Atos 7
Li Santil hu (KEKNT) vs NAA
1 Ut li xyucua'il eb laj tij quixpatz' re laj Esteban ma ya̱l li yo̱queb chixyebal.
1 Então o sumo sacerdote perguntou a Estêvão: — Isso de fato é assim?
2 Quichak'oc laj Esteban ut quixye: —Ex cuas cui̱tz'in ut la̱ex li nequexc'amoc be, abihomak li oc cue chixyebal. Li Dios li k'axal lok' quixc'utbesi rib chiru laj Abraham li kaxe'to̱nil yucua' nak cuan aran Mesopotamia nak toj ma̱ji' naxic chi cua̱nc sa' li na'ajej Harán.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando este estava na Mesopotâmia, antes de morar em Harã,
3 Quixye re: —Tat-e̱lk sa' li na'ajej a'in. Ta̱canabeb la̱ cuech'alal ut tatxic sa' jun li na'ajej li tinc'ut cha̱cuu la̱in, chan.
3 e lhe disse: “Saia da sua terra e do meio da sua parentela e vá para a terra que eu lhe mostrarei.”
4 Qui-el ut laj Abraham sa' li na'ajej Caldeo ut co̱ chi cua̱nc sa' li na'ajej Harán. Nak ac cuan sa' li na'ajej a'an quicam lix yucua'. Ut chirix a'an li Dios quixtakla chi cua̱nc sa' li na'ajej li cuanquex cui' la̱ex anakcuan.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e foi morar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vocês agora estão morando.
5 Abanan li Dios inc'a' quixq'ue xch'och' laj Abraham aran. Chi ti̱c ma̱c'a' quixq'ue re. Abanan quixye re nak tixq'ue chok' reheb li ralal xc'ajol li te'cua̱nk mokon usta toj ma̱ jun lix coc'al cuan.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, embora Abraão ainda não tivesse filhos.
6 A'an a'in li quixye li Dios re laj Abraham: —Eb la̱ cualal a̱c'ajol te'cua̱nk sa' jalan tenamit ma̱cua' xtenamiteb. Ut sa' li tenamit a'an te'cua̱nk chok' rahobtesinbil mo̱s ut xic' te'ilek' chiru ca̱hib ciento chihab.
6 E Deus falou que a descendência dele seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados durante quatrocentos anos.
7 Ut la̱in tinrakok a̱tin sa' xbe̱n li tenamit a'an li te'rahobtesi̱nk reheb la̱ cualal a̱c'ajol. Ut nak te'e̱lk sa' li tenamit a'an te'c'anjelak chicuu sa' li na'ajej a'in, chan li Dios.
7 — Deus disse ainda: “Castigarei a nação da qual forem escravos; e, depois disso, sairão daí e me servirão neste lugar.”
8 Nak li Dios quixba̱nu li contrato riq'uin laj Abraham quixye re nak tento te'xba̱nu li circuncisión. Jo'can nak laj Abraham quixba̱nu li circuncisión riq'uin laj Isaac li ralal nak ac cuan cuakxakib cutan re. Ut laj Isaac quixba̱nu riq'uin laj Jacob li ralal ut jo'can ajcui' quixba̱nu laj Jacob riq'uineb li ralal cablaju.
8 Então lhe deu a aliança da circuncisão. Assim, Abraão gerou Isaque e o circuncidou no oitavo dia; e Isaque gerou Jacó, e Jacó gerou os doze patriarcas.
9 Eb li ralal laj Jacob c'ajo' nak que'xcakali laj José li ri̱tz'ineb. Jo'can nak que'xc'ayi laj José ut quic'ame' aran Egipto. Abanan nak ac cuan aran Egipto, li Dios yo̱ chi tenk'a̱nc re.
9 — Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para ser levado para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 Ut a'an quitenk'an re chixcuybal li raylal li quixc'ul. Quirosobtesi ut quixq'ue xna'leb. Ut laj Faraón li acuabej aran Egipto quixq'ue retal nak laj José cuan xna'leb ut quixxakab chi takla̱nc sa' xbe̱n li tenamit ut sa' xbe̱neb ajcui' li cuanqueb sa' li rochoch.
10 e o livrou de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria diante de Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 Ut quicuan jun nimla cue'ej ut jun nimla raylal sa' eb li tenamit Egipto ut Canaán. Ut eb li kaxe'to̱nil yucua' inc'a' chic que'xtau xtzacae̱mkeb.
