Lucas 1
Li Santil hu (KEKNT) vs NVI
1 Nabaleb li que'yaloc re xtz'i̱banquil chi tz'akal re ru chanru lix na'leb li Jesucristo nak quicuan sa' kaya̱nk.
1 Muitos já se dedicaram a elaborar um relato dos fatos que se cumpriram entre nós,
2 Li que'c'utuc chak chiku, a'an eb li tz'akal que'iloc chak re riq'uin xnak'eb ru chanru quic'ulman chalen nak quixtiquib chak lix c'anjel ut que'xch'olob li xya̱lal.
2 conforme nos foram transmitidos por aqueles que desde o início foram testemunhas oculares e servos da palavra.
3 At Ka̱cua' Teófilo, la̱at cuan a̱cuanquil. Nak ac xintz'ili rix chi us chixjunil li c'a'ru quic'ulman, xinc'oxla nak us tintz'i̱bak a̱cuiq'uin re xyebal a̱cue chi tz'akal re ru chanru tz'akal quic'ulman.
3 Eu mesmo investiguei tudo cuidadosamente, desde o começo, e decidi escrever-te um relato ordenado, ó excelentíssimo Teófilo,
4 Yo̱quin chi tz'i̱bac a̱cuiq'uin re nak ta̱q'ue retal chi tz'akal li xya̱lal li xatzol cui' a̱cuib.
4 para que tenhas a certeza das coisas que te foram ensinadas.
5 Sa' eb li cutan nak quicuan chok' rey laj Herodes aran Judea, quicuan jun laj tij aj Zacarías xc'aba'. A'an xcomoneb li ralal xc'ajol laj Abías. Li rixakil xElisabet xc'aba'. A'an xcomoneb li ralal xc'ajol laj Aarón.
5 No tempo de Herodes, rei da Judéia, havia um sacerdote chamado Zacarias, que pertencia ao grupo sacerdotal de Abias; Isabel, sua mulher, também era descendente de Arão.
6 Laj Zacarías ut li rixakil, a'an ti̱queb xch'o̱l chiru li Dios. Junelic neque'xq'ue xch'o̱leb chixba̱nunquil chi tz'akal lix chak'rabinquileb ut lix taklanquileb xban li Ka̱cua' Dios.
6 Ambos eram justos aos olhos de Deus, obedecendo de modo irrepreensível a todos os mandamentos e preceitos do Senhor.
7 Abanan ma̱c'a' xcoc'aleb xban nak lix Elisabet inc'a' naq'uiresin ut xban ajcui' nak ac che̱queb chic.
7 Mas eles não tinham filhos, porque Isabel era estéril; e ambos eram de idade avançada.
8 Sa' jun li cutan laj Zacarías yo̱ chixba̱nunquil lix c'anjel chiru li Dios sa' li templo jo' c'aynakeb xba̱nunquil.
8 Certa vez, estando de serviço o seu grupo, Zacarias estava servindo como sacerdote diante de Deus.
9 Quit'ane' sa' xbe̱n laj Zacarías oc sa' li Santil Na'ajej sa' li templo chixc'atbal li incienso.
9 Ele foi escolhido por sorteio, de acordo com o costume do sacerdócio, para entrar no santuário do Senhor e oferecer incenso.
10 Nak yo̱ chi c'atc li incienso chixjunileb li tenamit ch'utch'u̱queb chirix cab ut yo̱queb chi tijoc.
10 Chegando a hora de oferecer incenso, o povo todo estava orando do lado de fora.
11 Sa' li ho̱nal a'an quixc'utbesi rib chiru laj Zacarías jun x-ángel li Ka̱cua' Dios. Xakxo sa' xnim chixc'atk li artal li nac'atman cui' li incienso.
11 Então um anjo do Senhor apareceu a Zacarias, à direita do altar do incenso.
12 C'ajo' nak quisach xch'o̱l laj Zacarías nak quiril li ángel ut quixucuac.
12 Quando Zacarias o viu, perturbou-se e foi dominado pelo medo.
13 Ut li ángel quixye: —At Zacarías, matxucuac. Li Dios xrabi li c'a'ru xatz'a̱ma. Lix Elisabet la̱ cuixakil ta̱cua̱nk jun xc'ula'al ut Juan ta̱q'ue chok' xc'aba'.
