Lucas 1
Li Santil hu (KEKNT) vs ARIB
1 Nabaleb li que'yaloc re xtz'i̱banquil chi tz'akal re ru chanru lix na'leb li Jesucristo nak quicuan sa' kaya̱nk.
1 Visto que muitos têm empreendido fazer uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 Li que'c'utuc chak chiku, a'an eb li tz'akal que'iloc chak re riq'uin xnak'eb ru chanru quic'ulman chalen nak quixtiquib chak lix c'anjel ut que'xch'olob li xya̱lal.
2 segundo no-los transmitiram os que desde o princípio foram testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 At Ka̱cua' Teófilo, la̱at cuan a̱cuanquil. Nak ac xintz'ili rix chi us chixjunil li c'a'ru quic'ulman, xinc'oxla nak us tintz'i̱bak a̱cuiq'uin re xyebal a̱cue chi tz'akal re ru chanru tz'akal quic'ulman.
3 também a mim, depois de haver investido tudo cuidadosamente desde o começo, pareceu-me bem, ó excelentíssimo Teófilo, escrever-te uma narração em ordem.
4 Yo̱quin chi tz'i̱bac a̱cuiq'uin re nak ta̱q'ue retal chi tz'akal li xya̱lal li xatzol cui' a̱cuib.
4 para que conheças plenamente a verdade das coisas em que foste instruído.
5 Sa' eb li cutan nak quicuan chok' rey laj Herodes aran Judea, quicuan jun laj tij aj Zacarías xc'aba'. A'an xcomoneb li ralal xc'ajol laj Abías. Li rixakil xElisabet xc'aba'. A'an xcomoneb li ralal xc'ajol laj Aarón.
5 Houve nos dias do Rei Herodes, rei da Judéia, um sacerdote chamado Zacarias, da turma de Abias; e sua mulher era descendente de Arão, e chamava-se Isabel.
6 Laj Zacarías ut li rixakil, a'an ti̱queb xch'o̱l chiru li Dios. Junelic neque'xq'ue xch'o̱leb chixba̱nunquil chi tz'akal lix chak'rabinquileb ut lix taklanquileb xban li Ka̱cua' Dios.
6 Ambos eram justos diante de Deus, andando irrepreensíveis em todos os mandamentos e preceitos do Senhor.
7 Abanan ma̱c'a' xcoc'aleb xban nak lix Elisabet inc'a' naq'uiresin ut xban ajcui' nak ac che̱queb chic.
7 Mas não tinham filhos, porque Isabel era estéril, e ambos avançados em idade.
8 Sa' jun li cutan laj Zacarías yo̱ chixba̱nunquil lix c'anjel chiru li Dios sa' li templo jo' c'aynakeb xba̱nunquil.
8 Ora, estando ele a exercer as funções sacerdotais perante Deus, na ordem da sua turma,
9 Quit'ane' sa' xbe̱n laj Zacarías oc sa' li Santil Na'ajej sa' li templo chixc'atbal li incienso.
9 segundo o costume do sacerdócio, coube-lhe por sorte entrar no santuário do Senhor, para oferecer o incenso;
10 Nak yo̱ chi c'atc li incienso chixjunileb li tenamit ch'utch'u̱queb chirix cab ut yo̱queb chi tijoc.
10 e toda a multidão do povo orava da parte de fora, à hora do incenso.
11 Sa' li ho̱nal a'an quixc'utbesi rib chiru laj Zacarías jun x-ángel li Ka̱cua' Dios. Xakxo sa' xnim chixc'atk li artal li nac'atman cui' li incienso.
11 Apareceu-lhe, então, um anjo do Senhor, em pé à direita do altar do incenso.
12 C'ajo' nak quisach xch'o̱l laj Zacarías nak quiril li ángel ut quixucuac.
12 E Zacarias, vendo-o, ficou turbado, e o temor o assaltou.
13 Ut li ángel quixye: —At Zacarías, matxucuac. Li Dios xrabi li c'a'ru xatz'a̱ma. Lix Elisabet la̱ cuixakil ta̱cua̱nk jun xc'ula'al ut Juan ta̱q'ue chok' xc'aba'.
