Mateus 23
God Lavayiyat Aṅ Puhuvasiwni (HOPNT) vs ARA
1 Pahsat pu Jesus sinmuy‐nik̇aṅw pu put aw nánatuwnayaqamuy amumi lavayhtiqe,
1 Então, falou Jesus às multidões e aos seus discípulos:
2 Paṅqawu: Tutavot tūtutuqaynayaqam Pharisee‐sinmuy amumum Moses qeniyat ep hōñi.
2 Na cadeira de Moisés, se assentaram os escribas e os fariseus.
3 Paniqw ōviy uma pumuy lavayiyamuy aw tūqayyuṅwi, pu umuy hinhtotiniqat umumi paṅqaqwaqw uma panhtotimantani; nīk̇aṅw uma pumuy qa tututsk̇anayani. Taq puma as nuhtumi yuaatiwisk̇ahk̇aṅw, lavayiy qa an hinwisa.
3 Fazei e guardai, pois, tudo quanto eles vos disserem, porém não os imiteis nas suas obras; porque dizem e não fazem.
4 Taq puma soñawnen hihta s’nö putut mok̇ahtotat, hakiy īkwiltoynayaṅwu; nīk̇aṅw soon ṅas’ew put paaṅwayaṅwu.
4 Atam fardos pesados [e difíceis de carregar] e os põem sobre os ombros dos homens; entretanto, eles mesmos nem com o dedo querem movê-los.
5 Nihqe nāp hihta hintsatsk̇aqey mahtakni’yuṅwniqey ōviy pantsatsk̇a. Puma God lavayiyat hihta aṅ pey’yuṅqat put qötösosomhpi’yuṅṅwu, pu may aṅ pīwu, pu yuwsiy wupatsamimhtoynaya.
5 Praticam, porém, todas as suas obras com o fim de serem vistos dos homens; pois alargam os seus filactérios e alongam as suas franjas.
6 Pu haqe’ nōviwhqat aṅ mohk̇aqe qeqnit tuṅlay’yuṅṅwu, pu tsotsvalkiva qenit pas pávanyaqat pīwu.
6 Amam o primeiro lugar nos banquetes e as primeiras cadeiras nas sinagogas,
7 Pu sinom kīsonva pumuy pas hihtay’yuṅwniqat nānawakna, pu Tutuqaynaqa yan túṅwantiwyaniqey tuṅlay’yuṅwa.
7 as saudações nas praças e o serem chamados mestres pelos homens.
8 Noqw uma hapi Tutuqaynaqa qa yan túṅwantiwyani; pi sūk̇a umuy tutuqaynaqa, Christ; noqw uma sohsoyam nānatupkomu.
8 Vós, porém, não sereis chamados mestres, porque um só é vosso Mestre, e vós todos sois irmãos.
9 Pu uma tūwaqatsit ep qa hakiy nálalwani; pi sūk̇a Umunaa, ōveqatsit ep qátuhqa.
9 A ninguém sobre a terra chameis vosso pai; porque só um é vosso Pai, aquele que está nos céus.
10 Pu piw uma Tūtsami’wisqey qa yan túṅwantiwyani; pay pi sūk̇a umuy tsāmi’maqa, Christ.
10 Nem sereis chamados guias, porque um só é vosso Guia, o Cristo.
11 Pay umuṅaqw pas suspavannihqa umuy tumalay’mani.
11 Mas o maior dentre vós será vosso servo.
12 Haqawa pavan nāhihtataqa hapi qahimuniwhtini; pu nāqahihtataqa hapi a’nö hímuniwhtini.
12 Quem a si mesmo se exaltar será humilhado; e quem a si mesmo se humilhar será exaltado.
13 Nīk̇aṅw is ohi uma tutavot tutuqaynayaqamu, pu Pharisee‐sínomu, nawip’ew hinyuṅqamu! pi uma ōveqatsit aṅqw moṅwtunatyat aw sinmuy uhtsi’yuṅwa; uma as qa aw yuṅtak̇aṅw, aw yuṅniqamuy qa nakwhantoynaya.
