João 6
Bëngbe Bëtsa Cabëngaftaca Entsoyebuambna (KBH) vs ARC
1 Chë soyënga tojanopasá chents̈ana, Jesús chabe uatsjéndayëngaftaca tojána Galilea uafjajónaye chenguana. Chë uafjajónayna Tiberias cánaca inauabaina.
1 Depois disso, partiu Jesus para o outro lado do mar da Galileia, que é o de Tiberíades.
2 Ba ents̈anga imojtsë́stona, er chënga tmojáninÿe cha bëts soyënga jtsamana, s̈oquënga jtsashnayëse.
2 E grande multidão o seguia, porque via os sinais que operava sobre os enfermos.
3 As Jesús tjoye tojántsjua, y choca chabe uatsjéndayëngaftaca tojanótbema.
3 E Jesus subiu ao monte e assentou-se ali com os seus discípulos.
4 Ya judiëngbe canÿe fiesta, chë Bashco fiesta, yojétsobeco.
4 E a Páscoa, a festa dos judeus, estava próxima.
5 Jesús tojanótbema ora, tojanontjes̈é y tojánanÿe ba ents̈anga chábioye imojetsebéconaye. As Felípbioye tbojaniyana: —¿Ndayents̈e saná cuanjabuámiye nÿetsca quem ents̈anga chamosama ca?
5 Então, Jesus, levantando os olhos e vendo que uma grande multidão vinha ter com ele, disse a Filipe: Onde compraremos pão, para estes comerem?
6 Jesús chca tbojaniyana, ana Felípbioye jinÿama nts̈amo cha tabuanjojuama; er cach Jesús ts̈abá inatáts̈ëmbo ndayá jamama.
6 Mas dizia isso para o experimentar; porque ele bem sabia o que havia de fazer.
7 Y Felipe tbojanjuá: —Ni mo uta patse denario crocenánaca nanjopódia tandës̈e jabuámiyama, nÿetsca ents̈anga nÿe mo bats̈atémnaca chamuétsesama ca.
7 Filipe respondeu-lhe: Duzentos dinheiros de pão não lhes bastarão, para que cada um deles tome um pouco.
8 Chorna, Jesusbe canÿe uatsjendayá, Andrés ca uabainá, Simón Pédrëbe cats̈ata, Jesúsbioye tbojaniyana:
8 E um dos seus discípulos, André, irmão de Simão Pedro, disse-lhe:
9 —Muents̈e entsemna canÿe básetema y cha shachna cebada tandës̈e y uta beónata entsebomna. Pero, ¿ndayase nÿe nÿets̈atema chëfta ents̈angbiama ca?
9 Está aqui um rapaz que tem cinco pães de cevada e dois peixinhos; mas que é isso para tantos?
10 As Jesús tojánayana: —Ents̈anga më́yana chamotbiama ca.
10 E disse Jesus: Mandai assentar os homens. E havia muita relva naquele lugar. Assentaram-se, pois, os homens em número de quase cinco mil.
11 Chora Jesús, chë tandës̈e chabe cucuats̈iñe tojanca, y Bëngbe Bëtsábioye chë tandës̈ama tbojtanchuá; y chabe uatsjéndayënga tojanëjatá, y chë uatsjéndayëngna nÿetsca ents̈anga imojtsetbiámanënga tmojanats̈atá. Cachcá Jesús chë beónaca tojanma, y nts̈amo ents̈anga imojanbos̈cá tmojanats̈atá.
11 E Jesus tomou os pães e, havendo dado graças, repartiu-os pelos discípulos, e os discípulos, pelos que estavam assentados; e igualmente também os peixes, quanto eles queriam.
12 Nÿetscanga tmojanse y tmojtanoshachá ora, Jesús chabe uatsjéndayënga tojanë́yana: —Chë ojamnëtémënga s̈mochtsatbananga, tondaye nÿe cachcá ntjëftsonÿayama ca.
12 E, quando estavam saciados, disse aos seus discípulos: Recolhei os pedaços que sobejaram, para que nada se perca.
13 As chënga tmojanatbaná, y chë tmojanse shachna cebada tandës̈ents̈ana tojanójamëtemëngaca, bnë́tsana uta sbarë́cua tmojanajutjé.
13 Recolheram-nos, pois, e encheram doze cestos de pedaços dos cinco pães de cevada, que sobejaram aos que haviam comido.
