Atos 19
Yus Papí: Shuarja̱i̱ Yus Yamaram Chicham Najanamu (JIVNT) vs NVT
1 Tura Apuruska Kurintiunam pujái̱ Pápruka náinniumaani̱ wekaráktak, Ipisiunam jeamiayi. Tura nui̱sha Yus-shuaran wáinkiamiayi.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo viajou pelas regiões do interior até chegar a Éfeso, no litoral, onde encontrou alguns discípulos.
2 Tura aniasmiayi “Atumsha Yus-shuar ajasmarmena nui̱, ¿Yusa Wakaní̱ atumí enentái̱n eṉkemturmakaitrum?”
2 Ele lhes perguntou: “Vocês receberam o Espírito Santo quando creram?”. “Não”, responderam eles. “Nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo.”
3 Tutai Papru aniasmiayi “Entá, ¿nuikia atumsha warí enentáimsarmea imianmiarum?” tímiayi.
3 “Então que batismo vocês receberam?”, perguntou ele. “O batismo de João”, responderam.
4 Tutai Papru tímiayi “Juaṉsha, tunaarminia̱ enentáimprarum imiantiarum, tíchamka. Nuyá tíchamka, winia ukuru̱i̱ winittiana nu nekas enentáimtustarum. Niisha Jesus Yusa anaikiamuri̱nti, tu ujatmakchamka” tímiayi Papru.
4 Paulo disse: “João batizava com o batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois, isto é, em Jesus”.
5 Nuna antukar niisha Uunt Jesusa náari̱n enentáimtusar ataksháa imianiarmiayi.
5 Assim que ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Tura Papru ni uweje̱ja̱i̱ nin antiṉmatai Yusa Wakaní̱ tarurarmiayi. Túram chíkich chichamja̱i̱ chichasarmiayi. Túrunawar Yus-Chichaman etseriarmiayi.
6 Paulo lhes impôs as mãos e o Espírito Santo veio sobre eles, e falaram em línguas e profetizaram.
7 Nusha tuse (12) áishmaṉ ármiayi.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Tura nui̱sha menaintiu nantutin Papru Israer-shuar iruntai je̱a̱nam werí Yusa akupeamuri̱n pachis arantutsuk etsermiayi. Túrak nú áentsun ujaak Yúsnan nekasaiti tu enentáimtikrarmiayi.
8 Em seguida, Paulo foi à sinagoga e ali pregou corajosamente durante três meses, argumentando de modo convincente sobre o reino de Deus.
9 Tura chíkichka ni enentái̱n ti ikiatsu̱árarmiayi. Túrunawar umiktinian peṉké nakitiainia ásar aents ántamunam Yusa jinti̱n peṉké yajauch chicharkarmiayi. Tuma asamtai Papru Yus-shuarnaka akanki yaruak Tiranu iskuirari̱i̱n tuke tsawant Yus-Chichaman ujaarmiayi.
9 Mas alguns deles se mostraram endurecidos, rejeitaram a mensagem e falaram publicamente contra o Caminho. Paulo, então, deixou a sinagoga e levou consigo os discípulos, passando a realizar discussões diárias na escola de Tirano.
10 Nuna túruki jimiará uwí etserkamiayi. Túramu asamtai ashí Asia nuṉkanmaya̱ aents Israer-shuar tura Israer-shuarcha Uunt Jesusa túramuri̱n antukarmiayi.
10 Isso continuou durante os dois anos seguintes, e gente de toda a província da Ásia, tanto judeus como gregos, ouviu a palavra do Senhor.
11 Tura aentsti túrachminian túrat tusa Yuska ni kakarmari̱n Páprun susamiayi.
11 Deus concedeu a Paulo o poder de realizar milagres extraordinários.
12 Jáanchniasha pushincha Papru antiṉman júkiar, náṉkamas jaa shuaran ejetim, nú jaa shuarsha nuna antiṉkiar péṉker ajaarmiayi. Iwianchrukusha nuna antiṉkiar, íwianch jíinkimtai aṉkant ajaarmiayi.
