Atos 7
Li Santil hu (KEKNT) vs VC
1 Ut li xyucua'il eb laj tij quixpatz' re laj Esteban ma ya̱l li yo̱queb chixyebal.
1 Perguntou-lhe então o sumo sacerdote: É realmente assim?
2 Quichak'oc laj Esteban ut quixye: —Ex cuas cui̱tz'in ut la̱ex li nequexc'amoc be, abihomak li oc cue chixyebal. Li Dios li k'axal lok' quixc'utbesi rib chiru laj Abraham li kaxe'to̱nil yucua' nak cuan aran Mesopotamia nak toj ma̱ji' naxic chi cua̱nc sa' li na'ajej Harán.
2 Respondeu ele: Irmãos e pais, escutai. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, quando estava na Mesopotâmia, antes de ir morar em Harã.
3 Quixye re: —Tat-e̱lk sa' li na'ajej a'in. Ta̱canabeb la̱ cuech'alal ut tatxic sa' jun li na'ajej li tinc'ut cha̱cuu la̱in, chan.
3 E disse-lhe: Sai de teu país e de tua parentela, e vai para a terra que eu te mostrar {Gn 12,1}.
4 Qui-el ut laj Abraham sa' li na'ajej Caldeo ut co̱ chi cua̱nc sa' li na'ajej Harán. Nak ac cuan sa' li na'ajej a'an quicam lix yucua'. Ut chirix a'an li Dios quixtakla chi cua̱nc sa' li na'ajej li cuanquex cui' la̱ex anakcuan.
4 Ele saiu da terra dos caldeus, e foi habitar em Harã. Dali, depois que lhe faleceu o pai, Deus o fez passar para esta terra, em que vós agora habitais.
5 Abanan li Dios inc'a' quixq'ue xch'och' laj Abraham aran. Chi ti̱c ma̱c'a' quixq'ue re. Abanan quixye re nak tixq'ue chok' reheb li ralal xc'ajol li te'cua̱nk mokon usta toj ma̱ jun lix coc'al cuan.
5 Não lhe deu nela propriedade alguma, nem sequer um palmo de terra, mas prometeu dar-lha em posse, e depois dele à sua posteridade, quando ainda não tinha filho algum.
6 A'an a'in li quixye li Dios re laj Abraham: —Eb la̱ cualal a̱c'ajol te'cua̱nk sa' jalan tenamit ma̱cua' xtenamiteb. Ut sa' li tenamit a'an te'cua̱nk chok' rahobtesinbil mo̱s ut xic' te'ilek' chiru ca̱hib ciento chihab.
6 Eis como falou Deus: Tua descendência habitará em terra estranha e será reduzida à escravidão e maltratada pelo espaço de quatrocentos anos.
7 Ut la̱in tinrakok a̱tin sa' xbe̱n li tenamit a'an li te'rahobtesi̱nk reheb la̱ cualal a̱c'ajol. Ut nak te'e̱lk sa' li tenamit a'an te'c'anjelak chicuu sa' li na'ajej a'in, chan li Dios.
7 Mas eu julgarei a nação que os dominar - diz o Senhor -, e eles sairão e me prestarão culto neste lugar {Gn 15,13s.; Ex 3,12}.
8 Nak li Dios quixba̱nu li contrato riq'uin laj Abraham quixye re nak tento te'xba̱nu li circuncisión. Jo'can nak laj Abraham quixba̱nu li circuncisión riq'uin laj Isaac li ralal nak ac cuan cuakxakib cutan re. Ut laj Isaac quixba̱nu riq'uin laj Jacob li ralal ut jo'can ajcui' quixba̱nu laj Jacob riq'uineb li ralal cablaju.
8 E deu-lhe a aliança da circuncisão. Assim, Abraão teve um filho, Isaac, e, passados oito dias, o circuncidou; e Isaac, a Jacó; e Jacó, os doze patriarcas.
