Atos 7

Li Santil hu (KEKNT) vs NVT

Sair da comparação
NVT Nova Versão Transformadora
1 Ut li xyucua'il eb laj tij quixpatz' re laj Esteban ma ya̱l li yo̱queb chixyebal.
1 Então o sumo sacerdote lhe perguntou: “Estas acusações são verdadeiras?”.
2 Quichak'oc laj Esteban ut quixye: —Ex cuas cui̱tz'in ut la̱ex li nequexc'amoc be, abihomak li oc cue chixyebal. Li Dios li k'axal lok' quixc'utbesi rib chiru laj Abraham li kaxe'to̱nil yucua' nak cuan aran Mesopotamia nak toj ma̱ji' naxic chi cua̱nc sa' li na'ajej Harán.
2 Estêvão respondeu: “Irmãos e pais, ouçam-me! O Deus glorioso apareceu a nosso antepassado Abraão na Mesopotâmia, antes de ele se estabelecer em Harã,
3 Quixye re: —Tat-e̱lk sa' li na'ajej a'in. Ta̱canabeb la̱ cuech'alal ut tatxic sa' jun li na'ajej li tinc'ut cha̱cuu la̱in, chan.
3 e lhe disse: ‘Deixe sua terra natal e seus parentes e vá para a terra que eu lhe mostrarei’.
4 Qui-el ut laj Abraham sa' li na'ajej Caldeo ut co̱ chi cua̱nc sa' li na'ajej Harán. Nak ac cuan sa' li na'ajej a'an quicam lix yucua'. Ut chirix a'an li Dios quixtakla chi cua̱nc sa' li na'ajej li cuanquex cui' la̱ex anakcuan.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e morou em Harã até seu pai morrer. Depois, Deus o trouxe aqui para a terra onde vocês agora vivem.
5 Abanan li Dios inc'a' quixq'ue xch'och' laj Abraham aran. Chi ti̱c ma̱c'a' quixq'ue re. Abanan quixye re nak tixq'ue chok' reheb li ralal xc'ajol li te'cua̱nk mokon usta toj ma̱ jun lix coc'al cuan.
5 “Mas Deus não lhe deu herança alguma aqui, nem mesmo o espaço de um pé. Contudo, prometeu que a terra toda pertenceria a Abraão e a seus descendentes, embora ele ainda não tivesse filhos.
6 A'an a'in li quixye li Dios re laj Abraham: —Eb la̱ cualal a̱c'ajol te'cua̱nk sa' jalan tenamit ma̱cua' xtenamiteb. Ut sa' li tenamit a'an te'cua̱nk chok' rahobtesinbil mo̱s ut xic' te'ilek' chiru ca̱hib ciento chihab.
6 Disse-lhe também que seus descendentes viveriam numa terra estrangeira, onde seriam escravizados e oprimidos por quatrocentos anos.
7 Ut la̱in tinrakok a̱tin sa' xbe̱n li tenamit a'an li te'rahobtesi̱nk reheb la̱ cualal a̱c'ajol. Ut nak te'e̱lk sa' li tenamit a'an te'c'anjelak chicuu sa' li na'ajej a'in, chan li Dios.
7 Mas Deus disse: ‘Eu castigarei a nação que os escravizar, e, por fim, sairão dali e me adorarão neste lugar’.
8 Nak li Dios quixba̱nu li contrato riq'uin laj Abraham quixye re nak tento te'xba̱nu li circuncisión. Jo'can nak laj Abraham quixba̱nu li circuncisión riq'uin laj Isaac li ralal nak ac cuan cuakxakib cutan re. Ut laj Isaac quixba̱nu riq'uin laj Jacob li ralal ut jo'can ajcui' quixba̱nu laj Jacob riq'uineb li ralal cablaju.
8 “Naquele tempo, Deus deu a Abraão a aliança da circuncisão. Assim, quando seu filho Isaque nasceu, ele o circuncidou no oitavo dia. Essa prática continuou quando nasceu Jacó, filho de Isaque, e quando nasceram os doze filhos de Jacó, os patriarcas de Israel.