12 Quando lenços ou aventais usados por ele eram colocados sobre enfermos, estes eram curados de suas doenças e deles saíam espíritos malignos.
13 Tura chíkich Israer-aents uwishin ármiayi. Tura niisha chíkich chíkich péprunam wear iwianchrukun iwianchri̱n ji̱i̱rki akuptin ármiayi. Tuma asa niisha Jesusa náari̱ji̱a̱i̱ iwianchin ji̱i̱ktiai tusar, iwianchin chichartuiniak “Nu Jesus Papru ujaana nuna náari̱ji̱a̱i̱ jíinkitiarum tájarme” tiarmiayi.
13 Alguns judeus viajavam pelas cidades expulsando espíritos malignos. Tentavam usar o nome do Senhor Jesus, dizendo: “Ordeno que saia em nome de Jesus, a quem Paulo anuncia!”.
14 Tura Israer Patri uuntri̱ Esewia náartin, siati uchiri̱ ármia nu, nuna túriarmiayi.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de Ceva, um dos principais sacerdotes.
15 Túrasha Jesusa náari̱ji̱a̱i̱ jíinkitia, tuiniakui, iwianchcha tímiayi “Jesusnaka nékajai. Tura Pápruncha nékajai. Tura atumsha, ¿yátsukaitrum?” tímiayi.
15 Certa ocasião, o espírito maligno respondeu: “Eu conheço Jesus e conheço Paulo, mas quem são vocês?”.
16 Nuna tinia iwianchruku áishmaṉ tsékeṉki nú áishmaṉkan kakaram katsumak nupetkarmiayi. Túram ti katsumam niisha misú tura numpamnawar jíinkiar pisararmiayi.
16 O homem possuído pelo espírito maligno saltou em cima deles e os atacou com tanta violência que fugiram da casa, despidos e feridos.
17 Nusha Ipisiu péprunam túrunamiayi. Túrunamtai Ipisiu péprunmaya̱ Israer-shuarsha tura Israer-shuarchasha nuna túrunamun nekaawar ti ashamkarmiayi. Tura Uunt Jesusa náari̱n shiir awajsarmiayi.
17 A notícia do ocorrido se espalhou rapidamente por toda a cidade de Éfeso, tanto entre judeus como entre gregos, e sobre eles veio um temor reverente, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Túmainiai untsurí̱ shuar Yúsan umirkaru Yus-shuar ajatsuk tunáa túrawarmia nuna paant ujakarmiayi.
18 Muitos dos que creram confessaram suas obras pecaminosas.
19 Tura untsurí̱ uwishniumawarmia nu, wawekratai papí ármia nuna itiarmiayi. Itiar, ju̱ka iniaiyaji tusar, ashí íimiainiai̱ṉ áesawarmiayi. Nú papí áesawarmia nuna kuítri̱sha senkuenta mir (50.000) naṉkaamasauyayi.
19 Vários deles, que haviam praticado feitiçaria, trouxeram seus livros de encantamentos e os queimaram publicamente. O valor dos livros totalizou cinquenta mil moedas de prata.
20 Tu túrunamtai Uunt Yusa chichame̱ pampaṉki tura nupetmaki wémiayi.
20 Assim, a mensagem a respeito do Senhor se espalhou amplamente e teve efeito poderoso.
21 Tuma asamtai nuya̱sha Pápruka Masetúnia nuṉkanam Akaya nuṉkanmasha irautjai tu enentáimsamiayi. Tura nuya̱sha Jerusaréṉnum waketkitjai, tímiayi. Tura nuyá ukunam Ruma péprunmasha wetajai, tu enentáimsamiayi.
21 Depois disso, Paulo se sentiu impelido pelo Espírito a passar pela Macedônia e a Acaia antes de ir a Jerusalém. “E, de lá, devo prosseguir para Roma!”, disse ele.
22 Masetúnia wétin asa Papru ni tsaniakmari̱n Masetúnia nuṉkanam emka akupkamiayi. Timiutéun Erastuja̱i̱ akupkarmiayi. Tura niṉkia Asia nuṉkanam seturmiayi.
