Lucas 11
Hapit apo jos (IFU) vs AAI
1 Gwa han ohan arkhaw an nakak hi Hesus an i nungkalalag. Emmopoh chin kalalag na ja inalin han ohan disipolo na hi, “Apo, ituchugwan chaꞌmi adchiya an mungkalalag, amat chin enat John hachi disipolo na.”
1 Veya ta Jesu efan ta’amaim ma yoyoban inan, ana yoyoban sasawar ufunamaim ana bai’ufununayah orot ta natit eo, “Regah, kwi’obaiyi ana yoyoban, John ana bai’ufununayah bi’obaiyih na’atube.”
2 Ja inalin Hesus ay chicha hi, “Nu mungkalalag aju ja amat heto chi aton ju:
2 Jesu iuwih eo, “Yoyobanamih iti na’atube kwanayoyoban.
3 Ichat mu khu hay anun mi ad ugwani an arkhaw.
3 Mar etei ana fofonin ai bay initi.
4 Ja pakawanom an amin chi pfahor mi, amat khu ay ni pammakawan mi hay hana pfimmahor ay chaꞌmi.
4 Ai bowabow kakafih kunotawiyen,
5 Inalin khu Hesus hay hachi disipolo na hi, “Nu khulat ta gway oha ay chaꞌju hi immuy ay ni khayyum na hi tongan chi lapfi ja inali na hi, ‘Akhiꞌ, ichatanaꞌ adniꞌ hay epa-an u
5 Imaibo Jesu ana bai’ufununayah iuwih eo, “O yait a of auman boro fainaiwan itan itafefeyan itao, “Au of akokok rafiy fafar tounu inibaisu,
6 han mangili an immali an nunnanong hi pfalay mi, ti ma-id oh-ohhah epa-an u ay hija.’
6 anayabin ayu au of ta bai’esegamih inan na au bar tit naatu ayu auru bay en, imih o isa abifefeyan inibaisu.’
7 Nu ngay allon ni i na numpfokhaan hi, ‘Achi a umali hina an mamangopfangon, ti tayya an nicha-ig hitay pantaw ja tan ene-elloꞌ u hay hato ung-ungungnga. Hotti ma-id atoꞌ an pfumangon an mangchat ay ni epfokham.’
7 Naatu a of bar wanawanan boro na’afatit nao, ‘Men akokok au in ini’afiy, etawan i atufatan, naatu ayu natunatu bairi i a’inu’in, imih men karam boro ana misir bay anit.’
8 Hotti alloꞌ ay chaꞌju hi anong un cha pfelot an khayyum ja achi na podhon an pfumangon an mangchat ay ni epfokha na. Muti khapo ta achi na penhod an gway ipahiw cha ay hija, ja pfumangon chamchama an mangchat ay ni mahapor na.”
8 Naatu kwanotanot nati orot boro namisir ana of bay nitin? Ai, boro namisir ana of bay nitin, baise a tur ao’owen orot namisir ana of bay nabitin i men i ana of imih bay ebitin, baise anayabin, nati orot i ana fefeyanamaim ana of ihahar imih misir bay itin.
9 Ja inalin Hesus hi, “Hitay chi alloꞌ ay chaꞌju. Mun-achaw aju hot michatan aju, hingiton ju hot chakngan ju, mungkorkug aju hot mipfughor hini pantaw.
9 Imih a tur ao’owen. Inafefeyan boro inab, inanuwet boro inatitau’ur, inarukikitar etawan boro nabotawiy.
10 Ti hini mun-achaw ja michatan, ja hini maningit ja machakngana, ja hini mungkorkug ay ni pantaw ja mipfughor.
10 Anayabin Orot yait efefeyan boro nab, orot yait enunuwet boro natita’ur; naatu orot yait erurukikitar etawan boro nabotawiy.
11 Ma-id ammod hi mangchat hi ulog nu hay khachiw chi epfokhan ni empfalay na.
11 Kwa kek tamahinah natunat siyamih hitarererey na’at boro siy efanin kok kwatitih hita’an?
12 Ja achi na khu ichat chi oneneper nu iklug chi epfokha na.
12 O mamu foufunamih hitarererey na’at boro kafukafus kwatitih hita’an?
13 Hotti anong un aju khun pfumahor ja anila ju an mangchat hi mapmaphod ay ni empfalay ju. Nu amat hina chi khun ju aton ja un chah achi om-omod hi Ama ju an gwa ad langit an ichat na hini Espiritu Santo hay hana mumpfokha ay hija?”
