Mateus 13
Ta lǝ Luwǝ Kunmindɨ kɨ Sigɨ (GQR) vs AAI
1 Ndɔ’a’tɨ kin, Jeju te me kəy’tɨ, aw isɨ kadɨ babo’tɨ.
1 Nati veya ta’imon Jesu bar itumar tit na harew kukuf sisibinamaim sabuw bai’obaiyih isan mara’iy.
2 Bulə de’gɨ ngayn kawinan gugɨ dɔ’a, adɨ aw al isɨ me to’tɨ. Ningə bulə de’gɨ pətɨ, rai ngangɨ ba’tɨ ne.
2 Naatu sabuw moumurih maiyow hiru’ay hi’ar bebera’uh itih, basit wa bai inatait tafan mare, sabuw baise dones yan himarir hima.
3 Jeju el’de nya’gɨ ngayn me kujita’gɨ’tɨ ene: «Oyi, njendɔɔ kare aw kadɨ duw nya.
3 Imaibo ma sawar moumurih na’in oroubonamaim eo hima hinowar. Naatu ana oroubon ta i iti na’atube eo, “Ana veya ta orot masaw bowayan ana ub tanumamih tit in.
4 Ningə, dɔkagilo’tɨ kɨ a ilə ko nya, kandɨ ko’gɨ madɨ tosi ngangɨ row’tɨ adɨ yəl’gɨ rei turi pətɨ.
4 Ana ub afa tata’asiyen i ef yanamaim hire, naatu mamu hire hibow hi’aa,
5 Kandɨ ko madɨ’gɨ, tosi dɔnangɨ wor’tɨ, adɨ lo kadɨ ingəi dɔnangɨ asɨ ta’m uləi ngirə’de’tɨ goto. Nan kin ə, tɔgi kalangɨ ba, tadɔ ngirə’de to taa ne.
5 Ana ub afa i to’ato yan hire’ere ana kamar men gagamin imih saisewat hikubounih hiyen. Anayabin kamar baban i fokarin.
6 Lokɨ kadɨ ɔsɨ ningə, ngann ko’gɨ kakin ndolei mbaw. Ningə go’tɨ, tuti kurum, tadɔ ngirə’de aw nanga boi el.
6 Baise veya yey ana mar wabuburinamaim ub etei hi’arat, naatu hikimow hire anayabin wairoroh men babanika hire.
7 Kandɨ ko’gɨ kɨ nungɨ, tosi dann konn’gɨ’tɨ, adɨ konn’gɨ tɔgi ndəmi’de mbɔl.
7 Ub afa kokor wanawanan hire, naatu kokor ana fafa’amaim isuken.
8 Nan kandɨ ko’gɨ madɨ, tosi dɔnangɨ’tɨ kɨ majɨ, adɨ andi. Kɨ nan’gɨ andi asɨ ɓu kare, nje kɨ nungɨ andi asɨ dɔ mehen, ə nje kɨ nungɨ ɓay andi asɨ dɔ mutə tɔ.»
8 Naatu ub afa i me gewasin yan hire hikuboubunih hiyen gewas ro’oro’oh hiya, afa hibiw 100 na’atube, afa i 60 na’atube, afa i 30 na’atube.
9 Jeju ilə dɔ’tɨ ene: «Re de kɨ aw kɨ mbi’ne tadɔ koo’n dɔ ta ningə, kadɨ oo dɔ ta kin majɨ!»
9 Imih o yait tain nama’am tur inanowar.”
10 Njendo’gɨ lə Jeju rei rɔ’a’tɨ dəji’ə eyina: «Tadɔ ri ə el’de ta kɨ kujita’gɨ wa?»
10 Naatu Jesu ana bai’ufununayah hina hibatiy hi’o, “Aisim oroubonamaim sabuw kubi’obaiyih?”
11 Ə Jeju el’de ene: «M’el’se ta kɨ kujita tadɔ ingɨ, Luwə te kɨ dɔ nya kɨ to lo kiyə’tɨ kɨ ɔjidɔ Konɓe lə Luwə li’ə adɨ in gəri, nan ingɨ, Luwə te kɨ dɔ’a adɨ’de el.