9 Eb li ralal laj Jacob c'ajo' nak que'xcakali laj José li ri̱tz'ineb. Jo'can nak que'xc'ayi laj José ut quic'ame' aran Egipto. Abanan nak ac cuan aran Egipto, li Dios yo̱ chi tenk'a̱nc re.
9 “Os patriarcas tiveram inveja de seu irmão José e o venderam como escravo para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 Ut a'an quitenk'an re chixcuybal li raylal li quixc'ul. Quirosobtesi ut quixq'ue xna'leb. Ut laj Faraón li acuabej aran Egipto quixq'ue retal nak laj José cuan xna'leb ut quixxakab chi takla̱nc sa' xbe̱n li tenamit ut sa' xbe̱neb ajcui' li cuanqueb sa' li rochoch.
10 e o livrou de todas as suas dificuldades. Deus concedeu a José favor e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, e o faraó o nomeou governador de todo o Egito e administrador de seu palácio.
11 Ut quicuan jun nimla cue'ej ut jun nimla raylal sa' eb li tenamit Egipto ut Canaán. Ut eb li kaxe'to̱nil yucua' inc'a' chic que'xtau xtzacae̱mkeb.
11 “Então veio uma fome sobre o Egito e sobre Canaã. Houve grande aflição, e nossos antepassados ficaram sem comida.
12 Nak quirabi laj Jacob nak aran Egipto cuan nabal li trigo, quixtaklaheb li ralal aran chixc'ambaleb xtrigo.
12 Jacó soube que ainda havia cereal no Egito e enviou seus filhos, nossos antepassados, para comprarem alimento.
13 Nak que'co̱eb cui'chic xca' sut li ralal aran Egipto, laj José quixye reheb nak a'an laj José li ri̱tz'ineb. Ut sa' ajcui' li cutan a'an laj Faraón quixnau nak laj José, a'an xcomoneb li ralal xc'ajoleb laj judío.
13 Da segunda vez que foram, José revelou sua identidade a seus irmãos e os apresentou ao faraó.
14 Ut chirix a'an laj José quixtakla xc'ambal lix yucua' jo'queb ajcui' li rech'alal. Chixjunileb li rech'alal cuanqueb o'laju xca̱c'a̱l (75).
14 Depois, José mandou trazer para o Egito seu pai, Jacó, e todos os seus parentes, 75 pessoas ao todo.
15 Jo'ca'in nak co̱eb aran Egipto laj Jacob li kaxe'to̱nil yucua' ut aran quicam jo'queb ajcui' li ralal.
15 Assim, Jacó foi para o Egito e ali morreu, bem como nossos antepassados.
16 Lix bakeleb que'c'ame' Siquem ut que'muke' sa' li na'ajej li quixlok' laj Abraham riq'uineb li ralal xc'ajol laj Hamor.
16 Seus corpos foram levados para Siquém e sepultados no túmulo que Abraão havia comprado por um certo preço dos filhos de Hamor.
17 C'ajo' nak yo̱queb chi q'uia̱nc li ralal xc'ajol laj Israel aran Egipto nak ac yo̱ chi cuulac xk'ehil nak te'isi̱k sa' li tenamit a'an jo' quiyechi'i̱c re laj Abraham xban li Dios.
17 “Aproximando-se o tempo em que Deus cumpriria sua promessa a Abraão, nosso povo se multiplicou grandemente no Egito.
18 Ut qui-oc jalan chic acuabej ut a'an inc'a' quixnau ru laj José chi moco quixnau chanru lix na'leb nak quicuan.
18 Então subiu ao trono do Egito um novo rei, que nada sabia a respeito de José.
19 Li acuabej a'an quixsic' xya̱lal chanru nak tixba̱nu raylal reheb li kaxe'to̱nil yucua'. Quixrahobtesiheb nak quixtakla xcamsinquileb li coc' te̱lom li te'yo'la̱k re nak inc'a' chic te'ta̱mk li ralal xc'ajoleb.
19 Esse rei explorou e oprimiu nosso povo, forçando os pais a abandonarem seus filhos recém-nascidos, para que morressem.
20 Sa' eb li cutan a'an quiyo'la laj Moisés. Li c'ula'al a'an raro xban li Ka̱cua'. Ut oxib po quiq'uiresi̱c xbaneb lix na' xyucua'.
