Marcos 14
Hapit apo jos (IFU) vs ARIB
1 Chugway arkhaw hi malahin ja un machakngan chin penghan chi arkhaw chin Pfehta an Panganan cha hi Tenapay an Ma-id Pfinoꞌpfoꞌ Na, ja arkhaw an pangnomnoman hachi Hudju chin Nalohan Chin Angher Apo Jos. Hachi a-ap-apon chi papachi ja chin memehtolon chi urchin, ja nunhahapit cha hay aton cha an maniliw ay Hesus ta ma-id manginnila ta epapatoy cha.
1 Ora, dali a dois dias era a páscoa e a festa dos pães ázimos; e os principais sacerdotes e os escribas andavam buscando como prender Jesus a traição, para o matarem.
2 Ja inali cha hi, “Achi ta-o koma etongor ay tay umali an pfehta an achoꞌlan chi tatakhu, ti unchani ja chumalat hi pumpapattajan chi tatakhu.”
2 Pois eles diziam: Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
3 Hichin agawwachaan cha Hesus ad Betani hi pfalay Simon an oha an na-unit an enakhahan Hesus, ja khun cha mangan hi himmigpan han pfupfai. Inu-ugnana han alabastro an pfoterja an nittugwan chi naꞌ-angngina an lanob an allon cha an nardo. Nehnot chin pfupfai ay Hesus ja entoꞌgwab na chin pfoterja ja unaot ihiit chin lanob ay chuy ulun Hesus.
3 Estando ele em Betânia, reclinado à mesa em casa de Simão, o leproso, veio uma mulher que trazia um vaso de alabastro cheio de bálsamo de nardo puro, de grande preço; e, quebrando o vaso, derramou-lhe sobre a cabeça o bálsamo.
4 Lemmallataꞌ hachi uchumna an nangmomodhong ay chuy enat na ja hingupfungupfu cha an mangali hi, “Ay-ayyu a mah hichuy an lanob an una am-amhan.
4 Mas alguns houve que em si mesmos se indignaram e disseram: Para que se fez este desperdício do bálsamo?
5 Munnaud an nangina hichuy an lanob an pfoꞌlaon hi ohay tagwon. Uchuꞌchuna agkhu niꞌ una ingngina ta ichat na hini pfajad na hay hana napubli.” Ja khun cha amujuwan chin pfupfai.
5 Pois podia ser vendido por mais de trezentos denários que se dariam aos pobres. E bramavam contra ela.
6 Muti nunhapit hi Hesus ja inali na hi, “Achi ju amujuwan hija! Khegkhenong aju ta ikhad hija, ti pfuher hitay enat na ay ha-in.
6 Jesus, porém, disse: Deixai-a; por que a molestais? Ela praticou uma boa ação para comigo.
7 Hana ayya publi ja gawwacha cha ay chaꞌju hi a-arkha-arkhaw ja mapfalin an tulungan chicha hi kompormi an arkhaw. Ha-in ayya ja nehnot chin arkhaw an panaynaꞌ ay chaꞌju.
7 Porquanto os pobres sempre os tendes convosco e, quando quiserdes, podeis fazer-lhes bem; a mim, porém, nem sempre me tendes.
8 Hitay an pfupfai ja enat na hini mapfalina an peꞌ-at. Ti inhiit na ta lanob ay tay achor u ta memehhod ay ni umali an pilub-aꞌ.
8 ela fez o que pode; antecipou-se a ungir o meu corpo para a sepultura.
9 Umannung hitay alloꞌ. An amin chi omajan hana mangkaskasaba ay ni Ebanghelyo ay tay nunleneꞌgwoh tay lota, ja pigpiggwon cha hitay enat tay pfupfai ta achi malidlichuwan.”
9 Em verdade vos digo que, em todo o mundo, onde quer que for pregado o evangelho, também o que ela fez será contado para memória sua.
10 Amat hichi ja immuy hi Judas Iskariot, an oha ay cha chuy himpolo ta chugwa an adalan Hesus, an i nangali hay hachi a-ap-apon chi papachi hi e-agwat na hi Hesus ay chicha.