13 Kwa kek tamahinah, kwa i sawar kakafih moumurih maiyow kwasisinaf, baise natunat isah boro men nuhi naburumih, abisa isan hikokok tibiyababan boro kwanab kwanan kwanitih. Imih kwanaso’ob, Tamat maramaim baitinin isan i igewasin kwanekwan, imih sabuw iyab Anun Kakafiyin isan tefefefeyan boro nitih!”
14 Gwa han namenghan an empakak Hesus han ohan ispiritun chi nakalud an nehohoꞌlong han ohan takhu. Ja unot gwa an empakak na ja himmapit chin lala-e. Ja nanor chin tatakhu an nannig ay chuy an na-at.
14 Jesu demon awan bey nun tit; naatu demon bihir tit orot bihamiy ana veya’amaim orot busuruf tur eo, sabuw hai tur sawar hifofofor men kafaita.
15 Muti allon hachi uchumna hi, “Un kaykhu hi Beelzebub an hini ap-apon chi nun-apukhit an ispiritu hini nangchat ay hija ay ni apfalinana an khun mangpakak hana napukhit an ispiritu.”
15 Baise sabuw afa hio, “Nati i demon hai ukwarin wabin Beelzebul ana fair itin imih enununih.”
16 Ja hachi uchumna ja podhon cha khu an toptopngan hi Hesus, ja inali cha ta ipatikhaw na hay milagro an panginnilaan an narpu ay Apo Jos hini apfalinana.
16 Naatu sabuw afa hikok i marane ina’inan ta tiwa’an hita’itin, imih hikubibiruw.
17 Aniꞌ-ilan Hesus chin khun cha nomnomon ja inali na ay chicha hi, “Nu khulat ta hana tatakhu ay ni oha an himpangili ja ma-a-aggwa cha ta un chicha khu hon numpapattoy cha, hot un loꞌtatna hot mapaꞌ-i hinuy an himpangili. Amat hina khu nu itannong hana hen-a-amma hon numpapattoy cha, hot loꞌtatna hot mapaꞌ-i cha khu.
17 Baise abisa hinotanot Jesu so’ob naatu iuwih, “Tafaram ta’imon hinakusib rou’ab namatar hinabiyow, hai fair boro hina gurus, na’atube orot aawan natunatun aawat bairi hinakusib hinabiyow boro hinama kakaf.
18 Omaꞌ-at hina khu ay ni allon ju an hi Beelzebub an hi Satanas chi mangpakak hi napukhit an ispiritu. Nu amat heto hot un mah hi Satanas hon neꞌpatoy khu hay hana in-inupfor na. Ja khulat ta amat heto chi i na amatan hot un hija hon pinaꞌ-i na khu hini pun-ap-apugwana.
18 Imih Satan an aiwob wanawananamaim hina kusisib hinabiyow, ana aiwob boro mi’itube fair nab nabat? Ayu iti tur ao anayabin i kwa a turamaim, ayu Beelzebul hai ukwarin fair baitu demon nunih kwarouw kwa’o.
19 Allon ju an narpu ay Beelzebub hitay apfalinaꞌ an mangpakak hi napukhit an ispiritu. Ja gwacha khu hana padchung ju an Hudju an khun mangpakak hi napukhit an ispiritu. Hot un ju chah allon un narpu ay Beelzebub hini apfalinan cha? Hotti tayya an hay hato padchung ju chamchama an Hudju chi muntihtikhu an nehahalla hini khun ju nomnomnomon ay ha-in.
19 Baise ayu Beelzebul ana fairamaim demon ana nununih na’at, bo kwa a bai’ufununayah fair yait itih demon tinununih? Imih kwa taiyuw a bai’ufununayah iti kwa’o isan hinabi’obaiyi kwa a tur i men turobe!
20 Ay ha-in ja narpu ay Apo Jos hini apfalinaꞌ an mangpakak hi napukhit an ispiritu, ja hay hato chi panginnilaan ju an hennakhaꞌ ay Apo Jos an mun-ap-apo.
