1 Reis 20
Habo nalolene bi gahenge lo winigo ogo (HUI) vs NVT
1 Sirianaga Kini Benehadada ibugua Isaraelealiru baba wai bu pole howa ibunaga ami agali bu hearu mo manda manda bu helene. Ani heagola kini dege pira tebirani kira (32) heba tinaga wai biaga garo ale karisirubi nogo hosirubi Benehadada biamogo bulenaga haru halu íbu mogo bu hene. Ani bialu puwa tigua Samaria tano ho hagira buwa wai bialu hene.
1 Por esse tempo, Ben-Hadade, rei da Síria, mobilizou seu exército com o apoio de 32 reis aliados e seus carros de guerra e cavalos. Eles cercaram Samaria e a atacaram.
2 Benehadada ibugua agali maru Kini Ahaba ibu Samaria tanoha hearia bi lamule yalu pudaba lowa lalu, Kini Benehadadahanda í̠hondo bi ogodagua lara.
2 Ben-Hadade enviou mensageiros à cidade para dizer a Acabe, rei de Israel: “Assim diz Ben-Hadade:
3 Í̠naga muni siliba ngolobi í̠naga wali bedarubi í̠naga waneigini hongohe karubi bibahende i̱ ngiai habe, laya lalu lole pudaba, lene.
3 ‘Sua prata e seu ouro são meus, bem como suas esposas e os melhores de seus filhos’”.
4 Anidagua layiyago hale howa Kini Ahaba ibugua Benehadadahondo ladai bialu lalu, I̱naga agali haguane Kini Benehadada-o í̠na i̱hondo o bibe laridagoni biai holebero i̱nibi i̱naga mbirale ngoru bibahendebi uruni í̠naga dege wiai kagoni, lene.
4 “Está bem, ó meu senhor, o rei”, respondeu o rei de Israel. “Tudo que tenho é seu.”
5 Mani agali bi yalu piagarume bi lama dai biyagola Kini Benehadadahanda agali urunihondo lone lama dai bidaba lowa bi lawia halu lalu, Abale hale harugo í̠naga muni siliba ngolorubi í̠naga wali biru ngarubi í̠ni waneigini hongohe karubi ngibe laru.
5 Pouco depois, os mensageiros voltaram e disseram: “Assim diz Ben-Hadade: ‘Já exigi que entregasse sua prata, seu ouro, suas esposas e seus filhos.
6 Ani larugo ai áyu i̱naga agali haguane karu tinime í̠ andagahabi í̠naga agali haguaneru ti andagahabi tinime anda ibalu mbirale í̠nime hamelaga wiridaru tinime mo yai helo. Yawi ni áyu ogonidagua haragola anda ibulebira, lene.
6 Mas amanhã, a esta hora, enviarei meus oficiais para vasculharem seu palácio e as casas de seus oficiais e tomarem tudo que considerarem de valor’”.
7 Bi ogoni layiyago hale howa Kini Ahabahanda ibunaga agali bu hearu ibidaba lowa tihondo hale halu, Ala agali ogo ibugua i̱naga wali biru ngarubi i̱naga waneigini hongohe karubi i̱naga muni siliba ngolobi bibahende ngiai habe laya. Ani layagola i̱na bi uruni karulape aleda lo manda bialu e̱ larugo ai áyu bi lone lo beregedayada. Ani biyadagome ibugua ina mo ko halu bolene manda biyada, lene.
7 Então Acabe convocou todas as autoridades de Israel e lhes disse: “Vejam como esse homem quer nossa desgraça! Já concordei em lhe entregar minhas esposas, meus filhos, minha prata e meu ouro!”.
8 Ani layagola agali haguane hearumebi wali agali maru hearumebi Ahabahondo lamialu lalu, Ibunaga bi o layadagoni hale halu talia nabi waha. Í̠na mana ogonidagua bulene nawigo wahalu waha, lene.
8 “Não ceda a nenhuma outra exigência!”, aconselharam as autoridades e o povo.
9 Ani layago hale howa Ahaba ibugua Benehadadanaga agali ibiyaruhondo lamialu lalu, Tígua Kini Benehadada karia pialu ogodagua lalimu. Í̠na bi pigane lariyago karulape degeda lo manda birugo ai áyu bi mende laridagoni i̱na e̱ nalolebero ndoore laro, lene. Ani laya handala agali biaru tigua puwa Ahabahanda layadagua Benehadada lamini.