11 Jesu iyafutih eo, “Orereb ana so’ob wa’iwa’irin mar ana aiwob isan i God kwa it, men iti sabuw itihimih.
12 Tadɔ de kɨ aw kɨ nya ji’ne’tɨ, a adi’ə dɔ’tɨ ɓay kadɨ to mbar mbar ji’ə’tɨ, nan de kɨ nya li’ə goto, in kɨ ndikiri inɓe kɨ awɨ’n ji’ne’tɨ kin kaa, a tai ji’ə’tɨ inɓe ɓay.»
12 Imih orot yait orereb ana so’ob biyan ema’am, God boro tafan naya’abar nitin ana so’ob nara’at, baise orot yait nati so’ob men biyan ema’am naatu ana so’ob kikimin nati biyanamaim ema’am God boro nabosair.
13 In tadɔ kin ə, m’el’n’de ta kɨ kujita, tadɔ gonyi lo majɨ kaa, oyi nya el num, oyi ta majɨ kaa, gəri me’ə el num.
13 Ana’an nati ayu oroubonamaim sabuw abi’obaiyih.
14 In be kadɨ ta kɨ Luwə el kɨ njekeltakita’a’tɨ Ejay kin tɔlta’ne. Ejay el ene:
14 Dinab orot Isaiah ana Bukamaim eo kikirum i na ibiturobe.
15 Tadɔ me de’gɨ kin təl ngan ngororo.
15 Anayabin ukwarih fokar,
16 «Nan ingɨ, in nje majikur, tadɔ kum’se oo nya’gɨ majɨ num, mbi’se oo ta majɨ num.
16 Baise Kwa i kwabiyasisir, anayabin matayan kwa’i’itin naatu tain yan tur kwanonowar.
17 Tokɨ rɔta’tɨ, m’el’se, de’gɨ kɨ njekeltakita Luwə’tɨ, ngayn, kɨ njera nya’gɨ kɨ dana ngayn, ndigɨ kadɨ kum’de oo nya kɨ ingɨ oyi, nan asi koo el, ndigɨ kadɨ mbi’de oo ta kɨ ingɨ oyi, nan asi koo el tɔ.»
17 Anababatun a tur ao’owen, dinab orot moumurih na’in naatu sabuw gewasih hikok kwanekwan, kwa abisa kwa’i’itin i hita’itin naatu abisa kwanonowar i hitanowar. Baise nati ana maramaim sawar men matar boro hita’itin.”
18 «Ingɨ, majɨ kadɨ gəri me kujita lə nje kilə ko kin majɨ.
18 “Tain kwanarub ub tanumayan ana oroubon ao kwananowar naniyan kwanab, yabin kwanaso’ob.
19 Ngangɨ row kɨ kandɨ ko’gɨ tosɨ’tɨ, in de kɨ oo ta kɨ dɔ Konɓe’tɨ lə Luwə, nan gər me’ə el, ə Su re ɔr ta kɨ duw me de’tɨ kakin kɔ.
19 Sabuw iyab mar ana aiwob isan Tur Gewasin ao tenonowar naatu naniyan men tabaib i ub ef yanamaim orot ta’asiy re’er na’atube, Tur Gewasin tenonowar ana maramaim demon kakafin ena hai not ebikwaris.
20 Dɔnangɨ wor kɨ kandɨ ko’gɨ tosɨ’tɨ, in de kɨ oo ta lə Luwə ningə, taa kalangɨ ba kɨ rɔnel,
20 Naatu orot ana ub afa to yan hire’ere ana itinin i sabuw iyab tur tenonowar ana maramaim i tibiyasisir.
21 nan ta kin, ulə ngirə’ne me’ə’tɨ el. In de kɨ njekuwə kɨ ta lə Luwə dɔkagilo kɨ nden be par. Dɔgagilo kɨ nya torɔ’gɨ eke kindəkumndoo tadɔ ta lə Luwə re ningə, inyəi kunme lə’de kɔ kalangɨ ba.
21 Baise dogoroh wanawanan nati ub wairoron i men re eof barur, imih Tur Gewasin isan hina’uwih hinarurukaukuwih boro mar ta’imonamo hai baitumatum hinihamiy.
