Atos 13
Tũpa Ñehengagüer (GYRNT) vs NVT
1 Evocoiyase Jesús reroyasar Antioquía pendar pãhuve oime Tũpa Ñehengagüer mombehusar, sese oporombohe vahe avei. Ahe Bernabé, Simón (chupe, “Avaũ” ehi yuvɨreco), Lucio evocoi Cirene pendar, Manaén (ahe mbɨa oyoya ocuacua mborerecuar Herodes, Galilea pendar reseve) iyavei Saulo.
1 Entre os profetas e mestres da igreja de Antioquia da Síria estavam Barnabé e Simeão, chamado Negro, Lúcio de Cirene, Manaém, que tinha sido criado com o rei Herodes Antipas, e Saulo.
2 Ñepei arɨ opacatu Jesús reroyasar oñemonuhase yande Yar mboetei ãgua, oyecuacu avei, ahese Espíritu Santo aipo ehi chupe: “Peiporavo Bernabé iyavei Saulo. Evocoi mbɨa aiporavo cheyeupe mboravɨquɨ apo ãgua” ehi Espíritu Santo yuvɨreco chupe.
2 Certo dia, enquanto adoravam o Senhor e jejuavam, o Espírito Santo disse: “Separem Barnabé e Saulo para realizarem o trabalho para o qual os chamei”.
3 Evocoiyase oyeroquɨ pare, omondo opo yuvɨreco iporavoprɨ ãca harɨve sovasa ãgua. Ipare omondo yuvɨreco ambuae tecua rupi Jesús recocuer mombehu ãgua.
3 Então, depois de mais jejuns e orações, impuseram as mãos sobre eles e os enviaram em sua missão.
4 Evocoiyase Bernabé, Saulo Espíritu Santo remimondo yuvɨraso Seleucia ve. Ichui yuvɨraso carite pɨpe caha pãhu Chipre ve.
4 Enviados pelo Espírito Santo, eles desceram ao porto de Selêucia, de onde navegaram para a ilha de Chipre.
5 Oyepota yemboyasa Salamina ve yuvɨraso. Aheve omombehu Tũpa Ñehengagüer judío tũparo rupi yuvɨreco. Juan avei oso supi ipɨ̃tɨvɨi ãgua.
5 Ali, na cidade de Salamina, foram às sinagogas judaicas e pregaram a palavra de Deus. João Marcos os acompanhava como assistente.
6 Opase ité oguata caha pãhu Chipre pɨpe yuvɨreco, oyepota ambuae tecua Pafos serer vahesave yuvɨraso. Aheve judío ipaye vahe Barjesús serer vahe osepia yuvɨreco. Ahe oporombohe tẽi: “Che añehe Tũpa Ñehengagüer rese” ehi tuprɨ tẽi vahe.
6 Viajaram por toda a ilha até que, por fim, chegaram a Pafos, onde encontraram um feiticeiro judeu, um falso profeta chamado Barjesus.
7 Ahe ipaye vahe oicove Chipre pendar mborerecuar Sergio Paulo serer vahe pɨri, ahe mborerecuar yaracua vahe. Ahe güeru uca Bernabé, Saulo avei Tũpa Ñehengagüer rendu potasave oyeupe.
7 Ele acompanhava o governador Sérgio Paulo, um homem inteligente que convidou Barnabé e Saulo para visitá-lo, pois desejava ouvir a palavra de Deus.
8 Ipaye vahe rer griego ñehe pɨpe Elimas. Ahe ndovɨroya ucai güerecuar upe ñehesa supi eté vahe.
8 Mas Elimas, o feiticeiro (esse é o significado de seu nome), opôs-se a eles, na tentativa de impedir que o governador viesse a crer.
9 Evocoiyase Saulo, Pablo serer vahe, vɨreco ité vahe Espíritu Santo opɨha pɨpe, omahe tuprɨ sese.
9 Cheio do Espírito Santo, Saulo, também conhecido como Paulo, encarou Elimas nos olhos
10 Ipare aipo ehi chupe:
10 e disse: “Filho do diabo, cheio de toda espécie de engano e maldade e inimigo de tudo que é certo! Quando deixará de distorcer os caminhos retos do Senhor?
