Mateus 5
Ta lǝ Luwǝ Kunmindɨ kɨ Sigɨ (GQR) vs ARA
1 Lokɨ Jeju oo bulə de’gɨ kin ningə, ɔtɨ aw isɨ dɔ mbal’tɨ, adɨ njendo’gɨ li’ə rei rɔ’a’tɨ.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Lo kin’tɨ, Jeju ilə rɔ’ne ndo nya de’gɨ ene:
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 «Majikur in lə nje kɨ oyi rɔ’de kadɨ n’asi el takum Luwə’tɨ,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Majikur in lə nje kɨ isɨ nonyi ɓone,
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Majikur in lə nje kɨ sɔli lɔm lɔm,
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Majikur in lə nje kɨ ɓo kɨ kundə ra nya kigo ndu Luwə’tɨ in me de’tɨ,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Majikur in lə nje kɨ isɨ oyi kumtondoo lə de’gɨ,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Majikur in lə nje kɨ me’de in kare dɔ Luwə’tɨ,
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Majikur in lə nje kɨ isɨ sangi row lapiya,
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Majikur in lə nje kɨ de’gɨ isɨ adi’de kon tadɔ nyara kɨ dana,
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Majikur in lə’se lokɨ de’gɨ isɨ taji’se ge, isɨ adi’se kon ge, isɨ tətita dɔ’se’tɨ ge tadɔ lə’m.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Rai rɔnel, tiləi kole, tadɔ nyakugə goji’se in ngayn dɔran’gɨ’tɨ. *Njekeltakita Luwə’tɨ, kɨ rai kulə kete non’se’tɨ, ingəi kon kin be tɔ.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 «Ingɨ ə in katɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ. Ningə kin ə mbann katɨ goto ə, de a ra bann ə kadɨ katɨ təl mbann gogɨ ɓay wa? Maj’a goto nga; a ɓuki’ə kɔ gidɨ lo’tɨ kadɨ de’gɨ njiyəi dɔ’tɨ par nga.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 «Ingɨ ə in kunjɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ. Ningə ɓebo kɨ indəi’ə dɔ mbal’tɨ taa, asɨ kadɨ a iyə rɔ’ne el.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 De a ində por lambɨ’tɨ re’n kəy ə dow ngo dɔ’tɨ el. A ində dɔ nya’tɨ taa kadɨ de’gɨ kɨ me kəy’tɨ pətɨ oyi lo.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Be tɔ ə, kadɨ de’gɨ pətɨ oyi kunjɨ lə’se me nyara kɨ majɨ’tɨ. Lokɨ oyi nya ra’se kɨ majɨ ningə, a uləi tɔjɨ dɔ Baw’se Luwə’tɨ kɨ isɨ dɔran’tɨ.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 «Majɨ kadɨ in məri tokɨ m’re kadɨ m’bujɨ ndukun’gɨ lə *Mojɨ eke ta lə njekeltakita Luwə’tɨ el. M’re tadɔ bujɨ’de el, nan m’re tadɔ tɔl ta’de yo.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Tokɨ rɔta’tɨ, m’el’se, kete non kadɨ dɔran in kɨ dɔnangɨ kin a gotoi kɔ, ngonn kur ta kɨ nden be, eke ngonn ndaja madɨ kɨ me ndukun’tɨ lə Luwə kɨ ndangi kɨ a ɔr kɔ goto. A to be bitɨ kadɨ nya’gɨ pətɨ kɨ ndangi me’tɨ rai nya.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 De kɨ aldɔ ngonn mbərkikində kɨ nden be dann mad’a’gɨ’tɨ, ə ndo de’gɨ kadɨ rai tokɨ in ra’n be tɔ ningə, a in kɨ du ngayn me Konɓe’tɨ lə Luwə tɔ. Nan de kɨ təl rɔ’ne go’tɨ, ə ndo de’gɨ, a in kibo me Konɓe’tɨ lə Luwə.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Adɨ m’el’se: kin ə nyara kɨ dana lə’se utə nya njendo ndukun’gɨ lə Luwə kɨ Parisɨ’gɨ el ə, a uri me Konɓe’tɨ lə Luwə el.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 «Ingɨ, in gəri majɨ tokɨ ndu ta el kaw’je’gɨ ene: “A tɔl de el, de kɨ tɔl madɨ’ne ningə, majɨ kadɨ awi si’ə non njegangɨ ta’gɨ’tɨ.”»
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Nan m’in m’el’se: «De kɨ ra wongɨ kɨ ngonnkon’ne, majɨ kadɨ awi si’ə non njegangɨ ta’gɨ’tɨ; de kɨ tajɨ ngonnkon’ne “mbo”, majɨ kadɨ awi si’ə non njegangɨ ta’gɨ’tɨ kibo lə Juwipɨ’gɨ; ə de kɨ ɓar ngonnkon’ne “man”, majɨ kadɨ iləi’ə me por’tɨ kɨ bitɨ kɨ non’tɨ.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Kin ə aw kɨ kadikare lə’i ringiri lo kilə kadikare’tɨ kadɨ Luwə, ə me’i olo dɔ’tɨ kadɨ ngonnkon’i aw sə’i kɨ ta madɨ ningə,
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 majɨ kadɨ inyə kadikare kin non ringiri’tɨ, ə in re aw ulə noji nan’tɨ si’ə ɓay taa in təl re un kadikare lə’i adɨ Luwə.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 «Kin ə isɨ awi lo gangita’tɨ kɨ nje ta lə’i ə, lokɨ in dɔ row’tɨ ɓay kin ə, in sangɨ row kadɨ ndu’se osɨ go nan’tɨ si’ə kalangɨ, nan to aw sə’i uləi ji njegangita’tɨ, adɨ njegangɨ ta uni uləi ji njerɔ’gɨ’tɨ, adɨ njerɔ’gɨ awi sə’i iləi’nu dangay’tɨ.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Tokɨ rɔta’tɨ adɨ m’el’i, a te lo kin’tɨ el bitɨ kadɨ ugə dɔboy sisi ɓay taa a inyəi’nu taa.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 «In gəri ndu kɨ el ene: “A uwə marum el,” kin majɨ.
