Mateus 5
Ta lǝ Luwǝ Kunmindɨ kɨ Sigɨ (GQR) vs VC
1 Lokɨ Jeju oo bulə de’gɨ kin ningə, ɔtɨ aw isɨ dɔ mbal’tɨ, adɨ njendo’gɨ li’ə rei rɔ’a’tɨ.
1 Vendo aquelas multidões, Jesus subiu à montanha. Sentou-se e seus discípulos aproximaram-se dele.
2 Lo kin’tɨ, Jeju ilə rɔ’ne ndo nya de’gɨ ene:
2 Então abriu a boca e lhes ensinava, dizendo:
3 «Majikur in lə nje kɨ oyi rɔ’de kadɨ n’asi el takum Luwə’tɨ,
3 Bem-aventurados os que têm um coração de pobre, porque deles é o Reino dos céus!
4 Majikur in lə nje kɨ isɨ nonyi ɓone,
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados!
5 Majikur in lə nje kɨ sɔli lɔm lɔm,
5 Bem-aventurados os mansos, porque possuirão a terra!
6 Majikur in lə nje kɨ ɓo kɨ kundə ra nya kigo ndu Luwə’tɨ in me de’tɨ,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão saciados!
7 Majikur in lə nje kɨ isɨ oyi kumtondoo lə de’gɨ,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia!
8 Majikur in lə nje kɨ me’de in kare dɔ Luwə’tɨ,
8 Bem-aventurados os puros de coração, porque verão Deus!
9 Majikur in lə nje kɨ isɨ sangi row lapiya,
9 Bem-aventurados os pacíficos, porque serão chamados filhos de Deus!
10 Majikur in lə nje kɨ de’gɨ isɨ adi’de kon tadɔ nyara kɨ dana,
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o Reino dos céus!
11 Majikur in lə’se lokɨ de’gɨ isɨ taji’se ge, isɨ adi’se kon ge, isɨ tətita dɔ’se’tɨ ge tadɔ lə’m.
11 Bem-aventurados sereis quando vos caluniarem, quando vos perseguirem e disserem falsamente todo o mal contra vós por causa de mim.
12 Rai rɔnel, tiləi kole, tadɔ nyakugə goji’se in ngayn dɔran’gɨ’tɨ. *Njekeltakita Luwə’tɨ, kɨ rai kulə kete non’se’tɨ, ingəi kon kin be tɔ.
12 Alegrai-vos e exultai, porque será grande a vossa recompensa nos céus, pois assim perseguiram os profetas que vieram antes de vós.
13 «Ingɨ ə in katɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ. Ningə kin ə mbann katɨ goto ə, de a ra bann ə kadɨ katɨ təl mbann gogɨ ɓay wa? Maj’a goto nga; a ɓuki’ə kɔ gidɨ lo’tɨ kadɨ de’gɨ njiyəi dɔ’tɨ par nga.
13 Vós sois o sal da terra. Se o sal perde o sabor, com que lhe será restituído o sabor? Para nada mais serve senão para ser lançado fora e calcado pelos homens.
14 «Ingɨ ə in kunjɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ. Ningə ɓebo kɨ indəi’ə dɔ mbal’tɨ taa, asɨ kadɨ a iyə rɔ’ne el.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre uma montanha
15 De a ində por lambɨ’tɨ re’n kəy ə dow ngo dɔ’tɨ el. A ində dɔ nya’tɨ taa kadɨ de’gɨ kɨ me kəy’tɨ pətɨ oyi lo.
15 nem se acende uma luz para colocá-la debaixo do alqueire, mas sim para colocá-la sobre o candeeiro, a fim de que brilhe a todos os que estão em casa.
16 Be tɔ ə, kadɨ de’gɨ pətɨ oyi kunjɨ lə’se me nyara kɨ majɨ’tɨ. Lokɨ oyi nya ra’se kɨ majɨ ningə, a uləi tɔjɨ dɔ Baw’se Luwə’tɨ kɨ isɨ dɔran’tɨ.