22 Kandɨ ko’gɨ kɨ tosi dann konn’tɨ, in de kɨ oo ta lə Luwə, nan me kɨ ra sururu dɔ nya’gɨ’tɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ, kɨ ra ta nya majɨ’gɨ utɨ dɔ ta kɨ oyi, adɨ lo kadɨ andi goto.
22 Naatu orot ana ub afa fotan wanawanan hire’er ana itinin i sabuw iyab tur tenonowar, baise iti tafaram ana yasisir isan tibiyababan naatu totobuyoy hai not ebikwaris imih tur ana ro’on men emamatar.
23 Ningə, dɔnangɨ kɨ majɨ kɨ kandɨ ko’gɨ tosi’tɨ, in de kɨ oo ta lə Luwə, gər me’ə adɨ andɨ majɨ. Dɔ’de kɨ madɨ’gɨ andɨ ɓu kare ge kɨ nungɨ andi dɔ mehen ge, dɔ mutə ge.»
23 Baise orot ana ub me gewasin yan ta’asiy hire’ere ana itinin i sabuw iyab Tur Gewasin tenowar naatu naniyan tabai tiw tehahamu, afa ro’oh 100, afa 60, afa 30.”
24 Jeju ində kujita kɨ rangɨ non’de’tɨ ɓay ene: «Konɓe lə Luwə, to to de kɨ duw kandɨ nya kɨ majɨ me ndɔɔ’tɨ lə’ne,
24 Jesu oroubon tabo iti na’atube eo, “Mar ana aiwob i iti na’atube, ana veya ta orot ana ub bow in ana masawamaim tanum.
25 ə kondɔ, lokɨ de’gɨ toi ɓi ningə, njeban li’ə re duw jene dɔ nya’tɨ kɨ majɨ kɨ duw kakin, ningə ɔtɨ aw.
25 Baise gugumin sabuw etei hi’inu’in ufut, orot ana rakit mowan fotan kakafih bow na sanabey wanawanah tanum naatu bihir.
26 Lokɨ kandɨ nya kɨ majɨ kakin uwə tɔgɨ, ə kanda’gɨ sii tei ningə, jene kaa kanda te tɔ.
26 Sanabey hikuboubunih hiyey wanawanahimaim fotan kakafih auman hikubounih bairi hiyen.
27 Lo kin’tɨ, nje ra kulə’gɨ ai eli ɓe’de eyina: “Ɓe’je, in kandɨ nya kɨ majɨ ə jɨ duw me ndɔɔ’tɨ lə’i tɔ, nga jene’gɨ kin tei ra wa?”
27 “Orot ana bowayah hina hio, ‘Regah, o ub gewasih a masawamaim itanum, baise aisim fotan kakafih auman hikuboubunih teyey?’
28 Ə ɓe’de el’de ene: “In njeban ə ra nya kin.” Nga a nje ra kulə’gɨ dəji’ə eyina: “In ndigɨ kadɨ jɨ tɔri’de kɔ wa?”
28 “Orot iyafutih eo, ‘Rakit sabuw afa hisinaf.’ Naatu akir wairafih hibatiy hio, ‘Bo kukokok anan fotan ana uyarir?’
29 Nan ɓe nje ndɔɔ el’de ene: “Jagɨ, lo tɔr jene’gɨ’tɨ kin, a tɔri kɨ ko kɨ majɨ ba.
29 “Orot iyafutih eo, ‘En. Fotan kakafih kwana’u’uyarir boro sanabey afa auman kwana’uyarir.
30 Ə inyəi’de adɨ tɔgi nan’tɨ bitɨ kagilo kujə ko’tɨ, ningə ndɔ kuj’ə’tɨ ningə, m’a m’el nje kuj’ə’gɨ m’ene: Tɔri jene’gɨ kin dɔi kɨ dɔ’a dɔ’a kadɨ to uləi por ɓay taa, ujəi inɓe kɨ majɨ me dam’tɨ lə’m.”»