10 Então Judas Iscariotes, um dos doze, foi ter com os principais sacerdotes para lhes entregar Jesus.
11 Nun-an-anla cha an nangngor ja inali cha hi ichat cha hay pihu an lagpfu na. Hotti henehemmon Judas hay atona an mangtuchu ay Hesus ta tiligwon cha.
11 Ouvindo-o eles, alegraram-se, e prometeram dar-lhe dinheiro. E buscava como o entregaria em ocasião oportuna.
12 Nachakngan chin penghan chi arkhaw chi Pfehta an Panganan cha hi Tenapay an Ma-id Pfinoꞌpfoꞌ Na, ja hichuy chi khun cha pumpartiyan hi pfoꞌtot an karnero an pangnomnoman cha chin Nalohan Chin Angher Apo Jos. Immuy hachi adalan ay Hesus ja inali cha hi, “Ngay podhom hi i mi punhakhanaan ay ni anganan ta-o ay tay pfehta?”
12 Ora, no primeiro dia dos pães ázimos, quando imolavam a páscoa, disseram-lhe seus discípulos: Aonde queres que vamos fazer os preparativos para comeres a páscoa?
13 Hennag Hesus han chugwa ay chicha ja inali na hi, “Umuy aju ad Jerusalem. Chittumon chaꞌju han lala-e an nangpipi-ug han pun-otanan, ja unuchon ju
13 Enviou, pois, dois dos seus discípulos, e disse-lhes: Ide à cidade, e vos sairá ao encontro um homem levando um cântaro de água; seguí-o;
14 ay ni pfalay an i na humigpan, ja allon ju ay ni nunheto hi, ‘Inalin ni Apo ta-o hi chaad mah anu hini kwarto an panganana an peꞌ-anan mi an adalana ad ugwani an pfehta.’
14 e, onde ele entrar, dizei ao dono da casa: O Mestre manda perguntar: Onde está o meu aposento em que hei de comer a páscoa com os meus discípulos?
15 Hot hini nunheto ay nuy an pfalay ja ituchu na hini nangennaꞌjab an otongngan an kwarto an gwah chi an amin chi mahapor. Ja hichi chi punhakhanaan ju ay ni anganan ta-o.”
15 E ele vos mostrará um grande cenáculo mobiliado e pronto; aí fazei-nos os preparativos.
16 Empacheh chin chugwa an adalan an umuy ad Jerusalem ja immannung an amin chin inalin Hesus. Ja enhakhana cha chin anun cha ay chuy an pfehta an i cha Pangnomnoman chin Nalohan chin Angher Apo Jos.
16 Partindo, pois, os discípulos, foram à cidade, onde acharam tudo como ele lhes dissera, e prepararam a páscoa.
17 Unagkhu nadhom ja immuy cha Hesus hachi himpolo ta chugwa an adalana ay chuy an pfalay.
17 Ao anoitecer chegou ele com os doze.
18 Khun cha mangan ja inalin Hesus hi, “Umannung hitay alloꞌ ay chaꞌju, an gwa han oha ay chaꞌju an neꞌ-o-orpfong an i mangpfaag ay ha-in hana pfuhur u.”
18 E, quando estavam reclinados à mesa e comiam, disse Jesus: Em verdade vos digo que um de vós, que comigo come, há de trair-me.
19 Magkhoh hi punleꞌnaan hachi adalan ay chuy inalin Hesus ja un gwahchinonon hon at hi mangpfokha hi, “Apo, un chah ha-in hini allom an mangat?”
19 Ao que eles começaram a entristecer-se e a perguntar-lhe um após outro: Porventura sou eu?
20 Tempfar Hesus ja inali na hi, “Ohanna ay chaꞌju an himpolo ta chugwa chi mangngina ay ha-in. Khun meꞌhawhaw ay ha-in hi tenapay ay tay chuju.
20 Respondeu-lhes: É um dos doze, que mete comigo a mão no prato.
21 Ti ha-in an Na-ilangitan an Takhu ja matojaꞌ an matoy ta mipa-annung chin impatulaꞌ Apo Jos hachi profeta chin hopapna. Muti ka-ahi hini mangngina ay ha-in. Toꞌ-onot un agkhuy netoꞌkhong hija!”
21 Pois o Filho do homem vai, conforme está escrito a seu respeito; mas ai daquele por quem o Filho do homem é traído! bom seria para esse homem se não houvera nascido.