11 Depois houve fome e grande sofrimento em todo o Egito e em Canaã, e nossos pais não achavam o que comer.
12 Nak quirabi laj Jacob nak aran Egipto cuan nabal li trigo, quixtaklaheb li ralal aran chixc'ambaleb xtrigo.
12 Mas, quando Jacó ouviu que no Egito havia trigo, mandou, pela primeira vez, os nossos pais até lá.
13 Nak que'co̱eb cui'chic xca' sut li ralal aran Egipto, laj José quixye reheb nak a'an laj José li ri̱tz'ineb. Ut sa' ajcui' li cutan a'an laj Faraón quixnau nak laj José, a'an xcomoneb li ralal xc'ajoleb laj judío.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer pelos seus irmãos, e o Faraó veio a conhecer a família de José.
14 Ut chirix a'an laj José quixtakla xc'ambal lix yucua' jo'queb ajcui' li rech'alal. Chixjunileb li rech'alal cuanqueb o'laju xca̱c'a̱l (75).
14 Então José mandou chamar Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Jo'ca'in nak co̱eb aran Egipto laj Jacob li kaxe'to̱nil yucua' ut aran quicam jo'queb ajcui' li ralal.
15 Jacó foi para o Egito, e ali morreu ele e também os nossos pais.
16 Lix bakeleb que'c'ame' Siquem ut que'muke' sa' li na'ajej li quixlok' laj Abraham riq'uineb li ralal xc'ajol laj Hamor.
16 Depois eles foram transportados para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos filhos de Hamor, em Siquém, pagando um certo preço.
17 C'ajo' nak yo̱queb chi q'uia̱nc li ralal xc'ajol laj Israel aran Egipto nak ac yo̱ chi cuulac xk'ehil nak te'isi̱k sa' li tenamit a'an jo' quiyechi'i̱c re laj Abraham xban li Dios.
17 — E, quando já estava próximo o tempo em que Deus cumpriria a promessa feita a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 Ut qui-oc jalan chic acuabej ut a'an inc'a' quixnau ru laj José chi moco quixnau chanru lix na'leb nak quicuan.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia José.
19 Li acuabej a'an quixsic' xya̱lal chanru nak tixba̱nu raylal reheb li kaxe'to̱nil yucua'. Quixrahobtesiheb nak quixtakla xcamsinquileb li coc' te̱lom li te'yo'la̱k re nak inc'a' chic te'ta̱mk li ralal xc'ajoleb.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa gente e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a abandonar seus meninos recém-nascidos, para que não sobrevivessem.
20 Sa' eb li cutan a'an quiyo'la laj Moisés. Li c'ula'al a'an raro xban li Ka̱cua'. Ut oxib po quiq'uiresi̱c xbaneb lix na' xyucua'.
20 Por esse tempo nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Durante três meses ele foi mantido na casa de seu pai.
21 Abanan quicuulac xk'ehil nak quicanaba̱c chak sa' li nima' ut lix rabin laj Faraón quixococ re, re ta̱ru̱k ta̱colek'. Quixc'am chok' re ut quixq'uiresi jo' tz'akal re.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Laj Moisés quixtzol rib jo' neque'xtzol ribeb laj Egipto. Ut cuan xna'leb chi a̱tinac ut chixba̱nunquil li cha̱bil na'leb.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 Nak ac xba̱nu li ca'c'a̱l chihab (40), qui-ala sa' xch'o̱l xic chirilbaleb laj Israel li rech tenamitil.
23 — Quando completou quarenta anos, Moisés teve a ideia de visitar os seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Nak quiril jun reheb yo̱ chi saq'uec' xban jun aj Egipto, quixcol sa' ruk'. Quixchap laj Egipto ut quixcamsi. Chi jo'ca'in quixq'ue re̱kaj li quixba̱nu re li rech tenamitil.
24 Vendo um homem ser maltratado, saiu em defesa dele e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Laj Moisés quixc'oxla nak eb li rech tenamitil te'xq'ue retal nak a'an li ta̱c'anjelak chiru li Dios re xcolbaleb. Abanan eb a'an inc'a' que'xq'ue retal.
