Lucas 9
God Nuye Kunwok (GUP) vs VC
1 Kaluk Jesus benkimey nawu twelve bininj nuye, benmirndemornnameng, wanjh nungka bendulkarrewong dja benmarnbom kabirriwohrnan ba bu nawu namarnde rowk kabindimunkewe, dja kabindimarnbun bininj nawu kabirridowen kundjakbubuyika.
1 Reunindo Jesus os doze apóstolos, deu-lhes poder e autoridade sobre todos os demônios, e para curar enfermidades.
2 Dja mak nungka benmunkeweng bu kabirriyolyolme God nuye bu Kawohrnan rowk, dja kabindimarnbun nawu kabirridowe bininj.
2 Enviou-os a pregar o Reino de Deus e a curar os enfermos.
3 Dja benmarnewokrayekwong, yimeng, “Yuwn njale ngurrikan bu ngurrirekenh, yuwn ngurrikan kundulk, mak baladji, yuwn mak ngurrilodkan buriddi, yuwn mak ngurrikukkan kunwardde, dja yuwn mak ngurrimadjkan bokenh nawu ngurridjongburren.
3 Disse-lhes: Não leveis coisa alguma para o caminho, nem bordão, nem mochila, nem pão, nem dinheiro, nem tenhais duas túnicas.
4 Dja bu ngurribebme kore kunred, wanjh bu ngurringalke nawu ngunyiyo, wanjh kunrurrk nuye ngurringimen, kumekbe kunrurrkkudji ngurridjalyuwn, kaluk ngurribolkbawon.
4 Em qualquer casa em que entrardes, ficai ali até que deixeis aquela localidade.
5 Dja bu ngurribolkmang kore bininj nawu kabirrihni kunmekbe kunred minj ngunkimang ngunyiyo, wanjh bu kunmekbe ngurribolkbawon, wanjh ngurridengeborrhborrdjerlmen ba kundjulng ngarre kunmekbe kunred ngundengebawon. Kunmekbe ngurrikurduyime ba ngurrbenmulewan bu kunwarre kabirridjalburrbun.”
5 Onde ninguém vos receber, deixai aquela cidade e em testemunho contra eles sacudi a poeira dos vossos pés.
6 Wanjh kunmekbe Jesus benmarneyimeng benmunkeweng, wanjh bedda birriwam kore kubolkyahwuyahwurdbubuyika, bedda bindibengdayhkeyi kunwok kunmak, dja mak bindimarnbuni nawu birrihni kumekbe kunred rowk.
6 Partiram, pois, e percorriam as aldeias, pregando o Evangelho e fazendo curas por toda parte.
7 Kaluk bu Herod nawu wohrnani, nungka wobekkang rowk bu baleh Jesus kurduhkurduyimi, dja nungka djalwernhkodjmayahmeng duninjh bu yikahwi bininj birriyimi John yawoyhmimbiminj kumidjbeh,
7 O tetrarca Herodes ouviu falar de tudo o que Jesus fazia e ficou perplexo. Uns diziam: É João que ressurgiu dos mortos; outros: É Elias que apareceu;
8 dja yikahwi birribuyika birriyimi Elijah benmarnebebmeng, dja mak birribuyika birriyimi bu nakudji prophet nawu korroko birriwokmulewani God wanjh yawoyhmimbiminj.
8 e ainda outros: É um dos antigos profetas que ressuscitou.
9 Wanjh Herod yimeng, “Adju, nawu John wanjh nungka ngakomdjobkeng, dja kaluk nangale nuk nahni nabuyika ngahwobekkan kuhni bu kunbubuyika kayime?” Wanjh nungka djareni binayi Jesus.
9 Mas Herodes dizia: Eu degolei João. Quem é, pois, este, de quem ouço tais coisas? E procurava ocasião de vê-lo.
10 Bu nawu apostles birrimdurndi kore Jesus wanjh birrimarnemulewam bu baleh bedda birrihyimi. Wanjh nungka benkang bedman birrikudji, birriwam darnkih kore kubolkkimuk kabolkngeyyo Bethsaida.
10 Os apóstolos, ao voltarem, contaram a Jesus tudo o que haviam feito. Tomando-os ele consigo à parte, dirigiu-se a um lugar deserto para o lado de Betsaida.