9 Portanto, Acabe respondeu aos mensageiros de Ben-Hadade: “Digam ao meu senhor, o rei: ‘Eu lhe darei tudo que pediu da primeira vez, mas não posso aceitar sua última exigência’”. Os mensageiros voltaram a Ben-Hadade com essa resposta.
10 Bi ogoni layago lelowa Benehadada ibugua agali biaru Ahaba hearia bi lone lo yalu dai bidaba lowa lalu, Áyu i̱na ami agali dewaore haru halu ibuwa í̠naga tano ogoni bo gialabaga bialu bole eberogoni. Tigua í̠naga tano ogoni bo gialabaga bialu haealabagabu waholebira. I̱na anidagua nabiruyagua i̱naga bi pupu wiaga dama karu tinime i̱ bo wahelo laro, lene.
10 Então Ben-Hadade enviou a seguinte mensagem a Acabe: “Que os deuses me castiguem severamente se restar pó suficiente de Samaria para dar um punhado a cada um de meus soldados!”.
11 Ani layagola Ahaba ibugua agali bi yalu ibiyaruhondo lalu, Tígua Benehadadahondo ogodagua lalimu. Agali mbira ibu ami agali henene howa ibunaga wai biaga ayu tibu andaneha yuwa yári maru maru karulalu howabi balagala howabi wai bi ladaga halu haga ndo. Ibugua wai biai howa bo poda hana howa turu halu wai bi laga, lene.
11 O rei de Israel respondeu: “O guerreiro que se arma com sua espada para lutar não deve se vangloriar como o guerreiro que já venceu”.
12 Kini Benehadada halu kini marubi ti Sugodo tano wiagoria lulu iba nalu berene. Ani biru hemiria agali Ahabanaga bi layaru lamule yalu anda pene. Ani layago hale halu puwa ibunaga ami agali hearuhondo Samaria tanoha wai bule pudaba lene. Ani laya handala tigua Sugodo tano wahalu wai bule pene.
12 A resposta de Acabe chegou a Ben-Hadade e aos outros reis quando bebiam em suas tendas. “Preparem-se para atacar!”, ordenou Ben-Hadade a seus oficiais. E eles se prepararam para atacar a cidade.
13 Puwa horo ogoningi Anduane Homogonaga bi mana latagi haga agali mbira Ahaba hearia pialu ibuhondo lamialu lalu, Anduane Homogohanda ogodagua laya. Benehadadanaga ami agali dewaliore ibiragoni de handa. Áyu i̱na uruni bo poda hana helolebero. Ani berogola í̠na i̱ Anduane Homogo i̱niore ogoni henedane hondolebere laya, lene.
13 Enquanto isso, um profeta foi a Acabe, rei de Israel, e lhe disse: “Assim diz o S enhor : ‘Está vendo esse enorme exército inimigo? Hoje eu o entregarei em suas mãos. Com isso, você saberá que eu sou o S enhor ’”.
14 Ani layagola Ahaba ibugua Anduane Homogonaga bi mana latagi haga agali biagohondo hale halu lalu, Aiwa wai bu pialu bo poda hana holobadabe, lene. Ani hale hayagola agali biago ibugua kinihondo lalu, Anduane Homogohanda bi ogodagua laya. Ndisigiri mbira mbirani haru haga hearume igiri daliahe haru howa tigua bo poda hana holebira laya, lene. Ani layagola kini ibugua lone hale halu lalu, Tí wai bule pudaba lalu aiwa wai hono miragola bule polobadabe, lene. Ani hale hayagola Anduane Homogonaga bi mana latagi haga biagome lalu, Í̠na wai hono mulebere, lene.
14 Acabe perguntou: “Por meio de quem ele fará isso acontecer?”. O profeta respondeu: “Assim diz o S “Devemos atacar primeiro?”, perguntou Acabe. “Sim”, respondeu o profeta.
15 Ani layagola kini ibugua igiri daliahe biaru olalu íbu ngoai hadaba lene. Igiri daliahe uruni ti handari kirani pira tebirani kira (232) hene. Ani heagola mani Isaraele ami agali bibahende íbu ngoai hadaba lene. Ami agali uruni bibahende daosini karia (7,000) hene.