22 Gwa an khun cha mangan ja unot alan Hesus han tenapay ja nunyaman ay Apo Jos ja initta-ittang na. Ja enggwanah na chin adalan ja inali na hi, “Anun ju, ti hitay hini achor u.”
22 Enquanto comiam, Jesus tomou pão e, abençoando-o, o partiu e deu-lho, dizendo: Tomai; isto é o meu corpo.
23 Ja enala na khu hini pfahu an nittugwan hi chanum chi ubas. Nunyaman ay Apo Jos ja inchat na ay chicha ta hiniꞌ-itangon cha an inumon.
23 E tomando um cálice, rendeu graças e deu-lho; e todos beberam dele.
24 Ja inali na hi, “Hijah tay hini chalaꞌ an mangpa-annung hi neꞌtobpfalan Apo Jos ay chaꞌju. Umajuh hitay chalaꞌ ta gway aton chi pfahor hana cho-or an tatakhu an mapakawan.
24 E disse-lhes: Isto é o meu sangue, o sangue do pacto, que por muitos é derramado.
25 Alloꞌ ay chaꞌju hi hitay chi ang-angonohna hi piꞌ-inumaꞌ hi chanum chi ubas ingkhanah chin arkhaw an panginumaꞌ ay ni nat-on an chanum chi ubas ay nuy Pun-ap-apugwan Apo Jos.”
25 Em verdade vos digo que não beberei mais do fruto da videira, até aquele dia em que o beber, novo, no reino de Deus.
26 Emmopoh hitay inalin Hesus ja engkanta cha han ohan Psalm ja un chaot epacheh an umuy hichi pfulludna an ad Olibo.
26 E, tendo cantado um hino, saíram para o Monte das Oliveiras.
27 Inalin Hesus chin adalana hi, “Anilaꞌ an te-a-anaꞌ ay chaꞌju an amin. Ti allona ay ni Hapit Apo Jos hi, ‘Patajoꞌ hini khun mumpahtor hot mahihijaꞌ an amin hay hana karnero.’
27 Disse-lhes então Jesus: Todos vós vos escandalizareis; porque escrito está: Ferirei o pastor, e as ovelhas se dispersarão.
28 Muti nummahuwaꞌ ayya ja ipanguluꞌ an umuy ad Galilee ta hichi punchichittuman ta-o.”
28 Todavia, depois que eu ressurgir, irei adiante de vós para a Galiléia.
29 Ja inalinot Peter hi, “Anong un chi-a taynan hato uchumna an adalan ja achiꞌ taytaynan he-a.”
29 Ao que Pedro lhe disse: Ainda que todos se escandalizem, nunca, porém, eu.
30 Ja inalin Hesus ay hija hi, “Umannung hitay alloꞌ. Ehaotaꞌ ay he-a hi mumpitlo ad ugwani an lapfi ja unot mumpiggwa an tumalanu han agwitan.”
30 Replicou-lhe Jesus: Em verdade te digo que hoje, nesta noite, antes que o galo cante duas vezes, três vezes tu me negarás.
31 Muti impapilit Peter an nangali hi, “Achiꞌ ehaot he-a, anong unaꞌ me-etoy.” Ja amat khu hina chin inalin an amin hachi adalan.
31 Mas ele repetia com veemência: Ainda que me seja necessário morrer contigo, de modo nenhum te negarei. Assim também diziam todos.
32 Amat hichi ja immuy cha Hesus han lukhar an nangadnan hi Getsemane, ja inali na chin adalana hi, “Mehetay aju ta umujaꞌ mungkalalag.”
32 Então chegaram a um lugar chamado Getsêmani, e disse Jesus a seus discípulos: Sentai-vos aqui, enquanto eu oro.
33 Muti initnud na hi Peter ja hi James ja hi John. Munnaud an munchokhoh hi punnomnomana,
33 E levou consigo a Pedro, a Tiago e a João, e começou a ter pavor e a angustiar-se;
34 hotti inali na ay chicha hi, “Ma-id ay chita an munnaud an machamot hi punleꞌnaaꞌ ja tan omataꞌ hi matoy. Hotti mehetay aju ja achi aju agkhu maloꞌ ta un aju miꞌtu-ar ay ha-in.”
34 e disse-lhes: A minha alma está triste até a morte; ficai aqui e vigiai.