14 Chë ents̈anga quem bëts soye Jesús jamama tmojáninÿe ora tmojánayana: “Ndegombre quem boyabása, chë quem luaroye jabama Bëngbe Bëtsabe juabna jabóyebuambayama cha entsemna ca.”
14 Vendo, pois, aqueles homens o milagre que Jesus tinha feito, diziam: Este é, verdadeiramente, o profeta que devia vir ao mundo.
15 Jesús yojtsetáts̈ëmbo ents̈anga chëngbe rey jabemama imojetsebos̈ama. Chíyeca cach tjoye tojtsaisanoñe canÿa jtsomñama.
15 Sabendo, pois, Jesus que haviam de vir arrebatá-lo, para o fazerem rei, tornou a retirar-se, ele só, para o monte.
16 Tojanibétata ora, Jesusbe uatsjéndayënga chë uafjajónayoye tmojantsmá;
16 E, quando veio a tarde, os seus discípulos desceram para o mar.
17 barquë́shañe tmojtanenojayé, y tmojanonts̈é jenashbuachénguana, chca, Capernaumoca jenbocnama. Ya ibeta yojtsemna, y Jesús cabá ndoñe chë́ngbioye ntashjanguana.
17 E, entrando no barco, passaram o mar em direção a Cafarnaum; e era já escuro, e ainda Jesus não tinha chegado perto deles.
18 Chca imojtsenashbuachnëjuana orna, chë béjayiñe jabuache binÿia tojanóshjango y bëts olëshënga chë barquë́shoye yojtsójants̈etaye.
18 E o mar se levantou, porque um grande vento assoprava.
19 Shachna o chnë́nguana kilómetro chënga tmojána ora, tmojáninÿe Jesús chë́ngbioye yojtsebéconaye, béjaye juatsbuacá yojtsaye. Chënga chca tmojáninÿe ora ts̈a tmojanocochauatjaná,
19 E, tendo navegado uns vinte e cinco ou trinta estádios, viram Jesus andando sobre o mar e aproximando-se do barco, e temeram.
20 pero Jesús tojanë́yana: “Ats̈e sëndmëna; ndoñe matauatjëngana ca.”
20 Porém ele lhes disse: Sou eu; não temais.
21 Chora chë uatsjéndayënga oyejuayënga imojtsebos̈e Jesús chë barquë́shoye jofjana, y ndoñe bënë́ntscose ya chë imojtsaye luaroye tmojánashjajna.
21 Então, eles, de boa mente, o receberam no barco; e logo o barco chegou à terra para onde iam.
22 Yëfsana, nÿetsca ents̈anga, chë uafjajónaye chenguánoica tmojanoquedanga tmojáninÿe, chë inÿe yëfsana chë nÿe canÿe barquë́sha yojuamnë́shañe Jesusbe uatsjéndayënga tmojtsanoñama, y Jesús chë́ngaftaca ndoñe tonjánama.
22 No dia seguinte, a multidão que estava do outro lado do mar, vendo que não havia ali mais do que um barquinho e que Jesus não entrara com seus discípulos naquele barquinho, mas que os seus discípulos tinham ido sós
23 Pero chëntscuana, Tiberias pueblents̈ana inÿe barquëshangá tojanáshjajna canÿe luarents̈e, chë Bëngbe Utabná Jesús chabe Taitábioye tbojtanchuá chents̈ana, ents̈anga saná tmojanse luare béconana.
23 (contudo, outros barquinhos tinham chegado de Tiberíades, perto do lugar onde comeram o pão, havendo o Senhor dado graças);
24 Asna, ni Jesús ni chabe uatsjéndayënga chents̈e ndoñe montsemnama chë ents̈anga tmojáninÿe ora, chë barquë́shangañe tmojtanenojayé y Capernaumoye tmojána Jesús jetsenguanguama.
24 vendo, pois, a multidão que Jesus não estava ali, nem os seus discípulos, entraram eles também nos barcos e foram a Cafarnaum, em busca de Jesus.
25 Chë uafjajónaye chenguánoye tmojánashjajna ora, Jesús tmojáninÿena y mënts̈á tmojantjá: —¿Buatëmbayá, ntseco ora muents̈e tcojáshjango ca?