22 Então, enviou adiante dele à Macedônia dois assistentes, Timóteo e Erasto, e permaneceu um pouco mais na província da Ásia.
23 Pápruka tuke Ipisiunam pujái̱, nuyá aents Yus-Chichaman nakitiainiak charaatum ajarmiayi.
23 Por essa época, houve enorme tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Iis, nui̱ Ipisiunam kaya-yusa je̱e̱ ámiayi. Nu yus núwa̱uyayi, Tiana naartin. Tura áishmaṉ, Timitriu naartin, nú je̱a̱n nakumak uchichin najanniuyayi kuitja̱i̱. Tura niisha nú takatja̱i̱ ti kuítrintin ajasmiayi. Tura chíkich áishmaṉ nú takatan takarmia nunasha ti kuítri̱ntin awajsarmiayi.
24 Começou com Demétrio, ourives que fabricava modelos de prata do templo da deusa grega Ártemis e que empregava muitos artífices.
25 Timitriusha niiji̱a̱i̱ takarmia nuna ikiaanak, chikichnasha niiji̱a̱i̱ métek-taku takarmia nunasha ikiaanak niiji̱a̱i̱ charaatum ajarmiayi. Timitriusha tímiayi “Winia írutramutiram antuktarum. Iisha ju̱ takat takaajnia ju̱ja̱i̱ ti kuit achíatsjik.
25 Ele os reuniu a outros que trabalhavam em ofícios semelhantes e disse: “Senhores, vocês sabem que nossa prosperidade vem deste empreendimento.
26 Tura atumsha ju̱ Papru wáintrumna nu tura ántarmena nu chichaak “Ashí aents najanamu yuska ántar áiniawai” tatsuk. Nuna tau asa, ju̱i̱ Ipisiunam, tura arant ashí Asia nuṉkanam, ni yúsri̱n iniaisarat tusa enentáimtikrarai. Tuma asamtai untsurí̱ aents, ii yusri̱ Tiánan ikiuiniak, Papru tana nuna umirainiatsuk.
26 Mas, como vocês viram e ouviram, esse sujeito, Paulo, convenceu muita gente de que deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. Fez isso não apenas aqui em Éfeso, mas em toda a província.
27 Papru tu étserkui, iisha itiurchat pujuschattajik. Kuit ii achiaj nuka meṉkakashtatuak. Tura nú arantcha ii yusri̱ Tiana je̱e̱n shuar iniaisachartatuak. Tura nuyá Asia nuṉkanmaya̱sha tura ashí nuṉkanmaya̱ aencha, ii yusri̱ Tiana shiir awajainia nuna yapaji̱áwar aun nakitrachartatuak” tímiayi Timitriu.
27 Claro que não me refiro apenas à perda do respeito público por nossa atividade. Também me preocupa que o templo da grande deusa Ártemis perca sua influência e que esta deusa magnífica, adorada em toda a província da Ásia e ao redor do mundo, seja destituída de seu grande prestígio!”.
28 Nuna antukar aencha ti kajekar charaatum ajarmiayi. Túmainiak “Ipisiu shuartikia, aya Tianak wakeraji” tu untsummiarmiayi.
28 Ao ouvir isso, ficaram furiosos e começaram a gritar: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
29 Nuiṉkia aents páchim enentáimprarmiayi. Túmainiak Masetúnianmaya̱ Kayuncha Aristárkuncha Páprun nemari̱n ármia nuna achikiar japirkutak iruntai je̱a̱nam júkiarmiayi.
29 Em pouco tempo, a cidade toda estava uma confusão. O povo correu para o anfiteatro, arrastando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de viagem de Paulo.