15 Então Acabe convocou os 232 soldados dos comandantes das províncias. Em seguida, reuniu o restante do exército de Israel, cerca de sete mil homens.
16 Horombe hanuni hayagola Kini Benehadada halu agali kini maru pira tebirani kira (32) biaru ti nde Sugodo tanoni lulu iba nalu henego ai ti iba biagome mo luluya heaore dege Isaraeleali tigua wai bule anda ibini.
16 Por volta do meio-dia, quando Ben-Hadade e os 32 reis aliados ainda estavam em suas tendas, bebendo até ficarem bêbados,
17 Benehadadahanda ibunaga ami agali marume Isaraelealiru mamage hole pudaba layagola tigua puwa handalu hemiria Isaraelenaga agaliru ti heagoha ibule ibiyaria hendene. Ani handalu dai buwa tigua Kini Benehadadahondo lamialu lalu, Agali maru Samaria howa tagira ibalu ibira, lene.
17 o primeiro contingente, formado pelos soldados dos comandantes das províncias, saiu da cidade. Quando eles se aproximavam, os espiões de Ben-Hadade o avisaram: “Há alguns soldados vindo de Samaria”.
18 Ani layago hale howa Benehadadahanda ibunaga ami agali biaruhondo lamialu lalu, Tígua pialu minu yania hole pudaba. Tigua ina baba wai bule ibiniyaguabi wai nabule lama ibiniyaguabi tanabi minu yania halimu. Anigo tígua mbirali homelo nabalimu, lene.
18 Ele ordenou: “Quer tenham vindo em paz, quer para guerrear, tragam esses soldados com vida!”.
19 Isaraelenaga ami igiri daliahe biaru tigua bamba halu piyagola ami agali marume mama talima pialu tigua Siriali biaru baba wai bule pene.
19 Os soldados dos comandantes das províncias de Acabe e todo o exército haviam saído para lutar.
20 Puwa Isaraele ami agali biaru tigua wai hongoheore bialu howa agali ti baba ba edene bialu wai biyaru bibahende balu home laiore hene. Ani biyagola Siriali biaru ibida piai hayagola Isaraele ami tigua haruru talima pene. Anigo Kini Benehadada ibu nogo hosini biralu agali maru nogo hosini biruwa wai biaga hearu baba mandagi ibida piai hene.
20 Cada soldado israelita matou seu adversário sírio e, de repente, todo o exército sírio fugiu. Os israelitas os perseguiram, mas o rei Ben-Hadade e alguns dos cavaleiros fugiram a cavalo.
21 Ani piyagola Kini Ahaba halu ibunaga ami agaliru tigua Siriali karisini howa wai biagabi nogo hosini biruwa wai biaga biarubi ti baba wai bule pene. Puwa tigua Siriali dewaore bo wahai halu ti wayali hene.
21 O rei de Israel destruiu os outros cavalos e carros de guerra e massacrou os sírios.
22 Ani bu heagola mani agali Anduane Homogonaga bi mana latagi haga biagome Kini Ahaba hearia puwa ibuhondo lone lamialu lalu, Áyu ogoni dai buwa í̠naga ami agaliru mo hongo hole pu. Ani bialu howa Siriali uruni baba wai ogodaguaore bule lowa wai hanalu hole pu. Anidagua larogoni irane Sirianaga kini kagome mali edegonaga í̠la wai bule lone dai bulebirago o larugonidagua bule pu, lene.
22 Depois disso, o profeta disse ao rei Acabe: “Prepare-se para outro ataque. Comece a planejar desde já, pois o rei da Síria voltará na virada do ano”.
23 Wai halu mbira ogoni bu howa Kini Benehadada ibunaga agali haguane biarume ibunihondo lamialu lalu, Isaraele wali agali tinaga mbirale bi pupu wiaga dama hearu ti dindi hari bare bare wiagoha haga wiagome ina hari bare bare wiagoha wai bialu hemaria urunime ti biamogo biyagola ina balu bo poda hana haya. Ai iname yu dindi ngagoria ti baba wai birimayagua ina ti bo podalu wayali holeberema ndobe.
