Atos 13
Yus Papí: Shuarja̱i̱ Yus Yamaram Chicham Najanamu (JIVNT) vs NAA
1 Antiukíanmaya̱ Yus-shuarnum Yusnan etserin páchitra ármiayi. Nútiksaṉ Yus-Chichaman jintinniuri̱sha ármiayi. Pirnapísha tura Mukusa Semuṉsha, nuyá chíkich, Serinianmaya̱ Rúsiusha tura akupin Erutisa tsakatke̱sha, ni naari̱ Manaen, Sáurusha tímianu ármiayi.
1 Havia na igreja de Antioquia profetas e mestres: Barnabé; Simeão, chamado Níger; Lúcio, de Cirene; Manaém, que tinha sido criado com Herodes, o tetrarca; e Saulo.
2 Tura chíkich tsawanta̱i̱ niisha yurumtsuk Yúsan áujeak pujuinia̱i̱ Yusa Wakaní̱ tímiayi “Pirnapísha, Sáurusha akanturkitiarum, tímiayi. Wi takatan súsaitjiana nuna takasarat tusarum túratarum” tímiayi.
2 Enquanto eles estavam adorando o Senhor e jejuando, o Espírito Santo disse: — Separem-me, agora, Barnabé e Saulo para a obra a que os tenho chamado.
3 Tutai ijiarma Yusan aujsua amikiar, shiir wetarum tusar ni uwejé̱n Sáurun Pirnapíncha awantkarmiayi. Túrawar Antiukíanmaya̱ akupkarmiayi.
3 Então, jejuando e orando, e impondo as mãos sobre eles, os despediram.
4 Tura nuyaṉka Yusa Wakaní̱ akupkam Pirnapísha Sáurusha jíinkiar Serusia péprunam jeawarmiayi. Tura nuyá uunt kanunam eṉkemprar Chipri nuṉkanam jeawarmiayi.
4 Barnabé e Saulo, enviados pelo Espírito Santo, foram até Selêucia e dali navegaram para Chipre.
5 Juaṉsha yáiṉtaj tusa némarkauyayi. Nui̱ Saraminia péprunam jeawar Israer-shuar iruntai je̱a̱nam waya̱war Yus-Chichaman etseriarmiayi.
5 Quando chegaram a Salamina, começaram a anunciar a palavra de Deus nas sinagogas judaicas. Tinham também João como auxiliar.
6 Tura Chipri nuṉkanam pepru ainia nui̱ wái̱rkutak Papus péprunam jeawarmiayi. Nui̱ jeawar Israer-aents uwishin ni naari̱ Parjesúsan wáinkiarmiayi. Ni chíkich náariṉkia Erimiasauyayi. Niisha uwishniuitiat, Yúsnan étsereajai, tíniuyayi.
6 Havendo atravessado toda a ilha até Pafos, encontraram certo judeu, de nome Barjesus, que praticava magia e era falso profeta.
7 Akupin Serjiu Páuruja̱i̱ pujuyayi. Nu akupniusha ti péṉker enentáimniuyayi. Tura Pirnapín Sáuruncha chichaman akuptukmiayi, taarti tusa. Kame Yus-Chichaman antuktaj tusa wakerak untsukmiayi.
7 Ele estava com o procônsul Sérgio Paulo, que era um homem inteligente. O procônsul, tendo chamado Barnabé e Saulo, desejava ouvir a palavra de Deus.
8 Tura uwishin Erimias nuna nakitiak “Auka péṉkerchaiti” tímiayi. Akupniusha Yúsan umirka̱i̱ṉ tusa nuna tímiayi.
8 Porém o mago Elimas — e é assim que se traduz o nome dele — se opunha a eles, procurando afastar da fé o procônsul.
9 Nuyaṉka Sauru, ni chíkich naari̱ Papru, Yusa Wakaní̱ pimiutkamu asa, nu uwishniun úmamkemas iis tímiayi
9 Mas Saulo, também chamado Paulo, cheio do Espírito Santo, olhando firmemente para Elimas, disse:
10 “Ámeka wáitiaitme. Anaṉkartiniaitme. Yajauchiitme. Maaj, iwianchiitme. Tura ashí péṉker ana nuka imiá nakitniuitme. Tsej, ¿urukamtai Yusa jinti̱ naka ana nu emeskim weam?