13 Mas o anjo lhe disse: "Não tenha medo, Zacarias; sua oração foi ouvida. Isabel, sua mulher, lhe dará um filho, e você lhe dará o nome de João.
14 Nak ta̱yo'la̱k la̱ cualal, c'ajo' nak ta̱sahok' sa' a̱ch'o̱l la̱at ut nabaleb ajcui' li cristian te'sahok' sa' xch'o̱leb.
14 Ele será motivo de prazer e de alegria para você, e muitos se alegrarão por causa do nascimento dele,
15 La̱ cualal li ta̱yo'la̱k ta̱q'uehek' xcuanquil xban li Dios. A'an inc'a' ta̱uc'ak vino chi moco li ha' li nacaltesin. Ut ac cua̱nk chak li Santil Musik'ej riq'uin nak toj ma̱ji'ak nayo'la.
15 pois será grande aos olhos do Senhor. Ele nunca tomará vinho nem bebida fermentada, e será cheio do Espírito Santo desde antes do seu nascimento.
16 Ut sa' xc'aba' a'an nabaleb li ralal xc'ajol laj Israel te'xsic' cui'chic li Ka̱cua' Dios.
16 Fará retornar muitos dentre o povo de Israel ao Senhor, o seu Deus.
17 A'an xbe̱n cua ta̱xic chiru li Ka̱cua' chixch'olobanquil li xya̱lal. Cua̱nk li Santil Musik'ej riq'uin ut cua̱nk xcuanquil jo' li cuanquilal li quiq'uehe' re laj Elías xban li Dios. Ut sa' xc'aba' a'an te'xc'am cui'chic rib sa' usilal li yucua'bej riq'uineb li alalbej. Eb laj k'etol a̱tin te'xjal xna'leb ut te'xtzol ribeb riq'uineb li ti̱queb xch'o̱l. Tixcauresi li tenamit chixc'ulbal li Ka̱cua', chan li ángel.
17 E irá adiante do Senhor, no espírito e no poder de Elias, para fazer voltar o coração dos pais a seus filhos e os desobedientes à sabedoria dos justos, para deixar um povo preparado para o Senhor".
18 Quichak'oc laj Zacarías ut quixye: —¿Chanru nak tinnau nak ya̱l li yo̱cat chixyebal cue? La̱in ti̱xin chic. Jo'can ajcui' li cuixakil, chan.
18 Zacarias perguntou ao anjo: "Como posso ter certeza disso? Sou velho, e minha mulher é de idade avançada".
19 Ut li ángel quixye: —La̱in li ángel Gabriel li ninc'anjelac chiru li Dios. Ut a'an xtaklan chak cue xyebal a̱cue li cha̱bil esilal a'in.
19 O anjo respondeu: "Sou Gabriel, o que está sempre na presença de Deus. Fui enviado para lhe transmitir estas boas novas.
20 Anakcuan la̱at tatcana̱k chi mem xban nak inc'a' xapa̱b li c'a'ru xinye. Inc'a' tat-a̱tinak toj ta̱cuulak xk'ehil nak ta̱c'ulma̱nk chixjunil a'in, chan li ángel.
20 Agora você ficará mudo. Não poderá falar até o dia em que isso acontecer, porque não acreditou em minhas palavras, que se cumprirão no tempo oportuno".
21 Eb li tenamit cuanqueb chirix cab. Yo̱queb chiroybeninquil laj Zacarías. Yo̱queb chixc'oxlanquil c'a'ru xc'ul nak xbay chak sa' li templo.
21 Enquanto isso, o povo esperava por Zacarias, estranhando sua demora no santuário.
22 Ut nak qui-el chak sa' li templo mem chic laj Zacarías. Inc'a' chic naa̱tinac. Yal ruk' aj chic naxc'ut chiruheb li neque'a̱tinan re. Ticto que'xtau ru nak quic'utbesi̱c chak chiru jun li visión sa' li templo.
22 Quando saiu, não conseguia falar nada; o povo percebeu então que ele tivera uma visão no santuário. Zacarias fazia sinais para eles, mas permanecia mudo.
