'a' te̱roybeni re̱kaj. Cui te̱ba̱nu a'an, k'axal nim le̱ k'ajca̱munquil li ta̱q'uehek' e̱re ut la̱exak li ralal xc'ajol li nimajcual Dios. A'an k'axal nim xcuyum sa' xbe̱neb li inc'a' useb xna'leb li inc'a' neque'xnau bantioxi̱nc.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 Chex-uxta̱na̱nk bi' u xban nak le̱ yucua' cuan sa' choxa na-uxta̱nan u.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 Mextz'iloc a̱tin chirixeb le̱ ras e̱ri̱tz'in re nak li Dios inc'a' ta̱tz'ilok a̱tin che̱rix la̱ex. Me̱tz'ekta̱na le̱ ras e̱ri̱tz'in re nak li Dios inc'a' textz'ekta̱na la̱ex. Checuyak xma̱queb le̱ ras e̱ri̱tz'in re nak li Dios tixcuy e̱ma̱c la̱ex.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Chesi c'a'ru re le̱ ras e̱ri̱tz'in ut li Dios tixq'ue re̱kaj e̱re. Tixq'ue re̱kaj e̱re chi nabal chiru li xeq'ue la̱ex. Tixq'ue chi nujenak li bisleb, chi yo̱k chi pajec' xban nak k'axal cui'chic nabal li tixq'ue e̱re. Riq'uin li bisleb li texbisok cui' la̱ex, a'an ajcui' li ta̱bisek' cui' li ta̱q'uehek' e̱re, chan.
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 Li Jesús quixye li jaljo̱quil ru a̱tin a'in reheb li tenamit ut quixye: —Junak mutz', ¿Ma naru ta bi' tixc'ut xbe junak chic mutz'? ¿Ma inc'a' ta bi' sa' cuibal te't'anek' sa' jul xban nak mutz'eb?
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Ma̱ jun aj tzolonel naxk'ax xcuanquil laj tzolol re. Abanan nak acak xtzol rib chi tz'akal, tixtau ajcui' xcuanquil laj tzolol re.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 ¿C'a'ut nak nacaq'ue retal li c'aj che' cuan sa' xnak' ru la̱ cuas a̱cui̱tz'in ut inc'a' nacaq'ue retal li tz'amba cuan sa' xnak' a̱cuu la̱at?
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 ¿Chanru nak ta̱ye re la̱ cuas a̱cui̱tz'in, “Cuisihak li c'aj che' sa' xnak' a̱cuu”, nak toj cuan li tz'amba sa' xnak' a̱cuu la̱at? At aj ca'pac'al u, xbe̱n cua isi li tz'amba cuan sa' li xnak' a̱cuu la̱at, re nak tat-ilok chi tz'akal re risinquil li c'aj che' cuan sa' xnak' ru la̱ cuas a̱cui̱tz'in.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 Jo'can ajcui' riq'uin li che'. Cui cha̱bil junak che', cha̱bil ajcui' li ru naru̱chin. Ut cui inc'a' us li che', li ru li naru̱chin inc'a' ajcui' us. Li cha̱bil che' inc'a' naru naru̱chin li inc'a' us, chi moco li che' inc'a' us naru naru̱chin li us.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 Ut riq'uin li ru naru̱chin nanauman ru li che'. Li tun q'uix inc'a' naru naru̱chin li higos chi moco li q'uix naru naru̱chin li uvas.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Jo'can ajcui' riq'uin li cristian. Li ani cha̱bil, cha̱bil ajcui' lix yehom xba̱nuhom xban nak cuan li cha̱bilal riq'uin. Ut li ani inc'a' cha̱bil, inc'a' cha̱bil lix yehom xba̱nuhom xban nak ma̱c'a' li cha̱bilal riq'uin. Riq'uin li ra̱tin li junju̱nk nac'utun chanru li ra̱m.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 ¿C'a'ut nak nequeye, “Ka̱cua', Ka̱cua'” cue cui inc'a' nequeba̱nu li c'a'ru ninye?
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Jo'can nak li ani na-abin re li cua̱tin ut naxba̱nu li c'a'ru ninye, li jun a'an tinjuntak'e̱ta riq'uin jun li cui̱nk quixyi̱b li rochoch.
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Quixbec chi cham ut quixq'ue li cimiento sa' xbe̱n li pec. Quichal li hab ut quibut'ir li nima'. Coxsac' rib li ha' chiru li cab ut inc'a' quirec'asi li cab sa' xna'aj xban nak yi̱banbil chi us sa' xbe̱n pec.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Ut li ani na-abin re li cua̱tin ut inc'a' naxba̱nu li c'a'ru ninye, li jun a'an tinjuntak'e̱ta riq'uin li cui̱nk li quixyi̱b li rochoch sa' xbe̱n ch'och' ut inc'a' quixbec xna'aj lix cimiento. Nak quibut'ir li nima', li ha' coxsac' rib chiru li cab. Quit'ane' li cab ut quisach chi jun aj cua, chan li Jesús reheb.
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.