16 Assim, brilhe vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem vosso Pai que está nos céus.
17 «Majɨ kadɨ in məri tokɨ m’re kadɨ m’bujɨ ndukun’gɨ lə *Mojɨ eke ta lə njekeltakita Luwə’tɨ el. M’re tadɔ bujɨ’de el, nan m’re tadɔ tɔl ta’de yo.
17 Não julgueis que vim abolir a lei ou os profetas. Não vim para os abolir, mas sim para levá-los à perfeição.
18 Tokɨ rɔta’tɨ, m’el’se, kete non kadɨ dɔran in kɨ dɔnangɨ kin a gotoi kɔ, ngonn kur ta kɨ nden be, eke ngonn ndaja madɨ kɨ me ndukun’tɨ lə Luwə kɨ ndangi kɨ a ɔr kɔ goto. A to be bitɨ kadɨ nya’gɨ pətɨ kɨ ndangi me’tɨ rai nya.
18 Pois em verdade vos digo: passará o céu e a terra, antes que desapareça um jota, um traço da lei.
19 De kɨ aldɔ ngonn mbərkikində kɨ nden be dann mad’a’gɨ’tɨ, ə ndo de’gɨ kadɨ rai tokɨ in ra’n be tɔ ningə, a in kɨ du ngayn me Konɓe’tɨ lə Luwə tɔ. Nan de kɨ təl rɔ’ne go’tɨ, ə ndo de’gɨ, a in kibo me Konɓe’tɨ lə Luwə.
19 Aquele que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e ensinar assim aos homens, será declarado o menor no Reino dos céus. Mas aquele que os guardar e os ensinar será declarado grande no Reino dos céus.
20 Adɨ m’el’se: kin ə nyara kɨ dana lə’se utə nya njendo ndukun’gɨ lə Luwə kɨ Parisɨ’gɨ el ə, a uri me Konɓe’tɨ lə Luwə el.
20 Digo-vos, pois, se vossa justiça não for maior que a dos escribas e fariseus, não entrareis no Reino dos céus.
21 «Ingɨ, in gəri majɨ tokɨ ndu ta el kaw’je’gɨ ene: “A tɔl de el, de kɨ tɔl madɨ’ne ningə, majɨ kadɨ awi si’ə non njegangɨ ta’gɨ’tɨ.”»
21 Ouvistes o que foi dito aos antigos: Não matarás, mas quem matar será castigado pelo juízo do tribunal.
22 Nan m’in m’el’se: «De kɨ ra wongɨ kɨ ngonnkon’ne, majɨ kadɨ awi si’ə non njegangɨ ta’gɨ’tɨ; de kɨ tajɨ ngonnkon’ne “mbo”, majɨ kadɨ awi si’ə non njegangɨ ta’gɨ’tɨ kibo lə Juwipɨ’gɨ; ə de kɨ ɓar ngonnkon’ne “man”, majɨ kadɨ iləi’ə me por’tɨ kɨ bitɨ kɨ non’tɨ.
22 Mas eu vos digo: todo aquele que se irar contra seu irmão será castigado pelos juízes. Aquele que disser a seu irmão: Raca, será castigado pelo Grande Conselho. Aquele que lhe disser: Louco, será condenado ao fogo da geena.
23 Kin ə aw kɨ kadikare lə’i ringiri lo kilə kadikare’tɨ kadɨ Luwə, ə me’i olo dɔ’tɨ kadɨ ngonnkon’i aw sə’i kɨ ta madɨ ningə,
23 Se estás, portanto, para fazer a tua oferta diante do altar e te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 majɨ kadɨ inyə kadikare kin non ringiri’tɨ, ə in re aw ulə noji nan’tɨ si’ə ɓay taa in təl re un kadikare lə’i adɨ Luwə.
24 deixa lá a tua oferta diante do altar e vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; só então vem fazer a tua oferta.