13 Mas o anjo lhe disse: Não temais, Zacarias; porque a tua oração foi ouvida, e Isabel, tua mulher, te dará à luz um filho, e lhe porás o nome de João;
14 Nak ta̱yo'la̱k la̱ cualal, c'ajo' nak ta̱sahok' sa' a̱ch'o̱l la̱at ut nabaleb ajcui' li cristian te'sahok' sa' xch'o̱leb.
14 e terás alegria e regozijo, e muitos se alegrarão com o seu nascimento;
15 La̱ cualal li ta̱yo'la̱k ta̱q'uehek' xcuanquil xban li Dios. A'an inc'a' ta̱uc'ak vino chi moco li ha' li nacaltesin. Ut ac cua̱nk chak li Santil Musik'ej riq'uin nak toj ma̱ji'ak nayo'la.
15 porque ele será grande diante do Senhor; não beberá vinho, nem bebida forte; e será cheio do Espírito Santo já desde o ventre de sua mãe;
16 Ut sa' xc'aba' a'an nabaleb li ralal xc'ajol laj Israel te'xsic' cui'chic li Ka̱cua' Dios.
16 converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor seu Deus;
17 A'an xbe̱n cua ta̱xic chiru li Ka̱cua' chixch'olobanquil li xya̱lal. Cua̱nk li Santil Musik'ej riq'uin ut cua̱nk xcuanquil jo' li cuanquilal li quiq'uehe' re laj Elías xban li Dios. Ut sa' xc'aba' a'an te'xc'am cui'chic rib sa' usilal li yucua'bej riq'uineb li alalbej. Eb laj k'etol a̱tin te'xjal xna'leb ut te'xtzol ribeb riq'uineb li ti̱queb xch'o̱l. Tixcauresi li tenamit chixc'ulbal li Ka̱cua', chan li ángel.
17 irá adiante dele no espírito e poder de Elias, para converter os corações dos pais aos filhos, e os rebeldes à prudência dos justos, a fim de preparar para o Senhor um povo apercebido.
18 Quichak'oc laj Zacarías ut quixye: —¿Chanru nak tinnau nak ya̱l li yo̱cat chixyebal cue? La̱in ti̱xin chic. Jo'can ajcui' li cuixakil, chan.
18 Disse então Zacarias ao anjo: Como terei certeza disso? pois eu sou velho, e minha mulher também está avançada em idade.
19 Ut li ángel quixye: —La̱in li ángel Gabriel li ninc'anjelac chiru li Dios. Ut a'an xtaklan chak cue xyebal a̱cue li cha̱bil esilal a'in.
19 Ao que lhe respondeu o anjo: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para te falar e te dar estas boas novas;
20 Anakcuan la̱at tatcana̱k chi mem xban nak inc'a' xapa̱b li c'a'ru xinye. Inc'a' tat-a̱tinak toj ta̱cuulak xk'ehil nak ta̱c'ulma̱nk chixjunil a'in, chan li ángel.
20 e eis que ficarás mudo, e não poderás falar até o dia em que estas coisas aconteçam; porquanto não creste nas minhas palavras, que a seu tempo hão de cumprir-se.
21 Eb li tenamit cuanqueb chirix cab. Yo̱queb chiroybeninquil laj Zacarías. Yo̱queb chixc'oxlanquil c'a'ru xc'ul nak xbay chak sa' li templo.
21 O povo estava esperando Zacarias, e se admirava da sua demora no santuário.
22 Ut nak qui-el chak sa' li templo mem chic laj Zacarías. Inc'a' chic naa̱tinac. Yal ruk' aj chic naxc'ut chiruheb li neque'a̱tinan re. Ticto que'xtau ru nak quic'utbesi̱c chak chiru jun li visión sa' li templo.
22 Quando saiu, porém, não lhes podia falar, e perceberam que tivera uma visão no santuário. E falava-lhes por acenos, mas permanecia mudo.