25 E, achando-o no outro lado do mar, disseram-lhe: Rabi, quando chegaste aqui?
26 Y Jesús tojanë́yana: —Ndegombre cbë́yana, ts̈ëngaftanga ndoñe ats̈e ques̈matsnguá, chë bëts soyënga tijamama, sinó nÿe chë jtoshachaye nÿets̈á tandës̈e s̈mojasama.
26 Jesus respondeu e disse-lhes: Na verdade, na verdade vos digo que me buscais não pelos sinais que vistes, mas porque comestes do pão e vos saciastes.
27 Ndoñe matenángmenana chë nÿe ndoñe bën y jopochócana sanama; chë ndmopochócaye saná, chë nÿetsca tescama yomna ts̈abe vida jtsebomnama saná s̈mochjánguango. Chë saná, Bëngbe Bëtsá Ents̈á tbojanbemá cmochanjáts̈ataye, er Bëngbe Bëtsá chë Taitá tonjinÿanÿé, ts̈abe soyë́ngaca, cha chábioye tbojuábuayanama ca —tojánayana.
27 Trabalhai não pela comida que perece, mas pela comida que permanece para a vida eterna, a qual o Filho do Homem vos dará, porque a este o Pai, Deus, o selou.
28 Chora chë ents̈anga tmojantjá: —¿Ndayá fchjama nts̈amo Bëngbe Bëtsá yojtsebos̈cá chaotsemnama ca?
28 Disseram-lhe, pois: Que faremos para executarmos as obras de Deus?
29 Chca tmojantjá ora, Jesús tojanë́yana: —Chë Taitá entsebos̈e ts̈ëngaftanga chabe ichmonábeñe chas̈motsos̈buáchema ca.
29 Jesus respondeu e disse-lhes: A obra de Deus é esta: que creiais naquele que ele enviou.
30 Chora chënga tmojaniyana: —¿Ndaye ts̈abe soye cochjama acbe obenana bënga jinÿanÿiyama ca? Chë soye chaftsjinÿëse, ácbeñe fchantsos̈buáchiye. ¿Bëngbiama taicochjama ca?
30 Disseram-lhe, pois: Que sinal, pois, fazes tu, para que o vejamos, e creiamos em ti? Que operas tu?
31 Bëngbe tempsca bëts taitanga ents̈anga ndoyenoca maná ca uabaina saná tmojanse. Bëngbe Bëtsabe uabemana palabrënguiñe mënts̈á endayana: “Cha celoca tandës̈e tonjanats̈atá chamosama ca” —chënga tmojánayana.
31 Nossos pais comeram o maná no deserto, como está escrito: Deu-lhes a comer o pão do céu.
32 Chora Jesús tojanë́yana: —Ndegombre cbë́yana, Moisés chënga ndoñe chë celoca tandës̈e tonjanats̈atá; Bëngbe Bëtsá Bëngbe Taitá chë́ngbioye tojanats̈atá chë maná ca uabaina tandës̈e; y cha endmëna nda celocana chë ndocna te ndmopochócaye tandës̈e ndegombre cmondats̈atná.
32 Disse-lhes, pois, Jesus: Na verdade, na verdade vos digo que Moisés não vos deu o pão do céu, mas meu Pai vos dá o verdadeiro pão do céu.
33 Er Bëngbe Bëtsábiocana tandës̈e entsemna chë celocana tojastjanguá; y cha quem luare ents̈angbiama entsama chë nÿetsca tescama yomna ts̈abe vida chamotsebomnama ca —cha tojanë́yana.
33 Porque o pão de Deus é aquele que desce do céu e dá vida ao mundo.
34 Chora chënga tmojanimpadá: —Taita, chë tandës̈e sempre s̈cochtsats̈atnaye ca.
34 Disseram-lhe, pois: Senhor, dá-nos sempre desse pão.
35 Y Jesús tojanë́jua: —Ats̈e sëndmëna ents̈anga chë nÿetsca tescama yomna ts̈abe vida jtsebomnama tandës̈e. Nda ats̈e chas̈ojtsë́stona, sempre oyejuayá echanjë́ftsemna y Bëngbe Bëtsabe soyënga nÿets tempo echanjesóbomñe, mo nda nÿets tempo saná totsobomñcá, y ndocna te tbontsishëntsancá.