25 Ora, Moisés pensava que seus irmãos entenderiam que Deus queria salvá-los por meio dele; eles, porém, não entenderam.
26 Cuulajak chic laj Moisés quixtau cuib laj Israel yo̱queb chi pletic. Quixk'useb re te'xcanab xch'e'bal rib. Quixye reheb: —La̱ex e̱comon e̱rib. ¿C'a'ut nak yo̱quex chixpletinquil e̱rib? chan reheb.
26 No dia seguinte, Moisés aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: “Homens, vocês são irmãos; por que estão maltratando um ao outro?”
27 Ut li jun li yo̱ chi sac'oc re li jun chic quixtiquisi laj Moisés ut quixye re: —¿Ani xq'uehoc a̱cue chi takla̱nc ut chi rakoc a̱tin sa' kabe̱n?
27 Mas o que agredia o seu próximo repeliu Moisés, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz sobre nós?
28 ¿Ma ta̱cuaj tina̱camsi la̱in jo' nak xacamsi laj Egipto ecue̱r? chan re laj Moisés.
28 Será que quer me matar, assim como ontem matou o egípcio?”
29 Nak quirabi li c'a'ru quixye, laj Moisés quixucuac ut quie̱lelic. Co̱ chi cua̱nc sa' li na'ajej Madian li moco tz'akal xtenamit ta. Nak cuan aran, que'yo'la cuib li ralal.
29 Ao ouvir isto, Moisés fugiu e se tornou peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 Ac xnume' chic ca'c'a̱l chihab roquic sa' li chaki ch'och' a'an, nak quiril jun to̱n li q'uix yo̱ xxamlel nach' riq'uin li tzu̱l Sinaí. Ut sa' li xam a'an quixc'utbesi rib jun li ángel chiru.
30 — Passados quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que estava queimando.
31 Ut laj Moisés c'ajo' nak quisach xch'o̱l chirilbal ut quinach'oc riq'uin re ta̱ril chi us. Quirabi xya̱b xcux li Ka̱cua' nak quixye:
31 Moisés ficou maravilhado diante daquela visão e, aproximando-se para contemplá-la, ouviu-se a voz do Senhor, que disse:
32 —La̱in li Ka̱cua' Dios li que'xlok'oni chak la̱ xe'to̱nil yucua'. La̱in li Dios li que'xlok'oni chak laj Abraham, laj Isaac, ut laj Jacob, chan. Ut laj Moisés nasicsot xban xxiu ut inc'a' chic quixcuy rilbal.
32 “Eu sou o Deus dos seus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplar a sarça.
33 Ut quixye li Ka̱cua' re: —Isi la̱ xa̱b cha̱cuok xban nak li na'ajej cuancat cui', a'an santil na'ajej.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias dos pés, porque o lugar em que você está é terra santa.
34 Relic chi ya̱l la̱in yo̱quin chirilbal li raylal li yo̱queb chixc'ulbal lin tenamit li cuanqueb Egipto. Ut yo̱quin ajcui' chirabinquil nak yo̱queb xk'okonquil ribeb xban li raylal. Jo'can nak xinchal chixcolbaleb sa' ruk'eb laj Egipto. Abi li tinye a̱cue. Tatintakla Egipto, chan li Ka̱cua' re laj Moisés.
34 Certamente vi o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Venha, agora; vou mandar você para o Egito.”
35 Laj Moisés, a'an li que'xtz'ekta̱na laj Israel nak que'xye: —¿Ani xq'uehoc a̱cue chi takla̱nc ut chi rakoc a̱tin? chanqueb. A'an li quitakla̱c chixtenk'anquileb laj Israel ut chixcolbaleb. Quitakla̱c xban li Ka̱cua' nak li ángel quixc'utbesi rib chiru sa' li jun to̱n chi q'uix yo̱ xxamlel.
35 — A este Moisés, a quem tinham rejeitado, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz?”, Deus enviou como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Laj Moisés, a'an li qui-isin reheb Egipto. Nabal li milagro ut li sachba ch'o̱lej quixba̱nu aran Egipto ut sa' li Caki Palau. Chiru ca'c'a̱l chihab quic'amoc be chiruheb sa' li chaki ch'och'.