23 Nak ac xrake' xba̱nunquil lix c'anjel sa' li templo, laj Zacarías quisuk'i sa' rochoch.
23 Quando se completou seu período de serviço, ele voltou para casa.
24 Ut chirix chic a'an lix Elisabet, li rixakil laj Zacarías, quicana chi yaj aj ixk. Ut chiru o̱b po quicana sa' li rochoch. Ma̱ bar qui-el ut yo̱ chixyebal sa' xch'o̱l:
24 Depois disso, Isabel, sua mulher, engravidou e durante cinco meses não saiu de casa.
25 —Jo'ca'in nak xruxta̱na cuu li Ka̱cua'. Xrisi lin xuta̱n chiruheb li tenamit nak xq'ue jun lin c'ula'al, chan.
25 E ela dizia: "Isto é obra do Senhor fez! Agora ele olhou para mim com favor, para desfazer a minha humilhação perante o povo. "
26 Nak ac yo̱ chic xcuak po xcanajic chi yaj aj ixk lix Elisabet, li ángel Gabriel quitakla̱c xban li Dios sa' jun li tenamit Nazaret xc'aba' li cuan xcue̱nt Galilea.
26 No sexto mês Deus enviou o anjo Gabriel a Nazaré, cidade da Galiléia,
27 Quitakla̱c riq'uin jun li xka'al xMaría xc'aba' toj ma̱ji' cuanjenak riq'uin cui̱nk. Ac tz'a̱manbil xban jun li cui̱nk aj José xc'aba'. Li cui̱nk a'an xcomoneb li ralal xc'ajol li rey David.
27 a uma virgem prometida em casamento a certo homem chamado José, descendente de Davi. O nome da virgem era Maria.
28 Li ángel quicuulac riq'uin lix María ut quixye re: —Sahak taxak sa' la̱ ch'o̱l xban nak la̱at li sic'bil a̱cuu. Li Ka̱cua' cuan a̱cuiq'uin ut osobtesinbilat sa' xya̱nkeb li ixk, chan li ángel.
28 O anjo, aproximando-se dela, disse: "Alegre-se, agraciada! O Senhor está com você! "
29 Ut lix María quisach xch'o̱l chirabinquil li quixye li ángel. —¿C'a'ru xya̱lal li a̱tin li xye cue? chan sa' xch'o̱l.
29 Maria ficou perturbada com essas palavras, pensando no que poderia significar esta saudação.
30 Ut li ángel quixye re: —Matxucuac, María. Li Dios xsic'oc a̱cuu xban nak cha̱bil a̱na'leb.
30 Mas o anjo lhe disse: "Não tenha medo, Maria; você foi agraciada por Deus!
31 Anakcuan tatcana̱k chi yaj aj ixk. Li Dios tixq'ue jun a̱c'ula'al te̱lom ut Jesús lix c'aba' ta̱q'ue.
31 Você ficará grávida e dará à luz um filho, e lhe porá o nome de Jesus.
32 Nimak xcuanquil nak ta̱cua̱nk ut chixjunileb te'na'ok re nak a'an tz'akal Ralal li Dios. Ut li Ka̱cua' ta̱q'uehok xcuanquil chi takla̱nc jo' nak quicuan chi takla̱nc li rey David lix xe'to̱nil yucua'.
32 Ele será grande e será chamado Filho do Altíssimo. O Senhor Deus lhe dará o trono de seu pai Davi,
33 A'anak chic li cua̱nk xcuanquil chi takla̱nc sa' xbe̱neb li ralal xc'ajol laj Jacob. Ut lix cuanquilal ta̱cua̱nk chi junelic. Inc'a' ta̱osok', chan li ángel.
33 e ele reinará para sempre sobre o povo de Jacó; seu Reino jamais terá fim".
34 Quichak'oc lix María ut quixye: —¿Chanru nak ta̱cua̱nk inc'ula'al xban nak la̱in moco cuanquin ta riq'uin cui̱nk? chan lix María.
34 Perguntou Maria ao anjo: "Como acontecerá isso, se sou virgem? "
35 Li ángel quixye re: —Riq'uin xcuanquil li Santil Musik'ej tatcana̱k chi yaj aj ixk. Lix cuanquil li nimajcual Dios ta̱cua̱nk a̱cuiq'uin. Ut li c'ula'al li ta̱yo'la̱k, a'an santo ut tz'akal ralal li Dios.
35 O anjo respondeu: "O Espírito Santo virá sobre você, e o poder do Altíssimo a cobrirá com a sua sombra. Assim, aquele que há de nascer será chamado santo, Filho de Deus.
