Atos 19
Li Santil hu (KEKNT) vs NAA
1 Nak laj Apolos cuan Corinto laj Pablo quinume' sa' eb li na'ajej toj quicuulac Efeso. Ut aran quixtauheb jun ch'u̱taleb laj pa̱banel.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 Quixye reheb: —¿Ma quec'ul li Santil Musik'ej nak quexpa̱ban? chan laj Pablo reheb. Ut eb a'an que'xye: —Inc'a' nakanau nak cuan ta li Santil Musik'ej, chanqueb.
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Ut laj Pablo quixye reheb: —¿Chanru nak quicubsi̱c e̱ha'? Eb a'an que'xye: —Li cubi ha' li xkac'ul, a'an li quixba̱nu laj Juan, chanqueb.
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Laj Pablo quixye reheb: —Laj Juan quixcubsiheb xha' li que'xyot' xch'o̱l ut que'xjal xc'a'ux. Quixye reheb nak te'pa̱ba̱nk sa' xc'aba' li Jesucristo li tol-e̱lk mokon, chan.
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Nak que'rabi a'an, que'xtz'a̱ma li cubi ha' ut quicubsi̱c xha'eb sa' xc'aba' li Ka̱cua' Jesús.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Laj Pablo quixq'ue li ruk' sa' xbe̱neb ut que'xc'ul li Santil Musik'ej. Que'a̱tinac sa' jalan a̱tinoba̱l ut que'xye resil li c'a'ru quic'utbesi̱c chiruheb xban li Dios.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Cuanqueb tana cablaju chi cui̱nk li que'pa̱ban sa' xya̱nkeb.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Chiru oxib po laj Pablo quixch'olob li xya̱lal chiruheb laj Efeso chi ma̱c'a' xxiu sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío. Quixyal xk'e xc'utbal chi tz'akal lix ya̱lal lix nimajcual cuanquilal li Dios.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Cuanqueb li que'xcacuubresi xch'o̱leb ut inc'a' que'raj pa̱ba̱nc. Que'oc chixmajecuanquil li evangelio chiruheb chixjunileb. Jo'can nak laj Pablo quixcanab xch'olobanquil li xya̱lal aran sa' li cab li neque'xch'utub cui' ribeb laj judío. Ut quixc'ameb laj pa̱banel chirix. Rajlal cutan quixc'ut li xya̱lal chiruheb sa' li cab li natzoloc cui' jun li cui̱nk aj Tirano xc'aba'.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Cuib chihab quixba̱nu chi jo'ca'in. Ut chixjunileb li cuanqueb Asia, eb laj judío, jo'eb ajcui' li ma̱cua'eb aj judío, que'rabi li ra̱tin li Ka̱cua' Jesús.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Ut li Ka̱cua' Dios quixq'ue xcuanquil laj Pablo chixba̱nunquil li sachba ch'o̱lej.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Usta ca'aj cui' lix t'icr ut lix sut laj Pablo neque'xq'ue sa' xbe̱neb li yaj, neque'q'uira. Ut neque'el li ma̱us aj musik'ej riq'uineb.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Cuanqueb aj judío neque'xye nak neque'xnau risinquileb li ma̱us aj musik'ej ut neque'xbeni ribeb chixba̱nunquil. Que'xyal xpatz'bal xc'aba' li Ka̱cua' Jesús sa' xbe̱neb li cuan ma̱us aj musik'ej riq'uineb ut que'xye: —Sa' xc'aba' li Jesús li naxjultica laj Pablo, tinye e̱re elenkex riq'uin li cui̱nk a'an, chanqueb.
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Cuukubeb chi cui̱nk li yo̱queb chi ba̱nu̱nc re a'in. Ralaleb jun li cui̱nk aj judío, aj Esceva xc'aba'. A'an li xbe̱nil aj tij.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Sa' jun li cutan jun li ma̱us aj musik'ej quichak'oc ut quixye reheb: —Ninnau ani li Jesús, ut ninnau ajcui' ani laj Pablo. Ut la̱ex, ¿anihex? Ut ¿ani xq'uehoc e̱cuanquil chi isi̱nc ma̱us aj musik'ej? chan reheb.
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Li cui̱nk li cuan ma̱us aj musik'ej riq'uin, quixcut rib sa' xbe̱neb. A'an k'axal cui'chic cau rib chiruheb. Tacuasinbileb ut pejeleb chic li rak'eb nak que'e̱lelic sa' li cab a'an.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Chixjunileb li cuanqueb Efeso que'rabi resil li c'a'ru quic'ulman, jo' aj judío jo' eb ajcui' li ma̱cua'eb aj judío. Quichal xxiuheb chixjunileb ut k'axal cui'chic que'xq'ue xlok'al li Ka̱cua' Jesús.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Ut nabaleb li que'pa̱ban que'chal ut que'xxo̱to lix ma̱queb chiru li Dios chiruheb chixjunileb li cuanqueb aran.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Nabaleb laj tu̱l que'chal ut que'xc'am chak lix huheb li nac'anjelac chiruheb re tu̱lac ut que'xc'at chiruheb chixjunileb li tenamit. Nak que'xbir rix lix tz'ak chixjunil li que'xc'at, qui-el laje̱b roxc'a̱l mil (50,000) chi tumin plata.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Ut li ra̱tin li Ka̱cua' yo̱ chi e̱lc resil yalak bar ut yo̱ ajcui' chi c'utu̱nc xcuanquil li Dios.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Nak ac xnume' chixjunil a'in, laj Pablo quixc'oxla xic toj Jerusalén, nak acak xbeni chak Macedonia ut Acaya. Quixye: —Nak acak xinnume' aran, tento ajcui' tinxic Roma chirilbaleb laj pa̱banel li cuanqueb aran, chan.