23 Depois da derrota, os oficiais de Ben-Hadade lhe disseram: “Os deuses israelitas são deuses dos montes; por isso venceram. Mas podemos derrotá-los com facilidade nas planícies.
24 Ani bialu í̠na kini agali biaru tigua ami haru helo hela nabibe. Wahalu í̠naga ami agali haru haga haguane karuni tinime ami agali haru bamba helo helabe.
24 Desta vez, porém, substitua os reis por outros comandantes.
25 Helowa ami agali ala haraligobi ho karulelo agali maru minu tago holene nga. Ani bialu nogo hosibi nogo hosime gili laga garo ale karisibi bo gialo wahai hayaruni mo aribia halu abale wiagadagua ngelo yolo bulene nga. Ani biai halu iname dindi tigabi yu dindi ngagoria pialu Isaraelealiru baba wai birimayagua iname ti bo podalu ina wayali holeberama, lene. Agali haguane biarume ani bulene nga lalu lamiyadagua Kini Benehadadahanda biai hene.
25 Reúna outro exército como o que o senhor perdeu. Dê-nos o mesmo número de cavalos e carros de guerra, e lutaremos contra os israelitas nas planícies. Certamente os derrotaremos!”. O rei Ben-Hadade fez conforme aconselharam.
26 Ani bialu mali mende hayagola Kini Benehadadahanda ibunaga ami agaliru haru halu Isaraelealiru baba wai bule Abege tano wiagoria anda pene.
26 Na virada do ano, convocou o exército sírio e marchou novamente contra Israel, dessa vez em Afeque.
27 Anda ibiyago handalu Isaraelenaga Kini Ahabahanda ibunaga ami agali hearu olo ngoai howa wai biagane ale damenego mo manda manda bu hene. Ani biai halu ti amu Siriali biaru baba wai bule ti heagoha kaware pu hene. Pu howa tibi nde balai anda halu ki bini. Isaraele ami agaliru emene hanguore nogo meme wabuni haradagua bini. Anigo Siria ami ti dewaore dagalabe nahe dindi wiagoria bibahendeha ho paya paya biame hene.
27 Israel reuniu seu exército, organizou linhas de abastecimento e saiu para lutar. Mas, em comparação com o enorme exército sírio que cobria todo o campo, os israelitas pareciam dois pequenos rebanhos de cabras.
28 Ani heagola Anduane Homogonaga bi mana latagi haga agali mbira ibugua Kini Ahaba hearia puwa ibuhondo lamialu lalu, Anduane Homogohanda bi ogodagua laya. Siriali bu karume i̱ hari nene ngarunaga hangu Ngode Datagaliwabe ka i̱ dindi tigabinaga Ngode Datagaliwabe ndo ka lalu kago. Ai tí Isaraele wali agali bu kamirume i̱ni Anduane Homogoore henedalo manda bilimulonaga Siriali ami timbuni dewa bu karuni bo podalu wayali halimulo i̱na tí biamogo bulebero laya, lene.
28 O homem de Deus foi ao rei de Israel e lhe disse: “Assim diz o S enhor : ‘Os sírios pensam que o S enhor é um deus dos montes, e não das planícies. Por isso, entregarei todo o enorme exército sírio em suas mãos. Então vocês saberão que eu sou o S enhor ’”.
29 Siriali Isaraelealibi tininaga balai anda bu hayadagoria horo waragaru ho hagahaga bu henego ai horo kane hayagola tigua wai pigane pora bialu wai bini. Wai bialu howa horo ogoningi dege Isaraeleali biarume Siriali ami biaru daosini dege handari mbira (100,000) bo wahai hene.
29 Os dois exércitos acamparam um de frente para o outro durante sete dias e, no sétimo dia, a batalha começou. Os israelitas mataram cem mil soldados de infantaria dos sírios em um só dia.
30 Bo wahai hayagola Sirianaga ami agali maru pora bialu ibida Abege tanoha anda piai hene. Anda pialu hearia tano pabe timbuni heago podo ibira howa daosini dege pira kirani karia (27,000) lone batago halu bai hene.
30 O restante fugiu para a cidade de Afeque, mas o muro caiu sobre eles e matou mais 27 mil. Ben-Hadade fugiu para a cidade e se escondeu num quarto secreto.