9 Eb li ralal laj Jacob c'ajo' nak que'xcakali laj José li ri̱tz'ineb. Jo'can nak que'xc'ayi laj José ut quic'ame' aran Egipto. Abanan nak ac cuan aran Egipto, li Dios yo̱ chi tenk'a̱nc re.
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito. Mas Deus estava com ele.
10 Ut a'an quitenk'an re chixcuybal li raylal li quixc'ul. Quirosobtesi ut quixq'ue xna'leb. Ut laj Faraón li acuabej aran Egipto quixq'ue retal nak laj José cuan xna'leb ut quixxakab chi takla̱nc sa' xbe̱n li tenamit ut sa' xbe̱neb ajcui' li cuanqueb sa' li rochoch.
10 Livrou-o de todas as suas tribulações e deu-lhe graça e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, que o fez governador do Egito e chefe de sua casa.
11 Ut quicuan jun nimla cue'ej ut jun nimla raylal sa' eb li tenamit Egipto ut Canaán. Ut eb li kaxe'to̱nil yucua' inc'a' chic que'xtau xtzacae̱mkeb.
11 Sobreveio depois uma fome a todo o Egito e Canaã. Grande era a tribulação, e os nossos pais não achavam o que comer.
12 Nak quirabi laj Jacob nak aran Egipto cuan nabal li trigo, quixtaklaheb li ralal aran chixc'ambaleb xtrigo.
12 Mas quando Jacó soube que havia trigo no Egito, enviou pela primeira vez os nossos pais para lá.
13 Nak que'co̱eb cui'chic xca' sut li ralal aran Egipto, laj José quixye reheb nak a'an laj José li ri̱tz'ineb. Ut sa' ajcui' li cutan a'an laj Faraón quixnau nak laj José, a'an xcomoneb li ralal xc'ajoleb laj judío.
13 Na segunda, foi José reconhecido por seus irmãos, e foi descoberta ao faraó a sua origem.
14 Ut chirix a'an laj José quixtakla xc'ambal lix yucua' jo'queb ajcui' li rech'alal. Chixjunileb li rech'alal cuanqueb o'laju xca̱c'a̱l (75).
14 Enviando mensageiros, José mandou vir seu pai Jacó com toda a sua família, que constava de setenta e cinco pessoas.
15 Jo'ca'in nak co̱eb aran Egipto laj Jacob li kaxe'to̱nil yucua' ut aran quicam jo'queb ajcui' li ralal.
15 Jacó desceu ao Egito e morreu ali, como também nossos pais.
16 Lix bakeleb que'c'ame' Siquem ut que'muke' sa' li na'ajej li quixlok' laj Abraham riq'uineb li ralal xc'ajol laj Hamor.
16 Seus corpos foram trasladados para Siquém, e foram postos no sepulcro que Abraão tinha comprado, a peso de dinheiro, dos filhos de Hemor, de Siquém.
17 C'ajo' nak yo̱queb chi q'uia̱nc li ralal xc'ajol laj Israel aran Egipto nak ac yo̱ chi cuulac xk'ehil nak te'isi̱k sa' li tenamit a'an jo' quiyechi'i̱c re laj Abraham xban li Dios.
17 Aproximava-se o tempo em que devia realizar-se a promessa que Deus havia jurado a Abraão. O povo cresceu e se multiplicou no Egito
18 Ut qui-oc jalan chic acuabej ut a'an inc'a' quixnau ru laj José chi moco quixnau chanru lix na'leb nak quicuan.
18 até que se levantou outro rei no Egito, o qual nada sabia de José.
19 Li acuabej a'an quixsic' xya̱lal chanru nak tixba̱nu raylal reheb li kaxe'to̱nil yucua'. Quixrahobtesiheb nak quixtakla xcamsinquileb li coc' te̱lom li te'yo'la̱k re nak inc'a' chic te'ta̱mk li ralal xc'ajoleb.
19 Este rei, usando de astúcia contra a nossa raça, maltratou nossos pais e obrigou-os a enjeitar seus filhos para privá-los da vida.
