Atos 19
Yus Papí: Shuarja̱i̱ Yus Yamaram Chicham Najanamu (JIVNT) vs NTLH
1 Tura Apuruska Kurintiunam pujái̱ Pápruka náinniumaani̱ wekaráktak, Ipisiunam jeamiayi. Tura nui̱sha Yus-shuaran wáinkiamiayi.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 Tura aniasmiayi “Atumsha Yus-shuar ajasmarmena nui̱, ¿Yusa Wakaní̱ atumí enentái̱n eṉkemturmakaitrum?”
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 Tutai Papru aniasmiayi “Entá, ¿nuikia atumsha warí enentáimsarmea imianmiarum?” tímiayi.
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Tutai Papru tímiayi “Juaṉsha, tunaarminia̱ enentáimprarum imiantiarum, tíchamka. Nuyá tíchamka, winia ukuru̱i̱ winittiana nu nekas enentáimtustarum. Niisha Jesus Yusa anaikiamuri̱nti, tu ujatmakchamka” tímiayi Papru.
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Nuna antukar niisha Uunt Jesusa náari̱n enentáimtusar ataksháa imianiarmiayi.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Tura Papru ni uweje̱ja̱i̱ nin antiṉmatai Yusa Wakaní̱ tarurarmiayi. Túram chíkich chichamja̱i̱ chichasarmiayi. Túrunawar Yus-Chichaman etseriarmiayi.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Nusha tuse (12) áishmaṉ ármiayi.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Tura nui̱sha menaintiu nantutin Papru Israer-shuar iruntai je̱a̱nam werí Yusa akupeamuri̱n pachis arantutsuk etsermiayi. Túrak nú áentsun ujaak Yúsnan nekasaiti tu enentáimtikrarmiayi.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Tura chíkichka ni enentái̱n ti ikiatsu̱árarmiayi. Túrunawar umiktinian peṉké nakitiainia ásar aents ántamunam Yusa jinti̱n peṉké yajauch chicharkarmiayi. Tuma asamtai Papru Yus-shuarnaka akanki yaruak Tiranu iskuirari̱i̱n tuke tsawant Yus-Chichaman ujaarmiayi.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Nuna túruki jimiará uwí etserkamiayi. Túramu asamtai ashí Asia nuṉkanmaya̱ aents Israer-shuar tura Israer-shuarcha Uunt Jesusa túramuri̱n antukarmiayi.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Tura aentsti túrachminian túrat tusa Yuska ni kakarmari̱n Páprun susamiayi.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Jáanchniasha pushincha Papru antiṉman júkiar, náṉkamas jaa shuaran ejetim, nú jaa shuarsha nuna antiṉkiar péṉker ajaarmiayi. Iwianchrukusha nuna antiṉkiar, íwianch jíinkimtai aṉkant ajaarmiayi.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Tura chíkich Israer-aents uwishin ármiayi. Tura niisha chíkich chíkich péprunam wear iwianchrukun iwianchri̱n ji̱i̱rki akuptin ármiayi. Tuma asa niisha Jesusa náari̱ji̱a̱i̱ iwianchin ji̱i̱ktiai tusar, iwianchin chichartuiniak “Nu Jesus Papru ujaana nuna náari̱ji̱a̱i̱ jíinkitiarum tájarme” tiarmiayi.
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Tura Israer Patri uuntri̱ Esewia náartin, siati uchiri̱ ármia nu, nuna túriarmiayi.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Túrasha Jesusa náari̱ji̱a̱i̱ jíinkitia, tuiniakui, iwianchcha tímiayi “Jesusnaka nékajai. Tura Pápruncha nékajai. Tura atumsha, ¿yátsukaitrum?” tímiayi.
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Nuna tinia iwianchruku áishmaṉ tsékeṉki nú áishmaṉkan kakaram katsumak nupetkarmiayi. Túram ti katsumam niisha misú tura numpamnawar jíinkiar pisararmiayi.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Nusha Ipisiu péprunam túrunamiayi. Túrunamtai Ipisiu péprunmaya̱ Israer-shuarsha tura Israer-shuarchasha nuna túrunamun nekaawar ti ashamkarmiayi. Tura Uunt Jesusa náari̱n shiir awajsarmiayi.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Túmainiai untsurí̱ shuar Yúsan umirkaru Yus-shuar ajatsuk tunáa túrawarmia nuna paant ujakarmiayi.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Tura untsurí̱ uwishniumawarmia nu, wawekratai papí ármia nuna itiarmiayi. Itiar, ju̱ka iniaiyaji tusar, ashí íimiainiai̱ṉ áesawarmiayi. Nú papí áesawarmia nuna kuítri̱sha senkuenta mir (50.000) naṉkaamasauyayi.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Tu túrunamtai Uunt Yusa chichame̱ pampaṉki tura nupetmaki wémiayi.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Tuma asamtai nuya̱sha Pápruka Masetúnia nuṉkanam Akaya nuṉkanmasha irautjai tu enentáimsamiayi. Tura nuya̱sha Jerusaréṉnum waketkitjai, tímiayi. Tura nuyá ukunam Ruma péprunmasha wetajai, tu enentáimsamiayi.