11 Kaluk bu birrimirndewern bininj nawu munguyh birrikadjuyi, wanjh birriburrbom bu Jesus kumekbe birriwam, wanjh bedda warridj kumekbe birrimunkekadjungi. Wanjh nungka warnmakminj bu bennang, dja benkimey, wanjh yolyolmeng bedberre bu God Kawohrnan rowkkenh, dja benmarnbom nawu birridoweni.
11 Logo que a multidão o soube, o foi seguindo; Jesus recebeu-os e falava-lhes do Reino de Deus. Restabelecia também a saúde dos doentes.
12 Kaluk bu dungkolungi, nawu twelve bininj nuye birriwam kore nungka birrimarneyimeng, “Yibenmunkewemen nawu birrimirndewern ba kabirrire kore darnkih kubolkyahwurdbubuyika, dja mak kabbal kore manme kabirrihdudjeng kabirrihyo, ba kabindingalke nawu kabindiyiyo dja mak kabindiwon manme, dja ngadkunu karrihni kondah kore minj nangale kayo.”
12 Ora, o dia começava a declinar e os Doze foram dizer-lhe: Despede as turbas, para que vão pelas aldeias e sítios da vizinhança e procurem alimento e hospedagem, porque aqui estamos num lugar deserto.
13 Dja nungka yimeng bedberre, “Ngudda wanjh ngurrbenwo manme kabirringun.” Dja bedda birriyimeng, “Ngad minj manwern ngarrikarrme, ngarridjallodkarrme kunbidkudji buriddi, dja mak djenj bokenh ngarrikarrme. Yiddok ngarrire wanjh ngarrimang manme bedberre nawu birrimirndewern?”
13 Jesus replicou-lhes: Dai-lhes vós mesmos de comer. Retrucaram eles: Não temos mais do que cinco pães e dois peixes, a menos que nós mesmos vamos e compremos mantimentos para todo este povo.
14 Dja nawu birrihni wanjh birrimirndewern duninjh, dja nawu bininj wanjh darnkih five thousand. Wanjh Jesus benmarneyimeng bininj nuye nawu benhbukkabukkani, yimeng, “Mah, ngurrbenmarneyimen kabirriyerrkan, kaluk ngurrbenbebbehmirndemornnamen fifty kore kumirndebubuyika rowk.”
14 {Pois eram quase cinco mil homens.} Jesus disse aos discípulos: Mandai-os sentar, divididos em grupos de cinqüenta.
15 Wanjh kunmekbe bindimarneyimeng dja birriyerrkang rowk.
15 Assim o fizeram e todos se assentaram.
16 Wanjh Jesus mey manbu five buriddi dja mak djenj bokenh, wanjh nungka bolknang kaddum biburlumeng kornkumo, bakkeng rowk, wanjh benwong nawu bininj nuye bu bindiwoni nawu birrimirndewern bininj.
16 Então Jesus tomou os cinco pães e os dois peixes, levantou os olhos ao céu, abençoou-os, partiu-os e deu-os a seus discípulos, para que os servissem ao povo.
17 Wanjh nawu birriwern rowk birringuneng dja birriworrkminj. Wanjh Jesus nuye bininj birrimoyhmey manwern mandawh manbu birribawong, kaluk twelve baskets birribarlkeng.
17 E todos comeram e ficaram fartos. Do que sobrou recolheram ainda doze cestos de pedaços.
18 Kaluk bu Jesus dingihdi yiwarrudj nakudjihkudji, dja bininj nuye nawu benhbukkabukkani bedda warridj birridjarrkni. Wanjh nungka bendjawam, “Nawu bininj birrimirndewern ngaye yimankek kabirriyime nangale?”
18 Num dia em que ele estava a orar a sós com os discípulos, perguntou-lhes: Quem dizem que eu sou?
19 Wanjh birriwokmey, “Ngudda yimankek kabirriyime John nawu benkukdjuhkeyi, nawu mak yikahwi kabirriyime yimankek ngudda Elijah, dja nawu birribadbuyika kabirriyime bu ngudda nakudji prophet nawu korroko birriwokmulewani God wanjh yawoyhmimbiminj.”
19 Responderam-lhe: Uns dizem que és João Batista; outros, Elias; outros pensam que ressuscitou algum dos antigos profetas.