23 Nak ac xrake' xba̱nunquil lix c'anjel sa' li templo, laj Zacarías quisuk'i sa' rochoch.
23 E, terminados os dias do seu ministério, voltou para casa.
24 Ut chirix chic a'an lix Elisabet, li rixakil laj Zacarías, quicana chi yaj aj ixk. Ut chiru o̱b po quicana sa' li rochoch. Ma̱ bar qui-el ut yo̱ chixyebal sa' xch'o̱l:
24 Depois desses dias Isabel, sua mulher, concebeu, e por cinco meses se ocultou, dizendo:
25 —Jo'ca'in nak xruxta̱na cuu li Ka̱cua'. Xrisi lin xuta̱n chiruheb li tenamit nak xq'ue jun lin c'ula'al, chan.
25 Assim me fez o Senhor nos dias em que atentou para mim, a fim de acabar com o meu opróbrio diante dos homens.
26 Nak ac yo̱ chic xcuak po xcanajic chi yaj aj ixk lix Elisabet, li ángel Gabriel quitakla̱c xban li Dios sa' jun li tenamit Nazaret xc'aba' li cuan xcue̱nt Galilea.
26 Ora, no sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado por Deus a uma cidade da Galiléia, chamada Nazaré,
27 Quitakla̱c riq'uin jun li xka'al xMaría xc'aba' toj ma̱ji' cuanjenak riq'uin cui̱nk. Ac tz'a̱manbil xban jun li cui̱nk aj José xc'aba'. Li cui̱nk a'an xcomoneb li ralal xc'ajol li rey David.
27 a uma virgem desposada com um varão cujo nome era José, da casa de Davi; e o nome da virgem era Maria.
28 Li ángel quicuulac riq'uin lix María ut quixye re: —Sahak taxak sa' la̱ ch'o̱l xban nak la̱at li sic'bil a̱cuu. Li Ka̱cua' cuan a̱cuiq'uin ut osobtesinbilat sa' xya̱nkeb li ixk, chan li ángel.
28 E, entrando o anjo onde ela estava disse: Salve, agraciada; o Senhor é contigo.
29 Ut lix María quisach xch'o̱l chirabinquil li quixye li ángel. —¿C'a'ru xya̱lal li a̱tin li xye cue? chan sa' xch'o̱l.
29 Ela, porém, ao ouvir estas palavras, turbou-se muito e pôs-se a pensar que saudação seria essa.
30 Ut li ángel quixye re: —Matxucuac, María. Li Dios xsic'oc a̱cuu xban nak cha̱bil a̱na'leb.
30 Disse-lhe então o anjo: Não temas, Maria; pois achaste graça diante de Deus.
31 Anakcuan tatcana̱k chi yaj aj ixk. Li Dios tixq'ue jun a̱c'ula'al te̱lom ut Jesús lix c'aba' ta̱q'ue.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, ao qual porás o nome de Jesus.
32 Nimak xcuanquil nak ta̱cua̱nk ut chixjunileb te'na'ok re nak a'an tz'akal Ralal li Dios. Ut li Ka̱cua' ta̱q'uehok xcuanquil chi takla̱nc jo' nak quicuan chi takla̱nc li rey David lix xe'to̱nil yucua'.
32 Este será grande e será chamado filho do Altíssimo; o Senhor Deus lhe dará o trono de Davi seu pai;
33 A'anak chic li cua̱nk xcuanquil chi takla̱nc sa' xbe̱neb li ralal xc'ajol laj Jacob. Ut lix cuanquilal ta̱cua̱nk chi junelic. Inc'a' ta̱osok', chan li ángel.
33 e reinará eternamente sobre a casa de Jacó, e o seu reino não terá fim.
34 Quichak'oc lix María ut quixye: —¿Chanru nak ta̱cua̱nk inc'ula'al xban nak la̱in moco cuanquin ta riq'uin cui̱nk? chan lix María.
34 Então Maria perguntou ao anjo: Como se fará isso, uma vez que não conheço varão?
35 Li ángel quixye re: —Riq'uin xcuanquil li Santil Musik'ej tatcana̱k chi yaj aj ixk. Lix cuanquil li nimajcual Dios ta̱cua̱nk a̱cuiq'uin. Ut li c'ula'al li ta̱yo'la̱k, a'an santo ut tz'akal ralal li Dios.
35 Respondeu-lhe o anjo: Virá sobre ti o Espírito Santo, e o poder do Altíssimo te cobrirá com a sua sombra; por isso o que há de nascer será chamado santo, Filho de Deus.