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Masetúnia wétin asa Papru ni tsaniakmari̱n Masetúnia nuṉkanam emka akupkamiayi. Timiutéun Erastuja̱i̱ akupkarmiayi. Tura niṉkia Asia nuṉkanam seturmiayi.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Pápruka tuke Ipisiunam pujái̱, nuyá aents Yus-Chichaman nakitiainiak charaatum ajarmiayi.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Iis, nui̱ Ipisiunam kaya-yusa je̱e̱ ámiayi. Nu yus núwa̱uyayi, Tiana naartin. Tura áishmaṉ, Timitriu naartin, nú je̱a̱n nakumak uchichin najanniuyayi kuitja̱i̱. Tura niisha nú takatja̱i̱ ti kuítrintin ajasmiayi. Tura chíkich áishmaṉ nú takatan takarmia nunasha ti kuítri̱ntin awajsarmiayi.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Timitriusha niiji̱a̱i̱ takarmia nuna ikiaanak, chikichnasha niiji̱a̱i̱ métek-taku takarmia nunasha ikiaanak niiji̱a̱i̱ charaatum ajarmiayi. Timitriusha tímiayi “Winia írutramutiram antuktarum. Iisha ju̱ takat takaajnia ju̱ja̱i̱ ti kuit achíatsjik.
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Tura atumsha ju̱ Papru wáintrumna nu tura ántarmena nu chichaak “Ashí aents najanamu yuska ántar áiniawai” tatsuk. Nuna tau asa, ju̱i̱ Ipisiunam, tura arant ashí Asia nuṉkanam, ni yúsri̱n iniaisarat tusa enentáimtikrarai. Tuma asamtai untsurí̱ aents, ii yusri̱ Tiánan ikiuiniak, Papru tana nuna umirainiatsuk.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Papru tu étserkui, iisha itiurchat pujuschattajik. Kuit ii achiaj nuka meṉkakashtatuak. Tura nú arantcha ii yusri̱ Tiana je̱e̱n shuar iniaisachartatuak. Tura nuyá Asia nuṉkanmaya̱sha tura ashí nuṉkanmaya̱ aencha, ii yusri̱ Tiana shiir awajainia nuna yapaji̱áwar aun nakitrachartatuak” tímiayi Timitriu.
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Nuna antukar aencha ti kajekar charaatum ajarmiayi. Túmainiak “Ipisiu shuartikia, aya Tianak wakeraji” tu untsummiarmiayi.
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Nuiṉkia aents páchim enentáimprarmiayi. Túmainiak Masetúnianmaya̱ Kayuncha Aristárkuncha Páprun nemari̱n ármia nuna achikiar japirkutak iruntai je̱a̱nam júkiarmiayi.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Tura Pápruka iruntai je̱a̱nam wayá chichastaj taun, nuyá Yus-shuar ármia nu, nuna suritkiarmiayi.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Tura Asia nuṉkanmaya̱ uuntri̱, Páprun amikri̱ ásar, ai̱ṉkia waya̱wa̱i̱ṉ tusar chichaman akuptukarmiayi.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Túrasha irunar pujuarmia nu, páchim enentáimprar, chíkichka nusháa untsummiarmiayi. Tura chikichcha nútiksaraṉ ausháa untsummiarmiayi. Tura chíkichka ti untsurí̱, nekaachar “wariniak irunturara” tiarmiayi.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Chíkich nui̱ wajarmia nu charaatum amia nuna Israer-shuaran Arejántrun jintintrar eem shitiawarmiayi. Arejántrusha Kayun tura Aristárkuncha ayampruktinian wakerak takamatsatarum tusa uwejé̱n takuimiayi.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Túrasha aents iruntrarmia nu, ju̱ka Israer-shuaraiti tusa nekaawar, nú arant charaatum ajainiak “Ipisiu shuartikia aya Tianak wakeraji” ímia-imiatainiakua tí nukap pujursarmiayi.
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Ipisiu pepru papí-aintri̱sha áentsun itiatmamtik tímiayi “Ipisiu shuártiram antuktarum. Ii uunt yusri̱ Tiana je̱e̱ íistinia íichukaitiajⁱ. Tura ni nakumkamuri̱sha nayaimpinmaya̱ iniarmiania nusha íischatniukaitiajⁱ. Tura nunasha ashí aents paant nékainiatsuk, tímiayi.
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Warí, núnaka ashí aents nékainia asamtai atumsha itiatkatarum. Túrarum enentáimtsuk yajauch túrawairap, tímiayi.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Íimiatarum. Ju̱ áishmaṉ átum itiarumna nu, ii yúsri̱n yajauch chicharkacharai. Tura ni je̱e̱n yajauch awajsacharai.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Wats, Timitriu tura niiji̱a̱i̱ takainiana nu tunáa túramun ujaktai tusar wakeruiniakka pepru peṉkeri̱n werishtinkiait. Nuiṉkia máimtek iwiainiakartí.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Tura chíkich chicham ákuiṉkia péṉker iruntrarum iwiaratarum.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Kame ju̱ yamái túrunamun nekaawar Rúmanmaya̱ kapitián “Ii uunt kapitiántri̱ yajauch awajsatai tusarum túrachurmeash” turamchatjiash. Warí, niisha “¿Urukamtai charaatum ajarum?” takuisha, áimkiatin peṉké tujinkiattaji” tímiayi.
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Tura papí-aint nuna tuasua amik “Áukete. Wétarum” tímiayi.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.