20 Wanjh Jesus yimeng, “Dja ngudda yimankek ngurriyime ngaye nangale?” Wanjh Peter biwokmey Jesus, yimeng, “Ngudda nawu Christ, nawu God nuye.”
20 Perguntou-lhes, então: E vós, quem dizeis que eu sou? Pedro respondeu: O Cristo de Deus.
21 Wanjh Jesus benwokrayekwong duninjh, “Yuwn nangale ngurrbenmarneyime bu kuhni ngaye Christkenh.”
21 Ordenou-lhes energicamente que não o dissessem a ninguém.
22 Dja mak yimeng, “Kayingkihwokdjedjenyo bu ngaye nawu Bininj Duninjh, kaluk ngadjaldjakbekkan duninjh kore nawu dabborrabbolk, dja warridj nawu birrikihkimuk priest, dja nawu kabindibukkabukkan mankarre. Bu bedda ngandirohrokme rowk, ngandikukmunkewe yiman ngaye ngayeng rerrih, kaluk ngandibun ngarrowen. Dja kaluk bu kunbarnangarra danjbik God nganyawoyhdolkkayhwe kore ngayawoyhmimbimen.”
22 Ele acrescentou: É necessário que o Filho do Homem padeça muitas coisas, seja rejeitado pelos anciãos, pelos príncipes dos sacerdotes e pelos escribas. É necessário que seja levado à morte e que ressuscite ao terceiro dia.
23 Wanjh Jesus benmarneyimeng bedda rowk, “Bu bininj kadjare nganmunkekadjung, wanjh namekbe nanu djalmarrkbaworrimen nawu nungan kadjare, dja bu malaywibubuyika rowk munguyh wanjh yiman rerrih dulkngorrka nuye kore yiman kakanjkurrmerren rerrih, dja ngaye nganmunkekadju.
23 Em seguida, dirigiu-se a todos: Se alguém quer vir após mim, renegue-se a si mesmo, tome cada dia a sua cruz e siga-me.
24 Dja nawu kadjare nungan kanahnarren kakanjngehkerren, wanjh nanu kaluk kadjaldowen, dja nawu nungan kamarrkbaworren yiman kakanjkurrmerren ngayekah, wanjh nanu kaluk kangehkerren.
24 Porque, quem quiser salvar a sua vida, perdê-la-á; mas quem sacrificar a sua vida por amor de mim, salvá-la-á.
25 Dja njale kaluk kakarrme bininj nawu yiman yehyeng rowk kamang nawu kurorrekenh, dja bu nungan kadjalwarreworren kamunkewerren kubolkwarre?
25 Pois que aproveita ao homem ganhar o mundo inteiro, se vem a perder-se a si mesmo e se causa a sua própria ruína?
26 Dja nawu kayemengalme ngayekenh, dja mak kunwokkenh ngardduk bu ngahwokdi, namekbe nanu kaluk ngaye nawu Bininj Duninjh ngayemanwali ngamarneyeme, bu ngaye ngamre kunmakmak dorrengh ngardduk, dja mak kunmakmak nuye Kornkumo ngardduk, dja mak bedberre kunmakmak nawu birrimakkaykenh angel.
26 Se alguém se envergonhar de mim e das minhas palavras, também o Filho do Homem se envergonhará dele, quando vier na sua glória, na glória de seu Pai e dos santos anjos.
27 Dja ngayime ngudberre woybukkih bu yikahwi nawu kondah karrihdi kaluk minj kabirribangmedowen kore kabirrinan werrk bu God Kawohrnan rowk.”
27 Em verdade vos digo: dos que aqui se acham, alguns há que não morrerão, até que vejam o Reino de Deus.
28 Bu kuhni Jesus benmarneyimeng wanjh kaluk bu darnkih kunkodjke eight, wanjh nungka Jesus warddebidbom karri yiwarrudj, dja mak benmey Peter, John, dja James, dja birridjarrkwam.
28 Passados uns oitos dias, Jesus tomou consigo Pedro, Tiago e João, e subiu ao monte para orar.
29 Kaluk bu Jesus dingihdi yiwarrudj wanjh kebbuyikaminj dja kunmadj nawu djongbuhdjongbuyindi wanjh madjbeleminj duninjh yiman kayime namarrkon kamwayhke.