36 Jo'can ajcui' lix Elisabet la̱ cuech'alal yaj aj ixk anakcuan. Ac cuakib po chic xcanajic chi yaj aj ixk, usta ac ti̱x chic ut usta chixjunileb que'xye nak a'an inc'a' ta̱cua̱nk xcoc'al.
36 Eis que também Isabel, tua parenta concebeu um filho em sua velhice; e é este o sexto mês para aquela que era chamada estéril;
37 Riq'uin a'in nac'utun nak ma̱c'a' ch'a'aj chiru li Dios, chan li ángel.
37 porque para Deus nada será impossível.
38 Ut lix María quixye: —La̱in aj c'anjel chiru li Ka̱cua' Dios. Xba̱nuhak cuiq'uin li c'a'ru xaye, chan. Ut chirix chic a'an, co̱ li ángel.
38 Disse então Maria. Eis aqui a serva do Senhor; cumpra-se em mim segundo a tua palavra. E o anjo ausentou-se dela.
39 Ac xnume' chic cuib oxib cutan nak lix María co̱ sa' junpa̱t sa' jun li na'ajej tzu̱l ru cuan sa' xcue̱nt Judea.
39 Naqueles dias levantou-se Maria, foi apressadamente à região montanhosa, a uma cidade de Judá,
40 Quicuulac sa' rochoch laj Zacarías ut quixq'ue xsahil xch'o̱l lix Elisabet.
40 entrou em casa de Zacarias e saudou a Isabel.
41 Nak quirabi lix sahil xch'o̱l lix Elisabet li quiq'uehe' xban lix María, quirec'a nak qui-ec'an chak lix c'ula'al. Ut sa' ajcui' li ho̱nal a'an lix Elisabet quinujac chi Santil Musik'ej.
41 Ao ouvir Isabel a saudação de Maria, saltou a criancinha no seu ventre, e Isabel ficou cheia do Espírito Santo,
42 Ut lix Elisabet quixye chi cau xya̱b xcux: —Osobtesinbilat sa' xya̱nkeb chixjunileb li ixk ut osobtesinbil ajcui' la̱ c'ula'al li ta̱yo'la̱k.
42 e exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito é o fruto do teu ventre!
43 La̱in moco inc'ulub ta nak tatcha̱lk chicuilbal xban nak la̱at lix na' li Ka̱cua', li ninlok'oni la̱in.
43 E donde me provém isto, que venha visitar-me a mãe do meu Senhor?
44 Nak xcuabi lix sahil inch'o̱l xaq'ue, xcuec'a nak lin c'ula'al x-ec'an chak xban xsahil xch'o̱l.
44 Pois logo que me soou aos ouvidos a voz da tua saudação, a criancinha saltou de alegria dentro de mim.
45 Us xak a̱cue xban nak xapa̱b nak ta̱c'ulma̱nk li c'a'ru xye li Ka̱cua', chan lix Elisabet.
45 Bem-aventurada aquela que creu que se hão de cumprir as coisas que da parte do Senhor lhe foram ditas.
46 Ut lix María quixye:
46 Disse então Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Nasaho' sa' inch'o̱l riq'uin li Dios laj Colol cue,
47 e o meu espírito exulta em Deus meu Salvador;
48 xban nak xruxta̱na cuu la̱in aj c'anjel chiru, usta ma̱c'a' incuanquil. Chalen anakcuan us xak re cha'keb cue chixjunileb li tenamit.
48 porque atentou na condição humilde de sua serva. Desde agora, pois, todas as gerações me chamarão bem-aventurada,
49 Lok'oninbil taxak ru li Ka̱cua' li k'axal nim xcuanquil xban nak quixc'utbesi chicuu lix nimal lix cuanquilal. A'an tz'akal santo.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas; e santo é o seu nome.
50 Li Ka̱cua' junelic na-uxta̱nan u. Naruxta̱na ruheb li neque'xucuan ru.
50 E a sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Sachba ch'o̱lej li quixba̱nu riq'uin xnimal xcuanquil. Quixpo' ru li yo̱queb chixc'oxlanquil xba̱nunquil li k'etk'eteb, li neque'rec'a sa' xch'o̱leb nak ni̱nkeb xcuanquil.