35 E Jesus lhes disse: Eu sou o pão da vida; aquele que vem a mim não terá fome; e quem crê em mim nunca terá sede.
36 Pero nts̈amo ya tcbonjauyancá, ts̈ëngaftanga ats̈e s̈monjinÿe y cabá ndoñe áts̈beñe ques̈matos̈buaché.
36 Mas vos disse que também vós me vistes e, contudo, não credes.
37 Nda ats̈be Taitá ats̈biama tbojabocacá, cha ats̈e s̈ochantsë́stona; y nda áts̈bioye s̈ojtsëstona, áts̈bents̈ana quichtëtábocna.
37 Tudo o que o Pai me dá virá a mim; e o que vem a mim de maneira nenhuma o lançarei fora.
38 Er ats̈na celocana sënjabo chë s̈ojichmó cha nts̈amo yojtsebos̈cá jamama, y ndoñe nÿe nts̈amo ats̈e stsebos̈cá.
38 Porque eu desci do céu não para fazer a minha vontade, mas a vontade daquele que me enviou.
39 Y chë s̈ojichmó cha entsebos̈e, ni mo canÿa chë ats̈biama tojabacacá chents̈ana, ats̈e chailesenciá pochocaná chaotsemnama; y quem luare jopochócama tena, nÿetscanga ats̈biama tojábacacangbiama chámuatayenama ats̈e chaimama.
39 E a vontade do Pai, que me enviou, é esta: que nenhum de todos aqueles que me deu se perca, mas que o ressuscite no último Dia.
40 Er ats̈be Taitá entsebos̈e, nda chabe Uaquiñábioye tbojinÿe y chábeñe tojtsos̈buaché, chë nÿetsca tescama yomna ts̈abe vida chaotsebomna, y quem luare jopochócama tena, cha cháuatayenama ats̈e chaimama ca —Jesús tojanë́yana.
40 Porquanto a vontade daquele que me enviou é esta: que todo aquele que vê o Filho e crê nele tenha a vida eterna; e eu o ressuscitarei no último Dia.
41 “Ats̈e së́ntsemna chë celocana tojóshjango tandës̈e ca” Jesús tojanë́yana causa, chë judiënga tmojanonts̈é chabiama podesca ichámuana.
41 Murmuravam, pois, dele os judeus, porque dissera: Eu sou o pão que desceu do céu.
42 Chënga mënts̈á imojtsichamo: —¿Mua ndoñe Jesús yondmëna, chë Josebe uaquiñá? Chabe bëtsë́tsata bënga tmotsábuatmñe. ¿Nts̈amo cha mora yochjátichamo celocana tojástjango ca?
42 E diziam: Não é este Jesus, o filho de José, cujo pai e mãe nós conhecemos? Como, pois, diz ele: Desci do céu?
43 As Jesús tojanë́yana: —Ats̈biama ndoñe podesca matichámuana.
43 Respondeu, pois, Jesus e disse-lhes: Não murmureis entre vós.
44 Ndocná quenátobena ats̈e juastana, chë Taitá, chë s̈ojichmó cha, ainaniñe chca chaotsebos̈ama ndoñe tbonjuajabuáchëse; y ats̈e chanjama cha cháuatayenama quem luare jopochócama te.
44 Ninguém pode vir a mim, se o Pai, que me enviou, o não trouxer; e eu o ressuscitarei no último Dia.
45 Chë tempsquënga Bëngbe Bëtsabe juabna oyebuambnayënga mënts̈á tmojanábema: “Cach Bëngbe Bëtsá nÿetscanga echanjabuatambá ca.” Chcasna, nda ats̈be Taitábioye tbojoyeuná, y nts̈amo chë Taitá tbojabuatëmbacá tojuatsjinÿe, cha ats̈e s̈ochanjuasto.
45 Está escrito nos profetas: E serão todos ensinados por Deus. Portanto, todo aquele que do Pai ouviu e aprendeu vem a mim.
46 “Ndocná ats̈be Taitá tbonjinÿe. Nÿe chë Bëngbe Bëtsábiocana tojabá aíñe.