35 Nakhibpfoh chin inali na ja pfinumtaw an i nunheppe an nungkalalag ta nu mapfalin ayya ja achi na koma hoꞌmon hini umali an punlikhatana.
35 E adiantando-se um pouco, prostrou-se em terra; e orava para que, se fosse possível, passasse dele aquela hora.
36 Inali na hi, “Ama, mapfalin mu an aton an amin hini penhod mu, hotti nu mapfalin ja ergwangaꞌ ay nuy umali an apalikhataꞌ. Muti pfu-un hini podhoꞌ chi ma-at ta hini podhom.”
36 E dizia: Aba, Pai, tudo te é possível; afasta de mim este cálice; todavia não seja o que eu quero, mas o que tu queres.
37 Numpfangngad hi Hesus chin agawwachaan chin tolo an adalana ja chinakngana chicha an nanalloꞌ. Ja inali na ay Peter hi, “Simon, un a chah agkhu naloꞌ? Un chah achi mapfalin an miꞌtu-ar a ay ha-in hi ohay upfun mah niꞌ?
37 Voltando, achou-os dormindo; e disse a Pedro: Simão, dormes? não pudeste vigiar uma hora?
38 Achi aju agkhu maloꞌ ta un aju gwot meꞌkalalag ta achi aju ma-apfak nu matopngan hini pammati ju. Ti anilaꞌ an ay ni nomnom ju ja podhon ju an miꞌ-unud muti ma-id olog ni achor ju.”
38 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
39 Amat hichi ja immuy an i khu nungkalalag ay Apo Jos ja piniggwa na chin engkalalag na.
39 Retirou-se de novo e orou, dizendo as mesmas palavras.
40 Numpfangngad khu hi agawwachaan cha chuy tolo an adalan ja chinakngana chicha an nanalloꞌ, ti achi medpor chin enloꞌ cha. Pfimma-in cha ja ma-id maptoꞌ hi pampfar cha ay Hesus.
40 E voltando outra vez, achou-os dormindo, porque seus olhos estavam carregados; e não sabiam o que lhe responder.
41 Hotti hin-immuy khu hi Hesus an i nungkalalag. Ja chin petlon chi numpfangngachana ja inali na hachi adalan hi, “Hot anagkha mah un aju agkhu mamalloꞌ ja mun-en-enana? Ammuna akay niꞌ hini enloꞌ ju, ti toja an nachakngan hitay timpo an eneꞌchan Apo Jos hi ipulangaꞌ an Na-ilangitan an Takhu ay cha nuy napfahulan an tatakhu.
41 Ao voltar pela terceira vez, disse-lhes: Dormi agora e descansai.-Basta; é chegada a hora. Eis que o Filho do homem está sendo entregue nas mãos dos pecadores.
42 Lomeggwat aju, ti chuja an umali hichuy nangngina ay ha-in.”
42 Levantai-vos, vamo-nos; eis que é chegado aquele que me trai.
43 Khun pay munhapit hi Hesus ja emmatamot hi Judas, an oha ay cha chuy himpolo ta chugwa an adalan, an impfupfulog na hachi cho-or an tatakhu an numpumpfangid ja numpumpang-or cha. Hay nannag ay chicha ja chin a-ap-apon chi papachi ja chin memehtolon chi urchin Moses ja chin uchumna an a-ap-apon chi Hudju.
43 E logo, enquanto ele ainda falava, chegou Judas, um dos doze, e com ele uma multidão com espadas e varapaus, vinda da parte dos principais sacerdotes, dos escribas e dos anciãos.
44 Ja intudtuchun Judas han pangmatunan cha ay Hesus, an hini takhu an agwalona ja hija chi tiligwon cha ta gwarjaan cha an ekak.
44 Ora, o que o traía lhes havia dado um sinal, dizendo: Aquele que eu beijar, esse é; prendei-o e levai-o com segurança.
45 Hotti un chaot emmatam ja immuy hi Judas ta enagwar na hi Hesus ja inali na hi, “Apo!”
45 E, logo que chegou, aproximando-se de Jesus, disse: Rabi! E o beijou.
46 Ja nehom hachi numpun-ibpfa na an i numpangugnan ay Hesus.
46 Ao que eles lhes lançaram as mãos, e o prenderam.
47 Henoꞌnot chin oha an niꞌtataꞌchug ay Hesus chin pfangid na ja impakhit na chin takhalan chi natakhay an pachi hotti nakhingahan chin inga na.