30 Tura Pápruka iruntai je̱a̱nam wayá chichastaj taun, nuyá Yus-shuar ármia nu, nuna suritkiarmiayi.
30 Ele também quis entrar, mas os discípulos não permitiram.
31 Tura Asia nuṉkanmaya̱ uuntri̱, Páprun amikri̱ ásar, ai̱ṉkia waya̱wa̱i̱ṉ tusar chichaman akuptukarmiayi.
31 Alguns amigos de Paulo, oficiais da província, também lhe enviaram um recado no qual suplicaram que não arriscasse a vida entrando no anfiteatro.
32 Túrasha irunar pujuarmia nu, páchim enentáimprar, chíkichka nusháa untsummiarmiayi. Tura chikichcha nútiksaraṉ ausháa untsummiarmiayi. Tura chíkichka ti untsurí̱, nekaachar “wariniak irunturara” tiarmiayi.
32 Lá dentro, em polvorosa, o povo todo gritava, e cada um dizia uma coisa. Na verdade, a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Chíkich nui̱ wajarmia nu charaatum amia nuna Israer-shuaran Arejántrun jintintrar eem shitiawarmiayi. Arejántrusha Kayun tura Aristárkuncha ayampruktinian wakerak takamatsatarum tusa uwejé̱n takuimiayi.
33 Entre a multidão, os judeus empurraram Alexandre para a frente e ordenaram que explicasse a situação. Ele fez sinal pedindo silêncio e tentou falar.
34 Túrasha aents iruntrarmia nu, ju̱ka Israer-shuaraiti tusa nekaawar, nú arant charaatum ajainiak “Ipisiu shuartikia aya Tianak wakeraji” ímia-imiatainiakua tí nukap pujursarmiayi.
34 No entanto, quando a multidão percebeu que ele era judeu, começou a gritar novamente e continuou por cerca de duas horas: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
35 Ipisiu pepru papí-aintri̱sha áentsun itiatmamtik tímiayi “Ipisiu shuártiram antuktarum. Ii uunt yusri̱ Tiana je̱e̱ íistinia íichukaitiajⁱ. Tura ni nakumkamuri̱sha nayaimpinmaya̱ iniarmiania nusha íischatniukaitiajⁱ. Tura nunasha ashí aents paant nékainiatsuk, tímiayi.
35 Por fim, o escrivão da cidade conseguiu acalmar a multidão e disse: “Cidadãos de Éfeso, todos sabem que Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis, cuja imagem caiu do céu para nós.
36 Warí, núnaka ashí aents nékainia asamtai atumsha itiatkatarum. Túrarum enentáimtsuk yajauch túrawairap, tímiayi.
36 Portanto, sendo este um fato inegável, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Íimiatarum. Ju̱ áishmaṉ átum itiarumna nu, ii yúsri̱n yajauch chicharkacharai. Tura ni je̱e̱n yajauch awajsacharai.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, mas eles não roubaram nada do templo nem disseram coisa alguma contra nossa deusa.
38 Wats, Timitriu tura niiji̱a̱i̱ takainiana nu tunáa túramun ujaktai tusar wakeruiniakka pepru peṉkeri̱n werishtinkiait. Nuiṉkia máimtek iwiainiakartí.
38 “Se Demétrio e seus artífices têm alguma queixa contra eles, os tribunais estão abertos e há oficiais disponíveis para ouvir o caso. Que façam acusações formais.
39 Tura chíkich chicham ákuiṉkia péṉker iruntrarum iwiaratarum.
39 E, se há outras queixas que desejam apresentar, elas podem ser resolvidas em assembleia, conforme a lei.
40 Kame ju̱ yamái túrunamun nekaawar Rúmanmaya̱ kapitián “Ii uunt kapitiántri̱ yajauch awajsatai tusarum túrachurmeash” turamchatjiash. Warí, niisha “¿Urukamtai charaatum ajarum?” takuisha, áimkiatin peṉké tujinkiattaji” tímiayi.
40 Corremos o perigo de ser acusados de provocar desordem, pois não há motivo para este tumulto. E, se exigirem de nós uma explicação, não teremos o que dizer”.
41 Tura papí-aint nuna tuasua amik “Áukete. Wétarum” tímiayi.
41 Então os despediu, e a multidão se dispersou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.