31 Ani bereagola ibunaga agali haguane hearume hondo puwa ibuhondo lamialu lalu, Iname bi mbira hale harimago ai Isaraelenaga kini karu tigua agali dara holene irane nawini tigua dara haga ka layane hale harima, lene. Ani layago ai iname wai mbira hono ngama. Iname dara kama lalu mana walia hole aga biaga ale karulalu pume inanaga mani hendeho labelabe bialu Isaraelenaga kini karia polene manda bu kama. Anidagua polene hamelo kamago ina pudaba loleberebe be napole loleberebe. Iname ogonidagua birimayagua Kini Ahaba ibugua í̠ dara halu bo wanaholebira, lene.
31 Os oficiais de Ben-Hadade lhe disseram: “Senhor, ouvimos que os reis de Israel são misericordiosos. Vamos nos humilhar, usar panos de saco na cintura e cordas na cabeça e nos render ao rei de Israel. Talvez ele deixe o senhor viver”.
32 Benahadada ibugua karulapego anidagua bidaba layagola tigua dara ho howa aga karulaga ale karulalu pume tininaga mani hendeho labelabe bini. Ani bialu tigua Kini Ahaba hearia puwa lalu, Í̠naga biabe biahaga agali Benehadada ibu dara halu bo wanahabelo hamelo beda, lene. Ani layagola Ahabahanda tihondo hale halu lalu, Ibu homa nabi kabe. Kayagua nde bayale ibu i̱ hameneore ale kagoni, lene.
32 Então vestiram panos de saco e cordas, foram ao rei de Israel e suplicaram: “Seu servo Ben-Hadade diz: ‘Peço que me deixe viver!’”. O rei de Israel respondeu: “Ele ainda está vivo? Ele é meu irmão!”.
33 Benehadadanaga agali haguane ohe biaru tigua Ahaba ibunaga bi layago baya hanguore hale ho hearia ibu i̱ hameneore layagola tigua manda bialu mbirale birimago bayale mbira hariga wini birimadago ai karulape holobada lo manda bu hene. Ani manda buwa tigua Ahabanaga bi layago abale yamuwa tigua ibuhondo lalu, Heneneore Benehadada ibu í̠ hameneore ka, lene.
33 Os homens interpretaram isso como um bom sinal e, aproveitando essas palavras, responderam: “Sim, seu irmão Ben-Hadade!”. “Vão buscá-lo”, disse o rei de Israel. E, quando Ben-Hadade chegou, Acabe o convidou para subir em sua carruagem.
34 Ani layagola Benehadada ibugua Ahabahondo lamialu lalu, Bamba iya aba libu wai bialu howa í̠naga tano maru karulo hene ngamaru í̠nihondo ngiadai biai holiya. Ani bialu bamba i̱ aba ibugua Samariani bialu henedagua í̠na Damasagasa tanoha tanabi howa biyinayaru bialu habelo, lene.
34 Ben-Hadade lhe disse: “Devolverei as cidades que meu pai tomou de seu pai, e você poderá estabelecer centros de comércio em Damasco, como meu pai fez em Samaria”. Acabe disse: “Sob essas condições, eu o libertarei”. Então os dois fizeram um acordo, e Ben-Hadade foi liberto.
35 Benehadada ibu peagola Anduane Homogohanda ibunaga bi mana latagi haga agali heagohondo bi galone mbira mo walia hayagola ibugua agali ibunaga biabe mandagi biaga mbira heagohondo lamialu lalu, Í̠na i̱ babelo hameledogo ba, lene. Ani layagola Anduane Homogonaga bi mana latagi haga agali mende biagome, Nabole, lalu ibu nabe wahene.
35 Enquanto isso, o S enhor instruiu um dos membros de um grupo de profetas a dizer a outro: “Dê um soco em mim!”, mas o homem se recusou a fazê-lo.
36 Wahayagola ba laga biago ibugua agali mende nabole laga biagohondo lamialu lalu, Bi i̱na langerogoni Anduane Homogo ibuninaga bi langero. Ani langirugo í̠na i̱naga bi larugo mo waharigo ai í̠na i̱ wahalu pole pialu keria harigani budi ale gabua timbuni laionome í̠ bolebira, lene. Ani laya handala Anduane Homogonaga bi mana latagi haga agali biago ibu andaga pole harigani pialu hearia laionome bo wahene.