20 Sa' eb li cutan a'an quiyo'la laj Moisés. Li c'ula'al a'an raro xban li Ka̱cua'. Ut oxib po quiq'uiresi̱c xbaneb lix na' xyucua'.
20 Por este mesmo tempo, nasceu Moisés. Era belo aos olhos de Deus e por três meses foi criado na casa paterna.
21 Abanan quicuulac xk'ehil nak quicanaba̱c chak sa' li nima' ut lix rabin laj Faraón quixococ re, re ta̱ru̱k ta̱colek'. Quixc'am chok' re ut quixq'uiresi jo' tz'akal re.
21 Depois, quando foi exposto, a filha do faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Laj Moisés quixtzol rib jo' neque'xtzol ribeb laj Egipto. Ut cuan xna'leb chi a̱tinac ut chixba̱nunquil li cha̱bil na'leb.
22 Moisés foi instruído em todas as ciências dos egípcios e tornou-se forte em palavras e obras.
23 Nak ac xba̱nu li ca'c'a̱l chihab (40), qui-ala sa' xch'o̱l xic chirilbaleb laj Israel li rech tenamitil.
23 Quando completou 40 anos, veio-lhe à mente visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Nak quiril jun reheb yo̱ chi saq'uec' xban jun aj Egipto, quixcol sa' ruk'. Quixchap laj Egipto ut quixcamsi. Chi jo'ca'in quixq'ue re̱kaj li quixba̱nu re li rech tenamitil.
24 Viu que um deles era maltratado; tomou-lhe a defesa e vingou o que padecia a injúria, matando o egípcio.
25 Laj Moisés quixc'oxla nak eb li rech tenamitil te'xq'ue retal nak a'an li ta̱c'anjelak chiru li Dios re xcolbaleb. Abanan eb a'an inc'a' que'xq'ue retal.
25 Ele esperava que os seus irmãos compreendessem que Deus se servia de sua mão para livrá-los. Mas não o entenderam.
26 Cuulajak chic laj Moisés quixtau cuib laj Israel yo̱queb chi pletic. Quixk'useb re te'xcanab xch'e'bal rib. Quixye reheb: —La̱ex e̱comon e̱rib. ¿C'a'ut nak yo̱quex chixpletinquil e̱rib? chan reheb.
26 No dia seguinte, dois dentre eles brigavam, e ele procurou reconciliá-los: Amigos, disse ele, sois irmãos, por que vos maltratais um ao outro?
27 Ut li jun li yo̱ chi sac'oc re li jun chic quixtiquisi laj Moisés ut quixye re: —¿Ani xq'uehoc a̱cue chi takla̱nc ut chi rakoc a̱tin sa' kabe̱n?
27 Mas o que maltratava seu compatriota o repeliu: Quem te constituiu chefe ou juiz sobre nós?
28 ¿Ma ta̱cuaj tina̱camsi la̱in jo' nak xacamsi laj Egipto ecue̱r? chan re laj Moisés.
28 Porventura queres tu matar-me, como ontem mataste o egípcio?
29 Nak quirabi li c'a'ru quixye, laj Moisés quixucuac ut quie̱lelic. Co̱ chi cua̱nc sa' li na'ajej Madian li moco tz'akal xtenamit ta. Nak cuan aran, que'yo'la cuib li ralal.
29 A estas palavras, Moisés fugiu. E esteve como estrangeiro na terra de Madiã, onde teve dois filhos.
30 Ac xnume' chic ca'c'a̱l chihab roquic sa' li chaki ch'och' a'an, nak quiril jun to̱n li q'uix yo̱ xxamlel nach' riq'uin li tzu̱l Sinaí. Ut sa' li xam a'an quixc'utbesi rib jun li ángel chiru.