25 «Kin ə isɨ awi lo gangita’tɨ kɨ nje ta lə’i ə, lokɨ in dɔ row’tɨ ɓay kin ə, in sangɨ row kadɨ ndu’se osɨ go nan’tɨ si’ə kalangɨ, nan to aw sə’i uləi ji njegangita’tɨ, adɨ njegangɨ ta uni uləi ji njerɔ’gɨ’tɨ, adɨ njerɔ’gɨ awi sə’i iləi’nu dangay’tɨ.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás em caminho com ele, para que não suceda que te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao seu ministro e sejas posto em prisão.
26 Tokɨ rɔta’tɨ adɨ m’el’i, a te lo kin’tɨ el bitɨ kadɨ ugə dɔboy sisi ɓay taa a inyəi’nu taa.
26 Em verdade te digo: dali não sairás antes de teres pago o último centavo.
27 «In gəri ndu kɨ el ene: “A uwə marum el,” kin majɨ.
27 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não cometerás adultério.
28 Nan m’in m’el’se: “De kɨ gon dene kɨ kumnda ə, uwə si’ə marum me’ne’tɨ nga.”
28 Eu, porém, vos digo: todo aquele que lançar um olhar de cobiça para uma mulher, já adulterou com ela em seu coração.
29 Kin ə kum’i kɨ dɔjikɔl’i’tɨ rai adɨ osɨ me majel’tɨ ə, ɔr’ɔ ilə kɔ sanyi. Tadɔ in sotɨ kadɨ ngonn rɔ’i kare goto, utə kadɨ iləi darɔ’i ba pətɨ me por’tɨ kɨ bitɨ kɨ non’tɨ.
29 Se teu olho direito é para ti causa de queda, arranca-o e lança-o longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo todo seja lançado na geena.
30 Kin ə ji kɔl’i rai adɨ osɨ me majel’tɨ ə, in gang’a ilə kɔ sanyi. Tadɔ, in sotɨ kadɨ ngonn darɔ’i kare goto, utə kadɨ iləi darɔ’i ba pətɨ me por’tɨ kɨ bitɨ kɨ non’tɨ.
30 E se tua mão direita é para ti causa de queda, corta-a e lança-a longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo inteiro seja atirado na geena.
31 «In gəri kadɨ ndukun el ɓay tɔ ene: “Re de tuwə ne’ne ningə, kadɨ ad’a makitu gangɨ nan.”
31 Foi também dito: Todo aquele que rejeitar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Nan m’in m’el’se tokɨ: “Re de tuwə ne’ne tadɔ nya kɨ rangɨ, um in ta lə kaya kɨ ra el ə, de’ə kin sur’ə ta kuwə marum’tɨ. A re de ta dene kɨ ngaw’a tuwə ningə, de’ə kin təl njekuwə marum tɔ.”
32 Eu, porém, vos digo: todo aquele que rejeita sua mulher, a faz tornar-se adúltera, a não ser que se trate de matrimônio falso; e todo aquele que desposa uma mulher rejeitada comete um adultério.
33 «Ndu ta el kaw’je’gɨ kete ɓay tɔ ene: “Re iw rɔ’i dɔ nya madɨ’tɨ ə, ra dɔ’tɨ, kadɨ in ra nya kɨ iw rɔ’i dɔ’tɨ non Burəɓe’tɨ.”
33 Ouvistes ainda o que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Nan m’in m’el’se tokɨ a iw rɔ’i el to kiw el. A iw rɔ’i kɨ dɔran el, tadɔ in kumbər kisɨ Luwə;
34 Eu, porém, vos digo: não jureis de modo algum, nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 a iw rɔ’i kɨ dɔnangɨ el, tadɔ in kumbər kində nja’a; a iw rɔ’i kɨ Jerujalem el, tadɔ in ɓebo lə Ngar kibo;
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 a iw rɔ’i kɨ jam dɔ’i el, tadɔ in asɨ kadɨ in təl bin dɔ’i kare be kaa kɨ nda’tɨ eke kɨ ndul’tɨ el.