36 Então o profeta lhe disse: “Como você não obedeceu à voz do S enhor , um leão o matará assim que você sair daqui”. E, quando ele partiu, um leão o atacou e o matou.
37 Mani Anduane Homogonaga bi mana latagi haga agali biagome agali mende hearia puwa lalu, I̱ babelo hameledogo ba, lene. Ani layagola agali ogonime hongo howa Anduane Homogonaga bi mana latagi haga agali biago mo ko howaore bene.
37 Em seguida, o profeta se dirigiu a outro homem e disse: “Dê um soco em mim!”. O homem deu um soco no profeta e o feriu.
38 Ani bayagola ibugua agali marume ibu Anduane Homogonaga bi mana latagi haga agalida lo manda nabilo ibunaga dengui aga budinime bu dambiho yalu pene. Puwa ibu hariga tene wiagoria Kini Ahaba ibilo hondo hene.
38 O profeta colocou uma faixa de pano sobre os olhos para se disfarçar e esperou pelo rei junto à estrada.
39 Kini ibiyagola Anduane Homogonaga bi mana latagi haga agali biago ibugua bi hongo howa ladaga halu lalu, Kini-o bi larogo hale ha. I̱ wai pu hewagola inanaga ami agali mbirame inanaga waitigi agali mbira haru halu ibuwa i̱hondo langialu lalu, Í̠na agali ogo baya hanguore handayaho habe, laya. Agali ogoni ibida pelo hariyagua i̱na í̠ homabelo bo waholebero. Í̠ homabelo bo wanaharuyagua nde muni siliba daosini tebira (3,000) ngulebere, laya. Ami agali ogoni ibugua i̱hondo bi ogonidagua langialu ibuni piya.
39 Quando o rei ia passando, o profeta gritou: “Eu, seu servo, estava no meio da batalha acirrada quando, de repente, alguém me trouxe um prisioneiro e disse: ‘Vigie este homem. Se ele escapar, você morrerá ou pagará uma multa de 35 quilos de prata!’.
40 Ai kini-o i̱na agali ogoni baya hangu handayaho nahe biabe maru bialu kaundiani dege hewaria ibu pora bialu ibida piyiya, lene. Ani layagola kini biagome lalu, Í̠nimeore mana ko bu howa latagi harigoni. Anidagua latagi harigome ai í̠niha ogo ale ibulubada lo manda bu kegoni, lene.
40 Contudo, enquanto eu estava ocupado fazendo outra coisa, o prisioneiro desapareceu”. “A culpa é sua”, respondeu o rei. “Você mesmo pronunciou sua condenação.”
41 Anidagua layagola Anduane Homogonaga bi mana latagi haga agali biago ibunaga dengui agame bu yi heago mo wahayagola kini biagome Anduane Homogonaga bi mana latagi haga agali biago ibu heneyane handa walia hene.
41 Então, sem demora, o profeta tirou a faixa dos olhos, e o rei de Israel reconheceu que era um dos profetas.
42 Anduane Homogonaga bi mana latagi haga agali biagome kinihondo lalu, Anduane Homogohanda ogodagua laya. I̱ Anduane Homogo i̱na lalu, Tígua wai bialu howa tínaga waitigi bibahende bo wahai halimu lalu langirugo. Ai anidagua nabi í̠na Kini Benehadada minu yuwa yupe halu ibunaga ami agali bu hearubi ibida piai helariya. Anidagua biriyagonaga pani Benehadada ibu homolene winidagua í̠ni homalu ibunaga ami agali ibida piyaru homolenedaguabi í̠naga ami agali bu karu tigua homa aribia holebira, lene.
42 O profeta lhe disse: “Assim diz o S enhor : ‘Uma vez que você poupou o homem que eu havia ordenado que fosse destruído, você deve morrer em lugar dele, e seu povo, em lugar do povo dele’”.
43 Kini ibugua bi o layadaruni hale howa ibunaga bu miniha genda howa keba hama ibuni dalu Samaria dai bini.
43 O rei de Israel foi para casa, em Samaria, indignado e aborrecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.