11 Eyapɨsaca, cũritei yande Yar nde mombaraɨsura. Nande mboesapɨsoi chira movɨro arɨ rupi. Ichui ndereicatu iri chietera arɨ rendɨgüer repia ãgua —ehi Pablo chupe.
11 Preste atenção, pois o Senhor colocou a mão sobre você para castigá-lo, e você ficará cego, sem conseguir ver a luz do sol por algum tempo”. No mesmo instante, neblina e escuridão cobriram-lhe os olhos e ele começou a tatear, suplicando que alguém o tomasse pela mão e o guiasse.
12 Ahe mbahe repiase, mborerecuar vɨroya yande Yar. Oyepɨhamondɨi porombohesa yande Yar resendar renduse.
12 Quando o governador viu o que havia acontecido, creu, muito admirado com o ensino a respeito do Senhor.
13 Evocoiyase Pablo, supindar avei, yuvɨraso carite pɨpe Pafos sui Panfilia rupindar Perge ve. Juan rumo oseya oyevɨ Jerusalén ve oso.
13 Paulo e seus companheiros saíram de Pafos num navio e foram à Panfília, onde aportaram em Perge. Ali, João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Perge sui yuvɨraso Antioquía ve, ahe namombrɨi Pisidia sui. Aheve, mbɨtuhusa arɨ pɨpe, yuvɨroique judío tũparove oguapɨ yuvɨnoi.
14 Paulo e Barnabé prosseguiram para o interior, até Antioquia da Pisídia. No sábado, foram à sinagoga.
15 Oyeroquɨ pare Tũpa porocuaita resendar cuachiar pɨpe, Tũpa ñehe mombehusar cuachiar pɨpe avei, tũparo pendar rerecuar omondo oñehe Pablo upe:
15 Depois da leitura dos livros da lei e dos profetas, os chefes da sinagoga lhes mandaram um recado: “Irmãos, se vocês têm uma palavra de encorajamento para o povo, podem falar”.
16 Evocoiyase Pablo opũha ohã. Omopuha avei opo ‘toyapɨsaca che ñehe rese yuvɨreco’ oya aipo ehi:
16 Então Paulo ficou em pé, levantou a mão para pedir silêncio e começou a falar: “Homens de Israel e gentios tementes a Deus, ouçam-me!
17 Israel ɨguar Tũpa oiporavo yande ramoi oyeupe nara, ahe Egipto ɨvɨ pɨpe omboeta secua ambuae vahe secosa pɨpe. Ipare opĩratasa pɨpe vɨnosepa ahe ɨvɨ sui aracahe.
17 “O Deus desta nação de Israel escolheu nossos antepassados e fez que se multiplicassem e se fortalecessem durante o tempo em que ficaram no Egito. Então, com braço poderoso, ele os tirou da escravidão.
18 Ipare Tũpa oñemosaño yande ramoi reco ai upe cuarenta aravɨter rupi, oguatase yuvɨreco ɨvɨ iporupɨrẽhɨsa rupi.
18 Ele suportou seu comportamento durante os quarenta anos em que andaram sem rumo pelo deserto.
19 Ipare omocañɨ ava eta Canaán pɨpendar siete tuprɨ yuvɨrecoi vahe serecuar reseve-seve. Ipare omondo Canaán ɨvɨ yande ramoi upe nara.
19 Destruiu sete nações em Canaã e deu seu território a Israel como herança.
20 Ẽgüe ehi cuatrocientos cincuenta aravɨter rupi yapo yuvɨreco —ehi.
20 Tudo isso levou cerca de quatrocentos e cinquenta anos. “Depois, Deus lhes deu juízes para governá-los até o tempo do profeta Samuel.
21 Ahese yande ramoi eta oporandu yuvɨreco Tũpa upe mborerecuar guasu rese. Evocoiyase Tũpa omondo Saúl chupe, ahe Cis rahɨr, ahe yande ramoi Benjamín suindar secoi. Oporocuai cuarenta aravɨter rupi oico.