20 “Por essa época, nasceu Moisés, um bebê especial aos olhos de Deus. Seus pais cuidaram dele em casa por três meses.
21 Abanan quicuulac xk'ehil nak quicanaba̱c chak sa' li nima' ut lix rabin laj Faraón quixococ re, re ta̱ru̱k ta̱colek'. Quixc'am chok' re ut quixq'uiresi jo' tz'akal re.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha do faraó o adotou e o criou como seu próprio filho.
22 Laj Moisés quixtzol rib jo' neque'xtzol ribeb laj Egipto. Ut cuan xna'leb chi a̱tinac ut chixba̱nunquil li cha̱bil na'leb.
22 Moisés foi educado em toda a sabedoria dos egípcios e era poderoso em palavras e ações.
23 Nak ac xba̱nu li ca'c'a̱l chihab (40), qui-ala sa' xch'o̱l xic chirilbaleb laj Israel li rech tenamitil.
23 “Certo dia, estando Moisés com quarenta anos, resolveu visitar seus parentes, o povo de Israel.
24 Nak quiril jun reheb yo̱ chi saq'uec' xban jun aj Egipto, quixcol sa' ruk'. Quixchap laj Egipto ut quixcamsi. Chi jo'ca'in quixq'ue re̱kaj li quixba̱nu re li rech tenamitil.
24 Ao ver um egípcio maltratando um israelita, defendeu o israelita e o vingou, matando o egípcio.
25 Laj Moisés quixc'oxla nak eb li rech tenamitil te'xq'ue retal nak a'an li ta̱c'anjelak chiru li Dios re xcolbaleb. Abanan eb a'an inc'a' que'xq'ue retal.
25 Imaginou que seus irmãos israelitas entenderiam que ele havia sido enviado por Deus para resgatá-los, mas isso não aconteceu.
26 Cuulajak chic laj Moisés quixtau cuib laj Israel yo̱queb chi pletic. Quixk'useb re te'xcanab xch'e'bal rib. Quixye reheb: —La̱ex e̱comon e̱rib. ¿C'a'ut nak yo̱quex chixpletinquil e̱rib? chan reheb.
26 “No dia seguinte, visitou-os novamente e viu dois homens de Israel brigando. Tentando agir como pacificador, disse a eles: ‘Homens, vocês são irmãos; por que brigam um com o outro?’.
27 Ut li jun li yo̱ chi sac'oc re li jun chic quixtiquisi laj Moisés ut quixye re: —¿Ani xq'uehoc a̱cue chi takla̱nc ut chi rakoc a̱tin sa' kabe̱n?
27 “Mas o homem que era culpado empurrou Moisés e disse: ‘Quem o nomeou líder e juiz sobre nós?
28 ¿Ma ta̱cuaj tina̱camsi la̱in jo' nak xacamsi laj Egipto ecue̱r? chan re laj Moisés.
28 Vai me matar como matou o egípcio ontem?’.
29 Nak quirabi li c'a'ru quixye, laj Moisés quixucuac ut quie̱lelic. Co̱ chi cua̱nc sa' li na'ajej Madian li moco tz'akal xtenamit ta. Nak cuan aran, que'yo'la cuib li ralal.
29 Quando Moisés ouviu isso, fugiu e foi viver como estrangeiro na terra de Midiã. Ali nasceram seus dois filhos.
30 Ac xnume' chic ca'c'a̱l chihab roquic sa' li chaki ch'och' a'an, nak quiril jun to̱n li q'uix yo̱ xxamlel nach' riq'uin li tzu̱l Sinaí. Ut sa' li xam a'an quixc'utbesi rib jun li ángel chiru.
30 “Quarenta anos depois, no deserto próximo ao monte Sinai, um anjo apareceu a Moisés nas chamas de um arbusto que queimava.
31 Ut laj Moisés c'ajo' nak quisach xch'o̱l chirilbal ut quinach'oc riq'uin re ta̱ril chi us. Quirabi xya̱b xcux li Ka̱cua' nak quixye:
31 Quando Moisés viu aquilo, ficou admirado. Aproximando-se para observar melhor, ouviu a voz do Senhor, que disse:
32 —La̱in li Ka̱cua' Dios li que'xlok'oni chak la̱ xe'to̱nil yucua'. La̱in li Dios li que'xlok'oni chak laj Abraham, laj Isaac, ut laj Jacob, chan. Ut laj Moisés nasicsot xban xxiu ut inc'a' chic quixcuy rilbal.