29 Enquanto orava, transformou-se o seu rosto e as suas vestes tornaram-se resplandecentes de brancura.
30 Kaluk kumekbe benebokenh bininj benebebmeng, kaluk bedda wanjh Moses dja Elijah
30 E eis que falavam com ele dois personagens: eram Moisés e Elias,
31 Wanjh bedda benedjalbebmeng God nuye kunmakmak dorrengh, dja birriwokdi ngarre bu ngokko darnkih kamarnbuyindan kore Jesus kakurduyime bu karrowenkenh kore Jerusalem.
31 que apareceram envoltos em glória, e falavam da morte dele, que se havia de cumprir em Jerusalém.
32 Kaluk Peter dja nawu birrihni wanjh birrimimdulmukminj duninjh, wanjh bu birrimimbayhmeng birrinang Jesus nuye kunmakmak bu kukbami, dja mak bindinang benemekbe bininj nawu Jesus birridjarrkdi.
32 Entretanto, Pedro e seus companheiros tinham-se deixado vencer pelo sono; ao despertarem, viram a glória de Jesus e os dois personagens em sua companhia.
33 Wanjh bu benemekbe bininj benebalhbawoni Jesus, wanjh Peter bimarneyimeng Jesus, “Ngudda nawu kanmarnewohrnan, wanjh kamak bu ngad karridi, wardi ngarridjurlebu danjbik, mandjurlekudji ngudda ke, dja mandjurlekudji Moses nuye, dja mak mandjurlekudji Elijah nuye.” Dja nungka minj burrbuyi bu baleh yimi bu wokdi.
33 Quando estes se apartaram de Jesus, Pedro disse: Mestre, é bom estarmos aqui. Podemos levantar três tendas: uma para ti, outra para Moisés e outra para Elias!... Ele não sabia o que dizia.
34 Dja bu kuhni balhwokdi wanjh kunngol benmarnebebmeng, yiman rerrih benkukbarrkbom dja birrikeleminj bu birringolngimeng.
34 Enquanto ainda assim falava, veio uma nuvem e encobriu-os com a sua sombra; e os discípulos, vendo-os desaparecer na nuvem, tiveram um grande pavor.
35 Wanjh birribekkang nakudji wokdanj kungolbeh yimeng, “Nanih wanjh Beywurd ngardduk, nawu ngaye ngadjarrngbom, nungka wanjh ngurribekka.”
35 Então da nuvem saiu uma voz: Este é o meu Filho muito amado; ouvi-o!
36 Wanjh balwokdanj kaluk birrinang Jesus nadjalkudji dingihdi. Wanjh bedda birringurdmeng, minj nangale birribangmemarneyimeninj bu baleh bedman birrinang.
36 E, enquanto ainda ressoava esta voz, achou-se Jesus sozinho. Os discípulos calaram-se e a ninguém disseram naqueles dias coisa alguma do que tinham visto.
37 Wanjh malaywi bu birriwarddekoluy wanjh birrimirndewern duninjh birridabkeng Jesus.
37 No dia seguinte, descendo eles do monte, veio ao encontro de Jesus uma grande multidão.
38 Kaluk kunmekbe nakudji bininj nawu kumekbe birrimirnderri wanjh kayhmeng, yimeng, “Ngudda nawu kanbukkabukkan, djawahdjawan bu yinan ngardduk beywurd, dja nungka wanjh nadjalkudji duninjh wurdyaw ngardduk,
38 Eis que um homem exclamou do meio da multidão: Mestre, rogo-te que olhes para meu filho, pois é o único que tenho.
39 dja namalngwarre kabihmang dja kunu kadjalwohkayhme, wanjh namalngwarre kabimarnbun kakukbarlbarlme, kaluk kahnunjdjabun. Nahni namalngwarre kamdurndeng munguyh, dja wanjh kawernhwarrewon dja karrowen!
39 Um espírito se apodera dele e subitamente dá gritos, lança-o por terra, agita-o com violência, fá-lo espumar e só o larga depois de o deixar todo ofegante.
40 Dja ngaye ngabendjaldjawani bininj nawu ngudda ke yibenhbukkabukkan, ngadjareni bedda birribebkemeninj namekbe namalngwarre, dja wanjh birridulkarreyawarreni birribarabom.”