36 Foi Moisés quem os tirou de lá, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 A'an laj Moisés li quiyehoc chak re a'in reheb laj Israel: —Li Ka̱cua' le̱ Dios tixq'ue junak profeta sa' e̱ya̱nk sic'bil ru xban jo' la̱in. E̱comon ajcui' la̱ex. Cheba̱nu chixjunil li c'a'ru tixye e̱re, chan.
37 Foi ainda Moisés quem disse aos filhos de Israel: “Deus fará com que, do meio dos irmãos de vocês, se levante um profeta semelhante a mim.”
38 A'an li quicuan rochbeneb laj Israel nak que'xch'utub ribeb sa' li chaki ch'och'. Quicuan rochbeneb li kaxe'to̱nil yucua' ut rochben ajcui' li ángel li quia̱tinac riq'uin sa' li tzu̱l Sinaí nak quixye re li ra̱tin li Dios li naq'uehoc yu'am re nak a'an chic ta̱yehok ke la̱o.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais. Foi ele quem recebeu palavras vivas para nos transmitir.
39 Abanan eb li kaxe'to̱nil yucua' inc'a' que'raj xpa̱banquil li c'a'ru quixye. Que'xtz'ekta̱na ban ut que'raj raj suk'i̱c cui'chic Egipto.
39 — Nossos pais não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Que'xye re laj Aarón: —Yi̱b kadios re te'c'amok be chiku. Inc'a' nakanau c'a'ru xc'ul chak laj Moisés li qui-isin chak ke Egipto. ¿C'a'ru aj e nak yo̱ko chiroybeninquil? chanqueb li kaxe'to̱nil yucua'.
40 dizendo a Arão: “Faça para nós deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.”
41 Jo'can nak que'xyi̱b riq'uin oro xjalam u̱ch jun li cuacax ut que'mayejac chiru. C'ajo' nak que'saho' sa' xch'o̱leb chirilbal lix dioseb li que'xyi̱b riq'uin ruk'eb. Ut que'xba̱nu jun li nink'e re xlok'oninquil.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Jo'can nak li Ka̱cua' Dios quixcanabeb xjuneseb. Quixcanabeb chixlok'oninquil li chahim li cuan chiru choxa. Ut quitz'akloc ru li tz'i̱banbil chak najter xbaneb li profeta nak que'xye:
42 Mas Deus se afastou e os entregou à adoração das estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas: “Ó casa de Israel, será que foi para mim que vocês ofereceram vítimas e sacrifícios no deserto, durante quarenta anos?
43 ¿Ma ma̱cua' ta bi' le̱ yi̱banbil dios Moloc ut Renfán quelok'oni? La̱ex queyi̱b li jalam u̱ch a'in re te̱lok'oni. Jo'can nak texincanab re nak jalan tenamit ta̱numta̱k sa' e̱be̱n ut texc'amek' chi najt sa' jun li na'ajej li cuan jun pac'al li tenamit Babilonia, chan li Ka̱cua'. (Am. 5:25-27)
43 Não é verdade que vocês levantaram o tabernáculo de Moloque e a estrela de Renfã, o deus de vocês, imagens que vocês fizeram para as adorar? Por isso, vou mandar vocês ao exílio para além da Babilônia.”
44 Eb li kaxe'to̱nil yucua' que'xyi̱b ajcui' chak li tabernáculo nak yo̱queb chak chi numec' sa' li chaki ch'och' ut aran xocxo li chak'rab. Que'xyi̱b jo' li retalil li quic'ute' chiru laj Moisés xban li Dios.
44 — O tabernáculo do testemunho estava entre nossos pais no deserto, como havia ordenado aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Eb li kaxe'to̱nil yucua' que'xc'ul li muheba̱l a'in. Ut nak laj Josué quic'amoc be chiruheb chi pletic, que'xc'am li muheba̱l chirixeb. Ut que're̱chani lix ch'och'eb li ma̱cua'eb aj judío nak li Dios quirisi chiruheb li kaxe'to̱nil yucua' li xic' que'iloc reheb. Li muheba̱l a'an quic'anjelac sa' eb li cutan a'an toj chalen nak quicuan laj David chok' rey.
45 Também nossos pais, com Josué, tendo recebido o tabernáculo, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles. Foi assim até os dias de Davi,
46 Laj David quixba̱nu li c'a'ru quiraj li Dios, ut li Dios quisaho' xch'o̱l riq'uin. Quixtz'a̱ma chiru li Dios nak tixyi̱b li templo bar te'xlok'oni cui' li Dios li quixlok'oni laj Jacob.