32 ‘Eu sou o Deus de seus antepassados, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó’. Moisés tremia de medo e não tinha coragem de olhar.
33 Ut quixye li Ka̱cua' re: —Isi la̱ xa̱b cha̱cuok xban nak li na'ajej cuancat cui', a'an santil na'ajej.
33 “Então o Senhor lhe disse: ‘Tire as sandálias, pois você está pisando em terra santa.
34 Relic chi ya̱l la̱in yo̱quin chirilbal li raylal li yo̱queb chixc'ulbal lin tenamit li cuanqueb Egipto. Ut yo̱quin ajcui' chirabinquil nak yo̱queb xk'okonquil ribeb xban li raylal. Jo'can nak xinchal chixcolbaleb sa' ruk'eb laj Egipto. Abi li tinye a̱cue. Tatintakla Egipto, chan li Ka̱cua' re laj Moisés.
34 Por certo, tenho visto a aflição do meu povo no Egito. Tenho ouvido seus gemidos e desci para libertá-los. Agora vá, pois eu o envio de volta ao Egito’.
35 Laj Moisés, a'an li que'xtz'ekta̱na laj Israel nak que'xye: —¿Ani xq'uehoc a̱cue chi takla̱nc ut chi rakoc a̱tin? chanqueb. A'an li quitakla̱c chixtenk'anquileb laj Israel ut chixcolbaleb. Quitakla̱c xban li Ka̱cua' nak li ángel quixc'utbesi rib chiru sa' li jun to̱n chi q'uix yo̱ xxamlel.
35 “Era esse o mesmo Moisés que o povo havia rejeitado quando lhe perguntaram: ‘Quem o nomeou líder e juiz?’. Por meio do anjo que apareceu a Moisés no arbusto em chamas, Deus o enviou para ser líder e libertador.
36 Laj Moisés, a'an li qui-isin reheb Egipto. Nabal li milagro ut li sachba ch'o̱lej quixba̱nu aran Egipto ut sa' li Caki Palau. Chiru ca'c'a̱l chihab quic'amoc be chiruheb sa' li chaki ch'och'.
36 Assim, com muitas maravilhas e sinais, ele os conduziu para fora do Egito, pelo mar Vermelho e pelo deserto, durante quarenta anos.
37 A'an laj Moisés li quiyehoc chak re a'in reheb laj Israel: —Li Ka̱cua' le̱ Dios tixq'ue junak profeta sa' e̱ya̱nk sic'bil ru xban jo' la̱in. E̱comon ajcui' la̱ex. Cheba̱nu chixjunil li c'a'ru tixye e̱re, chan.
37 “Esse mesmo Moisés disse ao povo de Israel: ‘Deus levantará para vocês um profeta como eu do meio de seu povo’.
38 A'an li quicuan rochbeneb laj Israel nak que'xch'utub ribeb sa' li chaki ch'och'. Quicuan rochbeneb li kaxe'to̱nil yucua' ut rochben ajcui' li ángel li quia̱tinac riq'uin sa' li tzu̱l Sinaí nak quixye re li ra̱tin li Dios li naq'uehoc yu'am re nak a'an chic ta̱yehok ke la̱o.
38 Moisés estava com nossos antepassados, a congregação do povo de Deus no deserto, quando o anjo lhe falou no monte Sinai, e ali Moisés recebeu palavras que dão vida, para transmiti-las a nós.
39 Abanan eb li kaxe'to̱nil yucua' inc'a' que'raj xpa̱banquil li c'a'ru quixye. Que'xtz'ekta̱na ban ut que'raj raj suk'i̱c cui'chic Egipto.
39 “Mas nossos antepassados se recusaram a obedecer a Moisés. Eles o rejeitaram e, em seu íntimo, voltaram ao Egito.