21 Então o povo pediu um rei, e ele lhes deu Saul, filho de Quis, homem da tribo de Benjamim, e ele reinou por quarenta anos.
22 Ipare Tũpa vɨrocua imborerecuasa ichui; omondo David upe yande ramoi cuai ãgua. Ahe secocuer rese aipo ehi: ‘Co David, Isaí rahɨr, oyapo che remimbotar yepi. Ahe omboavɨyera che porocuaita’ ehi Tũpa.
22 Mas Deus removeu Saul e colocou em seu lugar Davi, a respeito de quem Deus disse: ‘Davi, filho de Jessé, é um homem segundo o meu coração; fará tudo que for da minha vontade’.
23 Ahe David suindar sui, Tũpa ombou Jesús Israel ɨguar pɨ̃sɨro ãgua. Aracaheve Tũpa omombehu co yande ramoi upe.
23 “E Jesus, um dos descendentes de Davi, é o salvador que Deus concedeu a Israel, conforme sua promessa!
24 Yande Yar yu renondeve, Juan omombehu opacatu Israel ɨguar upe: ‘Pemboasɨ pe angaipa, peyevɨ Tũpa upe pe ñeapiramo ãgua’ ehi chupe.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou que todo o povo de Israel precisava se arrepender e ser batizado.
25 Juan omboavɨye senimise ocuaita, aipo ehi ava upe imombehu: ‘Pepɨhañemoñeta revo: co ité yande pɨ̃sɨrora, peye cheu viña. Oura rumo ambuae che raquɨcuei. Ahe che sui ɨvate catu vahe sese cheu ndiyai ipɨtaquisã yora ãgua ipɨ sui’ ehi Juan” ehi judío tũparo pendar upe imombehu.
25 Quando João estava concluindo seu trabalho, perguntou: ‘Vocês pensam que eu sou o Cristo? Não sou! Mas ele vem em breve, e não sou digno sequer de desamarrar as correias de suas sandálias’.
26 “Che mu eta, pe Abraham suindar iyavei ndahei vahe Abraham suindar Tũpa mboeteisar, opacatu yandeu nara ombou Tũpa co ñehesa pɨ̃sɨrosa resendar.
26 “Irmãos, vocês que são filhos de Abraão e também vocês gentios tementes a Deus, esta mensagem de salvação foi enviada a nós.
27 Jerusalén pendar rerecuar avei ndoicuai evocoi Jesús Tũpa remimbou secoise yuvɨreco. Iyavei ndosenducuai Tũpa ñehe mombehusar cuachiar pɨpe oyeroquɨse mbɨtuhusa arɨ yacatu yuvɨreco. Ichui ahe ae oyuca uca yuvɨreco. Ẽgüe ehi imboavɨye Jesús rese Tũpa ñehe mombehusar rembicuachiagüer pɨpendar yuvɨreco.
27 O povo de Jerusalém e seus líderes não reconheceram que Jesus era aquele a respeito de quem os profetas haviam falado. Em vez disso, eles o condenaram e, ao fazê-lo, cumpriram as palavras dos profetas, que são lidas todos os sábados.
28 Yepe ndoyosui mbahe sembiapo rai yuca uca ãgua yuvɨreco viña, ahe rumo oporanduño Pilato upe yuca uca ãgua rese yuvɨreco” ehi.
28 Não encontraram motivo legal para executá-lo, mas, ainda assim, pediram a Pilatos que o matasse.
29 “Ichui omboavɨyese opacatu icuachiaprɨ pɨpendar yuvɨreco, ovɨroyɨ uca curusu sui ñotɨ ãgua yuvɨreco.
29 “Depois de cumprirem tudo que as profecias diziam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o colocaram num túmulo,
30 Tũpa rumo ombogüerayevɨ iri.
30 mas Deus o ressuscitou dos mortos.