13 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque fechais o reino dos céus diante dos homens; pois vós não entrais, nem deixais entrar os que estão entrando!
14 Is ohi uma tutavot tutuqaynayaqamu, pu Pharisee‐sínomu, nawip’ew hinyuṅqamu! uma koṅnanalvutuy kīkiyamuy nawhkilalwa; pu uma nawip’ew nānawakne’, sutsépyuaaykuyaṅwu. Paniqw hapi ōviy uma pas pavan qalomáyukuniwyaniqey aqw hoyta.
14 [Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque devorais as casas das viúvas e, para o justificar, fazeis longas orações; por isso, sofrereis juízo muito mais severo!]
15 Is ohi, uma tutavot tutuqaynayaqamu, pu Pharisee‐sínomu, nawip’ew hinyuṅqamu! Pas pay uma hakiy umuhtuptsiwniy aw tuptsiwnayaniqe ōviy pātuwaqatsit, pu tūwaqatsit aṅ ahsupoq nankwusaṅwu. Noqw uma put aw tuyqawvayaqw, pam umuhpenihqe pas qalomáhintsakṅwu. Noqw ōviy God nawus maskive qȫhit aqw put sivintoynani, umuhpenihqe hóyokiwtaqata.
15 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque rodeais o mar e a terra para fazer um prosélito; e, uma vez feito, o tornais filho do inferno duas vezes mais do que vós!
16 Is ohi uma tūtsamyaqam qapostalyaqamu! Oviy pi uma paṅqaqwa: Hak lavayhte’: Nam ilavayi God kīyat hin hūrs wúnuhqat pan wúnuni kite’, pam soñawnen qa hinwat lavayhtiṅwu. Nīk̇aṅw kurs pam Ilavayi it sik̇avalasivat God kīyat epnihqat an pasiwtani kite’, pam nawus lavayiy kurs hin qa anhtini.
16 Ai de vós, guias cegos, que dizeis: Quem jurar pelo santuário, isso é nada; mas, se alguém jurar pelo ouro do santuário, fica obrigado pelo que jurou!
17 Uma ṅasta wuwni’yuṅqamu qapostalya! Ya himuwa pas pávanniqw ōviy’o? sen sik̇avalasiva? sen God kīata? Pi put kīat hapi sik̇avalasivat pas hihtataṅwu.
17 Insensatos e cegos! Pois qual é maior: o ouro ou o santuário que santifica o ouro?
18 Uma piw pan tūtutuqaynaya: Hak lavayhte’: Nam ilavayi God kīyat ep hom’oyvihk̇at an pasiwtani, kite’, pam soñawnen qa hinwat lavayhtiṅwu. Nīk̇aṅw hak lavayhte’: Nam ilavayi hom’oyvihk̇at ep kuwahtiput an pasiwtani, kite’, nawus pam lavayiy kurs hin qa anhtini.
18 E dizeis: Quem jurar pelo altar, isso é nada; quem, porém, jurar pela oferta que está sobre o altar fica obrigado pelo que jurou.
19 Uma núanhihtu qapostalyaqamu! Ya himuwa pas pávanniqw ōviy’o? sen kuwahtipu? Sen hom’oyvihk̇a? Pi pam hapi kuwahtiput pas hihtataṅwu.
19 Cegos! Pois qual é maior: a oferta ou o altar que santifica a oferta?
20 Paniqw ōviy hom’oyvihk̇at akw öqalat lavayiy pasiwnaqa piw kuwahtiput pep oyiwhqat akw pan lavayhtiṅwu.
20 Portanto, quem jurar pelo altar jura por ele e por tudo o que sobre ele está.
21 Piw God kīyat akw öqalat lavayiy pasiwnaqa piw God pep ki’taqat akw pan lavayhtiṅwu.
21 Quem jurar pelo santuário jura por ele e por aquele que nele habita;
22 Pu hak ōveqatsit akw öqalat lavayiy pasiwnaqa hapi God moṅw’atsvewayat akw pan lavayhtiṅwu, pu put ep tsokiwtaqat akw’a.