46 Não que alguém visse ao Pai, a não ser aquele que é de Deus; este tem visto ao Pai.
47 Ndegombre s̈cuayana: Nda áts̈beñe tojtsos̈buaché, chë nÿetsca tescama yomna ts̈abe vida echántsebomna.
47 Na verdade, na verdade vos digo que aquele que crê em mim tem a vida eterna.
48 Ats̈e sëndmëna ents̈anga chë nÿetsca tescama yomna ts̈abe vida chamotsebomnama tandës̈e.
48 Eu sou o pão da vida.
49 Masque ts̈ëngaftangbe bëts taitanga, ents̈anga ndoyenoca chë maná ca uabaina saná tmojanse, pronto tmojanóbana.
49 Vossos pais comeram o maná no deserto e morreram.
50 Pero ats̈e sëntsoyebuambná ndayá chë celocana tojóshjango tandës̈ama. Nda chë tandës̈e tojase, ndoñe queochatóbana.
50 Este é o pão que desce do céu, para que o que dele comer não morra.
51 Ats̈e së́ntsemna ents̈anga chë nÿetsca tescama yomna ts̈abe vida jtsebomnama tandës̈e, chë celocana tojóshjanguës̈e. Nda quem tandës̈e tojase, nÿetsca tescama nÿe ainá echanjesomñe. Chë chanjáts̈ataye tandës̈na, cach ats̈be cuerpo entsemna. Chca chanjama quem luare ents̈anga chë nÿetsca tescama yomna ts̈abe vida chamotsebomnama ca” —Jesús tojánayana.
51 Eu sou o pão vivo que desceu do céu; se alguém comer desse pão, viverá para sempre; e o pão que eu der é a minha carne, que eu darei pela vida do mundo.
52 Chora chë judiënga tmojanonts̈é enatsëtsnayana: —¿Nts̈amo cha yochjobenaye cachabe cuerpo jats̈atayana bënga jasama ca?
52 Disputavam, pois, os judeus entre si, dizendo: Como nos pode dar este a sua carne a comer?
53 As Jesús tojanë́yana: —Ndegombre s̈cuayana: Ts̈ëngaftanga Bëngbe Bëtsá Ents̈á tbojanbemabe cuerpo ndoñe s̈monjase y chabe buiñe ndoñe s̈monjofs̈ese, ndegombre ts̈abe vida ndoñe ques̈mochátsbomna.
53 Jesus, pois, lhes disse: Na verdade, na verdade vos digo que, se não comerdes a carne do Filho do Homem e
54 Nda ats̈be cuerpo tojase y ats̈be buiñe tojofs̈é, chë nÿetsca tescama yomna ts̈abe vida echántsebomna, y quem luare jopochócama te ats̈e chanjama cha cháuatayenama.
54 Quem come a minha carne e bebe o meu sangue tem a vida eterna, e eu o ressuscitarei no último Dia.
55 Ats̈be cuerpo ndegombre saná endmëna, y ats̈be buiñe ndegombre ofs̈ës̈nayiye.
55 Porque a minha carne verdadeiramente é comida, e o meu sangue verdadeiramente é bebida.
56 Nda ats̈be cuerpo tojase y ats̈be buiñe tojofs̈é, áts̈eftaca cánÿiñe mo canÿacá echántsemna, y áts̈naca cháftaca.
56 Quem come a minha carne e bebe o meu sangue permanece em mim, e eu, nele.
57 Ats̈be Taitá, chë s̈ojichmó cha, vida endbomna, y ats̈e chábeyeca vida së́ndbomna; cachcá, nda ats̈be cuerpo tojase, chana áts̈beyeca vida jtsebomnana.
57 Assim como o Pai, que vive, me enviou, e eu vivo pelo Pai, assim quem de mim se alimenta também viverá por mim.
58 Chë ndaye soyama ats̈e sëntsoyebuambná, ats̈be cuerpo y ats̈be buiñe, entsemna chë celocana tojóshjango tandës̈e. Masque ts̈ëngaftangbe bëts taitanga chë maná ca uabaina tandës̈e tmojanse, pronto tmojanóbana; pero quem tandës̈e ndoñe cachcá quenátsmëna. Nda quem tandës̈e tojase, nÿe nÿets tempo vida echanjesóbomñe ca —Jesús tojánayana.
58 Este é o pão que desceu do céu; não é o caso de vossos pais, que comeram o maná e morreram; quem comer este pão viverá para sempre.