36 Jo'can ajcui' lix Elisabet la̱ cuech'alal yaj aj ixk anakcuan. Ac cuakib po chic xcanajic chi yaj aj ixk, usta ac ti̱x chic ut usta chixjunileb que'xye nak a'an inc'a' ta̱cua̱nk xcoc'al.
36 Também Isabel, sua parenta, terá um filho na velhice; aquela que diziam ser estéril já está em seu sexto mês de gestação.
37 Riq'uin a'in nac'utun nak ma̱c'a' ch'a'aj chiru li Dios, chan li ángel.
37 Pois nada é impossível para Deus".
38 Ut lix María quixye: —La̱in aj c'anjel chiru li Ka̱cua' Dios. Xba̱nuhak cuiq'uin li c'a'ru xaye, chan. Ut chirix chic a'an, co̱ li ángel.
38 Respondeu Maria: "Sou serva do Senhor; que aconteça comigo conforme a tua palavra". Então o anjo a deixou.
39 Ac xnume' chic cuib oxib cutan nak lix María co̱ sa' junpa̱t sa' jun li na'ajej tzu̱l ru cuan sa' xcue̱nt Judea.
39 Naqueles dias, Maria preparou-se e foi depressa para a uma cidade da região montanhosa da Judéia,
40 Quicuulac sa' rochoch laj Zacarías ut quixq'ue xsahil xch'o̱l lix Elisabet.
40 onde entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 Nak quirabi lix sahil xch'o̱l lix Elisabet li quiq'uehe' xban lix María, quirec'a nak qui-ec'an chak lix c'ula'al. Ut sa' ajcui' li ho̱nal a'an lix Elisabet quinujac chi Santil Musik'ej.
41 Quando Isabel ouviu a saudação de Maria, o bebê agitou-se em seu ventre, e Isabel ficou cheia do Espírito Santo.
42 Ut lix Elisabet quixye chi cau xya̱b xcux: —Osobtesinbilat sa' xya̱nkeb chixjunileb li ixk ut osobtesinbil ajcui' la̱ c'ula'al li ta̱yo'la̱k.
42 Em alta voz exclamou: "Bendita é você entre as mulheres, e bendito é o filho que você dará à luz!
43 La̱in moco inc'ulub ta nak tatcha̱lk chicuilbal xban nak la̱at lix na' li Ka̱cua', li ninlok'oni la̱in.
43 Mas por que sou tão agraciada, a ponto de me visitar a mãe do meu Senhor?
44 Nak xcuabi lix sahil inch'o̱l xaq'ue, xcuec'a nak lin c'ula'al x-ec'an chak xban xsahil xch'o̱l.
44 Logo que a sua saudação chegou aos meus ouvidos, o bebê que está em meu ventre agitou-se de alegria.
45 Us xak a̱cue xban nak xapa̱b nak ta̱c'ulma̱nk li c'a'ru xye li Ka̱cua', chan lix Elisabet.
45 Feliz é aquela que creu que se cumprirá aquilo que o Senhor lhe disse! "
46 Ut lix María quixye:
46 Então disse Maria: "Minha alma engrandece ao Senhor
47 Nasaho' sa' inch'o̱l riq'uin li Dios laj Colol cue,
47 e o meu espírito se alegra em Deus, meu Salvador,
48 xban nak xruxta̱na cuu la̱in aj c'anjel chiru, usta ma̱c'a' incuanquil. Chalen anakcuan us xak re cha'keb cue chixjunileb li tenamit.
48 pois atentou para a humildade da sua serva. De agora em diante, todas as gerações me chamarão bem-aventurada,
49 Lok'oninbil taxak ru li Ka̱cua' li k'axal nim xcuanquil xban nak quixc'utbesi chicuu lix nimal lix cuanquilal. A'an tz'akal santo.
49 pois o Poderoso fez grandes coisas em meu favor; santo é o seu nome.
50 Li Ka̱cua' junelic na-uxta̱nan u. Naruxta̱na ruheb li neque'xucuan ru.
50 A sua misericórdia estende-se aos que o temem, de geração em geração.
51 Sachba ch'o̱lej li quixba̱nu riq'uin xnimal xcuanquil. Quixpo' ru li yo̱queb chixc'oxlanquil xba̱nunquil li k'etk'eteb, li neque'rec'a sa' xch'o̱leb nak ni̱nkeb xcuanquil.
