Mateus 5
Ta lǝ Luwǝ Kunmindɨ kɨ Sigɨ (GQR) vs ARIB
1 Lokɨ Jeju oo bulə de’gɨ kin ningə, ɔtɨ aw isɨ dɔ mbal’tɨ, adɨ njendo’gɨ li’ə rei rɔ’a’tɨ.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 Lo kin’tɨ, Jeju ilə rɔ’ne ndo nya de’gɨ ene:
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 «Majikur in lə nje kɨ oyi rɔ’de kadɨ n’asi el takum Luwə’tɨ,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Majikur in lə nje kɨ isɨ nonyi ɓone,
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 Majikur in lə nje kɨ sɔli lɔm lɔm,
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 Majikur in lə nje kɨ ɓo kɨ kundə ra nya kigo ndu Luwə’tɨ in me de’tɨ,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 Majikur in lə nje kɨ isɨ oyi kumtondoo lə de’gɨ,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 Majikur in lə nje kɨ me’de in kare dɔ Luwə’tɨ,
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 Majikur in lə nje kɨ isɨ sangi row lapiya,
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 Majikur in lə nje kɨ de’gɨ isɨ adi’de kon tadɔ nyara kɨ dana,
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Majikur in lə’se lokɨ de’gɨ isɨ taji’se ge, isɨ adi’se kon ge, isɨ tətita dɔ’se’tɨ ge tadɔ lə’m.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 Rai rɔnel, tiləi kole, tadɔ nyakugə goji’se in ngayn dɔran’gɨ’tɨ. *Njekeltakita Luwə’tɨ, kɨ rai kulə kete non’se’tɨ, ingəi kon kin be tɔ.
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 «Ingɨ ə in katɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ. Ningə kin ə mbann katɨ goto ə, de a ra bann ə kadɨ katɨ təl mbann gogɨ ɓay wa? Maj’a goto nga; a ɓuki’ə kɔ gidɨ lo’tɨ kadɨ de’gɨ njiyəi dɔ’tɨ par nga.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 «Ingɨ ə in kunjɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ. Ningə ɓebo kɨ indəi’ə dɔ mbal’tɨ taa, asɨ kadɨ a iyə rɔ’ne el.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 De a ində por lambɨ’tɨ re’n kəy ə dow ngo dɔ’tɨ el. A ində dɔ nya’tɨ taa kadɨ de’gɨ kɨ me kəy’tɨ pətɨ oyi lo.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Be tɔ ə, kadɨ de’gɨ pətɨ oyi kunjɨ lə’se me nyara kɨ majɨ’tɨ. Lokɨ oyi nya ra’se kɨ majɨ ningə, a uləi tɔjɨ dɔ Baw’se Luwə’tɨ kɨ isɨ dɔran’tɨ.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 «Majɨ kadɨ in məri tokɨ m’re kadɨ m’bujɨ ndukun’gɨ lə *Mojɨ eke ta lə njekeltakita Luwə’tɨ el. M’re tadɔ bujɨ’de el, nan m’re tadɔ tɔl ta’de yo.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Tokɨ rɔta’tɨ, m’el’se, kete non kadɨ dɔran in kɨ dɔnangɨ kin a gotoi kɔ, ngonn kur ta kɨ nden be, eke ngonn ndaja madɨ kɨ me ndukun’tɨ lə Luwə kɨ ndangi kɨ a ɔr kɔ goto. A to be bitɨ kadɨ nya’gɨ pətɨ kɨ ndangi me’tɨ rai nya.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 De kɨ aldɔ ngonn mbərkikində kɨ nden be dann mad’a’gɨ’tɨ, ə ndo de’gɨ kadɨ rai tokɨ in ra’n be tɔ ningə, a in kɨ du ngayn me Konɓe’tɨ lə Luwə tɔ. Nan de kɨ təl rɔ’ne go’tɨ, ə ndo de’gɨ, a in kibo me Konɓe’tɨ lə Luwə.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Adɨ m’el’se: kin ə nyara kɨ dana lə’se utə nya njendo ndukun’gɨ lə Luwə kɨ Parisɨ’gɨ el ə, a uri me Konɓe’tɨ lə Luwə el.
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 «Ingɨ, in gəri majɨ tokɨ ndu ta el kaw’je’gɨ ene: “A tɔl de el, de kɨ tɔl madɨ’ne ningə, majɨ kadɨ awi si’ə non njegangɨ ta’gɨ’tɨ.”»
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Nan m’in m’el’se: «De kɨ ra wongɨ kɨ ngonnkon’ne, majɨ kadɨ awi si’ə non njegangɨ ta’gɨ’tɨ; de kɨ tajɨ ngonnkon’ne “mbo”, majɨ kadɨ awi si’ə non njegangɨ ta’gɨ’tɨ kibo lə Juwipɨ’gɨ; ə de kɨ ɓar ngonnkon’ne “man”, majɨ kadɨ iləi’ə me por’tɨ kɨ bitɨ kɨ non’tɨ.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 Kin ə aw kɨ kadikare lə’i ringiri lo kilə kadikare’tɨ kadɨ Luwə, ə me’i olo dɔ’tɨ kadɨ ngonnkon’i aw sə’i kɨ ta madɨ ningə,
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 majɨ kadɨ inyə kadikare kin non ringiri’tɨ, ə in re aw ulə noji nan’tɨ si’ə ɓay taa in təl re un kadikare lə’i adɨ Luwə.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 «Kin ə isɨ awi lo gangita’tɨ kɨ nje ta lə’i ə, lokɨ in dɔ row’tɨ ɓay kin ə, in sangɨ row kadɨ ndu’se osɨ go nan’tɨ si’ə kalangɨ, nan to aw sə’i uləi ji njegangita’tɨ, adɨ njegangɨ ta uni uləi ji njerɔ’gɨ’tɨ, adɨ njerɔ’gɨ awi sə’i iləi’nu dangay’tɨ.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Tokɨ rɔta’tɨ adɨ m’el’i, a te lo kin’tɨ el bitɨ kadɨ ugə dɔboy sisi ɓay taa a inyəi’nu taa.