20 Baise ayu God ana fairamaim demon ana nunih hinatitit na’at, nati ebi’obaiyi God ana aiwob i natitaka.
21 Hi Satanas ja amat ay ni mapfi-ah an takhu an mumpfantay ay ni pfalay na. Enhahagkhana na hana armas na ta pfantajana hana khina-u na.
21 Orot fairin aurin ahay waf karam ma ana bar ekakaif, ana sawar etei boro natafafar hina’in.
22 Muti nu umali hay oha an mapfiꞌpfi-ah hot apfakona hija ja penloh na an amin hana armas na an nangehcholana, ja nun-ala na an amin hana khina-u an naploh ta pun-epfangngad na ay cha nuy tatakhu an namlohana.
22 Baise orot fairin anababatun nati orot boro nawasfufur narun ana ahay ana waf tafahimaim ema’am boro niteten nan ana ofonah nafaramih bairi hinabow.
23 Hana tatakhu an achi midchum ay ha-in ja chicha hini pfomopfohhor ay ha-in. Ja hay hana achi tomolong an mangajakhan hana tatakhu an miꞌ-unud ay ha-in ja chicha hana mangapfor hi tatakhu ta achi cha midchum ay ha-in.”
23 Orot yait ayu ananamaim men enan, i ayu isou ebiwosai, naatu orot yait men ibaisu airi sabuw abita’ay, i was geyayan.
24 Inalin khu Hesus hi, “Nu makak hini oha an napukhit an ispiritu an nehoꞌlong ay ni takhu hot umuy hana lukhar an ma-id nunheto ta i maningit hi i na pun-enanaan muti ma-id machakngana. Hotti allona hi, ‘Un u gwot pfangngachon chin pfalay an tenaynaꞌ.’
24 Demon kakafin orot biyanamaim titit ana veya i efan gewasin ta imaim ma baiyarir isan nuwet in, baise nuwet inan efan men ta tita’ur, naatu eo, “Ayu i boro ana matabir maiye au bar abihamiy ana’itin.”
25 Hotti mumpfangngad ja tikhana chin pfalay na an maleneh ja napanuh.
25 Basit matabir maiye na ana bar titit, hirereb hina yabuna inu’in itin.
26 Hot epacheh na khu an i mun-aw-agwit hi peto hi munnaꞌnaud an napukhit an ispiritu ta gway pun-ibpfa na an i munheto ay ni pfalay an tenaynana. Hotti munnaꞌnaud an kaꞌka-ahi hinuy an takhu mu hichin pengpenghana.”
26 Naatu tit in demon kakafih anababatun etei seven nawiyih bairi hina nati’imaim hisusuw hima. Yomaninamaim orot ana itinin botabir kakafin anababatun matar men marasika ma’am na’atube.”
27 Gwa an khun munhapit hi Hesus ja nun-ugwap han ohan pfupfai ay chuy an khagong ja inali na ay Hesus hi, “Madmachennor hini ammod mu an nangtoꞌkhong ja nangpa-ilog ay he-a.”
27 Jesu iti na’atube bat binan sabuw hai tur eo’owen auman, babin ta sabuw wanawanahimaim ma’am, Jesu isan eo, “Babin yait taub o ya’i bitoman i ebiyasisir.”
28 Muti tempfar Hesus ja inali na hi, “Munnaꞌnaud an machenor hay hana munchongor ja mangat ay ni hapit Apo Jos.”
28 Baise Jesu eo, “Sabuw iyab God ana tur hinowar tibi’ufunun i turobe anababatun tibiyasisir.”
29 Gwa an khun chomchom-or chin tatakhu an immuy an munchongor ay Hesus ja entoloy na an munhapit ja inali na hi, “Un aju kaykhu mumpunlahlah an tatakhu ad ugwani an timpo, ti napukhit hini nomnom ju. Itugtukha ju an mangpfokha hi hay ipatikhaw u hi panginnilaan ju an narpu ay Apo Jos hitay apfalinaꞌ. Muti ma-id, ti un angkhay han omaꞌ-at chin na-at ay profeta an hi Jonah chi ipatikhaw u ay chaꞌju.
29 Sabuw moumurih maiyow hiru’ay Jesu hi’ar bebera’uh, naatu Jesu iuwih eo, “Boun ana veya’amaim sabuw hai yawas etei i eaf, ina’inan matar itah isan tefefefeyan, baise ina’inan ta boro men anitih, ina’inan ta’imon i Jonah isan mamatar i hiso’obaka.