22 e quem jurar pelo céu jura pelo trono de Deus e por aquele que no trono está sentado.
23 Is ohi uma tutavot tūtutuqaynayaqamu, pu Pharisee‐sínomu, nawip’ew hinyuṅqamu! uma pi umuh’uyiy aṅqw nēnevenit pakwút‐sikivo sun oyit God aw noayaṅwu; nīk̇aṅw soq God tutavoyat pas pávanyaqat uma ayo yuykuya; uma sinmuy amuṅem suan hin yukuyaniqey qe’toti; uma ṅasta núokway’yuṅwa; uma qa suan hinwisa. Uma as pávanyaqat tutavot aṅ ahsupoq hinwisnik̇aṅwo, pu it qa pas qatuvosnihqat aṅ pīwu.
23 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque dais o dízimo da hortelã, do endro e do cominho e tendes negligenciado os preceitos mais importantes da Lei: a justiça, a misericórdia e a fé; devíeis, porém, fazer estas coisas, sem omitir aquelas!
24 Uma hihtu qapostalk̇ahk̇aṅw tūtsamyaqamu! pas uma totophohyat ōviy kūyit tsahkwakink̇ahk̇aṅw, it himuvohkot pȫlay’taqat kwukwú’ya.
24 Guias cegos, que coais o mosquito e engolis o camelo!
25 Is ohi uma tutavot tūtutuqaynayaqamu, pu Pharisee‐sínomu, nawip’ew hinyuṅqamu! Uma kuyapkuyit, sen tsaqaptat ōvaqe‐sa kwaṅw’ewakwnihqat anyuṅwa, nīk̇aṅw soq hihta tukwhanayaniqey‐sa tunatyawyuṅwa, Pu uma qanamítuyqawi’yuṅṅwu.
25 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque limpais o exterior do copo e do prato, mas estes, por dentro, estão cheios de rapina e intemperança!
26 Um qapostal Pharisee‐sino, um mohti uhkuyapiy ahsonṅaqw kwaṅw’ewakwtaqw, pam ōvaqe piw kwaṅw’ewayni.
26 Fariseu cego, limpa primeiro o interior do copo, para que também o seu exterior fique limpo!
27 Is ohi uma tutavot tūtutuqaynayaqamu, pu Pharisee‐sínomu, nawip’ew hinyuṅqamu! Uma tūtuamit qötsálwiwyuṅqat anyuṅwa. Pay as antsa pi pam ōvaqe lomasosniwa; noqw pi ahsonve sinmuy ȫqaam aṅ opom’iwyuṅwa, pu sohsoy himu toyoy’eway’o.
27 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque sois semelhantes aos sepulcros caiados, que, por fora, se mostram belos, mas interiormente estão cheios de ossos de mortos e de toda imundícia!
28 Noqw pan uma suovaam pay suan hinyuṅqey nuhtumi namtaknaya; nīk̇aṅw uma pan atsáy’k̇ahk̇aṅw qa súanhinwisa.
28 Assim também vós exteriormente pareceis justos aos homens, mas, por dentro, estais cheios de hipocrisia e de iniquidade.
29 Is ohi uma tutavot tūtutuqaynayaqamu, pu Pharisee‐sínomu, nawip’ew hinyuṅqamu! Uma pi Tutuyqawhqat lavay’aymuyatuy amuṅem tuamhqölöt lomahinyuṅqat yuykuya, pu aṅ hakimuy súanyuṅqamuy haqe’ tūam’iwyuṅqat aṅ aw nukwáṅwsonilantotaqe,
29 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque edificais os sepulcros dos profetas, adornais os túmulos dos justos
30 Paṅqaqwaṅwu: Pas as itam itanamuy qatsíyamuy ep yēse’, soon amumum Tutuyqawhqat lavay’aymuyatuy qöqyani.
30 e dizeis: Se tivéssemos vivido nos dias de nossos pais, não teríamos sido seus cúmplices no sangue dos profetas!