47 Mas um dos que ali estavam, puxando da espada, feriu o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe uma orelha.
48 Ja inalin Hesus hachi tatakhu hi, “Unaꞌ chah ngumangannu ta numpfapfangidaju ja numpun-ochon aju hi pang-or an immali an mampap ay ha-in?
48 Disse-lhes Jesus: Saístes com espadas e varapaus para me prender, como a um salteador?
49 A-arkha-arkhaw ja gawwacha ta-o an amin hichi Templo hi khun u puntudtuchugwan ja agkhujaꞌ tiniliw. Mahapor chamchama an mipa-annung hana nitulaꞌ an Hapit Apo Jos.”
49 Todos os dias estava convosco no templo, a ensinar, e não me prendestes; mas isto é para que se cumpram as Escrituras.
50 Nakhibpfoh hitay an inalin Hesus ja nahijaꞌ hachi adalan ja nataynan hija.
50 Nisto, todos o deixaram e fugiram.
51 Gwa han unga an lala-e an khun mangunud ay cha Hesus an nun-u-uloh ja angkhay. Lenom hachi tatakhu an tiligwon hotti linapchuꞌ cha chin uloh na.
51 Ora, seguia-o certo jovem envolto em um lençol sobre o corpo nu; e o agarraram.
52 Ja at hi nangepolag chin uloh hotti lemmajaw an nummomolleh.
52 Mas ele, largando o lençol, fugiu despido.
53 Nun-ugnan cha hi Hesus ja in-uy cha ay ni pfalay chin natakhay an pachi. Hichi chi na-amungan an amin chi a-ap-apon chi papachi ja memehtolon chi urchin Moses ja chin uchumna an a-ap-apon chi Hudju.
53 Levaram Jesus ao sumo sacerdote, e ajuntaram-se todos os principais sacerdotes, os anciãos e os escribas.
54 Khun mangun-unud hi Peter ingkhanah emmatam chin partug chin pfalay chuy natakhay an pachi. Ja ni-ipfun ay cha chuy gwarja an miꞌ-anichu.
54 E Pedro o seguiu de longe até dentro do pátio do sumo sacerdote, e estava sentado com os guardas, aquentando-se ao fogo.
55 Chin a-ap-apon chi papachi ja an amin chin numpun-ibpfa cha an membron chi Sanhedrin, ja henehemmon cha hay panghiꞌ-ingan cha an pamatajan ay Hesus muti ma-id chinakngan cha.
55 Os principais sacerdotes testemunho contra Jesus para o matar, e não o achavam.
56 Ti cho-or chi nunlahlah an nuntihtikhu an nangpeꞌla hi pfahor Hesus, muti agkhuy numpapadchung chin inali cha.
56 Porque contra ele muitos depunham falsamente, mas os testemunhos não concordavam.
57 Gwacha hachi uchumna an munlahlah an timmaꞌchug ta tihtikhuwan cha
57 Levantaram-se por fim alguns que depunham falsamente contra ele, dizendo:
58 an chengngor cha an inalin Hesus hi, “Paꞌ-iyoꞌ hini Templo an henaꞌ-ad chi tatakhu, muti un umuy chi toloh arkhaw hot ehaꞌ-ad u hay oha hi mepallog an pfu-un takhuy nangephod.”
58 Nós o ouvimos dizer: Eu destruirei este santuário, construído por mãos de homens, e em três dias edificarei outro, não feito por mãos de homens.
59 Muti anong un chicha ja achi mumpapadchung chin inali cha.
59 E nem assim concordava o seu testemunho.
60 Hotti timmaꞌchug chin natakhay an pachi ay chuy gawwachaan cha ja inali na ay Hesus hi, “Anagkha ta achi a tompfar? Ngay pampfar mu hay hato epapfahor cha ay he-a?”
60 Levantou-se então o sumo sacerdote no meio e perguntou a Jesus: Não respondes coisa alguma? Que é que estes depõem conta ti?