51 Ele realizou poderosos feitos com seu braço; dispersou os que são soberbos no mais íntimo do coração.
52 Quirisi sa' xna'ajeb li cuanqueb sa' xcuanquil. Ut quixq'ueheb xlok'al li ma̱c'a'eb xcuanquil.
52 Derrubou governantes dos seus tronos, mas exaltou os humildes.
53 Li ma̱c'a' cuan reheb naxq'ue chi nabal c'a'ru reheb. Ut eb li biom naxtaklaheb chi ma̱c'a' cuan reheb.
53 Encheu de coisas boas os famintos, mas despediu de mãos vazias os ricos.
54 A'an junelic quixtenk'aheb laj Israel lix tenamit ut inc'a' quisach sa' xch'o̱l ruxta̱nanquil ruheb,
54 Ajudou a seu servo Israel, lembrando-se da sua misericórdia
55 xban nak jo'can quixyechi'i reheb li kaxe'to̱nil yucua'. Quixyechi'i re laj Abraham nak ta̱ruxta̱na ruheb li ralal xc'ajol chi junelic, chan lix María.
55 para com Abraão e seus descendentes para sempre, como dissera aos nossos antepassados".
56 Ut lix María quicuan oxib po riq'uin lix Elisabet. Ut chirix a'an quisuk'i sa' rochoch.
56 Maria ficou com Isabel cerca de três meses e depois voltou para casa.
57 Quicuulac xk'ehil nak ta̱yo'la̱k lix c'ula'al lix Elisabet ut quicuan jun lix c'ula'al ch'ina te̱lom.
57 Ao se completar o tempo de Isabel dar à luz, ela teve um filho.
58 Nak que'rabi resil li rech cabal jo' cui' eb li rech'alal nak qui-uxta̱na̱c ru lix Elisabet xban li Ka̱cua', que'saho' ajcui' sa' xch'o̱leb a'an.
58 Seus vizinhos e parentes ouviram falar da grande misericórdia que o Senhor lhe havia demonstrado e se alegraram com ela.
59 Ac cuan cuakxakib cutan re li c'ula'al, nak quixc'ul li circuncisión. Aj Zacarías raj que'xq'ue chok' xc'aba' chok' re̱kaj lix yucua'.
59 No oitavo dia foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome do pai, Zacarias;
60 Abanan li na'bej quixye: —Inc'a'. Aj Juan takaq'ue chok' xc'aba', chan.
60 mas sua mãe tomou a palavra e disse: "Não! Ele será chamado João".
61 Que'chak'oc ut que'xye re: —¿C'a'ut nak ta̱cuaj xq'uebal aj Juan chok' xc'aba'? Ma̱ jun sa' xya̱nkeb la̱ cuech'alal cuan ta xc'aba' jo' a'an, chanqueb.
61 Disseram-lhe: "Você não há nenhum parente com esse nome".
62 Que'xc'ut li ruk'eb chiru laj Zacarías re xpatz'bal re c'a'ru c'aba'ej ta̱raj xq'uebal chok' xc'aba' li ralal.
62 Então fizeram sinais ao pai do menino, para saber como queria que a criança se chamasse.
63 Laj Zacarías quixpatz' jun xhu reheb re tixtz'i̱ba li c'aba'ej chiru. Ut sa' li hu quixtz'i̱ba “Juan lix c'aba' te̱q'ue”. Nak que'ril li hu, que'sach xch'o̱leb chixjunileb.
63 Ele pediu uma tabuinha e, para admiração de todos, escreveu: "O nome dele é João".
64 Ut sa' ajcui' li ho̱nal a'an laj Zacarías quiru chic chi a̱tinac ut qui-oc chixlok'oninquil li Ka̱cua' Dios.
64 Imediatamente sua boca se abriu, sua língua se soltou e ele começou a falar, louvando a Deus.
65 C'ajo' nak que'oc xxiuheb chixjunileb li rech cabal ut yalak bar sa' li na'ajej tzu̱l ru li cuan sa' xcue̱nt Judea qui-el resil li c'a'ru quic'ulman.