30 Ti chin nanakhuwan Apo Jos ay Jonah chi nanginnilaan hachi eNineveh an hi Apo Jos chi nannag ay hija. Amat hina khu ay chaꞌju ad ugwani. Nu mummahuwaꞌ hot hijay panginnilaan ju an hi Apo Jos chi nannag ay ha-in an Na-ilangitan an Takhu.
30 Anayabin Jonah biyanamaim ina’inan mamatar i Nineveh sabuw isah. Imih Orot Natun i sabuw iti boun tema’am hai i’inanen.
31 Ja anila ju an hichin pfupfai an reyna ad Sheba chin nahop ja narpu hichi achawwi an immuy ay ni agawwachaan Ari Solomon ta i nunchongor chin tukhuna. Ja tayya an ad ugwani ja gawwa ay chaꞌju han napfagpfagto mu hi Solomon muti niya an achi ju chonglon hini tukhuna. Machakngan ayya hini arkhaw an Panugijan Apo Jos hi tatakhu hot miꞌtaꞌchug hitay an pfupfai hot hijay mangpatikhaw an gway pfahor ju.
31 Baibatebat ana veya tafaram Sheba hai aiwob babin boro namisir. Sabuw iti boun tema’ama boro tur fokarin maiyow na’uwih, anayabin ef yok na’in tafaram yomaninaka aiwob orot Solomon ana binan gewasin nowaramih natit, baise a tur ao’owen, sawar ta iti boun kwa’i’itin i Solomon natabir.
32 Ja miꞌtaꞌchug khu hay hachi eNineveh hot chichay mangpatikhaw an gway pfahor ju. Ti hay hachi eNineveh ja chengngor cha chin engkasaban Jonah ja chin-ug chay pfahor cha. Ja tayya an ad ugwani ja gawwa han napfagpfagto mu hi Jonah an muntugtukhun ay chaꞌju ja niya an achi ju chuꞌkhon hana pfahor ju.”
32 Naatu a tur ao’owen maiye, Baibatebat ana veya Nineveh sabuw boro hinamisir kwa iti kwama’am boro tur fokarin maiyow hina’uwi, anayabin Jonah binan hinonowar ufunamaim hai bowabow kakafih etei hihamiyen dogor baikitabir hibai, naatu boun i a tur ao’owen, orot ta Jonah tafanamaim i natit iti wanawanamaim ema’am.
33 Inalin khu Hesus hi, “Achi ta-o torkhan hay panor ja i ta-o ihinop wenno halinan, ta un ta-o gwot epattoꞌ hay napataw ta mahilagwan hay takhu an humikhop ay nuy an pfalay.
33 Orot men ta ramef ito’ab naatu bai run ibunimih, o noukwat wanawanan tarafutimih. Baise ana sisikofamaim sikof, saise sabuw hinanan ana marakawin hina’itin boro hinarun.
34 Hini mata ju chi hilaw nuy achor ju. Nu maphod hini pannig ju ja mahilagwan an amin hini nomnom ju. Muti napukhit ayya hini pannig ju ja munhehellong an amin hini nomnom ju.
34 Mata i biya ana hinow, mata gewasin biya etei boro marakawin. Baise mata kakafin biya etei boro nagugum.
35 Tikhagwun ju mah ta mahihillagwan hini piꞌtatagkhuwan ju ta achi munhehellong.
35 Isan imih kwanakaifi gewas a marakaw biyamaim men kwaniwa’an nagugum.
36 Nu hini hilaw chi magwacha ay chaꞌju an ma-id chi munhehellong hot mahilagwan an amin hini nomnom ju an amat hi gway mumpfinang an hilaw an manenakhan ay ni piꞌtakhuwan ju.”
36 Biya tutufin etei namamarakaw na’at, biya turin boro men nagugum. Baise na biya wanawanan tutufin etei namarakaw, ramef ana marakaw tafamaim in ekukusisiyar na’atube.”
37 Emmopoh chin khun punhapitan Hesus ja enajakhan han Farisee ta umuy meꞌ-an ay hija. Hotti immuy hi Hesus ja i neꞌ-orpfong ay chicha.
