Atos 7
Yus Papí: Shuarja̱i̱ Yus Yamaram Chicham Najanamu (JIVNT) vs ARIB
1 Tuma wáiniak Israer-patri uuntri̱ Estepaṉkan aniasmiayi “¿Ju̱ tuinia nu nekaskait?” tímiayi.
1 E disse o sumo sacerdote: Porventura são assim estas coisas?
2 Tutai niisha áimkiamiayi “Winia úuntrutirmesha, yatsurtirmesha anturtuktarum. Ii Waantu Yusri̱ ii úuntrí̱n Apraáman wantintiukmiayi. Apraámka Misiuputámia-Kartea nuṉkanam puja̱i̱, Aran nuṉkanam wéatsa̱i̱ṉ, nui̱ wantintiukmiayi.
2 Estêvão respondeu: Irmãos e pais, ouvi. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, estando ele na Mesopotâmia, antes de habitar em Harã,
3 Tura wantintiuk tímiayi “Ame nuṉkemsha áminiurmesha ikiukim nuṉka Wi iniaktustatjamena nui̱ wetá” tímiayi Yus.
3 e disse-lhe: Sai da tua terra e dentre a tua parentela, e dirige-te à terra que eu te mostrar.
4 Tutai Apraám Misiuputámia-Kartea nuṉkan ikiuki Aran nuṉkanam pujustaj tusa wémiayi. Nuyá ni aparí̱ jakamtai “Arant wetá” tímiayi Yus. Nuna taku ju̱ nuṉkan ii pujajnia ju̱i pujsamiayi.
4 Então saiu da terra dos caldeus e habitou em Harã. Dali, depois que seu pai faleceu, Deus o trouxe para esta terra em que vós agora habitais.
5 Túrayat nuṉkan ishichkisha súsachmiayi ju̱ nuṉkanam. Antsu “Ukunam amastatjai. Ame jakakmin ame uchirmin susattajai” tímiayi. Tura Apraama uchirí̱ peṉké atsan nuní tímiayi Yus.
5 E não lhe deu nela herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu que lha daria em possessão, e depois dele à sua descendência, não tendo ele ainda filho.
6 Nuya̱sha Yus tímiayi “Ame uchirmesha írara núnisaraṉ chíkich nuṉkanam pujusartatui. Nui̱sha emetamu itit awajtai pujuartatui. Kuatru siáṉtu (400) uwí, tímianu uwí wáitsartatui, tímiayi.
6 Pois Deus disse que a sua descendência seria peregrina em terra estranha e que a escravizariam e maltratariam por quatrocentos anos.
7 Túrasha, Wi asutiáttajai ame shuárumin wáitkia núnaka, tímiayi. Túram nuyá nú nuṉkanmaya̱ shiákartatui. Tura Winia enentáimtursartatui jú̱ nuṉkanam’ tímiayi.
7 Mas eu julgarei a nação que os tiver escravizado, disse Deus; e depois disto sairão, e me servirão neste lugar.
8 Yus tuke Apraámnasha chicharuk ‘Yamaikia Wíi-shuar asarum tsupirnaktiniaitrume. Tuma asam amesha uchiram áishmaṉkach akiiniamtai, Wi tímiajna núnismek, sirkunsisiúṉ tutai, shunichiri̱ nuape̱ tsupirkata, tímiayi. Tura chícham Wi yamaikia ámiji̱a̱i̱ najanaj nu nekas uminkatniuiti tusam nusha túrata” tímiayi Yus. Tuma asamtai ni uchirí̱ Isak akiiniamtai, uchu tsawant naṉkaamasmatai, Apraám nin tsupirkamiayi. Tura Isaksha ukunam ni tuse (12) uchiri̱n ii uuntri̱ armia nunasha nútiksaṉ túramiayi.
8 E deu-lhe o pacto da circuncisão; assim então gerou Abraão a Isaque, e o circuncidou ao oitavo dia; e Isaque gerou a Jacó, e Jacó aos doze patriarcas.