51 Com o seu braço manifestou poder; dissipou os que eram soberbos nos pensamentos de seus corações;
52 Quirisi sa' xna'ajeb li cuanqueb sa' xcuanquil. Ut quixq'ueheb xlok'al li ma̱c'a'eb xcuanquil.
52 depôs dos tronos os poderosos, e elevou os humildes.
53 Li ma̱c'a' cuan reheb naxq'ue chi nabal c'a'ru reheb. Ut eb li biom naxtaklaheb chi ma̱c'a' cuan reheb.
53 Aos famintos encheu de bens, e vazios despediu os ricos.
54 A'an junelic quixtenk'aheb laj Israel lix tenamit ut inc'a' quisach sa' xch'o̱l ruxta̱nanquil ruheb,
54 Auxiliou a Isabel, seu servo, lembrando-se de misericórdia
55 xban nak jo'can quixyechi'i reheb li kaxe'to̱nil yucua'. Quixyechi'i re laj Abraham nak ta̱ruxta̱na ruheb li ralal xc'ajol chi junelic, chan lix María.
55 {como falou a nossos pais} para com Abraão e a sua descendência para sempre.
56 Ut lix María quicuan oxib po riq'uin lix Elisabet. Ut chirix a'an quisuk'i sa' rochoch.
56 E Maria ficou com ela cerca de três meses; e depois voltou para sua casa.
57 Quicuulac xk'ehil nak ta̱yo'la̱k lix c'ula'al lix Elisabet ut quicuan jun lix c'ula'al ch'ina te̱lom.
57 Ora, completou-se para Isabel o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 Nak que'rabi resil li rech cabal jo' cui' eb li rech'alal nak qui-uxta̱na̱c ru lix Elisabet xban li Ka̱cua', que'saho' ajcui' sa' xch'o̱leb a'an.
58 Ouviram seus vizinhos e parentes que o Senhor lhe multiplicara a sua misericórdia, e se alegravam com ela.
59 Ac cuan cuakxakib cutan re li c'ula'al, nak quixc'ul li circuncisión. Aj Zacarías raj que'xq'ue chok' xc'aba' chok' re̱kaj lix yucua'.
59 Sucedeu, pois, no oitavo dia, que vieram circuncidar o menino; e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Abanan li na'bej quixye: —Inc'a'. Aj Juan takaq'ue chok' xc'aba', chan.
60 Respondeu, porém, sua mãe: De modo nenhum, mas será chamado João.
61 Que'chak'oc ut que'xye re: —¿C'a'ut nak ta̱cuaj xq'uebal aj Juan chok' xc'aba'? Ma̱ jun sa' xya̱nkeb la̱ cuech'alal cuan ta xc'aba' jo' a'an, chanqueb.
61 Ao que lhe disseram: Ninguém há na tua parentela que se chame por este nome.
62 Que'xc'ut li ruk'eb chiru laj Zacarías re xpatz'bal re c'a'ru c'aba'ej ta̱raj xq'uebal chok' xc'aba' li ralal.
62 E perguntaram por acenos ao pai como queria que se chamasse.
63 Laj Zacarías quixpatz' jun xhu reheb re tixtz'i̱ba li c'aba'ej chiru. Ut sa' li hu quixtz'i̱ba “Juan lix c'aba' te̱q'ue”. Nak que'ril li hu, que'sach xch'o̱leb chixjunileb.
63 E pedindo ele uma tabuinha, escreveu: Seu nome é João. E todos se admiraram.
64 Ut sa' ajcui' li ho̱nal a'an laj Zacarías quiru chic chi a̱tinac ut qui-oc chixlok'oninquil li Ka̱cua' Dios.
64 Imediatamente a boca se lhe abriu, e a língua se lhe soltou; louvando a Deus.
65 C'ajo' nak que'oc xxiuheb chixjunileb li rech cabal ut yalak bar sa' li na'ajej tzu̱l ru li cuan sa' xcue̱nt Judea qui-el resil li c'a'ru quic'ulman.
65 Então veio temor sobre todos os seus vizinhos; e em toda a região montanhosa da Judéia foram divulgadas todas estas coisas.
66 Ut chixjunileb li que'abin re que'xq'ue sa' xch'o̱leb ut que'xye: —¿C'a'ru anchal tixc'anjela li c'ula'al a'in nak ta̱nima̱nk? Nac'utun nak cuan xcuanquil li Dios riq'uin, chanqueb.