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Jo'can nak quixtaklaheb Macedonia laj Timoteo ut laj Erasto, li neque'tenk'an re. Ut laj Pablo toj quicana aran Asia.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Ut sa' eb li cutan a'an quiticla jun nimla ch'a'ajquilal xban nak nabaleb yo̱queb chixpa̱banquil li Dios.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Jun li cui̱nk aj tenol plata, aj Demetrio xc'aba'. A'an naxyi̱b riq'uin plata li coc' ochoch re lix Diana lix dioseb. Ut nabal li tumin neque'xc'ul li neque'trabajic rochben.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Quixch'utubeb chixjunileb li neque'c'anjelac chiru jo'queb ajcui' chixjunileb laj tenol plata ut quixye reheb: —La̱ex nequenau nak riq'uin li c'anjel a'in nakaba̱nu, nakac'ul nabal li katumin.
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Ac e̱rabiom resil nak laj Pablo ac xtacchi'i nabaleb li cuanqueb aran Efeso jo' ajcui' sa' chixjunil li tenamit xcue̱nt Asia. Ac nequenau nak yo̱ chixyebal reheb nak moco dioseb ta li yal yi̱banbil xban cui̱nk.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Ma̱re anchal ta̱sachk li kac'anjel xban a'an. Ut ma̱re anchal ta̱tz'ekta̱na̱k ajcui' xlok'al li rochoch lix Diana li kalok'laj dios. Ma̱re ta̱sachk lix cuanquilal li kadios li neque'xlok'oni chixjunileb aran Asia, jo' ajcui' li cuanqueb sa' chixjunil li ruchich'och', chan laj Demetrio.
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Ut eb li ch'utch'u̱queb aran c'ajo' nak que'josk'o' nak que'rabi li c'a'ru quixye. Que'xjap reheb chixyebal: —¡Nim xcuanquil lix Diana li kadios la̱o aj Efeso! chanqueb.
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 C'ajo' nak que'josk'o' li tenamit. Inc'a' chic jultiqueb re c'a'ru neque'xba̱nu. Jun xiquiqueb nak co̱eb chixsic'bal laj Gayo ut laj Aristarco li que'chal chak Macedonia rochben laj Pablo. Ut quelonbileb nak que'c'ame' toj sa' li na'ajej li neque'xch'utub cui' ribeb.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Ut laj Pablo quiraj raj xic chi a̱tinac riq'uineb li tenamit, abanan eb laj pa̱banel inc'a' que'xcanab chi xic.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Cuanqueb cuib oxib li rami̱g laj Pablo li neque'c'amoc be sa' li tenamit. A'aneb aj Roma. Eb a'an que'xtakla xyebal re laj Pablo nak inc'a' ta̱xic sa' li na'ajej li neque'xch'utub cui' ribeb li tenamit.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Chixjunileb li que'xch'utub ribeb aran yo̱queb chixjapbal reheb ut inc'a' chic jultiqueb re li c'a'ru neque'xye. Lix q'uialeb li tenamit inc'a' que'xnau c'a'ut nak que'xch'utub ribeb aran.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Ut que'risi sa' xya̱nkeb li tenamit laj Alejandro. A'an quixtaksi li ruk' re te'xcanab choki̱nc. Quiraj raj a̱tinac re xcolbal rib chiruheb li tenamit.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Nak que'ril nak a'an aj judío junaj xya̱b xcuxeb chixjunileb chixyebal: —¡Nim xcuanquil lix Diana li kadios la̱o aj Efeso! chanqueb. Ut ca'ch'in chic ma̱ cuib o̱r que'xjap reheb chixyebal a'an.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Nak ac xk'unbesiheb li tenamit laj tz'i̱b li nac'anjelac sa' po̱pol, quixye reheb: —La̱ex aj Efeso, ¿ma cuan ta bi' junak inc'a' naxnau nak li katenamit Efeso, a'an li nac'ac'alen re li rochoch lix Diana, li kalok'laj dios? Chixjunileb neque'xnau nak li jalam u̱ch a'an chalenak chak sa' choxa.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Li kadios inc'a' ta̱ru̱k xsachbal ru. Jo'can nak me̱q'ue e̱josk'il. C'oxlahomak rix chi us li c'a'ru te̱ba̱nu.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 ¿C'a'ut nak xec'ameb chak li cui̱nk a'in arin? Eb a'an inc'a' yo̱queb chixmuxbal ru le̱ dios, chi moco yo̱queb ta chixmajecuanquil.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Cui ut laj Demetrio ut eb laj tenol ch'i̱ch' li neque'c'anjelac riq'uin cuan junak ani te'xjit, teto li po̱pol ut cuanqueb aj rakol a̱tin. Te'jitok aran re nak ta̱ru̱k ta̱yi̱ba̱k ru lix ch'a'ajquilaleb.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Cui ut te̱raj xc'u̱banquil junak c'a'ak re ru, takach'utub kib ut sa' xya̱lal takac'u̱b ru.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Anakcuan xiu xiu cuanco. Cui nocoe'xjit riq'uin li mululij ib yo̱co, ut cui eb laj Roma li neque'taklan sa' kabe̱n te'xpatz' ke c'a'ut nak yo̱co chixmululinquil kib, ma̱c'a' naru takacol cui' kib, chan.
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Ut nak quirake' chixyebal a'in, quixchak'rabiheb li tenamit.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.