Mateus 13
Tũpa Ñehengagüer (GYRNT) vs ARIB
1 Ahe arɨ pɨpe Jesús osẽ oɨ sui oso, oguapɨ ɨpa popɨve oĩ.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 Aheve ava oñemonuha atɨse yuvɨreco, oha carite pɨpe oguapɨ oĩ, evocoiyase opacatu ava opɨta ɨpa popɨ rupi yuvɨreco.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Ahese omboyoya-yoya oporombohesa setá mbahe rese aipo ehi:
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Ahe otɨapɨ-apɨise mbahe rãhɨi oso, movɨro oitɨ perɨ rupi. Vɨ̃rai ogüeyɨse rumo sese, opaño yuvɨrohu.
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 Iyavei movɨro oitɨ ɨvɨ nayanai vahesave ita pãhuve. Sese cũriteimi sorɨ;
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 arɨ tasɨse rumo, opaño ipiru. Esepia, ndasapoi niha.
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 Iyavei ambuae mbahe rãhɨi oitɨ yu pãhuve. Ahe yu rumo sorɨ poyava catu yuvɨreco ichui. Sese opaño oyopɨ.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ambuae rumo oitɨ ɨvɨ avɨye vahesave, ahe setá iha imonuhasa; ñepei ihɨ sui osẽ cién iha, ambuae sui osẽ sesenta, ambuae sui treinta.
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 Acoi ava osenducua pota vahe che ñehe, toyapɨsacaño sese” ehi Jesús ava eta upe.
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Ichui semimbohe eta oyemboya Jesús rese yuvɨreco mbahe rese oporandu ãgua chupe: “¿Mahera vo eremboyoya-yoya mbahe rese nde porombohesa ava upe yepi?” ehi.
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Jesús aipo ehi: “Pẽu rumo Tũpa oicua uca ité mbahe ndicuasai vahe omborerecuasa resendar; ambuae ava upe rumo ndoicua ucai eté.
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Esepia, acoi vɨreco vahe upe, imondosa catura; acoi ndovɨrecoi vahe evocoi osenducua raimi vahe serocuasañora ichui.
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Sese añehese chupe, amboyoya-yoya aipo nungar mbahe yavai vahe ambuae mbahe rese yepi. Esepia, ahe osepia tẽi, ndosepiacuai rumo yuvɨreco iyavei osendu tẽi, ndosenducuai avei yuvɨreco no.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 Na ehi yavɨye Tũpa Ñehengagüer Isaías remimombehu:
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 Esepia, evocoi ava eta upe yavai eté ipɨha pɨpe imbahe reroya ãgua, ndayapɨsai eté sendu potaẽhɨsave; ndoyemboesapɨsoi avei sepia potaẽhɨsave.
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 “Pe rumo perorɨvete ité sepiacuase, pesenducuase avei no.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Supi eté setá Tũpa ñehe mombehusar iyavei ava seco catuprɨ vahe aracahendar osepia pota tẽi mbahe pe rembiepia, ahe rumo ndosepiai eté yuvɨreco; iyavei osendu pota tẽi co pe remiendu, ahe rumo ndosendui avei yuvɨreco” ehi Jesús güemimbohe eta upe.
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 Ipare aipo ehi: “Peyapɨsaca omahetɨ vahe recocuer rese.
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Acoi osendu tẽi vahe Tũpa Ñehengagüer imborerecuasa resendar, ipare rumo ndosenducuai, ahe inungar acoi mbahe rãhɨi ovɨapi vahe perɨ rupi. Ipare rumo caruguar ou chupe. Ahe ipɨha pɨpe osendu vahe Tũpa Ñehengagüer opa tuprɨño omocañɨ ichui.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Iyavei acoi mbahe rãhɨi seitɨprɨ ita pãhuve, ahe inungar ava recocuer yɨpɨño osendu vahe, oipɨsɨ vahe avei vorɨvetesa pɨpe Tũpa Ñehengagüer.
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 Ipare rumo inungar co mbahe mitɨ ndovɨrecoi vahe guapo ovɨ̃racua ãgua, ẽgüe ehi avei evocoi nungar ava oimese mbahe-mbahe tẽi Tũpa Ñehengagüer sui chupe, cũriteimi seroyaẽhɨsave oyepepɨ ichui.