31 Setá arɨ rupi oyemboyecua oyeupi oguata vahe upe, evocoi ava yugüeru vahe supi Galilea sui, Jerusalén ve. Cũritei ahe ava ité omombehu Jesús recocuer ava upe yuvɨreco” ehi tũparo pendar upe.
31 E, por muitos dias, ele apareceu àqueles que o tinham acompanhado da Galileia para Jerusalém. Agora eles são suas testemunhas diante do povo.
32 “Sese che mu eta, cũritei oromombehu pẽu evocoi ñehesa avɨye vahe Tũpa omondo vahe yande ramoi upe aracahe.
32 “Estamos aqui para trazer a vocês esta boa-nova. A promessa foi feita a nossos antepassados,
33 Tũpa omboavɨye ramo güemimombehugüer yande Israel suindar yaico vahe upe, ombogüerayevɨse Jesús. Evocoi güemimombehu oicuachía uca Salmo moñuvɨriosa pɨpe aipo ehi: ‘Co pɨpe nde che Rahɨr ereico; che nde Ru aico’ ehi Tũpa chupe.
33 e agora Deus a cumpriu para nós, os descendentes deles, ao ressuscitar Jesus. É isto que o segundo salmo diz a respeito dele: ‘Você é meu Filho; hoje eu o gerei’.
34 Tũpa omombehu avei güemimbogüerayevɨ sete tuyuẽhɨ ãgua icuachiaprɨ pɨpe aracahe aipo ehi: ‘Che niha oroovasara acoi David upe che ñehe maranehɨ supi tuprɨ vahe mboavɨye ãgua’ ehi.
34 Pois Deus havia prometido ressuscitá-lo dos mortos, para que jamais apodrecesse no túmulo. Ele disse: ‘Eu lhes darei as bênçãos sagradas que prometi a Davi’.
35 Sese omombehu avei ambuae icuachiaprɨ pɨpe: ‘Nde, Tũpa, ndereseyai chira nde rembiguai Ava seco maranehɨ vahe rete ituyupa ãgua’ ehi.
35 Em outro salmo, ele explicou de modo mais direto: ‘Não permitirás que o teu Santo apodreça no túmulo’.
36 Supi eté, David omboavɨye ocuaita ava rese ohañecosa pɨpe yepi. Ipare omano. Evocoiyase oyapocatu tuvɨpave imu pãhuve yuvɨreco. Ahe setecuer rumo opaño ité ituyu” ehi.
36 Não se trata de uma referência a Davi, porque, depois que Davi fez a vontade de Deus em sua geração, morreu e foi sepultado com seus antepassados, e seu corpo apodreceu.
37 “Acoi Tũpa ombogüerayevɨ vahe retecuer rumo ndituyui eté” ehi tũparo pendar upe imombehu.
37 É uma referência a outra pessoa, a alguém a quem Deus ressuscitou e cujo corpo não apodreceu.
38 “Sese, che mu eta, peyapɨsaca, tapeicua evocoi Jesús recocuer sui oime ñeroisa angaipa rese yandeu. Ahe co amombehumi pẽu. Moisés porocuaita sui ndipoi ñeroisa angaipa rese yande reco mohɨvi ãgua.
38 “Ouçam, irmãos! Estamos aqui para proclamar que, por meio de Jesus, há perdão para os pecados.
39 Jesús recocuer sui rumo oime ñeroisa ñepei-pei vɨroya vahe upe” ehi.
39 Todo o que nele crê é declarado justo diante de Deus, algo que a lei de Moisés jamais pôde fazer.
40 “Peicua catu co mbahe sui, tovɨapi eme pe harɨve acoi Tũpa ñehe mombehusar rembicuachiagüer pɨpe aipo ehi vahe:
40 Por isso, tomem cuidado para que não se apliquem a vocês as palavras dos profetas:
41 ‘Esepia, pe seroɨ̃rosar peico vahe. Peyepɨhamondɨi, ipare pecañɨ tẽira. Esepia, che ayapora mbahe pe recoveseve. Yepe ambuae omombehu tuprɨ itera pẽu che rembiaporã viña, pe rumo ndaperoyai chietera’ ehi Tũpa” ehi Pablo tũparo pendar upe.