30 Imih kwaihamiyih bairi hinayen hiniw naatu tarin ana veya boro tarayah aniyafarih hinan, fotan wan hinatar hinafatum hinabow hinan hina’afusar, imaibo sanabey hinatar hinabow hinan bar hinaya.’”
31 Jeju ində kujita kɨ rangɨ non’de’tɨ ɓay ene: «Konɓe lə Luwə to to kandɨ kagɨ madɨ kɨ ɓari’ə nan mutardə kɨ de madɨ un duw me ndɔɔ’tɨ lə’ne kin be.
31 Jesu ana oroubon tabo eo, “Mar ana aiwob ana itinin ta i iti na’atube, orot ana ai momor ro’on kikimin maiyow bai in ana masaw yan tanum.
32 Kandɨ mutardə ə in kandɨ nya kɨ du utə ndəgɨ kandɨ nya’gɨ pətɨ, nan lokɨ tɔgɨ ningə, təl kagɨ tanyi kibo utə kam tanyi’gɨ pətɨ kɨ me ndɔɔ’tɨ. Təl kagɨ kibo, adɨ yəl’gɨ rei rai kəy to’de baji’ə’gɨ’tɨ.»
32 Iti ai ro’on i men ai ro’on afa gagamih na’atube’emih, baise tanum kuboun yey ana veya’amaim ra’at ai gagamin na’in matar naatu mamu hina famefamenamaim hibatar hima.”
33 Jeju el’de kujita kɨ rangɨ ɓay ene: «Konɓe lə Luwə to tanan kɨ hum kɨ dene madɨ un lɔy’n ndujɨ kɨ me keh mutə, adɨ ndujɨ kɨ lɔy ba pətɨ in kin be.»
33 Jesu iban oroubon tabo eo maiye, “Mar ana aiwob itinin ta i iti na’atube. Babin yeast ebai ana faraw wanawanan eyai ekamat inu’in era’at eyey na’atube.”
34 Ta’gɨ kin pətɨ, Jeju el bulə de’gɨ kɨ kujita. Ta kɨ kadɨ el’de kɨ kujita el goto.
34 Jesu sawar iti etei isah i oroubonamaim eo sabuw rou’ay gagamin bi’obaiyih; ana bai’obaiyenamaim i mar etei oroubonamaim sabuw bi’obaiyih.
35 In be kadɨ ta’gɨ kɨ Luwə el kɨ ta njekeltakita’a’tɨ kin tɔlta’ne. Njekeltakita Luwə’tɨ el ene: «M’a m’te ta’m kadɨ m’el kujita’gɨ, m’a m’iləmbər nya’gɨ kɨ toi lo kiyə’tɨ lotum ginn dɔran’tɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ nu kin.»
35 Iti na’atube sisinaf anayabin abisa dinab orot eo kikirum tan titurobe isan.
36 Jeju inyə bulə de’gɨ adɨ’de awi ə aw ɓe. Lokɨ rei ɓe, njendo’gɨ li’ə rei rɔ’a’tɨ, dəji’ə eyina: «Ɔr’je ginn kujita kɨ dɔ jene’tɨ kɨ ra me ndɔɔ’tɨ kin adɨ j’oo.»
36 Jesu sabuw rou’ay ihamiyih naatu na bar wanawanan run, ana bai’ufununayah ufun hina hirun hibatiy hio, “Masaw yan fotan kakafin ana oroubon i kukubuna anowar.”
37 Ə Jeju ilə’de’tɨ ene: «De kɨ njeduw ko nya kɨ majɨ kin, in Ngonn de,
37 Jesu iyafutih eo, “Orot ub gewasih tatanum i Orot Natun.
38 ningə ndɔɔ, in dɔnangɨ; ə kandɨ ko kɨ majɨ, in nje’gɨ kɨ ndigɨ kadɨ Luwə onɓe dɔ’de’tɨ; jene, in nje’gɨ kɨ uni go Su;
38 Masaw ana itinin i tafaram, naatu ub gewasin i sabuw iyab mar ana aiwob isan tebowabow, naatu ub kakafin i Demon Kakafin natunatun.