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 «In gəri ndu kɨ el ene: “A uwə marum el,” kin majɨ.
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Nan m’in m’el’se: “De kɨ gon dene kɨ kumnda ə, uwə si’ə marum me’ne’tɨ nga.”
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Kin ə kum’i kɨ dɔjikɔl’i’tɨ rai adɨ osɨ me majel’tɨ ə, ɔr’ɔ ilə kɔ sanyi. Tadɔ in sotɨ kadɨ ngonn rɔ’i kare goto, utə kadɨ iləi darɔ’i ba pətɨ me por’tɨ kɨ bitɨ kɨ non’tɨ.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Kin ə ji kɔl’i rai adɨ osɨ me majel’tɨ ə, in gang’a ilə kɔ sanyi. Tadɔ, in sotɨ kadɨ ngonn darɔ’i kare goto, utə kadɨ iləi darɔ’i ba pətɨ me por’tɨ kɨ bitɨ kɨ non’tɨ.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 «In gəri kadɨ ndukun el ɓay tɔ ene: “Re de tuwə ne’ne ningə, kadɨ ad’a makitu gangɨ nan.”
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Nan m’in m’el’se tokɨ: “Re de tuwə ne’ne tadɔ nya kɨ rangɨ, um in ta lə kaya kɨ ra el ə, de’ə kin sur’ə ta kuwə marum’tɨ. A re de ta dene kɨ ngaw’a tuwə ningə, de’ə kin təl njekuwə marum tɔ.”
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 «Ndu ta el kaw’je’gɨ kete ɓay tɔ ene: “Re iw rɔ’i dɔ nya madɨ’tɨ ə, ra dɔ’tɨ, kadɨ in ra nya kɨ iw rɔ’i dɔ’tɨ non Burəɓe’tɨ.”
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Nan m’in m’el’se tokɨ a iw rɔ’i el to kiw el. A iw rɔ’i kɨ dɔran el, tadɔ in kumbər kisɨ Luwə;
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 a iw rɔ’i kɨ dɔnangɨ el, tadɔ in kumbər kində nja’a; a iw rɔ’i kɨ Jerujalem el, tadɔ in ɓebo lə Ngar kibo;
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 a iw rɔ’i kɨ jam dɔ’i el, tadɔ in asɨ kadɨ in təl bin dɔ’i kare be kaa kɨ nda’tɨ eke kɨ ndul’tɨ el.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Re ta lə’se in oyo ningə, rai dɔ oyo’tɨ, re ta lə’se in jagɨ ningə, rai dɔ jagɨ’tɨ par tɔ, ə ndəgɨ ta pətɨ kɨ a re go’tɨ kin in rɔ Su’tɨ.
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 «In gər kadɨ ndu ta el ene: “Re de tɔ kum madɨ’ne ningə, in kadɨ tokɨ tɔ kum’ə tɔ, a re de tətɨ ngangɨ madɨ’ne ningə, in kadɨ tokɨ tətɨ ngang’a tɔ.”
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Nan m’in m’el’se kadɨ in tanyi rɔ nje mendul el. Re de ində dow kɔt’i kɨ kɔl ə, in yətɨ dowə kɨ gəl ad’a ində ɓay.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Re de aw sə’i non njegangita’tɨ kadɨ taa ku kɨ gɔjɨ lə’i ə, ad’a in kɨ ngal dɔ’tɨ.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Re de ində tɔgɨ dɔ’i’tɨ kadɨ njiyə nja’i dər ə, njiyə si’ə njay dər joo.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 De kɨ ra kɨ dəj’i nya ə ad’a, ningə re de tunəi nya ə ɔg’ɔ el tɔ.
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 «In gəri tokɨ ndu ta el ene: “A in ndigɨ de mad’i, nan a ɔsɨ ta njeban lə’i.”
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Nan, m’in m’el’se: In ndigɨ njeban’gɨ lə’se, elita kɨ Luwə tadɔ lə nje kɨ isɨ adi’se kon.
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 In rai be kadɨ in ngann lə Baw’se Luwə kɨ nje kisi dɔran’tɨ. Tadɔ adɨ kadɨ ɔsi dɔ nje memajɨ’tɨ kɨ nje memajel. Adɨ ndi ədɨ dɔ njera nya’tɨ kɨ dana, kɨ njera nya’tɨ kɨ dana el.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Kin ə in ndigɨ nje kɨ ndigɨ’se tɔ par ə, nyakugə goji ri ə Luwə a adɨ’se wa? *Njetalambo’gɨ kaa rai be tɔ.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Kin ə rai lapiya ngannkon’se’gɨ par ə, ri ə to ta dangɨ ə rai wa? Tadɔ nje gər Luwə el kaa rai be tɔ.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 Ningə ingɨ, majɨ kadɨ in ndigɨ de’gɨ adɨ osɨ taga panyi tokɨ Baw’se Luwə kɨ dɔran’tɨ ndigɨ de’gɨ adɨ osɨ taga panyi kin be tɔ.»
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.