9 Tura niisha ni yachi̱n Jusen suiir íiyarmiayi. Túmainiak Ejiptu nuṉkanam júkiarat tusar surukarmiayi. Túrasha Yus némarkauyayi.
9 Os patriarcas, movidos de inveja, venderam José para o Egito; mas Deus era com ele,
10 Tuma asa, ashí ni itiurchatri̱i̱nia̱ uwemtikramiayi. Tura waitnenkartutairi̱ncha nekatairi̱ncha susamiayi. Tuma asamtai Ejiptunam uunt akupin Paraún Ejiptu nuṉkaa akupniuri̱ ajasat tura ni je̱e̱n wáinniuri̱ ajasat tusa anaikiamiayi.”
10 e o livrou de todas as suas tribulações, e lhe deu graça e sabedoria perante Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador sobre o Egito e toda a sua casa.
11 ‘Tímiatam tsuka tura itiurchatcha ámiayi Ejiptu núṉkanam. Tura ju̱i̱ Kanaaṉ nuṉkanmasha núnisaṉ ámiayi. Tuma asamtai ii uuntri̱ yurumkan peṉké wáincharmiayi.
11 Sobreveio então uma fome a todo o Egito e Canaã, e grande tribulação; e nossos pais não achavam alimentos.
12 Tura Jakup, Ejiptunam yurumak ikiusma awai taman antuk ni uchirí̱n akupkarmiayi. Túrasha wekaicha wearmiayi. Wats, ii úuntri̱niun ujaajrume.
12 Mas tendo ouvido Jacó que no Egito havia trigo, enviou ali nossos pais pela primeira vez.
13 Tura ii uuntri̱ atak Ejiptunam wéenak Jusesha, wíitjai takui ni yachi̱ Jusen nekaawarmiayi. Tura Jusé “Yatsur áiniawai” takui Parauṉ, antuk “au shuarapitia” tímiayi.
13 E na segunda vez deu-se José a conhecer a seus irmãos, e a sua linhagem tornou-se manifesta a Faraó.
14 Nuya̱ṉka Jusé ni yachi̱n chicharuk “Apar itiatarum uchirtuk” tímiayi. Nu shuarsha untsurí̱, setenta seṉku (75) matsamarmiayi.
14 Então José mandou chamar a seu pai Jacó, e a toda a sua parentela-setenta e cinco almas.
15 Nuní tutai Jakupsha ni shuari̱ji̱a̱i̱ Ejiptunam pujustai tusar wearmiayi. Tura ukunam nú nuṉkanmaṉ jakamiayi. Tura ni uchiri̱sha ii uuntri̱ ainia nu, núnisaraṉ nú nuṉkanmaṉ jákarmiayi.
15 Jacó, pois, desceu ao Egito, onde morreu, ele e nossos pais;
16 Tura atak ukunam ni shuari̱ Sikiam nuṉkanam ni ukunchi̱n júkiar iwiarsarmiayi. Kame Sikiam nuṉkanam Apraámka yaunchu játsuk Amura uchirí̱ nuṉke̱n sumakmiayi. Túramtai nui̱ iwiarsarmiayi’ tímiayi.
16 e foram transportados para Siquém e depositados na sepultura que Abraão comprara por certo preço em prata aos filhos de Emor, em Siquém.
17 ‘Yus, Apraáman chicharuk “Nekas wi susattajme” tímiania nú tsawant jeatemamtai, Ejiptu nuṉkanam Israer-aents pampaṉki ti kaweṉkarmiayi.
17 Enquanto se aproximava o tempo da promessa que Deus tinha feito a Abraão, o povo crescia e se multiplicava no Egito;
18 Nu tsawantincha Ejiptunam chíkich akupin naamka ámiayi, tura Jusen nekaachmiayi nii.
18 até que se levantou ali outro rei, que não tinha conhecido José.
19 Nu akupin ii yaunchu úuntri̱n anaṉkawar yajauch awajiarmiayi. “Atumí uchirí̱ kuírchich ana nu ajapa ikiuktiarum” tu wémiayi. Pampaṉkara̱i̱ṉ tusa tímiayi.