65 Todos os vizinhos ficaram cheios de temor, e por toda a região montanhosa da Judéia se falava sobre essas coisas.
66 Ut chixjunileb li que'abin re que'xq'ue sa' xch'o̱leb ut que'xye: —¿C'a'ru anchal tixc'anjela li c'ula'al a'in nak ta̱nima̱nk? Nac'utun nak cuan xcuanquil li Dios riq'uin, chanqueb.
66 Todos os que ouviam falar disso se perguntavam: "O que vai ser este menino? " Pois a mão do Senhor estava com ele.
67 Ut laj Zacarías lix yucua' laj Juan quinujac chi Santil Musik'ej. Qui-oc chi a̱tinac ut quixye li c'a'ru quic'utbesi̱c chiru xban li Dios. Ut quixye chi jo'ca'in:
67 Seu pai, Zacarias, foi cheio do Espírito Santo e profetizou:
68 —Lok'oninbil taxak li Ka̱cua' Dios li neque'xlok'oni laj Israel xban nak xril xtok'oba̱l ruheb lix tenamit ut xcoleb.
68 "Louvado seja o Senhor, o Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo.
69 Xq'ue jun laj Colol ke k'axal nim xcuanquil. Quixsic' ru sa' xya̱nkeb li ralal xc'ajol li rey David laj c'anjel chiru.
69 Ele promoveu poderosa salvação para nós, na linhagem do seu servo Davi,
70 A'in quixyechi'i chak junxilaj jo' que'xye ke li santil profetas.
70 ( como falara pelos seus santos profetas, na antigüidade ),
71 Quixye reheb nak toxcol chiruheb li xic' neque'iloc ke ut torisi rubeleb xcuanquil.
71 salvando-nos dos nossos inimigos e da mão de todos os que nos odeiam,
72 Quixye nak ta̱ruxta̱na ruheb li kaxe'to̱nil yucua' xban nak jultic re li quixye sa' li santil contrato.
72 para mostrar sua misericórdia aos nossos antepassados e lembrar sua santa aliança,
73 Li Ka̱cua' riq'uin juramento quixyechi'i a'an re laj Abraham li kaxe'to̱nil yucua'.
73 o juramento que fez ao nosso pai Abraão:
74 Quixye re nak a'an ta̱colok ke chiruheb li xic' neque'iloc ke re nak toc'anjelak chiru a'an chi ma̱c'a'ak kaxiu,
74 resgatar-nos da mão dos nossos inimigos para servi-lo sem medo,
75 ut re ajcui' nak junelic tocua̱nk sa' santilal ut sa' ti̱quilal chiru li Dios.
75 em santidade e justiça, diante dele todos os nossos dias.
76 At cualal, la̱at xprofeta li nimajcual Dios. La̱at tatxic xbe̱n cua chiru li Ka̱cua' ut ta̱ch'olob li xya̱lal chiruheb li tenamit re nak te'xcauresi ribeb chixc'ulbal li Ka̱cua'.
76 E você, menino, será chamado profeta do Altíssimo, pois irá adiante do Senhor, para lhe preparar o caminho,
77 Ta̱c'ut chiruheb li tenamit chanru nak te'cuyek' te'sachek' lix ma̱queb ut te'colek'.
77 para dar ao seu povo o conhecimento da salvação, mediante o perdão dos seus pecados,
78 Xban nak k'axal nim ruxta̱n li Ka̱cua' Dios, xtakla chak li Jun li ta̱cutanobresi̱nk re li kac'a'ux.
78 por causa das ternas misericórdias de nosso Deus, pelas quais do alto nos visitará o sol nascente
79 Ut tixcutanobresi xc'a'uxeb li cuanqueb sa' xk'ojyi̱nal ru li ma̱c, li ca̱mqueb re sa' li ma̱usilal. Ut a'an ta̱beresi̱nk ke sa' li tuktu̱quilal, chan laj Zacarías.
79 para brilhar sobre aqueles que estão vivendo nas trevas e na sombra da morte, e guiar nossos pés no caminho da paz".
80 Ut li c'ula'al yo̱ chi q'ui̱c ut yo̱ chi cacuu̱c sa' xpa̱ba̱l. Ut quicuan sa' li chaki ch'och' bar inc'a' q'uiheb li tenamit toj quicuulac xk'ehil nak quixtiquib xch'olobanquil li xya̱lal chiruheb laj Israel.
80 E o menino crescia e se fortalecia no espírito; e viveu no deserto, até aparecer publicamente a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.