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Acoi mbahe rãhɨi seitɨprɨ yu pãhuve, ahe inungar ava osendu vahe Tũpa ñehe. Ipare rumo ahe ipɨhañemoñeta catu saɨsusave opacatu ombahe eta co ɨvɨ pɨpendar rese. Ipɨpe sui oyembopa uca ombahe eta upe. Ichui ndoguata iriño Tũpa Ñehengagüer rupi. Sese secocuer ndavɨye iri eté, inungar mbahe mitɨ ndihai vahe.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Acoi itɨ̃sa vahe mbahe rãhɨi ɨvɨ avɨye vahe rese, ahe inungar ava osenducua vahe Tũpa Ñehengagüer. Iyavei inungar acoi co mbahe mitɨ ihá iteanga vahe, ẽgüe ehi avei ava secocuer avɨye vahe inungar ñepei-pei sãhɨi sui osẽ que cien iha, sesenta iha, anise que treinta” ehi Jesús güemimbohe eta upe.
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Jesús omombehu iri co ambuae mbahe rese yembohesa oyoya vahe: “Tũpa mborerecuasa oyoya tuprɨ ava oɨvɨ pɨpe mbahe rãhɨi oñotɨ vahe rese.
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Opacatu ava queseve rumo oyepota yamotarẽhɨsar, caha tẽi rãhɨi oñotɨ trigo pãhuve oso.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Acoi trigo iha potase, supive avei sorɨ caha.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 Evocoiyase oporavɨquɨ vahe yuvɨraso, omombehu iyar upe aipo ehi yuvɨreco: ‘Ore rerecuar, ¿ndahei vo acoi mbahe rãhɨi avɨye vahe ereñotɨ nde ɨvɨ pɨpe? ¿Que sui ru caha sorɨ ipãhuve?’ ehi yuvɨreco chupe.
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 Iyar rumo aipo ehi chupe: ‘Oime revo que che amotarẽhɨsar’ ehi. Evocoiyase oporavɨquɨ vahe oporandu yuvɨreco chupe: ‘¿Ndiyai pĩha caha tẽi orosapohopara ichui viña?’ ehi.
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 Ahe rumo aipo ehi chupe: ‘Aní, avɨyeteramo caha rupive pesapoho tiẽtera trigo’ ehi.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 ‘Evocoiyase peseya, tocuacuaño oyoya yuvɨreco. Yavɨyese voi mbahe mitɨ, ahese che ayocuaira oporavɨquɨ vahe caha tẽi rane rerocua ãgua imboapuha uca sapɨ. Ipare oyapocatura trigo rãhɨi che mbahe apocatusave yuvɨreco’ ehi ɨvɨ yar” ehi Jesús.
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Jesús omombehu iri co ambuae mbahe rese yembohesa oyoya vahe: “Tũpa povrɨ pendar oyoya tuprɨ mostaza rãhɨi rese. Ahe mbɨa oñotɨ vahe oɨvɨ pɨpe.
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 Supi eté co mostaza rãhɨi tahɨmi catu opacatu ambuae mbahe rãhɨi sui. Ipare rumo, ocuacuase, tuvichá catu ambuae mbahe mitɨ sui inungar ɨvɨra tuvichá vahe. Ahe sãca rese vɨ̃rai rehɨi oyapo guaitɨrã” ehi oporombohe.
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Ipare Jesús oporombohe iri ambuae mbahe rese aipo ehi: “Tũpa povrɨ pendar oyoya tuprɨ pan mboapeposa rese, acoi cuña omboyeseha tuprɨ vahe trigo cuhi rese opacatu imboapepo ãgua yepi” ehi oporombohe.
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Jesús omombehu opacatu evocoi nungar mbahe omboyoya-yoyase oporombohesa ambuae mbahe rese opacatu ava upe.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 Co rumo na ehi Tũpa ñehe mombehusar rembicuachiagüer avɨye ãgua:
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Ahese Jesús, “Avɨye” ehi ava upe. Ipare oique oɨ pɨpe. Aheve semimbohe oyemboyapa yuvɨreco sese ‘tomombehu trigo pãhuve caha oime vahe resendar yandeu’ oya.