36 Nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes fazer um cabelo tornar-se branco ou negro.
37 Re ta lə’se in oyo ningə, rai dɔ oyo’tɨ, re ta lə’se in jagɨ ningə, rai dɔ jagɨ’tɨ par tɔ, ə ndəgɨ ta pətɨ kɨ a re go’tɨ kin in rɔ Su’tɨ.
37 Dizei somente: Sim, se é sim; não, se é não. Tudo o que passa além disto vem do Maligno.
38 «In gər kadɨ ndu ta el ene: “Re de tɔ kum madɨ’ne ningə, in kadɨ tokɨ tɔ kum’ə tɔ, a re de tətɨ ngangɨ madɨ’ne ningə, in kadɨ tokɨ tətɨ ngang’a tɔ.”
38 Tendes ouvido o que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Nan m’in m’el’se kadɨ in tanyi rɔ nje mendul el. Re de ində dow kɔt’i kɨ kɔl ə, in yətɨ dowə kɨ gəl ad’a ində ɓay.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao mau. Se alguém te ferir a face direita, oferece-lhe também a outra.
40 Re de aw sə’i non njegangita’tɨ kadɨ taa ku kɨ gɔjɨ lə’i ə, ad’a in kɨ ngal dɔ’tɨ.
40 Se alguém te citar em justiça para tirar-te a túnica, cede-lhe também a capa.
41 Re de ində tɔgɨ dɔ’i’tɨ kadɨ njiyə nja’i dər ə, njiyə si’ə njay dər joo.
41 Se alguém vem obrigar-te a andar mil passos com ele, anda dois mil.
42 De kɨ ra kɨ dəj’i nya ə ad’a, ningə re de tunəi nya ə ɔg’ɔ el tɔ.
42 Dá a quem te pede e não te desvies daquele que te quer pedir emprestado.
43 «In gəri tokɨ ndu ta el ene: “A in ndigɨ de mad’i, nan a ɔsɨ ta njeban lə’i.”
43 Tendes ouvido o que foi dito: Amarás o teu próximo e poderás odiar teu inimigo.
44 Nan, m’in m’el’se: In ndigɨ njeban’gɨ lə’se, elita kɨ Luwə tadɔ lə nje kɨ isɨ adi’se kon.
44 Eu, porém, vos digo: amai vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam, orai pelos que vos {maltratam e} perseguem.
45 In rai be kadɨ in ngann lə Baw’se Luwə kɨ nje kisi dɔran’tɨ. Tadɔ adɨ kadɨ ɔsi dɔ nje memajɨ’tɨ kɨ nje memajel. Adɨ ndi ədɨ dɔ njera nya’tɨ kɨ dana, kɨ njera nya’tɨ kɨ dana el.
45 Deste modo sereis os filhos de vosso Pai do céu, pois ele faz nascer o sol tanto sobre os maus como sobre os bons, e faz chover sobre os justos e sobre os injustos.
46 Kin ə in ndigɨ nje kɨ ndigɨ’se tɔ par ə, nyakugə goji ri ə Luwə a adɨ’se wa? *Njetalambo’gɨ kaa rai be tɔ.
46 Se amais somente os que vos amam, que recompensa tereis? Não fazem assim os próprios publicanos?
47 Kin ə rai lapiya ngannkon’se’gɨ par ə, ri ə to ta dangɨ ə rai wa? Tadɔ nje gər Luwə el kaa rai be tɔ.
47 Se saudais apenas vossos irmãos, que fazeis de extraordinário? Não fazem isto também os pagãos?
48 Ningə ingɨ, majɨ kadɨ in ndigɨ de’gɨ adɨ osɨ taga panyi tokɨ Baw’se Luwə kɨ dɔran’tɨ ndigɨ de’gɨ adɨ osɨ taga panyi kin be tɔ.»
48 Portanto, sede perfeitos, assim como vosso Pai celeste é perfeito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.