30 Passados quarenta anos, apareceu-lhe no deserto do monte Sinai um anjo, na chama duma sarça ardente.
31 Ut laj Moisés c'ajo' nak quisach xch'o̱l chirilbal ut quinach'oc riq'uin re ta̱ril chi us. Quirabi xya̱b xcux li Ka̱cua' nak quixye:
31 Moisés, admirado de uma tal visão, aproximou-se para a examinar. E a voz do Senhor lhe falou:
32 —La̱in li Ka̱cua' Dios li que'xlok'oni chak la̱ xe'to̱nil yucua'. La̱in li Dios li que'xlok'oni chak laj Abraham, laj Isaac, ut laj Jacob, chan. Ut laj Moisés nasicsot xban xxiu ut inc'a' chic quixcuy rilbal.
32 Eu sou o Deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaac, de Jacó. Moisés, atemorizado, não ousava levantar os olhos.
33 Ut quixye li Ka̱cua' re: —Isi la̱ xa̱b cha̱cuok xban nak li na'ajej cuancat cui', a'an santil na'ajej.
33 O Senhor lhe disse: Tira o teu calçado, porque o lugar onde estás é uma terra santa.
34 Relic chi ya̱l la̱in yo̱quin chirilbal li raylal li yo̱queb chixc'ulbal lin tenamit li cuanqueb Egipto. Ut yo̱quin ajcui' chirabinquil nak yo̱queb xk'okonquil ribeb xban li raylal. Jo'can nak xinchal chixcolbaleb sa' ruk'eb laj Egipto. Abi li tinye a̱cue. Tatintakla Egipto, chan li Ka̱cua' re laj Moisés.
34 Considerei a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos e desci para livrá-los. Vem, pois, agora e eu te enviarei ao Egito.
35 Laj Moisés, a'an li que'xtz'ekta̱na laj Israel nak que'xye: —¿Ani xq'uehoc a̱cue chi takla̱nc ut chi rakoc a̱tin? chanqueb. A'an li quitakla̱c chixtenk'anquileb laj Israel ut chixcolbaleb. Quitakla̱c xban li Ka̱cua' nak li ángel quixc'utbesi rib chiru sa' li jun to̱n chi q'uix yo̱ xxamlel.
35 Este Moisés que desprezaram, dizendo: Quem te constituiu chefe ou juiz?, a este Deus enviou como chefe e libertador pela mão do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Laj Moisés, a'an li qui-isin reheb Egipto. Nabal li milagro ut li sachba ch'o̱lej quixba̱nu aran Egipto ut sa' li Caki Palau. Chiru ca'c'a̱l chihab quic'amoc be chiruheb sa' li chaki ch'och'.
36 Ele os fez sair do Egito, operando prodígios e milagres na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, por espaço de quarenta anos.
37 A'an laj Moisés li quiyehoc chak re a'in reheb laj Israel: —Li Ka̱cua' le̱ Dios tixq'ue junak profeta sa' e̱ya̱nk sic'bil ru xban jo' la̱in. E̱comon ajcui' la̱ex. Cheba̱nu chixjunil li c'a'ru tixye e̱re, chan.
37 Foi este Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre os vossos irmãos um profeta como eu.
38 A'an li quicuan rochbeneb laj Israel nak que'xch'utub ribeb sa' li chaki ch'och'. Quicuan rochbeneb li kaxe'to̱nil yucua' ut rochben ajcui' li ángel li quia̱tinac riq'uin sa' li tzu̱l Sinaí nak quixye re li ra̱tin li Dios li naq'uehoc yu'am re nak a'an chic ta̱yehok ke la̱o.
38 Este é o que esteve entre o povo congregado no deserto, e com o anjo que lhe falara no monte Sinai, e com os nossos pais; que recebeu palavras de vida para no-las transmitir.
39 Abanan eb li kaxe'to̱nil yucua' inc'a' que'raj xpa̱banquil li c'a'ru quixye. Que'xtz'ekta̱na ban ut que'raj raj suk'i̱c cui'chic Egipto.
39 Nossos pais não lhe quiseram obedecer, mas o repeliram. Em seus corações voltaram-se para o Egito,
40 Que'xye re laj Aarón: —Yi̱b kadios re te'c'amok be chiku. Inc'a' nakanau c'a'ru xc'ul chak laj Moisés li qui-isin chak ke Egipto. ¿C'a'ru aj e nak yo̱ko chiroybeninquil? chanqueb li kaxe'to̱nil yucua'.