46 que obteve o favor de Deus e pediu autorização para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Abanan ma̱cua' laj David quiyi̱ban re li templo. Laj Salomón, a'an li quiyi̱ban re.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 Quixyi̱b li templo usta li nimajcual Dios inc'a' nacuan sa' junak cab yi̱banbil xban cui̱nk jo' quixye chak li profeta Isaías nak quixye chi jo'ca'in:
48 Entretanto, o Altíssimo não habita em casas feitas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 Li choxa, a'an li na'ajej li ninc'ojla cui' ut li ruchich'och', a'an xna'aj li cuok. ¿C'a'ru chi ochochil ta̱ru̱k te̱yi̱b chok' cue? Ut, ¿bar cuan lin na'aj li tinhila̱nk cui'?
49 “O céu é o meu trono, e a terra é o estrado dos meus pés. Que casa vocês edificarão para mim, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 ¿Ma ma̱cua' ta bi' la̱in xinyi̱ban re chixjunil li c'a'ru cuan? chan li Ka̱cua'. (Is. 66:1-2)
50 Não é fato que a minha mão fez todas estas coisas?”
51 La̱ex inc'a' nequetau xya̱lal. K'axal cau e̱ch'o̱l. Chanchanex li inc'a' neque'pa̱ban re li Dios. Junelic nequek'etk'eti e̱rib chiru li Santil Musik'ej jo' que'xba̱nu le̱ xe'to̱nil yucua'.
51 — Homens teimosos e incircuncisos de coração e de ouvidos, vocês sempre resistem ao Espírito Santo. Vocês fazem exatamente o mesmo que fizeram os seus pais.
52 ¿Ma cuan ta bi' junak profeta inc'a' quirahobtesi̱c xbaneb le̱ xe'to̱nil yucua'? ¿Ma inc'a' ta bi' que'xcamsiheb li que'ch'oloban chak resil lix c'ulunic li jun li Ti̱c Xch'o̱l, li quek'axtesi la̱ex chi camsi̱c?
52 Qual dos profetas os pais de vocês não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vocês agora se tornaram traidores e assassinos,
53 La̱ex quec'ul li chak'rab li quixq'ue e̱re li ángel, abanan inc'a' nequeba̱nu li c'a'ru naxye, chan laj Esteban.
53 vocês que receberam a lei por ministério de anjos e não a guardaram.
54 Nak que'rabi li c'a'ru yo̱ chixyebal laj Esteban, c'ajo' nak que'josk'o'. Que'xc'uxuxi li ruch re xbaneb xjosk'il.
54 Ao ouvirem isto, ficaram com o coração cheio de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Ut laj Esteban nujenak chi Santil Musik'ej. Qui-iloc sa' choxa ut quiril lix nimajcual lok'al li Dios ut quiril li Jesús sa' xnim uk' li Dios.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à direita de Deus.
56 Quixye: —Ilomak. Teto li choxa nak nacuil ut li C'ajolbej cuan chi xnim uk' li Dios, chan.
56 Então disse: — Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à direita de Deus.
57 Ut eb li tenamit xic' que'rabi li quixye ut que'xtz'ap lix xiqueb ut que'xjap reheb chi cau xban xjosk'ileb ut jun xiquiqueb sa' xbe̱n nak que'xchap.
57 Eles, porém, gritando bem alto, taparam os ouvidos e, unânimes, avançaram contra ele.
58 Que'risi laj Esteban sa' li tenamit. Ut eb li oqueb re chi cutuc re chi pec, que'xcanab li rak'eb chi rok jun li sa̱j cui̱nk aj Saulo xc'aba'.
58 E, expulsando-o da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram as capas deles aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Nak yo̱queb chixcutbal chi pec, laj Esteban yo̱ chi tijoc ut quixye: —At Ka̱cua' Jesús, c'ul lin musik'.—
59 E enquanto o apedrejavam, Estêvão orava, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Quixcuik'ib rib, quixjap re chi cau ut quixye: —At Ka̱cua', ma̱q'ue li ma̱c a'in sa' xbe̱neb.— Ut nak quixye a'an, quicam.
60 Então, ajoelhando-se, gritou bem alto: — Senhor, não os condenes por causa deste pecado! E, depois que ele disse isso, morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.