Atos 19
Yus Papí: Shuarja̱i̱ Yus Yamaram Chicham Najanamu (JIVNT) vs NAA
1 Tura Apuruska Kurintiunam pujái̱ Pápruka náinniumaani̱ wekaráktak, Ipisiunam jeamiayi. Tura nui̱sha Yus-shuaran wáinkiamiayi.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 Tura aniasmiayi “Atumsha Yus-shuar ajasmarmena nui̱, ¿Yusa Wakaní̱ atumí enentái̱n eṉkemturmakaitrum?”
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Tutai Papru aniasmiayi “Entá, ¿nuikia atumsha warí enentáimsarmea imianmiarum?” tímiayi.
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Tutai Papru tímiayi “Juaṉsha, tunaarminia̱ enentáimprarum imiantiarum, tíchamka. Nuyá tíchamka, winia ukuru̱i̱ winittiana nu nekas enentáimtustarum. Niisha Jesus Yusa anaikiamuri̱nti, tu ujatmakchamka” tímiayi Papru.
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Nuna antukar niisha Uunt Jesusa náari̱n enentáimtusar ataksháa imianiarmiayi.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Tura Papru ni uweje̱ja̱i̱ nin antiṉmatai Yusa Wakaní̱ tarurarmiayi. Túram chíkich chichamja̱i̱ chichasarmiayi. Túrunawar Yus-Chichaman etseriarmiayi.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Nusha tuse (12) áishmaṉ ármiayi.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Tura nui̱sha menaintiu nantutin Papru Israer-shuar iruntai je̱a̱nam werí Yusa akupeamuri̱n pachis arantutsuk etsermiayi. Túrak nú áentsun ujaak Yúsnan nekasaiti tu enentáimtikrarmiayi.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Tura chíkichka ni enentái̱n ti ikiatsu̱árarmiayi. Túrunawar umiktinian peṉké nakitiainia ásar aents ántamunam Yusa jinti̱n peṉké yajauch chicharkarmiayi. Tuma asamtai Papru Yus-shuarnaka akanki yaruak Tiranu iskuirari̱i̱n tuke tsawant Yus-Chichaman ujaarmiayi.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Nuna túruki jimiará uwí etserkamiayi. Túramu asamtai ashí Asia nuṉkanmaya̱ aents Israer-shuar tura Israer-shuarcha Uunt Jesusa túramuri̱n antukarmiayi.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Tura aentsti túrachminian túrat tusa Yuska ni kakarmari̱n Páprun susamiayi.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Jáanchniasha pushincha Papru antiṉman júkiar, náṉkamas jaa shuaran ejetim, nú jaa shuarsha nuna antiṉkiar péṉker ajaarmiayi. Iwianchrukusha nuna antiṉkiar, íwianch jíinkimtai aṉkant ajaarmiayi.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Tura chíkich Israer-aents uwishin ármiayi. Tura niisha chíkich chíkich péprunam wear iwianchrukun iwianchri̱n ji̱i̱rki akuptin ármiayi. Tuma asa niisha Jesusa náari̱ji̱a̱i̱ iwianchin ji̱i̱ktiai tusar, iwianchin chichartuiniak “Nu Jesus Papru ujaana nuna náari̱ji̱a̱i̱ jíinkitiarum tájarme” tiarmiayi.
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Tura Israer Patri uuntri̱ Esewia náartin, siati uchiri̱ ármia nu, nuna túriarmiayi.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Túrasha Jesusa náari̱ji̱a̱i̱ jíinkitia, tuiniakui, iwianchcha tímiayi “Jesusnaka nékajai. Tura Pápruncha nékajai. Tura atumsha, ¿yátsukaitrum?” tímiayi.
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Nuna tinia iwianchruku áishmaṉ tsékeṉki nú áishmaṉkan kakaram katsumak nupetkarmiayi. Túram ti katsumam niisha misú tura numpamnawar jíinkiar pisararmiayi.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Nusha Ipisiu péprunam túrunamiayi. Túrunamtai Ipisiu péprunmaya̱ Israer-shuarsha tura Israer-shuarchasha nuna túrunamun nekaawar ti ashamkarmiayi. Tura Uunt Jesusa náari̱n shiir awajsarmiayi.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Túmainiai untsurí̱ shuar Yúsan umirkaru Yus-shuar ajatsuk tunáa túrawarmia nuna paant ujakarmiayi.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Tura untsurí̱ uwishniumawarmia nu, wawekratai papí ármia nuna itiarmiayi. Itiar, ju̱ka iniaiyaji tusar, ashí íimiainiai̱ṉ áesawarmiayi. Nú papí áesawarmia nuna kuítri̱sha senkuenta mir (50.000) naṉkaamasauyayi.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Tu túrunamtai Uunt Yusa chichame̱ pampaṉki tura nupetmaki wémiayi.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Tuma asamtai nuya̱sha Pápruka Masetúnia nuṉkanam Akaya nuṉkanmasha irautjai tu enentáimsamiayi. Tura nuya̱sha Jerusaréṉnum waketkitjai, tímiayi. Tura nuyá ukunam Ruma péprunmasha wetajai, tu enentáimsamiayi.