19 Usando esse de astúcia contra a nossa raça, maltratou a nossos pais, ao ponto de fazê-los enjeitar seus filhos, para que não vivessem.
20 Tiri iniaisamunam Muisais akiiniamiayi. Muisaisnaka Yus shiir enentáimtimiai. Tura ni nukurí̱ menaintiu nantu takusmiayi.
20 Nesse tempo nasceu Moisés, e era mui formoso, e foi criado três meses em casa de seu pai.
21 Tura nuyá ajapa ikiuktin jeamtai entsá apujsamiayi. Uunt Parauṉka nawantri̱ Muisaisan wainiak jukimiayi. Achik, ni uchiri̱nia tímiatrusaṉ jukí tsakatmarmiayi.
21 Sendo ele enjeitado, a filha de Faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Tuma asa Muisais unuimiátrauyayi ashí Ejiptu aents nékarmia nuna. Túramuri̱sha chichame̱sha kakarmauyayi.’
22 Assim Moisés foi instruído em toda a sabedoria dos egípcios, e era poderoso em palavras e obras.
23 Estepaṉ tuke étseruk juna tímiayi: ‘Nuyá Muisais kuarenta (40) uwí takaku asa Israer áentsun iyutaj tusa wakerimiayi, ni shuari̱ asamtai.
23 Ora, quando ele completou quarenta anos, veio-lhe ao coração visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Nuyá we Ejiptunmaya̱ áishmaṉ ni shuari̱n máatasa pujurun wáinkiamiayi. Tura Muisais ni shuari̱n ayamprak Ejiptunmaya̱ áishmaṉkan máamiayi.
24 E vendo um deles sofrer injustamente, defendeu-o, e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Wíi turamuja̱i̱ Yuska Israer-aentsun uwemtikrattawai, tu nekaamiayi Muisais, Yus timia asamtai. Tura Israer-aencha áintsaraṉ nékainiawai tu enentáimsamiayi. Túrasha niṉkia nekaacharmiayi.
25 Cuidava que seus irmãos entenderiam que por mão dele Deus lhes havia de dar a liberdade; mas eles não entenderam.
26 Kashin tsawa̱r Muisais ni shuari̱ jímiar maani pujuinian wáinkiamiayi. Tura nawamnaikiarat tusa “¿Urukamtai nuamtak yatsumja̱i̱sha yajauch awajniarum?” tímiayi.
26 No dia seguinte apareceu-lhes quando brigavam, e quis levá-los à paz, dizendo: Homens, sois irmãos; por que vos maltratais um ao outro?
27 Tutai emka naṉkaama nu Muisaisan kárut shitiá “¿Ya amincha ii akuptamin tura ii chichartamin anaitiamkamam?
27 Mas o que fazia injustiça ao seu próximo o repeliu, dizendo: Quem te constituiu senhor e juiz sobre nós?
28 ¿Winiasha maantuátaj tusam wakeramek, ya̱u̱ Ejiptunmaya̱ áishmaṉ máamamna nútiksamkea?” tímiayi.
28 Acaso queres tu matar-me como ontem mataste o egípcio?
29 Nuna antuk Muisaiska Matiaṉ nuṉkanam pisar, nú nuṉkanam kuarenta (40) uwí yajaya̱ áintsaṉ pujumiayi. Nú nuṉkanam pujus, nuatak, jimiará uchin yajutmarmiayi.’ Numi uchich ukat ukatin keamunam Yusa suntari̱ Muisaisan wantintiukmiayi.|src="ABS OT Burning bush" size="span" ref="7.29"
29 A esta palavra fugiu Moisés, e tornou-se peregrino na terra de Madiã, onde gerou dois filhos.
30 ‘Kuarenta uwí naṉkaamas, nu atsamu nuṉkanam Senai náinnium tíji̱u̱ch Yusa suntari̱ nayaimpinmaya̱ taa Muisaisan wantintiukmiayi. Numi uchich ukat-ukatin keamunam wantinkiamiayi.