61 Muti khemmegkhenong hi Hesus. Ja inalin khu chin natakhay an pachi hi, “He-a chah hini Mamahhod an Empfalay ni madaydayaw an Jos?”
61 Ele, porém, permaneceu calado, e nada respondeu. Tornou o sumo sacerdote a interrogá-lo, perguntando-lhe: És tu o Cristo, o Filho do Deus bendito?
62 Tempfar Hesus ja inali na hi, “Umannung hinuy inalim, ja umali han arkhaw an panikhan ju ay ha-in an Na-ilangitan an Takhu an mi-i-ibpfun ay ni nun-appit hi agwan Apo Jos an Napfagpfagtuwan. Ja tikhanaꞌ khu hi pumpfangngachaꞌ an marpu ad uchu an midchum hi pfonot.”
62 Respondeu Jesus: Eu o sou; e vereis o Filho do homem assentado à direita do Poder e vindo com as nuvens do céu.
63 — ausente —
63 Então o sumo sacerdote, rasgando as suas vestes, disse: Para que precisamos ainda de testemunhas?
64 — ausente —
64 Acabais de ouvir a blasfêmia; que vos parece? E todos o condenaram como réu de morte.
65 Ja ente-an hachi uchumna an manuppaan chin angah na ja inukupan cha chin mata na. Nunhuntuk cha hija hon inali cha hi, “Nu profeta a, pfugwaom adchiya nu nga cha nuy nanuntuk ay he-a.” Ja nunlaꞌlaꞌ hachi gwarja ja nunhoplat cha hija.
65 E alguns começaram a cuspir nele, e a cobrir-lhe o rosto, e a dar-lhe socos, e a dizer-lhe: Profetiza. E os guardas receberam-no a bofetadas.
66 Ay chuy an ni-i-ibpfunan Peter chin partug chuy pfalay ja naloh han pfalahang an takhalan chi natakhay an pachi.
66 Ora, estando Pedro em baixo, no átrio, chegou uma das criadas do sumo sacerdote
67 Unaagkhu tinnig hi Peter an niꞌ-a-anichu ja emmomohchong na ja inali na hi, “Oha a jaꞌ an khun mitnud ay Hesus an eNazaret.”
67 e, vendo a Pedro, que se estava aquentando, encarou-o e disse: Tu também estavas com o nazareno, esse Jesus.
68 Enhaot Peter ja inali na hi, “Pfu-un mangkay! Achiꞌ anila ja achiꞌ ma-awatan hinuy khun mu allon.” Amat hichi ja empacheh na an umuy hichi pingngit chin partug. Ja timmalanu han agwitan.
68 Mas ele o negou, dizendo: Não sei nem compreendo o que dizes. E saiu para o alpendre.
69 Hintinnig khu chin pfalahang hi Peter ja inali na hachi niꞌtataꞌchug hi, “Hitay an lala-e, ja hija chi oha an khun mitnud ay cha Hesus.”
69 E a criada, vendo-o, começou de novo a dizer aos que ali estavam: Esse é um deles.
70 Ja hen-enhaot khu Peter. Unot achi mapfajag ja inalin hachi niꞌtataꞌchug ay hija hi, “Umannung an nidchum a ay chicha, ti un a chah pfu-un eGalilee?”
70 Mas ele o negou outra vez. E pouco depois os que ali estavam disseram novamente a Pedro: Certamente tu és um deles; pois és também galileu.
71 Ja enhaot khu Peter an inali hi, “Pfu-un numpay! Anong ja dusaonaꞌ ay Apo Jos hi un lahlah hitay alloꞌ, ti agkhuy u anila hinuy an takhu an khun ju hapiton!”
71 Ele, porém, começou a praguejar e a jurar: Não conheço esse homem de quem falais.
72 Ja ay chuy gwot ja impiggwan chin agwitan an timmalanu, ja nenomnom Peter chin nangarjan Hesus ay hija hi, “Ehaotaꞌ hi mumpitlo ad ugwani an lapfi ja un mumpiggwa an tumalanu han agwitan.” Ja achi anhan chin kilan Peter khapo hi tutuju na.
72 Nesse instante o galo cantou pela segunda vez. E Pedro lembrou-se da palavra que lhe dissera Jesus: Antes que o galo cante duas vezes, três vezes me negarás. E caindo em si, começou a chorar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.