41 ‘Olhem, zombadores; fiquem admirados e morram! Pois faço algo em seus dias, algo em que vocês não acreditariam mesmo que lhes contassem’”.
42 Yuvɨnose potase tũparo sui, omombɨta Pablo yuvɨreco: “Teremombehu irimi eremombehu vahe ñehesa ambuae mbɨtuhusa arɨ pɨpe oreu” ehi yuvɨreco chupe.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da sinagoga, o povo pediu que voltassem a falar dessas coisas na semana seguinte.
43 Yuvɨnosese ava rehɨi tũparo sui, setami judío iyavei ambuae oyembojudío vahe yuvɨraso Pablo, Bernabé rupi yuvɨreco. Ahese, “Peico tuprɨ catu Tũpa pe rovasasa pɨpe” ehi ava upe yuvɨreco.
43 Muitos judeus e gentios devotos convertidos ao judaísmo seguiram Paulo e Barnabé, que insistiam com eles para que continuassem a confiar na graça de Deus.
44 Ambuae mbɨtuhusa arɨ pɨpe seni opacatu ava ahe pendar oñemonuha yuvɨreco Tũpa Ñehengagüer rendu ãgua.
44 No sábado seguinte, quase toda a cidade compareceu para ouvir a palavra do Senhor.
45 Osepiase ava rehɨi, judío rerecuar oñemoɨró iteanga Pablo upe, supindar upe avei yuvɨreco. Vɨroɨ̃ro Pablo ñehe ava upe yuvɨreco.
45 Quando alguns dos judeus viram as multidões, ficaram com inveja, de modo que difamaram Paulo e contestavam tudo que ele dizia.
46 Evocoiyase Pablo, Bernabé reseve oñehe yuvɨreco judío upe osɨquɨyeẽhɨsave:
46 Então Paulo e Barnabé se pronunciaram corajosamente, dizendo: “Era necessário que pregássemos a palavra de Deus primeiro a vocês, judeus. Mas, uma vez que vocês a rejeitaram e não se consideraram dignos da vida eterna, agora vamos oferecê-la aos gentios.
47 Esepia, yande Yar ombou ore cuaitarã co ñehesa rese aracahendar aipo ehi vahe:
47 Pois foi isso que o Senhor nos ordenou quando disse: ‘Fiz de você uma luz para os gentios, para levar a salvação até os lugares mais distantes da terra’”.
48 Ava ndahei vahe judío osenduse co ñehesa, ovɨharete yuvɨreco, omboetei avei Tũpa Ñehengagüer. Opacatu ava iporavoprɨ tecovesa apɨrẽhɨ vahe pɨsɨ ãgua, ahe vɨroya yuvɨreco.
48 Quando ouviram isso, os gentios se alegraram e agradeceram ao Senhor por essa mensagem, e todos que haviam sido escolhidos para a vida eterna creram.
49 Evocoiyase Tũpa Ñehengagüer omombehu opacatu ahe ɨvɨ rupi yuvɨreco.
49 Assim, a palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Judío rumo omonguerẽhɨ cuña imboyeroyaprɨ Tũpa mboeteisar iyavei mbɨa seco ɨvate vahe Pablo, Bernabé mose uca ãgua güecua sui yuvɨreco yamotarẽhɨsave.
50 Então os judeus, instigando as mulheres religiosas influentes e as autoridades da cidade, provocaram uma multidão contra Paulo e Barnabé e os expulsaram dali.
51 Ahese Pablo, Bernabé oipɨpete opɨtaqui ɨvɨ sui yuvɨreco ‘Tũpa toicua mbahe sembiapo ai rese yuvɨreco chupe’ oya. Ichui yuvɨraso Iconio ve.
51 Eles, porém, sacudiram o pó dos pés em sinal de reprovação e foram à cidade de Icônio.
52 Jesús reroyasar rumo ovɨharete yuvɨreco, vɨreco ité Espíritu Santo oyese yuvɨreco.
52 E os discípulos estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.