10 — Ó filho do diabo, cheio de todo o engano e de toda a maldade, inimigo de toda a justiça, por que você não deixa de perverter os retos caminhos do Senhor?
11 Paij, yamaikia Uunt Yus asutiámattawai. Yamaikia amesha ji̱i̱mi kusurmatai untsurí̱ tsawant tsáapnin peṉké íischattame” tímiayi. Tura nú chichamaik ji̱i̱ kusurmatai kirit íimiuk chikichan e̱a̱miayi eṉkeki jurukit tusa.
11 Eis que, agora, a mão do Senhor está contra você, e você ficará cego, não vendo o sol por algum tempo. No mesmo instante, caiu sobre ele névoa e escuridão, e, andando em círculos, procurava quem o guiasse pela mão.
12 Nu túrunamtai akupin nuna wáinak, ti enentáimpramiayi. Túruna Uunt Yusa chichame̱n enentáimtur umikmiayi.
12 Então o procônsul, vendo o que havia acontecido, creu, maravilhado com a doutrina do Senhor.
13 Nuyá Juaṉ waketki Jerusaréṉnum wémiayi. Tura antsu Pápruka ni tsaniakmari̱ji̱a̱i̱ kanunam eṉkemprar Pápus péprunka ikiukiar Pirji péprunam jeawarmiayi. Nusha amaini Pampiria nuṉkanam pujawai.
13 E, navegando de Pafos, Paulo e seus companheiros viajaram a Perge da Panfília. João, porém, deixando-os, voltou para Jerusalém.
14 Nuyá Pirji péprun naṉkaikiar Antiukía péprunam jeawarmiayi. Nú Antiukíasha Pisitia nuṉkanam pujawai. Nui̱ jeawar Israer-shuar ayampratin tsawantin, nuka sáwartin, Israer-shuar iruntai je̱a̱nam waya̱war pujusarmiayi.
14 Mas eles, saindo de Perge, chegaram a Antioquia da Pisídia. No sábado, entraram na sinagoga e sentaram-se.
15 Tura nui̱ Yus-Papinium yaunchu áarman áujas aminkiamtai, Israer-shuar iruntai je̱a̱nam íirniuri̱ Páprun tiarmiayi “Yatsuru, jintíatin chicham takakkurmeka yamaik titiarum. Antukarmí” tiarmiayi.
15 Depois da leitura da Lei e dos Profetas, os chefes da sinagoga mandaram dizer-lhes: — Irmãos, se vocês têm alguma palavra de consolo para o povo, falem.
16 Tutai Papru wajaki uweje̱ takuimiayi. Tura chichaak “Israer-shuartiram, tura Yúsan umirkataj tusa wakerarmena nu antuktarum, tímiayi.
16 Paulo, levantando-se e fazendo com a mão sinal de silêncio, disse: — Israelitas e todos vocês que temem a Deus, escutem!
17 Ii Yusri̱ ii yaunchu uuntri̱n Israer-shuartin achikmiayi. Tura niisha írara núnik Ejiptunam matsatainiai̱ Yuska nin páchiniak uunt awajsarmiayi. Yus ni kakarmari̱ji̱a̱i̱ nú nuṉkanmaya̱ ii yaunchu uuntri̱n uwemtikrarmiayi.
17 O Deus do povo de Israel escolheu os nossos pais e exaltou o povo durante a sua peregrinação na terra do Egito, de onde os tirou com braço poderoso.
18 Túrasha atsamu nuṉkanam ii uuntri̱n kuarenta (40) uwitin Yuska aya kátsuntramiayi.
18 Suportou os maus costumes do povo durante uns quarenta anos no deserto.
19 Tura nuya̱ṉka siati áentsun mátsatkainian, Kanaan nuṉkanam matsamarmia nuna amukarmiayi. Nú nuṉkan ii yaunchu úuntri̱n susataj tusa Yus túramiayi.