40 Que'xye re laj Aarón: —Yi̱b kadios re te'c'amok be chiku. Inc'a' nakanau c'a'ru xc'ul chak laj Moisés li qui-isin chak ke Egipto. ¿C'a'ru aj e nak yo̱ko chiroybeninquil? chanqueb li kaxe'to̱nil yucua'.
40 Disseram a Arão: ‘Faça para nós deuses que nos guiem, pois não sabemos o que aconteceu com esse Moisés que nos tirou do Egito’.
41 Jo'can nak que'xyi̱b riq'uin oro xjalam u̱ch jun li cuacax ut que'mayejac chiru. C'ajo' nak que'saho' sa' xch'o̱leb chirilbal lix dioseb li que'xyi̱b riq'uin ruk'eb. Ut que'xba̱nu jun li nink'e re xlok'oninquil.
41 Logo, fizeram um ídolo em forma de bezerro, ofereceram-lhe sacrifícios e começaram a celebrar o objeto que haviam criado.
42 Jo'can nak li Ka̱cua' Dios quixcanabeb xjuneseb. Quixcanabeb chixlok'oninquil li chahim li cuan chiru choxa. Ut quitz'akloc ru li tz'i̱banbil chak najter xbaneb li profeta nak que'xye:
42 Então Deus se afastou deles e os entregou para servirem as estrelas do céu como deuses, conforme está escrito no livro dos profetas: ‘Foi a mim que vocês trouxeram sacrifícios e ofertas durante aqueles quarenta anos no deserto, povo de Israel?
43 ¿Ma ma̱cua' ta bi' le̱ yi̱banbil dios Moloc ut Renfán quelok'oni? La̱ex queyi̱b li jalam u̱ch a'in re te̱lok'oni. Jo'can nak texincanab re nak jalan tenamit ta̱numta̱k sa' e̱be̱n ut texc'amek' chi najt sa' jun li na'ajej li cuan jun pac'al li tenamit Babilonia, chan li Ka̱cua'. (Am. 5:25-27)
43 Não, vocês carregaram o santuário de Moloque, a estrela de seu deus Renfã, e as imagens que fizeram para adorá-los. Por isso eu os enviarei para o exílio, para além da Babilônia’.
44 Eb li kaxe'to̱nil yucua' que'xyi̱b ajcui' chak li tabernáculo nak yo̱queb chak chi numec' sa' li chaki ch'och' ut aran xocxo li chak'rab. Que'xyi̱b jo' li retalil li quic'ute' chiru laj Moisés xban li Dios.
44 “Nossos antepassados levaram com eles pelo deserto o tabernáculo, construído de acordo com o modelo que Deus havia mostrado a Moisés.
45 Eb li kaxe'to̱nil yucua' que'xc'ul li muheba̱l a'in. Ut nak laj Josué quic'amoc be chiruheb chi pletic, que'xc'am li muheba̱l chirixeb. Ut que're̱chani lix ch'och'eb li ma̱cua'eb aj judío nak li Dios quirisi chiruheb li kaxe'to̱nil yucua' li xic' que'iloc reheb. Li muheba̱l a'an quic'anjelac sa' eb li cutan a'an toj chalen nak quicuan laj David chok' rey.
45 Anos depois, quando Josué comandou nossos antepassados nas batalhas contra as nações que Deus expulsou desta terra, foi levado com eles para seu novo território e ali ficou até o tempo do rei Davi.
46 Laj David quixba̱nu li c'a'ru quiraj li Dios, ut li Dios quisaho' xch'o̱l riq'uin. Quixtz'a̱ma chiru li Dios nak tixyi̱b li templo bar te'xlok'oni cui' li Dios li quixlok'oni laj Jacob.
46 “Davi encontrou favor diante de Deus e pediu para construir um templo permanente para o Deus de Jacó,
47 Abanan ma̱cua' laj David quiyi̱ban re li templo. Laj Salomón, a'an li quiyi̱ban re.
47 mas foi Salomão quem o construiu.
48 Quixyi̱b li templo usta li nimajcual Dios inc'a' nacuan sa' junak cab yi̱banbil xban cui̱nk jo' quixye chak li profeta Isaías nak quixye chi jo'ca'in:
48 O Altíssimo, porém, não habita em templos feitos por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 Li choxa, a'an li na'ajej li ninc'ojla cui' ut li ruchich'och', a'an xna'aj li cuok. ¿C'a'ru chi ochochil ta̱ru̱k te̱yi̱b chok' cue? Ut, ¿bar cuan lin na'aj li tinhila̱nk cui'?