59 Chë soyëngna Jesús tonjanabuatambá Capernaum pueblents̈e, chë judiëngbe enefjuana yebnents̈e.
59 Ele disse essas coisas na sinagoga, ensinando em Cafarnaum.
60 Chca tmojanuena ora, banga Jesusbe ústonënga imojtsichamo: —Nts̈amo cha entsichamcá yapa totcá entsemna mo ndegombre cuaftsemncá joyeunayama. ¿Nda buanjóyeunaye ca?
60 Muitos, pois, dos seus discípulos, ouvindo isso, disseram: Duro é este discurso; quem o pode ouvir?
61 Jesús yojtsetáts̈ëmbo chënga ndoñe ts̈abá imontsichámuama; as, chënga tojanatjá: —¿Nts̈amo cbontsëtsëtsnacá ndoñe ts̈abá cmontsë́uenana ca?
61 Sabendo, pois, Jesus em si mesmo que os seus discípulos murmuravam a respeito disso, disse-lhes: Isto vos escandaliza?
62 Y chcasna, Bëngbe Bëtsá Ents̈á tbojanbemá, chë cha tempo inamna luaroye tojë́tstsjuama s̈mojinÿëse, ¿nts̈amo s̈mattsejuabnaye?
62 — ausente —
63 Bëngbe Bëtsabe Espíritu entsama ents̈anga chë ts̈abe vida chamotsebomnama. Chë cuerpo ndoñe uámana soye quenátsmëna; chë tcbonjáuyana soyënguiñe entsemna chë Uámana Espíritbe uajabuáchenana y chë ts̈abe vida.
63 O espírito é o que vivifica, a carne para nada aproveita; as palavras que eu vos disse são espírito e vida.
64 Pero masque chca entsemna, ts̈ëngaftangbents̈ana banga áts̈beñe ndoñe ques̈matos̈buaché ca —Jesús tojánayana.
64 Mas há alguns de vós que não creem. Porque bem sabia Jesus, desde o princípio, quem eram os que não criam e quem era o que o havia de entregar.
65 Y Jesús yojtëtónts̈a oyebuambnayana: —Chíyeca, ats̈e ts̈ëngaftanga tcbonjáuyana: “nda ats̈e juastama ainaniñe chaotsebos̈ama ats̈be Taitá ndoñe tbonjuájabuache, cha ndoñe ques̈ochatasto ca”.
65 E dizia: Por isso, eu vos disse que ninguém pode vir a mim, se por meu Pai lhe não for concedido.
66 Chë causa, chents̈ana, ba chabe ústonënga cachcá tmojesanonÿá, y cháftaca ya ndoñe imontsajna.
66 Desde então, muitos dos seus discípulos tornaram para trás e já não andavam com ele.
67 Chora Jesús, chë bnë́tsana uta uatsjéndayënga tojanë́yana: —¿Y ts̈ëngaftángnaca, jtsoñama y ats̈e jéseboshjonama s̈mojtsebos̈e ca?
67 Então, disse Jesus aos doze: Quereis vós também retirar-vos?
68 Chora Simón Pedro tbojanjuá: —Bëngbe Utabná Jesús, ¿chcasna ndábioye fchjanga ca? Nÿe aca s̈contsëtsëtsná chë nÿetsca tescama yomna ts̈abe vida jtsebomnama palabrënga.
68 Respondeu-lhe, pois, Simão Pedro: Senhor, para quem iremos nós? Tu tens as palavras da vida eterna,
69 Acbeñe fsëntsos̈buaché, y mora fsë́ntsetats̈ëmbo aca chë Bëngbe Bëtsabe Uamaná comnama ca.
69 e nós temos crido e conhecido que tu és o Cristo, o Filho de Deus.
70 Chora Jesús tojanë́yana: —Ats̈e tcbonjabacacá, chë bnë́tsana útata; pero canÿa ts̈ëngaftanguents̈ana, mo Satanasbe canÿe trabajayacá entsemna ca.
70 Respondeu-lhe Jesus: Não vos escolhi a vós os doze? E um de vós é um diabo.
71 Judas Iscariote, chë Simonbe uaquiñabiama chca Jesús tojánayana. Er chana masque canÿa chabe bnë́tsana uta uatsjendayënguents̈á inamna, Jesús uayayëngbe cucuats̈iñe yochjáftsayents̈bashejuana.
71 E isso dizia ele de Judas Iscariotes, filho de Simão, porque este o havia de entregar, sendo um dos doze.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.