31 Yan uma Tutuyqawhqat lavay’aymuyatuy qöqyaqamuy tímatnihqey nāsuhputsni’yuṅwa.
31 Assim, contra vós mesmos, testificais que sois filhos dos que mataram os profetas.
32 Taay! Huvam umunamuy hihta yayhnayaqat aw antsatsnaa.
32 Enchei vós, pois, a medida de vossos pais.
33 Uma lölöqaṅhtuy amunyuṅqamu, uma tsūtsu’tuy aniwnimatu! ya uma hin qȫhit aqw maspiwyaniqey aṅqw ayo nöṅakni?
33 Serpentes, raça de víboras! Como escapareis da condenação do inferno?
34 Pantaqw ōviy meh! Nu hapi umumi lavay’a’yatuy hōnani, pu suan wuwni’yuṅqamuyu; pu tūtutuqaynayaqamuy nu umumi ayatani. Noqw haqawatuy uma qöqyani; pu haqawatuy nahoylehtsit aw múayani; pu haqawatuy uma umuhtsotsvalkiy aṅ a’nö wuvahtotani, nen aṅ aqwhaqami kitsókinawit pumuy okiwsahsanyani.
34 Por isso, eis que eu vos envio profetas, sábios e escribas. A uns matareis e crucificareis; a outros açoitareis nas vossas sinagogas e perseguireis de cidade em cidade;
35 Noqw God umuy hapi tukopani, sohsokmuy suan hinwisqamuy umunam qöqyaqat ahpiy’o, it súantaqat Abel qatsíyat ep’e, pu aṅk yesqamuy pīwu, pu Barachias tiyat Zacharias yan mātsiwhqat qatsíyat ep’e. Ura uma God kīyat‐nik̇aṅw pu hom’oyvihkat pumuy amuhtsave put nīnaya.
35 para que sobre vós recaia todo o sangue justo derramado sobre a terra, desde o sangue do justo Abel até ao sangue de Zacarias, filho de Baraquias, a quem matastes entre o santuário e o altar.
36 Pas antsa nu umumi paṅqawni: God pu’ qatsívaptsiwyuṅqamuy amumi sohsok it yantaqat ep nāoyni.
36 Em verdade vos digo que todas estas coisas hão de vir sobre a presente geração.
37 Is ohi úmaa, Jerusalem ep sínomu! Is ohi umuṅemi! Uma Tutuyqawhqat lavay’aymuyatuy qöyantotaqamu, pu umumi ayatiwyaqamuy tatatupqöyantotaqamu! Pas as nu hihsakishaqam umuy tsovalani, kowakowuhti timuy masay atpik̇aqe taṅataṅwuqat pan’i; noqw uma qa nānakwha.
37 Jerusalém, Jerusalém, que matas os profetas e apedrejas os que te foram enviados! Quantas vezes quis eu reunir os teus filhos, como a galinha ajunta os seus pintinhos debaixo das asas, e vós não o quisestes!
38 Meh! God umuhkiy pay tatamhta.
38 Eis que a vossa casa vos ficará deserta.
39 Pi nu umumi paṅqawni: Pay uma yahpiy haqahpiy soon inumi yórikyani. Nīk̇aṅw ason hisat aw pituqw, uma paṅqaqwani: Tutuyqawhqat natṅwaniyat aṅ pitutoqa nam tayawintiwaa, uma kitotani; nen pep pu’ uma inumi piw yórikyani.
39 Declaro-vos, pois, que, desde agora, já não me vereis, até que venhais a dizer:
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.