49 ‘O céu é meu trono, e a terra é o suporte de meus pés. Acaso construiriam para mim um templo assim tão bom?’, diz o Senhor. ‘Que lugar de descanso me poderiam fazer?
50 ¿Ma ma̱cua' ta bi' la̱in xinyi̱ban re chixjunil li c'a'ru cuan? chan li Ka̱cua'. (Is. 66:1-2)
50 Acaso não foram minhas mãos que criaram o céu e a terra?’.
51 La̱ex inc'a' nequetau xya̱lal. K'axal cau e̱ch'o̱l. Chanchanex li inc'a' neque'pa̱ban re li Dios. Junelic nequek'etk'eti e̱rib chiru li Santil Musik'ej jo' que'xba̱nu le̱ xe'to̱nil yucua'.
51 “Povo teimoso! Vocês têm o coração incircuncidado e são surdos para a verdade. Resistirão para sempre ao Espírito Santo? Foi o que seus antepassados fizeram, e vocês também o fazem!
52 ¿Ma cuan ta bi' junak profeta inc'a' quirahobtesi̱c xbaneb le̱ xe'to̱nil yucua'? ¿Ma inc'a' ta bi' que'xcamsiheb li que'ch'oloban chak resil lix c'ulunic li jun li Ti̱c Xch'o̱l, li quek'axtesi la̱ex chi camsi̱c?
52 Que profeta seus antepassados não perseguiram? Mataram até aqueles que predisseram a vinda do Justo, a quem vocês traíram e assassinaram!
53 La̱ex quec'ul li chak'rab li quixq'ue e̱re li ángel, abanan inc'a' nequeba̱nu li c'a'ru naxye, chan laj Esteban.
53 Vocês desobedeceram à lei de Deus, embora a tenham recebido das mãos de anjos”.
54 Nak que'rabi li c'a'ru yo̱ chixyebal laj Esteban, c'ajo' nak que'josk'o'. Que'xc'uxuxi li ruch re xbaneb xjosk'il.
54 Os líderes judeus se enfureceram com a acusação de Estêvão e rangiam os dentes contra ele.
55 Ut laj Esteban nujenak chi Santil Musik'ej. Qui-iloc sa' choxa ut quiril lix nimajcual lok'al li Dios ut quiril li Jesús sa' xnim uk' li Dios.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para o céu e viu a glória de Deus, e viu Jesus em pé no lugar de honra, à direita de Deus.
56 Quixye: —Ilomak. Teto li choxa nak nacuil ut li C'ajolbej cuan chi xnim uk' li Dios, chan.
56 “Olhem!”, disse ele. “Vejo os céus abertos e o Filho do Homem em pé no lugar de honra, à direita de Deus!”
57 Ut eb li tenamit xic' que'rabi li quixye ut que'xtz'ap lix xiqueb ut que'xjap reheb chi cau xban xjosk'ileb ut jun xiquiqueb sa' xbe̱n nak que'xchap.
57 Eles taparam os ouvidos e, aos gritos, lançaram-se contra ele.
58 Que'risi laj Esteban sa' li tenamit. Ut eb li oqueb re chi cutuc re chi pec, que'xcanab li rak'eb chi rok jun li sa̱j cui̱nk aj Saulo xc'aba'.
58 Arrastaram-no para fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. Seus acusadores tiraram os mantos e os deixaram aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Nak yo̱queb chixcutbal chi pec, laj Esteban yo̱ chi tijoc ut quixye: —At Ka̱cua' Jesús, c'ul lin musik'.—
59 Enquanto atiravam as pedras, Estêvão orou: “Senhor Jesus, recebe o meu espírito”.
60 Quixcuik'ib rib, quixjap re chi cau ut quixye: —At Ka̱cua', ma̱q'ue li ma̱c a'in sa' xbe̱neb.— Ut nak quixye a'an, quicam.
60 Então caiu de joelhos e gritou: “Senhor, não os culpes por este pecado!”. E, com isso, adormeceu.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.