30 E passados mais quarenta anos, apareceu-lhe um anjo no deserto do monte Sinai, numa chama de fogo no meio de uma sarça.
31 Muisais, nuna kean wainiak ashamkamiayi. Tura weantuk iistaj tukamá Uunt Yusa chichame̱n antukmiayi.
31 Moisés, vendo isto, admirou-se da visão; e, aproximando-se ele para observar, soou a voz do Senhor:
32 Yus tímiayi “Wiitjai Yus. Ame úuntrumi̱ Apraáma Isaka, Jakupa Yúsri̱ntjai” tímiayi. Tutai antuk Muisaiska ti kuraimiayi sapijin. Tura íistinian tujinmiayi.
32 Eu sou o deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó. E Moisés ficou trêmulo e não ousava olhar.
33 Nuyá Uunt Yus tímiayi “Úuntrun shiir awajsataj tusam, ame sapatrum ukuiṉkiam ikiuktia, wajamna nui̱ Wi pujakui.
33 Disse-lhe então o Senhor: Tira as alparcas dos teus pés, porque o lugar em que estás é terra santa.
34 Nuyá nekaata, tímiayi. Wíi-aents Ejiptunam wáitias pujuinia nuna wáinkiajai. Tura úutainia nunasha antukjai. Tuma asamtai uwemtikrataj tusan tarajai. Wats, akupkatjame ámin. Ejiptunam waketkitia” Yus tímiayi Muisaisan.’
34 Vi, com efeito, a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos, e desci para livrá-lo. Agora pois vem, e enviar-te-ei ao Egito.
35 Estepaṉ tuke étseruk: ‘Ju̱ Muisaisan ni shuari̱ “¿Ya amincha ii akuptamin tura ii chichartamin átinniasha anaitiamkamam?” tiarmia nuna Yuska akupniun anaik uwemtikrarat tusa awaiṉki akupkamiayi. Numiniam ni suntari̱ wantintiukmia nuna chichame̱ja̱i̱ Yuska Muisaisan akupkamiayi, tímiayi.
35 A este Moisés que eles haviam repelido, dizendo: Quem te constituiu senhor e juiz? a este enviou Deus como senhor e libertador, pela mão do anjo que lhe aparecera na sarça.
36 Muisaisaiti Israer-aentsun Ejiptunmaya̱n uwemtikramia nu. Yusa kakarmari̱n nekaawarat tusa, aentsti túrachminian untsurí̱n túramiayi Ejiptu nuṉkanam. Nuyá Kapa̱a̱ntin Nayaantsanmasha, tura nuyá kuarenta (40) uwitin atsamunam pujuiniai̱sha ti kakarman iniaktusmiayi.
36 Foi este que os conduziu para fora, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, e no Mar Vermelho, e no deserto por quarenta anos.
37 Jú̱ Muisaisak Israer-shuaran chicharuk “Atumí̱i̱nia̱nak etserniun Yus ukunam anaikiattawai, winia anaitiukma áintsaṉ. Tuma asamtai nu shuarsha umirkamniuram” tímiayi.
37 Este é o Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre vossos irmãos um profeta como eu.
38 Jú̱ Muisais Israer-aentsja̱i̱ atsamunam pujumiayi. Senái nainnium Yusa suntari̱ níiji̱a̱i̱sha pujumiayi. Tura Muisaiska ii úuntri̱ji̱a̱i̱ pujumiayi. Níiyaiti iwiaaku pujustin chichaman sunasmia nu. In ujatmaktinian sunasmiayi.’
38 Este é o que esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai, e com nossos pais, o qual recebeu palavras de vida para vo-las dar;
39 ‘Túrasha ii yaunchu uuntri̱ Muisaisan umirkatniun nakitiarmiayi. Áaniuk imiá umirtaint tusar Ejiptunam waketkitniun wakeriarmiayi.