19 E, havendo destruído sete nações em Canaã, deu essas terras como herança ao seu povo.
20 Nuyaṉka ii uuntri̱ akupniuri̱n, juís tútain, anaikiamiayi. Tura chikichan ukunam anaiki anaiki wémiayi. Nuna tura túraakua kuatru siáṉtu seṉkuenta (450) uwí ejemiayi. Samuersha Yúsnan etserin náamtsái̱ṉ nuna túrimiayi Yus.
20 Tudo isso levou cerca de quatrocentos e cinquenta anos. Depois disso, lhes deu juízes, até o profeta Samuel.
21 Tura nuyaṉka áencha juísan nakitiainiak, uunt akupin náamkat tusar Yúsan seawarmiayi. Tuíniakui Yuska Sesa uchirí̱n Saúran anaikiamiayi. Nú Saúra úuntri̱ṉkia Piṉjamíṉkiauyayi. Tura Saúrsha kuarenta (40) uwí nú áentsun akupkat tusa Yus tsaṉkatkamiayi.
21 Então eles pediram um rei, e Deus lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, e isto durante quarenta anos.
22 Tura Saúr náamkan ataksha Yus awaiṉkimiayi. Tura nuyá iiksaṉ nú nuṉkanam uunt akupin atí tusa Tawitian anaikiamiayi. Tura Yuska ju̱na Tawitnian tímiayi “Isaí uchirí̱n Tawitian winia enentáir jeamtai achirmakjai. Tura Winia umirtin átatui” tímiayi.
22 E, tendo tirado Saul, levantou-lhes o rei Davi, do qual também, dando testemunho, disse: “Achei Davi, filho de Jessé, homem segundo o meu coração, que fará toda a minha vontade.”
23 Wats, Tawit weeanmaya̱ Jesusaiti. Tura Yuska Israer-aentsun Uwemtikrartinian Jesusan anaitiukmiayi, yaunchu timiari̱n uminkiát tusa.
23 Da descendência deste, conforme a promessa, Deus trouxe a Israel o Salvador, que é Jesus.
24 Jesuska táatsa̱i̱ṉ Juaṉ ashí Israer-shuaran tunaari̱nia̱ enentáimtumar imiantinian ujakmiayi.
24 Antes da manifestação dele, João pregou um batismo de arrependimento a todo o povo de Israel.
25 Tura Juaṉsha ni jákatniuri̱ jeatemamtai, chichaak “Átum enentáimtarmena núchaitjai. Wikia Yusa anaikiamuri̱, Kristu tutai, nákarmena núchaitjai. Antsu Niṉkia winia ukunmarui̱ winittiawai. Tura Niisha wíji̱a̱i̱ṉkia ti naṉkaamantu asamtai wikia sapatri̱ncha atitrataj tíchamniaitjai” tímiayi.’
25 Quando João estava completando a sua carreira, disse: “Quem vocês pensam que sou? Não sou aquele que vocês esperam. Mas depois de mim vem aquele de cujos pés não sou digno de desamarrar as sandálias.”
26 ‘Pai, yatsurtiram, Apraám weeatiram, tura ashí Yus ashamkarum umirkaitrumna nu, antuktarum. Ju̱ uwempratin chichamka íiniuiti, tímiayi.
26 — Irmãos, descendência de Abraão e todos vocês que temem a Deus, a nós foi enviada a palavra desta salvação.
27 Iis, Jesusa túrunatniuri̱n Yuska yaunchu ni etserniuri̱n áamtikrachmakia. Tura ukunam Jerusaréṉnumia̱ shuar ni akupniuri̱ji̱a̱i̱ tuke sáwartin nuna áujeatskesha peṉké nekaacharmiayi. Tuma ásar Jesuska Yusa Uchiri̱nti tícharmiayi. Tura, jakatí, tiarmia nui̱, Jesusa túrunatniuri̱n, Yus yaunchu chichakmia nuna, tímiatrusaraṉ umikiarmiayi, tímiayi.
27 Pois os moradores e as autoridades de Jerusalém, não conhecendo Jesus nem as palavras dos profetas que são lidas todos os sábados, cumpriram as profecias, quando condenaram Jesus.