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Nan m’in m’el’se: “De kɨ gon dene kɨ kumnda ə, uwə si’ə marum me’ne’tɨ nga.”
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Kin ə kum’i kɨ dɔjikɔl’i’tɨ rai adɨ osɨ me majel’tɨ ə, ɔr’ɔ ilə kɔ sanyi. Tadɔ in sotɨ kadɨ ngonn rɔ’i kare goto, utə kadɨ iləi darɔ’i ba pətɨ me por’tɨ kɨ bitɨ kɨ non’tɨ.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Kin ə ji kɔl’i rai adɨ osɨ me majel’tɨ ə, in gang’a ilə kɔ sanyi. Tadɔ, in sotɨ kadɨ ngonn darɔ’i kare goto, utə kadɨ iləi darɔ’i ba pətɨ me por’tɨ kɨ bitɨ kɨ non’tɨ.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 «In gəri kadɨ ndukun el ɓay tɔ ene: “Re de tuwə ne’ne ningə, kadɨ ad’a makitu gangɨ nan.”
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Nan m’in m’el’se tokɨ: “Re de tuwə ne’ne tadɔ nya kɨ rangɨ, um in ta lə kaya kɨ ra el ə, de’ə kin sur’ə ta kuwə marum’tɨ. A re de ta dene kɨ ngaw’a tuwə ningə, de’ə kin təl njekuwə marum tɔ.”
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 «Ndu ta el kaw’je’gɨ kete ɓay tɔ ene: “Re iw rɔ’i dɔ nya madɨ’tɨ ə, ra dɔ’tɨ, kadɨ in ra nya kɨ iw rɔ’i dɔ’tɨ non Burəɓe’tɨ.”
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Nan m’in m’el’se tokɨ a iw rɔ’i el to kiw el. A iw rɔ’i kɨ dɔran el, tadɔ in kumbər kisɨ Luwə;
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 a iw rɔ’i kɨ dɔnangɨ el, tadɔ in kumbər kində nja’a; a iw rɔ’i kɨ Jerujalem el, tadɔ in ɓebo lə Ngar kibo;
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 a iw rɔ’i kɨ jam dɔ’i el, tadɔ in asɨ kadɨ in təl bin dɔ’i kare be kaa kɨ nda’tɨ eke kɨ ndul’tɨ el.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Re ta lə’se in oyo ningə, rai dɔ oyo’tɨ, re ta lə’se in jagɨ ningə, rai dɔ jagɨ’tɨ par tɔ, ə ndəgɨ ta pətɨ kɨ a re go’tɨ kin in rɔ Su’tɨ.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 «In gər kadɨ ndu ta el ene: “Re de tɔ kum madɨ’ne ningə, in kadɨ tokɨ tɔ kum’ə tɔ, a re de tətɨ ngangɨ madɨ’ne ningə, in kadɨ tokɨ tətɨ ngang’a tɔ.”
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Nan m’in m’el’se kadɨ in tanyi rɔ nje mendul el. Re de ində dow kɔt’i kɨ kɔl ə, in yətɨ dowə kɨ gəl ad’a ində ɓay.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Re de aw sə’i non njegangita’tɨ kadɨ taa ku kɨ gɔjɨ lə’i ə, ad’a in kɨ ngal dɔ’tɨ.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Re de ində tɔgɨ dɔ’i’tɨ kadɨ njiyə nja’i dər ə, njiyə si’ə njay dər joo.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 De kɨ ra kɨ dəj’i nya ə ad’a, ningə re de tunəi nya ə ɔg’ɔ el tɔ.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 «In gəri tokɨ ndu ta el ene: “A in ndigɨ de mad’i, nan a ɔsɨ ta njeban lə’i.”
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Nan, m’in m’el’se: In ndigɨ njeban’gɨ lə’se, elita kɨ Luwə tadɔ lə nje kɨ isɨ adi’se kon.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 In rai be kadɨ in ngann lə Baw’se Luwə kɨ nje kisi dɔran’tɨ. Tadɔ adɨ kadɨ ɔsi dɔ nje memajɨ’tɨ kɨ nje memajel. Adɨ ndi ədɨ dɔ njera nya’tɨ kɨ dana, kɨ njera nya’tɨ kɨ dana el.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Kin ə in ndigɨ nje kɨ ndigɨ’se tɔ par ə, nyakugə goji ri ə Luwə a adɨ’se wa? *Njetalambo’gɨ kaa rai be tɔ.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Kin ə rai lapiya ngannkon’se’gɨ par ə, ri ə to ta dangɨ ə rai wa? Tadɔ nje gər Luwə el kaa rai be tɔ.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Ningə ingɨ, majɨ kadɨ in ndigɨ de’gɨ adɨ osɨ taga panyi tokɨ Baw’se Luwə kɨ dɔran’tɨ ndigɨ de’gɨ adɨ osɨ taga panyi kin be tɔ.»
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.