Lucas 12
Yus Papí: Shuarja̱i̱ Yus Yamaram Chicham Najanamu (JIVNT) vs NAA
1 Nu tumai̱ shuar ti untsurí̱ káunkarmiayi. Ti kaunka ásar nawe̱n mai-najatnai ajarmiayi. Tura Jesus ni unuiniamuri̱n tútan juarkimiayi. “Pariséu ántar chichamtin áiniawai. Nuka wakaprutaiya núnisaiti. Wakaprutaikia nijiamanch yumirnium yama eṉkeam páantchaiti. Tura ukunam nekaamniaiti.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Núnisaṉ ashí paantcha ana nu iwiainiakma átatui. U̱u̱kma ana nusha nekaamu átatui.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Nu tuma asamtai, kiritniunam tímiarmena nusha tsawái tsáapin ajasmanum antunkattawai. Tura je̱a̱ init pujusrum ishishmasrum tímiarmena nusha áa̱ ti paant etsernaktatui.’
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 ‘Amikrutiram, aya aya̱shmin main ainia nu ashamkairap, tájarme. Aya̱shmin maa nú arantka máashtatui.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Tura ya nekas ashamkatniuitrum, nuna paant jintintiattajrume. Ame aya̱shmi̱ maa, nuyá ámin jinium akuptamkatniun tujintiatsna nu ashamkatarum. Ee, Yus ashamkatarum, tájarme.’
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 ‘Jimiará chiṉki ishitiúpchich ishichik kuitja̱i̱ surukchatniukait. Túrasha Yussha nu chiṉkin peṉké kajinmatkishtatui.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Wats, ashamkairap. Untsurí̱ chiṉkiji̱a̱i̱ naṉkaamas Yuska atumin enentáimturmarme. Warí, ame intiashmin mash Yus nekapmaruiti.’
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 ‘Ashí shuar ashí íimiainiamunam Winia Aents Ajasu tutain, Winia natsantruiniatsna núnaka, Wisha Yusa suntari̱ íimiainiamunam natsantrashtatjai;
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 antsu shuar íimiainiamunam Winia natsantrana núnaka Wisha Yusa suntari̱ íimiainiamunam natsantrattajai.’
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 ‘Winia, Aents Ajasu tutain, shuar yajauch chichartakuiṉkia nusha tsaṉkuramniaiti, tura Yusa Wakaní̱ncha yajauch chicharkuiṉkia nuka peṉké tsaṉkurachminiaiti.’
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 ‘Wats, Israer-shuar iruntai je̱a̱nmasha, tura Israer-shuar kapitiánniumsha, uuntnumsha juramainiakui, aninmainiakuisha warintiajak tusam ti enentáimsáip.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Ame áimkiatin jeamtai, Yusa Wakani̱ ame títiatmena nuna jintintramattawai,” tu timiayi.
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Chíkich áishmaṉ Jesusan tímiayi “Uuntá, ii aparí̱ ikiurtamkimiaj nuna yatsur winiasha nakak surustí, titia” tímiayi.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Tutai Jesus tímiayi “Áishmaṉka, atumin nu túratin anaikiamukaitiaj.”
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Nuyá tímiayi “Péṉker enentáimsatarum. Nii takakna núja̱i̱ṉ shuar iwiaaku, áchatniuiti. Tuma asamtai kuítrintin ajastin aya nuke enentáimsaip.”
15 Então lhes recomendou:
16 Nuyá ju̱na métek-taku chichaman unuiniak tímiayi:
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Tura “¿Ti nukap asamtai tuiṉ ikiustaj. Itiurkatjak?” tu enentáimsamiai.
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Wats, wi nékajai. Winia ikiutái-je̱a̱run ashiran nú naṉkaamas úuntan najanatjai. Tura nui̱ ashí ikiustajai.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Nuiṉkia untsurí̱ uwitin shiir pujustinian ikiusman takustatjai. Tuma asamtai, ayampran, yurumán, umaran shiir pujustatjai” timiai.’
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 ‘Tura Yus nin chicharuk timiai “Netse. Yamái kashi jakattame. Nuiṉkia imiá núkap ikiusumna nusha ¿yana átata?” timiai” tímiayi.
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Nuyá Jesus tímiayi “Shuar niṉki kuítri̱n ikiauntumna nu, núnisaiti. Túrasha Yusja̱i̱ íismaka kuítrinchaiti.”
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Nuyá ni unuiniamuri̱n Jesus ju̱na tímiayi: “Warí yuarik pujustajⁱ tura wariṉ entsartajⁱ tusarum nuke ti enentáimsairap.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Yus iwiaaku átinian amasu asa yurumkancha amastatui. Tura ju̱ aya̱shniasha najana asa entsataincha amastatui.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Chiṉkisha enentáimsatarum. Niisha arakmainiatsui. Juuk yurumkan ikiuiniatsui. Tuma aiṉ Yuska ni yurumátniuri̱n tuke súawai. Atumsha chiṉkia nú naṉkaamaschakaitrum.
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Tura ya shuarak, ti enentáimtana nuja̱i̱ nú naya ajasminiait.
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Kame yúpichuch ana nusha túrachminiaitiatrumsha, ¿urukamtai chíkich ainia nusha ti enentáimtarum?’