28 Jesuska peṉké tunaamkachunak yamaikia mantamnatí tusar Piratun seawarmiayi, tímiayi.
28 E, embora não achassem nenhuma causa de morte, pediram a Pilatos que ele fosse morto.
29 Tura Yusa Papiri̱in ashí Jesusnan tímia nuna tímiannak umikiarmiayi. Tura nuyá krúsnumia̱ itiarar iwiarsarmiayi.
29 Depois de cumprirem tudo o que estava escrito a respeito dele, tirando-o do madeiro, puseram-no em um túmulo.
30 Túramunak Yus jakamunmaya̱n iniantkimiayi.
30 Mas Deus o ressuscitou dentre os mortos,
31 Jesuska jakamunmaya̱ nantaki, yaunchu Kariréanmaya̱ Jerusaréṉnum Niiji̱a̱i̱ irutka wéarmia nuna núkap tsawantin pujus wantintiukmiayi. Nú shuaraiti yamaikia Jesusa túrunamuri̱n etserainia nu’ tímiayi.
31 e durante muitos dias ele foi visto pelos que o tinham acompanhado da Galileia para Jerusalém, os quais são agora as suas testemunhas diante do povo.
32 ‘Iisha núnisrik shiir chichaman Yus yaunchu ii apachri̱n tiarmia nu étsereaji.
32 E nós anunciamos a vocês o evangelho da promessa feita aos nossos pais,
33 Iisha Israer-weeá asakrin, Yuska Jesusan iniantkimia nuja̱i̱ ii apachri̱n anajmatramia nuna yamái uminkiaiti. Kame Sarmu Jímiar papinium ju̱ áarmaiti:
33 como Deus a cumpriu plenamente a nós, seus filhos, ressuscitando Jesus, como também está escrito no Salmo número dois: “Você é meu Filho; hoje eu gerei você.”
34 Tura Yuska Jesusa nantakmiari̱n jintintiak, tura ni a̱ya̱shi̱ káurchatniun jintintiak, chíkich Sarmu papinium ju̱na áamtikramiayi:
34 — E quanto ao fato de que o ressuscitaria dentre os mortos para que jamais voltasse à corrupção, Deus o expressou desta maneira: “E cumprirei a favor de vocês as santas e fiéis promessas feitas a Davi.”
35 Tura nú arant, nú paant atí tusa, chíkich Sarmu papinium ju̱ aarma awai:
35 — Por isso, também diz em outro Salmo: “Não permitirás que o teu Santo veja corrupção.”
36 ‘Nekaatarum, yatsurtiram, Yuska Tawitia aya̱shi̱n tíchamiayi nuna. Tawitkia Yus tímian amuk jakamiayi. Túrasha ni aya̱shiṉkia káurmiayi.
36 — Porque tendo Davi, no seu tempo, servido conforme o plano de Deus, morreu, foi sepultado ao lado de seus pais e viu corrupção.
37 Tura antsu Yus iniantkimia nuna aya̱shiṉkia peṉké káurchamiayi.
37 Porém aquele a quem Deus ressuscitou não viu corrupção.
38 Tuma asamtai, yatsurtiram nekaatarum. Jesusja̱i̱ṉkete tunáa asakártin.
38 Portanto, meus irmãos, saibam que é por meio de Jesus que a remissão dos pecados é anunciada a vocês;
39 Tura Muisais yaunchu akupkamia nuja̱i̱ tunáa tsaṉkurnarchamnia nu, yamaikia Jesusja̱i̱ tsaṉkurnartiniaiti.
39 e, por meio dele, todo o que crê é justificado de todas as coisas das quais vocês não puderam ser justificados pela lei de Moisés.
40 — ausente —
40 Portanto, tenham cuidado para que não lhes aconteça o que os profetas disseram:
41 — ausente —
41 “Vejam, ó desprezadores! Fiquem maravilhados e desapareçam, porque, no tempo de vocês, eu realizo obra tal que vocês não acreditarão se alguém lhes contar.”