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Evocoiyase omboyevɨ chupe: “Acoi ava mbahe rãhɨi avɨye vahe oñotɨ vahe, ahe che, Ava Rɨquehɨr.
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 Ɨvɨ mbahe mitɨ rupa, ahe ava co ɨvɨ pɨpendar. Iyavei mbahe rãhɨi avɨye vahe, ahe ava Tũpa povrɨ pendar; caha naporai vahe, ahe ava caruguar suindar yuvɨrecoi vahe.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Acoi yamotarẽhɨmbar, oñotɨ vahe caha, ahe niha Caruguar ité. Evocoiyase arɨ mbahe mitɨ pohosa, ahe arɨ cañɨsa; acoi omonuha vahe mbahe mitɨ, ahe Tũpa rembiguai ɨva pendar yuvɨreco.
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 Iyavei inungar acoi caha tẽi imonuhaprɨ sapɨ ãgua, ẽgüe ehi aveira arɨ cañɨ pɨpe coiye.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Evocoiyase che, Ava Rɨquehɨr, che rembiguai ɨva pendar amondora opacatu ava ambuae omboangaipa uca vahe, mbahe-mbahe tẽi aposar avei rerocua ãgua che povrɨve yuvɨrecoi vahe pãhu sui.
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 Ichui omondopara tata guasuve. Aheve oyaseho tẽira iyavei ombotere-tere tẽira guãi yuvɨreco.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Aheseve voi ava Tũpa reroyasar seco tuprɨ vahe, arɨ nungar sendɨ yaira Vu mborerecuasave yuvɨreco. Que ava osendu pota vahe che ñehe, toyapɨsacaño sese” ehi.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 “Evocoiyase Tũpa mborerecuasa oyoya tuprɨ mbahe sepɨrusu vahe que ɨvɨ pɨpe ñomiprɨ rese. Ipare ava avɨyeteramo tẽi oyosura viña. Ahe rumo aheve avei oñomi. Ipare vorɨvetesa pɨpe opacatu ombahe omondopa co ɨvɨ rerocua ãgua mbahe sepɨrusu vahe pota raisa pɨpe” ehi.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 “Iyavei Tũpa mborerecuasa inungar ava mbahe rerocuasar oseca vahe mbohɨr icatuprɨ vahe yepi.
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 Ahe oyosuse mbohɨr sepɨ catu vahe, oso opacatu ombahe mondo co sepɨ catu vahe rerocua ãgua.
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 “Iyavei Tũpa mborerecuasa inungar pira mbohasa. Imondoprɨ ɨpɨve. Ipare omboha opacatu-catu tẽi pira.
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 Acoi savapɨpose pira mbohasa, vɨnose ɨvɨ ãtasave yuvɨreco. Aheve oiporavo pira avɨye vahe oñoñapa ombahe rɨruve yuvɨnoi, naporai vahe rumo opaño omombo yuvɨreco.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 Ẽgüe ehi aveira arɨ cañɨ pɨpe: ahese Tũpa rembiguai ɨva pendar yuvɨnosera opacatu ava ndaseco põrai vahe mboyepepɨ ãgua ava seco catuprɨ vahe sui.
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Evocoiyase ava ndaseco põrai vahe imondosara tata guasuve. Aheve oyaseho tẽira iyavei ombotere-tere tẽira guãi yuvɨreco” ehi.
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Evocoiyase oporandu güemimbohe eta upe:
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Evocoiyase ahe aipo ehi:
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Oñehe pare, Jesús osẽ ichui
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 oyepota güecuave oso. Aheve ombohe ava judío tũparo pɨpe oico. Evocoiyase ahe pendar ava oyepɨhamondɨi tẽi:
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 ¿Ndahei vo acoi carpintero rahɨr tẽi? Ichɨ niha acoi María, iyavei yuvɨrecove tɨvrɨ, ahe Santiago, José, Simón, Judas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 Seindrɨ avei niha yuvɨrecove yande pãhuve. Evocoiyase, ¿que pĩha oyembohera viña? —ehi tẽi yuvɨreco chupe.
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Ipɨpe sui ndovɨroyai yuvɨreco. Ahe rumo aipo ehi chupe:
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Evocoiyase, ahe ava vɨroyaẽhɨsa rese, movɨro tẽi oyapo mbahe poromondɨisa ipãhuve.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.