39 ao qual os nossos pais não quiseram obedecer, antes o rejeitaram, e em seus corações voltaram ao Egito,
40 Túmainiak Muisais Yusja̱i̱ chichastajtsa murá wématai nu shuar Muisaisa yachi̱n Aruṉkan tiarmiayi “Ii yusri̱ najanatá, ii nemarsatin. Áaniusha Muisaissha Ejiptunmaya̱ in juramkiyatcha tútsuk weruma” tiarmiayi.
40 dizendo a Arão: Faze-nos deuses que vão adiante de nós; porque a esse Moisés que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.
41 Nuyá wáakachia áaniun najanawarmiayi. Túrawar, jú̱iti ii yusri̱ tusar, kuntinian maantuawarmiayi, nu susatai tusar. Tura ni uweje̱ja̱i̱ najanamun íisar ti wararsarmiayi.
41 Fizeram, pois, naqueles dias o bezerro, e ofereceram sacrifício ao ídolo, e se alegravam nas obras das suas mãos.
42 Nuna túruinian wáiniak Yus, iniaisajai taku, niiya̱ kanakmiayi. Nii wakerak yaan tikishmatrarti, tímiayi. Tuma asamtai, yaunchu Yusa etserniuri̱ ju̱ní áarmiayi:
42 Mas Deus se afastou, e os abandonou ao culto das hostes do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto, ó casa de Israel?
43 Antsu, Muruk naartin ántar-yusa pujamuri̱n jukimiarme. Tura chíkich ántar-yussha, ni naari̱ Rempaṉ, yaa áanin najanarum nusha jukimiarme. Júkin asakrumin atumí nuṉke̱ya̱ jukin, tímia̱i̱ Papirúnia nuṉkan naṉkaiki akupkatjarme” tímiayi Yus.”
43 Antes carregastes o tabernáculo de Moloque e a estrela do deus Renfã, figuras que vós fizestes para adorá-las. Desterrar-vos-ei pois, para além da Babilônia.
44 Estepaṉ tuke étseruk: ‘Yus Muisaisan tímiayi “Wi akupeamu chicham ikiunsatin je̱á áaniun Wi iniaktusjamna tímiatrusmek atsamunam najánatá” tímiayi. Tutai Muisais Yus tímianak umikmiayi. Nu je̱a̱n ii uuntri̱ yaunchu takaku ármiayi.
44 Entre os nossos pais no deserto estava o tabernáculo do testemunho, como ordenara aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto;
45 Nu je̱a̱n ni uchiri̱ akintkiar akintkiar wearmiayi. Ukunam, jú̱ nuṉka achiktin jeamtai, Yuska kapitián Jusueja̱i̱ jú̱ nuṉkanmaya̱ aentsun ji̱i̱ki akupkarmiayi. Tura ii uuntri̱ kapitián Jusueja̱i̱ winiarmia nu, nu je̱a̱ncha jú̱ nuṉkanam itiarmiayi. Tura Tawit uunt akupin náamtsa̱i̱ṉ, ii úuntri̱sha nu je̱a̱n takaku ármiayi.
45 o qual nossos pais, tendo-o por sua vez recebido, o levaram sob a direção de Josué, quando entraram na posse da terra das nações que Deus expulsou da presença dos nossos pais, até os dias de Davi,
46 Kame Yus Tawitian yájau enentáimtichmiayi. Tuma asamtai Tawit Yus shiir pujustinian je̱a̱n jeamtinian seamiayi.
46 que achou graça diante de Deus, e pediu que lhe fosse dado achar habitação para o Deus de Jacó.
47 Túrasha antsu Tawitia uchirí̱ Sarumúṉ Yusa je̱e̱n jeammiayi.
47 Entretanto foi Salomão quem lhe edificou uma casa;
48 Túrasha aents jeammanumaṉ Uunt Yus pujuschamniaiti. Jes, yaunchu Yusa etserniuri̱ Yus tímia nuna áarchamkia.
48 mas o Altíssimo não habita em templos feitos por mãos de homens, como diz o profeta:
49 Ju̱na áarmiayi:
49 O céu é meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis, diz o Senhor, ou qual o lugar do meu repouso?
50 Wiki winia uwejruja̱i̱ṉ ashí najanachmakiaj” tímiayi.’
50 Não fez, porventura, a minha mão todas estas coisas?
51 Estepaṉ tuke étseruk: ‘Tura átumka Israer-shuartirmeka atumí enentái̱ji̱a̱i̱ tuke umichuitrume. Atumí kuishi̱sha weaktsui tura Yus nékachua núniniaitrume. Yusa Wakaní̱ji̱a̱i̱sha tuke nemasnaikiaitrume. Tura atumí yaunchu úuntri̱ji̱a̱i̱ métek túrarme’ tímiayi.