42 Tura nuyá Papru Pirnapíji̱a̱i̱ jiinki wéenakui aents chichainiak “Chíkich sáwartincha jútiksarmek etserkatarum” tiarmiayi.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo, as pessoas pediram que, no sábado seguinte, lhes falassem estas mesmas palavras.
43 Tura nuyá iruntsua tseṉkeenak Israer-shuarsha, tura chíkichkia Israer ajasarusha, Yúsan umirkatajtsa wakeriarmia nuka, Páprun Pirnapíncha nemarsarmiayi. Niisha nu áentsun chicharuk “Yusa aneṉkrattairi̱ enentáimtusrum kaka̱rtarum” tiarmiayi.
43 Terminada a reunião na sinagoga, muitos dos judeus e dos prosélitos piedosos seguiram Paulo e Barnabé, e estes, falando com eles, os persuadiam a continuar firmes na graça de Deus.
44 Tura chíkich sáwartinkia nu péprunmaya̱ ti untsurí̱ aents Yus-Chicham antuktai tusar tu̱akarmiayi.
44 No sábado seguinte, quase toda a cidade se reuniu para ouvir a palavra do Senhor.
45 Tura Israer-shuarka ti untsurí̱ áentsun tu̱akarun wáinkiar, suir iiniak, ti kajerkarmiayi. Tuma asamtai Páprun katsekkar “Ju̱ chichaana ju̱ka ántar tawai” tiarmiayi.
45 Mas os judeus, vendo as multidões, ficaram com muita inveja e, blasfemando, contradiziam o que Paulo falava.
46 Támaitiat Pápruka Pirnapíji̱a̱i̱ arantutsuk chichainiak tiarmiayi “Israer-aentstirmin, atumin emka Yus-Chicham ujaktiniuji. Túrasha átum támaitiatrum nakitramarme. Tura atumsha nakitia asarum, Yúsnum tuke iwiaaku pujuschamnia ajasurme, tímiayi. Tuma asamtai iikia yamaikia Israer-aencha ujaktai tusar weraji, tiarmiayi.
46 Então Paulo e Barnabé, falando ousadamente, disseram: — Era necessário pregar a palavra de Deus primeiro a vocês. Mas, como vocês a rejeitam e se julgam indignos da vida eterna, eis que nos voltamos para os gentios.
47 Nu túratarum tusa, Uunt Yus akuptamtsujik. Jes, ni Papiri̱i̱n ju̱na tawai:
47 Porque o Senhor assim nos determinou: “Eu coloquei você como luz dos gentios, a fim de que você seja para salvação até os confins da terra.”
48 Nú chichaman antukar Israer-shuarcha ti wararsar “Uunt Yus tana nuka imiá péṉkeraiti” tiarmiayi. Tura, tuke iwiaaku pujusmin armia nu Yus-shuar ajasarmiayi.
48 Os gentios, ouvindo isto, se alegravam e glorificavam a palavra do Senhor. E creram todos os que haviam sido destinados para a vida eterna.
49 Tú tumaki̱ Yus-Chicham nú nuṉkanam ashí jamarmiayi.
49 E a palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Túrasha nuwa̱n, Yúsan péṉker enentáimtuinian tura péṉker wekainian, Israer-shuarka yajauch enentáimtikrarmiayi. Áishmaṉ peṉkeri̱ ármia nunasha, yajauch enentáimtikrarmiayi. Túram Páprun Pirnapíncha katsekkar, chichaman irunturar najatawarmiayi. Tú-turukiar ni nuṉke̱ya̱ ji̱i̱ki awemarmiayi.
50 Mas os judeus instigaram as mulheres piedosas de alta posição e os principais da cidade e levantaram perseguição contra Paulo e Barnabé, expulsando-os do seu território.
51 Túram Papru Pirnapíji̱a̱i̱, ju̱ aentska yajauchiiti tusar, wéenak nawe̱yan nuṉkan akakekiar ikiukiarmiayi. Túrawar Ikiuniu péprunam wearmiayi.
51 E estes, sacudindo contra eles o pó dos pés, foram para Icônio.
52 Yusa Wakaní̱sha pimiútkamu ásar Yus-shuarka ti warasarmiayi.
52 Os discípulos, porém, estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.