40 Pedi a teus discípulos que o expelissem, mas não o puderam fazer.
41 Wanjh Jesus yimeng, “Ngudda nawu bolkkime ngurrimimbi, nawu minj ngurriwoybukwon God, dja mak ngurridjaldjare kunwarre, kaluk baleh kayime karridjarrkni, dja baleh kayime madbun ngudberre bu yimankek ngurriwoybukwon?” Wanjh bimarneyimeng nawu kornkumo, “Mah. Yimka nawu beywurd ke kondah.”
41 Respondeu Jesus: Ó geração incrédula e perversa, até quando estarei convosco e vos aturarei? Traze cá teu filho.
42 Bu wurdyaw bu balhrey, namekbe namalngwarre biwohkukburriweng dja bimarnbom kukbarlbarlmeng. Wanjh Jesus birruy namekbe namarnde, wanjh bimarnbom wurdyaw, dja birrurndiweng kore kornkumo.
42 E quando ele ia chegando, o demônio lançou-o por terra e agitou-o violentamente. Mas Jesus intimou o espírito imundo, curou o menino e o restituiu a seu pai.
43 — ausente —
43 Todos ficaram pasmados ante a grandeza de Deus. Como todos se admirassem de tudo o que Jesus fazia, disse ele a seus discípulos:
44 “Ngurriwernhbekka manih manu kunwok bu marneyime bolkkime, ngurridahkendo kukodjkulu, dja ngaye nawu Bininj Duninjh ngokko darnkih ngandikukweykan kore bininj.”
44 Gravai nos vossos corações estas palavras: O Filho do Homem há de ser entregue às mãos dos homens!
45 Wanjh kuhni bu Jesus benmarneyimeng, bedda minj birrimenmayi dja mak manu kunwok benmarnewarlkkayindi ba minj birriwernhburrkburrkbekkayi, dja mak birrikeleni bu birridjawayi kuhni kunwokkah wernhmulewayi.
45 Eles, porém, não entendiam esta palavra e era-lhes obscura, de modo que não alcançaram o seu sentido; e tinham medo de lhe perguntar a este respeito.
46 Kaluk Jesus nuye benbukkabukkani, wanjh bedda birridangwerreni birridjawarreni bu nangale kore bedda kaluk kabenmarnekukdokme nawu birribuyika bedberre.
46 Veio-lhes então o pensamento de qual deles seria o maior.
47 Wanjh bu nungan Jesus burrbom bedman bedberre bu birriburrbuhburrbuni kukange bedberre, wanjh nungka bimey nakudji wurdyaw, wanjh binameng kore nungka nuye kungurrird.
47 Penetrando Jesus nos pensamentos de seus corações, tomou um menino, colocou-o junto de si e disse-lhes:
48 Wanjh benmarneyimeng, “Nangale nawu kabikimang nahni wurdyaw kore kunngey ngayekah, wanjh kunu ngaye ngankimang, dja nangale nawu ngaye ngankimang, wanjh kabikimang warridj nawu ngaye nganmunkeweng. Kaluk bininj nawu nadjalyahwurd dja nawu kamre yerre ngudberre, nungka wanjh namekbe nanu nawu ngunbalmarnekukdokme ngudberre.”
48 Todo o que recebe este menino em meu nome, a mim é que recebe; e quem recebe a mim, recebe aquele que me enviou; pois quem dentre vós for o menor, esse será grande.
49 John wokdolkkang, yimeng, “Ngudda nawu kanmarnewohrnan ngadberre, ngad ngarrinang nakudji bininj nawu ngunhngeybuni dja benhbebkeyi namarnde, dja ngad ngarringurdkemeninj bu minj nungka dorrengh ngundidjarrkmunkekadjung.”
49 João tomou a palavra e disse: Mestre, vimos um homem que expelia demônios em teu nome, e nós lho proibimos, porque não é dos nossos.
50 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yuwn ngurringurdke, dja bininj nawu minj ngunyiwirrihme bu ngurrihkurduyime, wanjh yiman rerrih nungka ngunbidyikarrme.”
50 Mas Jesus lhe disse: Não lho proibais; porque, o que não é contra vós, é a vosso favor.
51 Kaluk bu darnkih kumhrey nuye Jesus God kabiwayhke kabikan kaddum heaven, nungka Jesus njilngbekkarrinj bu kunmekbe djahdjalley kore Jerusalem.