37 Jesu iti tur eo in sasawar ufunamaim, Pharisee orot ta kok i boro Jesu hairi hitan ana baremaim bay hitaa. Imih Jesu ifefeyan hairi hina ana bar hitit naatu bay aa ana efanamaim mare.
38 Tinnig chin Farisee an agkhuy niꞌpfulu hi Hesus ja nanannor, ti hinuy chi khun aton hana Hudju ja un cha mangan.
38 Baise Pharisee orot Jesu i’itin i men ofafar i’ufunun an souwibo na bay aa ana efanamaim mare, imih Pharisee orot ana kasiy ra’at.
39 Muti inalin Hesus ay hija hi, “Chaꞌju an Farisee, ipatpatikhaw ju an mangat hi maphod muti hini piꞌtakhuwan ju ja na-ikot ja mangakaw. Amat aju ay ni takhu an ep-ephod na an ulahan hini nangimpfuttay ni pfahu ja chuju, muti achi na ulahan hini chohar na.
39 Naatu Jesu iu, “Kwa Pharisee i a kerowas naatu a tew ufuhine kwa sasouwen, baise kwa dogor wanawanan i baribar kakafin naatu rougoy rabirabin.
40 Natottot aju an takhu! Un chah hi Apo Jos an nangephod ay ni mamattikhaw ja agkhuy na neꞌ-ephod hay hana achi matikhaw?
40 Kwabikoko’aw! God biya ufunane wowowab na’atube biya wanawanan auman wowowab men kwaso’ob?
41 Tomolong aju hay hana napubli hot malenehan hini puhu ju.
41 Imih a kerowas naatu a tew wanawanah abisa’awat tema’am yababan wairafih kwanitih hinaa, saise kwa a sawar etei boro hinigewasin.
42 Chaꞌju an Farisee, ja manu ti anong un hana munnaud an iꞌ-iꞌ-itang an iꞌnut ju ja khun ju ichat hini khaggwan Apo Jos. Muti tayya an achi mungkhochong hini aton ju an munhugwi, ja ma-id pamhod ju ay Apo Jos. Hay koma aton ju ja khun ju ichat hini khaggwan Apo Jos muti achi ju alichuwan an mangunud hay hato napfarpfalor an urchin.
42 Yababan boro gagamin maiyow kwanab, kwa Pharisee sabuw! Anayabin kwa iti mint, rue, naatu adanafur afa God baitinin isan i men nuhi eburubur, mar etei ana mumusin God kwabitin, baise ma gewas naatu God ana yabow isan i nuhi eburubur, gewasin nati sawar i kwati’a’ait sawar afa auman kwatasinaf.
43 Un aju kaykhu munnaud an Farisee an am-amja-on ju an i umpfun hana umpfunan chi ap-apo hichi sinagoga. Ja penhod ju khu an gway khun mangpaꞌpa-innila ay chaꞌju hi achoꞌlan chi tatakhu.
43 Yababan boro kwanab, kwa Pharisee sabuw! Anayabin kwa a kok gagamin i Kou’ay Bar wanawanah efan gewasih kwanabow kwanamare kwanama, naatu ahar hai efanamaim a kok gagamin i sabuw a merar hinay naatu hinakakaf.
44 Muti ka-ahi aju, ti omaꞌ-at aju hi ni-ukah an lupfuꞌ an pungkhakhattinan chi tatakhu, ti agkhuy cha anila an gway nilupfuꞌ.”
44 Yababan boro kwanab! Anayabin kwa i rah atamanih hai i’inanen en sabuw so’oba’e tafah hibat tereremor na’atube.”
45 Ja inalin han ohan mehtolon chi urchin Moses hi, “Apo, nidchum ami an memehtolo an napfa-inan ay tay inalim hay hato Farisee.”
45 Ofafar so’obayan orot ta Jesu ibatiy, “Bai’obaiyenayan iti tur i’o i aki auman irabi.”
46 Ja inalin gwot Hesus hi, “Aa, chaꞌju an memehtolo ja ka-ahi aju mangkay khu, ti cho-or hana nalikhat an allon ju hi aton hachi tatakhu an achi cha paꞌ-at, muti ma-id oh-ohha hi itolong ju.