40 dizendo a Aarão: Faze-nos deuses, que vão diante de nós, porque quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que foi feito dele.
41 Jo'can nak que'xyi̱b riq'uin oro xjalam u̱ch jun li cuacax ut que'mayejac chiru. C'ajo' nak que'saho' sa' xch'o̱leb chirilbal lix dioseb li que'xyi̱b riq'uin ruk'eb. Ut que'xba̱nu jun li nink'e re xlok'oninquil.
41 Fizeram, naqueles dias, um bezerro de ouro e ofereceram um sacrifício ao ídolo, e se alegravam diante da obra das suas mãos.
42 Jo'can nak li Ka̱cua' Dios quixcanabeb xjuneseb. Quixcanabeb chixlok'oninquil li chahim li cuan chiru choxa. Ut quitz'akloc ru li tz'i̱banbil chak najter xbaneb li profeta nak que'xye:
42 Mas Deus afastou-se e os abandonou ao culto dos astros do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura, casa de Israel, vós me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto?
43 ¿Ma ma̱cua' ta bi' le̱ yi̱banbil dios Moloc ut Renfán quelok'oni? La̱ex queyi̱b li jalam u̱ch a'in re te̱lok'oni. Jo'can nak texincanab re nak jalan tenamit ta̱numta̱k sa' e̱be̱n ut texc'amek' chi najt sa' jun li na'ajej li cuan jun pac'al li tenamit Babilonia, chan li Ka̱cua'. (Am. 5:25-27)
43 Aceitastes a tenda de Moloc e a estrela do vosso deus Renfão, figuras que vós fizestes para adorá-las! Assim eu vos deportarei para além da Babilônia {Am 5,25ss.}.
44 Eb li kaxe'to̱nil yucua' que'xyi̱b ajcui' chak li tabernáculo nak yo̱queb chak chi numec' sa' li chaki ch'och' ut aran xocxo li chak'rab. Que'xyi̱b jo' li retalil li quic'ute' chiru laj Moisés xban li Dios.
44 A Arca da Aliança esteve com os nossos pais no deserto, como Deus ordenou a Moisés que a fizesse conforme o modelo que tinha visto.
45 Eb li kaxe'to̱nil yucua' que'xc'ul li muheba̱l a'in. Ut nak laj Josué quic'amoc be chiruheb chi pletic, que'xc'am li muheba̱l chirixeb. Ut que're̱chani lix ch'och'eb li ma̱cua'eb aj judío nak li Dios quirisi chiruheb li kaxe'to̱nil yucua' li xic' que'iloc reheb. Li muheba̱l a'an quic'anjelac sa' eb li cutan a'an toj chalen nak quicuan laj David chok' rey.
45 Recebendo-a nossos pais, levaram-na sob a direção de Josué às terras dos pagãos, que Deus expulsou da presença de nossos pais. E ali ficou até o tempo de Davi.
46 Laj David quixba̱nu li c'a'ru quiraj li Dios, ut li Dios quisaho' xch'o̱l riq'uin. Quixtz'a̱ma chiru li Dios nak tixyi̱b li templo bar te'xlok'oni cui' li Dios li quixlok'oni laj Jacob.
46 Este encontrou graça diante de Deus e pediu que pudesse achar uma morada para o Deus de Jacó.
47 Abanan ma̱cua' laj David quiyi̱ban re li templo. Laj Salomón, a'an li quiyi̱ban re.
47 Salomão foi quem lhe edificou a casa.
48 Quixyi̱b li templo usta li nimajcual Dios inc'a' nacuan sa' junak cab yi̱banbil xban cui̱nk jo' quixye chak li profeta Isaías nak quixye chi jo'ca'in:
48 O Altíssimo, porém, não habita em casas construídas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 Li choxa, a'an li na'ajej li ninc'ojla cui' ut li ruchich'och', a'an xna'aj li cuok. ¿C'a'ru chi ochochil ta̱ru̱k te̱yi̱b chok' cue? Ut, ¿bar cuan lin na'aj li tinhila̱nk cui'?