51 Aproximando-se o tempo em que Jesus devia ser arrebatado deste mundo, ele resolveu dirigir-se a Jerusalém.
52 Wanjh nungka benmunkeweng yikahwi bininj kabirriyingkihdokme nawu birrimarnekani kunwok. Bedda birriwam birribebmeng kore kubolkyahwurd, kaluk kunred bedberre bininj nawu Samariahbeh, kumekbe birribebmeng birriyingkihmarnebolkmarnbuyi.
52 Enviou diante de si mensageiros que, tendo partido, entraram em uma povoação dos samaritanos para lhe arranjar pousada.
53 Dja bininj nawu birrihni kumekbe kunred wanjh bedda minj birrikimayi Jesus, dja birriburrbom nungka Jesus njilngbekkarrinj rengehrey Jerusalem.
53 Mas não o receberam, por ele dar mostras de que ia para Jerusalém.
54 Wanjh James dja John nawu nuye Jesus benbenehbukkabukkani, bu bedda benenang kunmekbe birriyimeng, wanjh beneyimeng, “Ngudda nawu Yiwohrnan Rowk, ngudda yidjare ngad ngarrimarnekayhme kunak kamkolung kaddumbeh kabenkukkinje rowk?”
54 Vendo isto, Tiago e João disseram: Senhor, queres que mandemos que desça fogo do céu e os consuma?
55 Dja Jesus balborledmeng benbeneduy.
55 Jesus voltou-se e repreendeu-os severamente. {Não sabeis de que espírito sois animados.
56 Wanjh kunmekbe birribaldjalley kore kunredbuyika kubolkyahwurd.
56 O Filho do Homem não veio para perder as vidas dos homens, mas para salvá-las.} Foram então para outra povoação.
57 Bu birribalhrey kore manbolh, kaluk nakudji bininj biwohmarneyimeng Jesus, “Ngaye munkekadjung ngudda bu baleh yarrkka yire.”
57 Enquanto caminhavam, um homem lhe disse: Senhor, seguir-te-ei para onde quer que vás.
58 Dja Jesus bimarneyimeng, “Nawu dalkken kakarrme kudjorlok kore kayo, dja nawu mayhmayh kawelyi warridj red kakarrme red, dja ngaye nawu Bininj Duninjh minj ngabolkkarrme ngayeman ngardduk bu ngakodjkeyo.”
58 Jesus replicou-lhe: As raposas têm covas e as aves do céu, ninhos, mas o Filho do Homem não tem onde reclinar a cabeça.
59 Dja Jesus bimarneyimeng nabuyika bininj, “Kanmunkekadju.” Dja nungka yimeng, “Nawu Yiwohrnan, kanmunkewemen werrk ba ngare ngakukdudjeng kornkumo ngardduk.”
59 A outro disse: Segue-me. Mas ele pediu: Senhor, permite-me ir primeiro enterrar meu pai.
60 Wanjh Jesus bimarneyimeng, “Yibawo, dja nawu yiman bedman birridowerrinj rerrih, bedda wanjh bindikukdudjimen nawu bindimarnedoweng. Dja nguddanu, yidjallay, yibenbengdayhke bininj bu God Kawohrnan rowk.”
60 Mas Jesus disse-lhe: Deixa que os mortos enterrem seus mortos; tu, porém, vai e anuncia o Reino de Deus.
61 Kaluk bininj nabuyikawali yimeng, “Ngaye wanjh munkekadjung ngudda, ngudda nawu Yiwohrnan, dja kanmunkewemen werrk, ngabenwoknan nawu kured kabirrihni.”
61 Um outro ainda lhe falou: Senhor, seguir-te-ei, mas permite primeiro que me despeça dos que estão em casa.
62 Jesus bimarneyimeng, “Bininj nawu bidkurrmerrinj kore kundulk dedjdjingmey kabolkkarung mandjad, dja munguyh kahborledme kahbolknan rerre, wanjh nakka minj namak bu yimankek kahdurrkmirri kore God Kawohrnan rowk.”
62 Mas Jesus disse-lhe: Aquele que põe a mão no arado e olha para trás, não é apto para o Reino de Deus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.