66 E todos os que delas souberam as guardavam no coração, dizendo: Que virá a ser, então, este menino? Pois a mão do Senhor estava com ele.
67 Ut laj Zacarías lix yucua' laj Juan quinujac chi Santil Musik'ej. Qui-oc chi a̱tinac ut quixye li c'a'ru quic'utbesi̱c chiru xban li Dios. Ut quixye chi jo'ca'in:
67 Zacarias, seu pai, ficou cheio do Espírito Santo e profetizou, dizendo:
68 —Lok'oninbil taxak li Ka̱cua' Dios li neque'xlok'oni laj Israel xban nak xril xtok'oba̱l ruheb lix tenamit ut xcoleb.
68 Bendito, seja o Senhor Deus de Israel, porque visitou e remiu o seu povo,
69 Xq'ue jun laj Colol ke k'axal nim xcuanquil. Quixsic' ru sa' xya̱nkeb li ralal xc'ajol li rey David laj c'anjel chiru.
69 e para nós fez surgir uma salvação poderosa na casa de Davi, seu servo;
70 A'in quixyechi'i chak junxilaj jo' que'xye ke li santil profetas.
70 assim como desde os tempos antigos tem anunciado pela boca dos seus santos profetas;
71 Quixye reheb nak toxcol chiruheb li xic' neque'iloc ke ut torisi rubeleb xcuanquil.
71 para nos livrar dos nossos inimigos e da mão de todos os que nos odeiam;
72 Quixye nak ta̱ruxta̱na ruheb li kaxe'to̱nil yucua' xban nak jultic re li quixye sa' li santil contrato.
72 para usar de misericórdia com nossos pais, e lembrar-se do seu santo pacto
73 Li Ka̱cua' riq'uin juramento quixyechi'i a'an re laj Abraham li kaxe'to̱nil yucua'.
73 e do juramento que fez a Abrão, nosso pai,
74 Quixye re nak a'an ta̱colok ke chiruheb li xic' neque'iloc ke re nak toc'anjelak chiru a'an chi ma̱c'a'ak kaxiu,
74 de conceder-nos que, libertados da mão de nossos inimigos, o servíssemos sem temor,
75 ut re ajcui' nak junelic tocua̱nk sa' santilal ut sa' ti̱quilal chiru li Dios.
75 em santidade e justiça perante ele, todos os dias da nossa vida.
76 At cualal, la̱at xprofeta li nimajcual Dios. La̱at tatxic xbe̱n cua chiru li Ka̱cua' ut ta̱ch'olob li xya̱lal chiruheb li tenamit re nak te'xcauresi ribeb chixc'ulbal li Ka̱cua'.
76 E tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque irás ante a face do Senhor, a preparar os seus caminhos;
77 Ta̱c'ut chiruheb li tenamit chanru nak te'cuyek' te'sachek' lix ma̱queb ut te'colek'.
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, na remissão dos seus pecados,
78 Xban nak k'axal nim ruxta̱n li Ka̱cua' Dios, xtakla chak li Jun li ta̱cutanobresi̱nk re li kac'a'ux.
78 graças à entranhável misericórdia do nosso Deus, pela qual nos há de visitar a aurora lá do alto,
79 Ut tixcutanobresi xc'a'uxeb li cuanqueb sa' xk'ojyi̱nal ru li ma̱c, li ca̱mqueb re sa' li ma̱usilal. Ut a'an ta̱beresi̱nk ke sa' li tuktu̱quilal, chan laj Zacarías.
79 para alumiar aos que jazem nas trevas e na sombra da morte, a fim de dirigir os nossos pés no caminho da paz.
80 Ut li c'ula'al yo̱ chi q'ui̱c ut yo̱ chi cacuu̱c sa' xpa̱ba̱l. Ut quicuan sa' li chaki ch'och' bar inc'a' q'uiheb li tenamit toj quicuulac xk'ehil nak quixtiquib xch'olobanquil li xya̱lal chiruheb laj Israel.
80 Ora, o menino crescia, e se robustecia em espírito; e habitava nos desertos até o dia da sua manifestação a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.