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Masetúnia wétin asa Papru ni tsaniakmari̱n Masetúnia nuṉkanam emka akupkamiayi. Timiutéun Erastuja̱i̱ akupkarmiayi. Tura niṉkia Asia nuṉkanam seturmiayi.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Pápruka tuke Ipisiunam pujái̱, nuyá aents Yus-Chichaman nakitiainiak charaatum ajarmiayi.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Iis, nui̱ Ipisiunam kaya-yusa je̱e̱ ámiayi. Nu yus núwa̱uyayi, Tiana naartin. Tura áishmaṉ, Timitriu naartin, nú je̱a̱n nakumak uchichin najanniuyayi kuitja̱i̱. Tura niisha nú takatja̱i̱ ti kuítrintin ajasmiayi. Tura chíkich áishmaṉ nú takatan takarmia nunasha ti kuítri̱ntin awajsarmiayi.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Timitriusha niiji̱a̱i̱ takarmia nuna ikiaanak, chikichnasha niiji̱a̱i̱ métek-taku takarmia nunasha ikiaanak niiji̱a̱i̱ charaatum ajarmiayi. Timitriusha tímiayi “Winia írutramutiram antuktarum. Iisha ju̱ takat takaajnia ju̱ja̱i̱ ti kuit achíatsjik.
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Tura atumsha ju̱ Papru wáintrumna nu tura ántarmena nu chichaak “Ashí aents najanamu yuska ántar áiniawai” tatsuk. Nuna tau asa, ju̱i̱ Ipisiunam, tura arant ashí Asia nuṉkanam, ni yúsri̱n iniaisarat tusa enentáimtikrarai. Tuma asamtai untsurí̱ aents, ii yusri̱ Tiánan ikiuiniak, Papru tana nuna umirainiatsuk.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Papru tu étserkui, iisha itiurchat pujuschattajik. Kuit ii achiaj nuka meṉkakashtatuak. Tura nú arantcha ii yusri̱ Tiana je̱e̱n shuar iniaisachartatuak. Tura nuyá Asia nuṉkanmaya̱sha tura ashí nuṉkanmaya̱ aencha, ii yusri̱ Tiana shiir awajainia nuna yapaji̱áwar aun nakitrachartatuak” tímiayi Timitriu.
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Nuna antukar aencha ti kajekar charaatum ajarmiayi. Túmainiak “Ipisiu shuartikia, aya Tianak wakeraji” tu untsummiarmiayi.
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Nuiṉkia aents páchim enentáimprarmiayi. Túmainiak Masetúnianmaya̱ Kayuncha Aristárkuncha Páprun nemari̱n ármia nuna achikiar japirkutak iruntai je̱a̱nam júkiarmiayi.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Tura Pápruka iruntai je̱a̱nam wayá chichastaj taun, nuyá Yus-shuar ármia nu, nuna suritkiarmiayi.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Tura Asia nuṉkanmaya̱ uuntri̱, Páprun amikri̱ ásar, ai̱ṉkia waya̱wa̱i̱ṉ tusar chichaman akuptukarmiayi.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Túrasha irunar pujuarmia nu, páchim enentáimprar, chíkichka nusháa untsummiarmiayi. Tura chikichcha nútiksaraṉ ausháa untsummiarmiayi. Tura chíkichka ti untsurí̱, nekaachar “wariniak irunturara” tiarmiayi.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Chíkich nui̱ wajarmia nu charaatum amia nuna Israer-shuaran Arejántrun jintintrar eem shitiawarmiayi. Arejántrusha Kayun tura Aristárkuncha ayampruktinian wakerak takamatsatarum tusa uwejé̱n takuimiayi.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Túrasha aents iruntrarmia nu, ju̱ka Israer-shuaraiti tusa nekaawar, nú arant charaatum ajainiak “Ipisiu shuartikia aya Tianak wakeraji” ímia-imiatainiakua tí nukap pujursarmiayi.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Ipisiu pepru papí-aintri̱sha áentsun itiatmamtik tímiayi “Ipisiu shuártiram antuktarum. Ii uunt yusri̱ Tiana je̱e̱ íistinia íichukaitiajⁱ. Tura ni nakumkamuri̱sha nayaimpinmaya̱ iniarmiania nusha íischatniukaitiajⁱ. Tura nunasha ashí aents paant nékainiatsuk, tímiayi.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Warí, núnaka ashí aents nékainia asamtai atumsha itiatkatarum. Túrarum enentáimtsuk yajauch túrawairap, tímiayi.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Íimiatarum. Ju̱ áishmaṉ átum itiarumna nu, ii yúsri̱n yajauch chicharkacharai. Tura ni je̱e̱n yajauch awajsacharai.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Wats, Timitriu tura niiji̱a̱i̱ takainiana nu tunáa túramun ujaktai tusar wakeruiniakka pepru peṉkeri̱n werishtinkiait. Nuiṉkia máimtek iwiainiakartí.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Tura chíkich chicham ákuiṉkia péṉker iruntrarum iwiaratarum.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Kame ju̱ yamái túrunamun nekaawar Rúmanmaya̱ kapitián “Ii uunt kapitiántri̱ yajauch awajsatai tusarum túrachurmeash” turamchatjiash. Warí, niisha “¿Urukamtai charaatum ajarum?” takuisha, áimkiatin peṉké tujinkiattaji” tímiayi.
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Tura papí-aint nuna tuasua amik “Áukete. Wétarum” tímiayi.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.