51 Homens de dura cerviz, e incircuncisos de coração e ouvido, vós sempre resistis ao Espírito Santo; como o fizeram os vossos pais, assim também vós.
52 ‘Iisia, atumí úuntri̱sha Yusa etserniuri̱n tuke kajerin ármiayi, tímiayi. Tura nú arant atumí úuntri̱sha Tunaarincha tátatui tu etseru wekaan, máacharmakia. Jes, nútiksarmek yamaisha, Tunaarincha támania nusha atumek anaṉkarum máachmakuram, tímiayi.
52 A qual dos profetas não perseguiram vossos pais? Até mataram os que dantes anunciaram a vinda do Justo, do qual vós agora vos tornastes traidores e homicidas,
53 Tura Yusa suntari̱ nayaimpinmaya̱ Yusa chichame̱n susamuitiatrum atumsha peṉké umikchamarme” tímiayi Estepaṉ. Máawartai tusar kayaja̱i̱ tukurarmiayi Estepaṉkan.|src="ABS 118 The stoning of Stephen" size="span" ref="7.53"
53 vós, que recebestes a lei por ordenação dos anjos, e não a guardastes.
54 Israer-aencha Estepaṉ tu chichaamu antukar imiá kajerkar nain kátetete awajiarmiayi.
54 Ouvindo eles isto, enfureciam-se em seus corações, e rangiam os dentes contra Estêvão.
55 Tura Estepaṉsha imiá Yusa Wakaní̱ pimiutkamuyayi. Tuma asa nayaimpinmaani íimias, Yusa winchari̱n, tura Yusa untsuuri̱ni̱ni̱ Jesusan wajan wáinkiamiayi.
55 Mas ele, cheio do Espírito Santo, fitando os olhos no céu, viu a glória de Deus, e Jesus em pé à direita de Deus,
56 Tumá wáiniak Israer-áentsun tímiayi “Núá íiskua, nayaimp uranniun wáinjai. Tura Jesusan, Aents Ajasu tutaiya nuna Yusa untsuuri̱ni̱ni̱ wajan wáinjai” tímiayi.
56 e disse: Eis que vejo os céus abertos, e o Filho do homem em pé à direita de Deus.
57 Támaitiat niisha kuishi̱n akiriarmiayi, tura achiktai tusar charáa tiar ashí wajatkiarmiayi.
57 Então eles gritaram com grande voz, taparam os ouvidos, e arremeteram unânimes contra ele
58 Túrawar, péprunmaya̱ arant júkiarmiayi. Tura antuk etserkarmia nu pushiri̱n áikiar, natsa Sauru wajamunam au iisti tusar áeprusarmiayi. Tura máawartai tusar kayaja̱i̱ tukurarmiayi Estepaṉkan.
58 e, lançando-o fora da cidade, o apedrejavam. E as testemunhas depuseram as suas vestes aos pés de um mancebo chamado Saulo.
59 Tura Estepaṉka tukamaitiat Yúsan áujsamiayi. Tura áujuk “Uuntru Jesusá, winia wakantrusha jurutkitia” tímiayi.
59 Apedrejavam, pois, a Estêvão que orando, dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Tura tikishmar aujuk “Uunta, ju̱ winia túrutainiana ju̱ makuip” tímiayi. Tura nuna ti̱ iniais, jakamiayi.
60 E pondo-se de joelhos, clamou com grande voz: Senhor, não lhes imputes este pecado. Tendo dito isto, adormeceu. E Saulo consentia na sua morte.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.