49 O céu é o meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis vós?, diz o Senhor. Qual é o lugar do meu repouso?
50 ¿Ma ma̱cua' ta bi' la̱in xinyi̱ban re chixjunil li c'a'ru cuan? chan li Ka̱cua'. (Is. 66:1-2)
50 Acaso não foi minha mão que fez tudo isto {Is 66,1s.}?
51 La̱ex inc'a' nequetau xya̱lal. K'axal cau e̱ch'o̱l. Chanchanex li inc'a' neque'pa̱ban re li Dios. Junelic nequek'etk'eti e̱rib chiru li Santil Musik'ej jo' que'xba̱nu le̱ xe'to̱nil yucua'.
51 Homens de dura cerviz, e de corações e ouvidos incircuncisos! Vós sempre resistis ao Espírito Santo. Como procederam os vossos pais, assim procedeis vós também!
52 ¿Ma cuan ta bi' junak profeta inc'a' quirahobtesi̱c xbaneb le̱ xe'to̱nil yucua'? ¿Ma inc'a' ta bi' que'xcamsiheb li que'ch'oloban chak resil lix c'ulunic li jun li Ti̱c Xch'o̱l, li quek'axtesi la̱ex chi camsi̱c?
52 A qual dos profetas não perseguiram os vossos pais? Mataram os que prediziam a vinda do Justo, do qual vós agora tendes sido traidores e homicidas.
53 La̱ex quec'ul li chak'rab li quixq'ue e̱re li ángel, abanan inc'a' nequeba̱nu li c'a'ru naxye, chan laj Esteban.
53 Vós que recebestes a lei pelo ministério dos anjos e não a guardastes...
54 Nak que'rabi li c'a'ru yo̱ chixyebal laj Esteban, c'ajo' nak que'josk'o'. Que'xc'uxuxi li ruch re xbaneb xjosk'il.
54 Ao ouvir tais palavras, esbravejaram de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Ut laj Esteban nujenak chi Santil Musik'ej. Qui-iloc sa' choxa ut quiril lix nimajcual lok'al li Dios ut quiril li Jesús sa' xnim uk' li Dios.
55 Mas, cheio do Espírito Santo, Estêvão fitou o céu e viu a glória de Deus e Jesus de pé à direita de Deus:
56 Quixye: —Ilomak. Teto li choxa nak nacuil ut li C'ajolbej cuan chi xnim uk' li Dios, chan.
56 Eis que vejo, disse ele, os céus abertos e o Filho do Homem, de pé, à direita de Deus.
57 Ut eb li tenamit xic' que'rabi li quixye ut que'xtz'ap lix xiqueb ut que'xjap reheb chi cau xban xjosk'ileb ut jun xiquiqueb sa' xbe̱n nak que'xchap.
57 Levantaram então um grande clamor, taparam os ouvidos e todos juntos se atiraram furiosos contra ele.
58 Que'risi laj Esteban sa' li tenamit. Ut eb li oqueb re chi cutuc re chi pec, que'xcanab li rak'eb chi rok jun li sa̱j cui̱nk aj Saulo xc'aba'.
58 Lançaram-no fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas depuseram os seus mantos aos pés de um moço chamado Saulo.
59 Nak yo̱queb chixcutbal chi pec, laj Esteban yo̱ chi tijoc ut quixye: —At Ka̱cua' Jesús, c'ul lin musik'.—
59 E apedrejavam Estêvão, que orava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Quixcuik'ib rib, quixjap re chi cau ut quixye: —At Ka̱cua', ma̱q'ue li ma̱c a'in sa' xbe̱neb.— Ut nak quixye a'an, quicam.
60 Posto de joelhos, exclamou em alta voz: Senhor, não lhes leves em conta este pecado... A estas palavras, expirou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.