46 Jesu iya’afut eo, “Kwa Ofafar Bai’obaiyenayah so’ob wairafi auman boro yababan kwanab. Anayabin bit gagamin na’in sabuw tuwabuh kwayara’ah hi’abar tun erarabih, naatu kwa i men kafa’imo uma ta baibais isan kwabitihimih.
47 Ka-ahi aju pay, ti un ju agkhu khun ep-e-ep-ephod hana lupfuꞌ chin profetan Apo Jos an penatoy hachi a-apo ju chin nahop.
47 Yababan boro kwanab! Anayabin dinab oro’orot kwa a’agir hirouw himomorob i hai rah kwama kwawowowab gaigiwas.
48 Hotti tayya an chaꞌju hitay mangpa-innila an un aju meꞌ-ampoy hichin enat chin a-apo ju. Ti chichay namatoy hachi profetan Apo Jos chin nahop ja chaꞌju chi khun mun-ephod hi lupfuꞌ cha ad ugwani.
48 Imih kwa i taiyuw kwakukubuna, abisa a’agir hisisinaf a baibasit kwabitin, dinab oro’orot a’agir hirouw himorob naatu kwa i hai rah kwawowowab.
49 Ja aniꞌ-ilan Apo Jos, hijaot una allon hi, ‘Honakhoꞌ hay hana profeta ja hay hana pfaar u an umuy hay hana Hudju, ja anilaꞌ an patajon cha chi uchumna ja palikhaton chay uchumna.’
49 Anayabin iti isan, God ana so’obamaim eo ‘Ayu boro dinab oro’orot naatu kob abarayah aniyafarih, afa boro hina rouw hina morob, afa boro bai’akir kakafin hinab.’
50 Hotti ikhad aju, chaꞌju an tatakhu ad ugwani an ar-arkhaw, ti an amin chin profetan Apo Jos an nete-a chin hophopapna ingkhana ad ugwani ja penatopatoy cha. Chaꞌju chi manchor hi dusan ni nun-a-atajan chan amin.
50 Isan imih kwa sabuw iti boun kwama’am, God ana dinab oro’orot tafaram aneika hirouw himomorob ana baimakiy i boro kwa kwanab.
51 Nahhun hi Abel an penatoy cha ja hachi uchumna ingkhanah chin namatajan cha ay Zekariah an inah-upan cha ay ni numpfattanan ni altar ja hini Templo. Hotti tayya an alloꞌ ay chaꞌju, an chaꞌju an tatakhu ad ugwani chi manchor an amin hi dusa khapo hi nun-a-atajan hato tatakhun Apo Jos.
51 Abel ana rara’ika busuruf na Zechariah ana rara’amaim tit. Zechariah i Tafaror Baremaim iti sibor ana gem naatu Regah ana Bar Kakafiyin hairi hai founamaim hi’asabun morob. Imih anababatun a tur ao’owen kwa iti boun kwama’am iti sabuw hai baimakiy boro kwa kwanab.
52 Ka-ahi aju mangkay an memehtolon chi urchin Moses. Ti henalegwa ju hana tatakhu ay ni aton cha an manginnila ay ni podhon Apo Jos an peꞌ-at cha. Achi ju podhon an unuchon ja enchagkha ju khu an nangpagwa hana mamhod an mangunud.”
52 Kwa Ofafar Bai’obaiyenayah so’ob wairafi. Yababan boro kwanab. Anayabin etawan botawiyin run so’ob bain ana tufatan i kwa kwabobotan, naatu kwa iti bar i men kwakokok boro kwarun so’ob kwanab, baise sabuw afa run so’ob bainamih tisisinaftobon kwa i hai ef kwahirihir.”
53 Emmopoh chin inalin Hesus ja nakak ay chuy an pfalay. Ja limmapoh chin aton hachi Farisee ja memehtolon chi urchin an mamahiw ay hija. Inunud cha khu hija ja cho-or chin henanhanan cha,
53 Jesu efan nati bihamiy ana veya’amaim Ofafar Bai’obaiyenayah naatu Pharisee yah so’ar hiu kwanikwaniy naatu baibatebat moumurih na’in hibow hitit hibabatiy,
54 ti un cha hehemmon nu gway ehallaana ta gway aton cha an mamahiw ay hija.
54 naatu hikubibiruw na’atube abisa tao kakaf na’at saise ubar hititin hitafatum isan.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.