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 ‘Íistá, kukujsha takaachitiat tura nájanchitiat ti shíirmach áiniawai. Yaunchu akupin Sarumúṉ ti shiir iwiarmamniuitiat kukujia tímianchauyayi.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Iis, nupa yamái tsakaawai tura kashin aents tsupikiar jinium apeánáwai. Tuma aiṉ Yus ti shiir awajeatsuk. Nuna tura asa atumniasha nú péṉker wáitmakchattawak. ¿Urukamtai Yus nekas enentáimtatsrum?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 — ausente —
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 — ausente —
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Antsu emka Yusna nu enentáimtustarum. Túrakrumniṉkia atsumamna nuna Yus suramsattawai.’
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 ‘Winia murikrutiram ashamkairap. Untsurí̱chuitrume. Túrasha atumí Apari̱ ni akuptairi̱i̱n pachitmaktasa ti wakerutmarme.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 — ausente —
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 — ausente —
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 — ausente —
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 — ausente —
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Ni uuntri̱ taak iwiáa pujuinian wáinkiarai nuka shiir pujuiniawai. Nu úuntak iwiar, “misanam pujustarum” ni takarni̱uri̱n títiatui tura yurumkan súsartatui.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Kashi ajapéṉ taaksha tura tsawa̱a̱na ai̱ taaksha ni takarni̱uri̱n iwiáa pujuinian wáinkiuiṉka, nu takari̱n shiir pujuiniawai.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Tura ju̱sha nekaatarum. Je̱e̱nniua nu, kasa tátinian nékaitkiuṉka, iwiáa pujusa̱a̱yi. Kasa wayá kasamkatniun suritkia̱a̱yi.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Atumsha núnisrumek, anearum pujustarum. Wi Aents Ajasu tutai aya aneachmanum tátatjai” tímiayi.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Nuyá Pítiur aniasmiayi “¿Aya ínkik unuiniartaj tusam nu métek-taku chicham támek. Kame ashí nekaawarat tusamek tame?’ tímiayi.
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Tutai Jesus tímiayi “Atumsha péṉker takatan wáinniua núnisketrume. Takatan wáinin ni uuntri̱ takatri̱n takainia nuna, yurumátin jeamtai, ayurkamna núiti ni úuntri̱n shiir umirna nu, tura péṉker enentáimtana nu.
42 O Senhor respondeu:
43 Ni uuntri̱ taa, takatri̱n tímiatrusaṉ túran wáinkiuiṉkia nu wáinniusha shiir enentáimsamniaiti.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Umirin asamtai, ni uuntri̱ ashí ni wariri̱n wáitrukat tusa apujsattawai. Nuna paant tájarme.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Tura nu takatan wáinniusha “úuntur wau táchattawai” tu enentáimias, ni uuntri̱ takarniuri̱n yajauch awajeakuiṉkia tura niṉki ti yurumá, ti umar nampeakuiṉkia,
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 nuiṉkia ni uuntri̱ ni nákachmanum aya aneachma taa ti asutiáttawai. Umichu pujuinia nui̱ akupkattawai.’
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 ‘Takarin ni uuntri̱ wakera nuna nékayat, iwiartsuk umitsuk pujakka ti awatramu átatui.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Túrasha takarin nékachu asa, asutniámnia túrakka, ishichik awatnartatui. Núkap susamu ana núnaka núkap seawartatui. Núkap ataksamu ana núnaka núnisaṉ naṉkaamas seawartatui.’
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 ‘Jiji̱a̱i̱ nekapsatniua nútiksanak nuṉkanam jinia ikiapartaj tusan tamajai. Tura túrunat tusan ti wakerajai.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Imiantinia núnisan itiurchat ukatruktatui. Nusha wárik amuukat tusan ti wakerajai.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 “Ashí shuar shiir pujusarat tusa táwiti” tu enentáimturumek. Núchaiti. Antsu shuar tesanairat tusan táwitjai.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Yamái jukimiutak chikichík shuarnum seṉku ainia nu akannakartatui; menaintiu shuar ni shuari̱n jímiaran nakitrartatui. Jímiarsha ni shuari̱n menaintiun nakitrartatui.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Apasha ni uchirí̱n nakitrattawai. Núnisaṉ uchisha ni aparí̱n nakitrattawai. Nukusha ni nawantri̱n nakitrattawai, nawantri̱sha nukurí̱n nakitrattawai. Tsatsari̱sha ni najati̱n nakitrattawai; najati̱sha tsatsari̱n nakitrattawai.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Jesus áentsun chicharuk ju̱nasha tímiayi “Atumsha nantu akaatainmaani ki̱armatai “yutuktatui” tátsurmek. Nusha nekas tárume.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Tura anaarania̱ nase násenkamtai “séeji̱k átatui” tárume. Tura nekas tárume.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Yuraṉminmasha nuṉkanmasha túruna nu nékarme. Túmaitiatrumsha ju̱ tsawantai̱ túrunattana nusha ¿itiura nékatsrum? ¡Maaj, ántraitrume!”
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 ‘Túrasha péṉker ana nusha ¿urukamtai atumek enentáimsarum wáintsuram?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Irutramuram úuntnum júramkuiṉkia jintia wésamek “nuamtak iwiarartai” titiá. Túrachkumniṉkia akupniunam juramkittiame. Tura niisha suntarnum akuptamkattame. Tura niisha sepunam eṉketmattawai.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Tura nekas tajai, nui̱ eṉkemamka ashí rearchisha akikmachkumka jíinkishtatme” tímiayi.
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.