39 njeban kɨ njeduw’ə, in Su; kagilo kujə ko in dɔboy ndɔ; ningə nje kujə ko’gɨ in malayka’gɨ tɔ.
39 Naatu rakit orot ub kakafin bai na masaw yan tatanum i Demon Mowan. Naatu masaw biyamur i mar yomanin na’atube, masaw fourayah i God ana tounamatar.
40 To kɨ kaa kɨ, in kɨ tɔri’n jene ɓuki por’o, dɔboy ndɔ a to be tɔ.
40 “Imih mar yomanin iti ub kakafih hi’uyarir hifatum hibow hin hi’a’afusar na’atube boro namatar.
41 Ngonn de a ulə kɨ malayka’gɨ lə’ne kadɨ ɔr de’gɨ pətɨ kɨ nje kɔsɨ madɨ de’gɨ kadɨ osi me majel’tɨ, kɨ de’gɨ kɨ njeramajel kɔ Konɓe’tɨ lə’ne.
41 Orot Natun boro ana tounamatar niyafarih hinatit, sinaf kakafih naatu sabuw iyab bowabow kakafin kura’ahih hima kakafih tisisinaf etei i ana aiwob wanawananamaim boro fotan kakafin na’atube hinatar hinafatum.
42 *Malayka’gɨ a ɓuki’de me por’tɨ kɨ dum kelta’a, kɨ in lo kɨ a nonyi ge a ngori ngangɨ’de ge səm’tɨ.
42 Naatu hinabow hinan wairaf wan hinaya hina’afusar, nati’imaim boro na’arahih wah takitak niwa’an hina’in hinarerey.
43 Lo kin’tɨ, njera nya kɨ dana a unji to kadɨ be me Konɓe’tɨ lə Baw’de Luwə. De kɨ aw kɨ mbi’ne kadɨ oo’n dɔ ta ningə, kadɨ oo dɔ ta kin majɨ.
43 Imaibo God ana sabuw gewasih nabow mar ana aiwobomaim hinarun veya na’atube hinararan. Imih o yait tain nama’am iti tur inanowar.
44 «Konɓe lə Luwə to to nyakingə kɨ iyəi me ndɔɔ’tɨ, ə de madɨ aw te dɔ’tɨ kin be. De kakin təl iyə gogɨ, ningə rɔ’a nəl’ə ngayn, adɨ aw ra gatɨ kɨ nya majɨ’gɨ lə’ne pətɨ, ə inyə nar’a re ndogɨ’n ndɔɔ kakin.
44 “Mar ana aiwob itinin ta i iti na’atube, orot ta nugunug hibun inu’in itin bai, naatu me nati nugunug titita’urimaim kair maiye ibun, naatu yasisir auman in ana sawar etei sabuw hitobon naatu matabir maiye na nati me tutubun na’atube.
45 Konɓe lə Luwə kɨ dɔran’tɨ to to njera gatɨ kɨ isɨ sangɨ mədikɔsɨ kɨ ndole be.
45 “Naatu mar ana aiwob itinin tabo iti na’atube. Orot sawar tobonayan wakek enunuwet na’atube.
46 Lokɨ ingə in kɨ gat’a in ngayn, təl aw ra gatɨ kɨ nyakingə’gɨ lə’ne pətɨ, ə inyə nar’a re ndogɨ’n mədikɔsɨ kakin.»
46 Wakek nuwet inan wakek ta gewasin ana baiyan gagamin na’in tita’ur, naatu na ana sawar etei yataiten hitobon kabay bai in nati wakek tutubun na’atube.
47 «Konɓe lə Luwə to to bandɨ kɨ de a ilə me ba’tɨ ə a ɔy dɔkɔr kanjɨ’gɨ kɨ dangɨ dangɨ kam be.
47 “Iban maiye mar ana aiwob i buwat na’atube. Orot siy bowayan ana buwat eya ema’am siy i yumatah ta ta te’ona’on.
48 Lokɨ bandɨ kakin rosɨ ningə, njendon ndɔr re’n ngangɨ ba’tɨ, isɨ nanga, ningə tɔr nje kɨ majɨ majɨ me sukim’tɨ, ə inyə nje kɨ tei nya el ɓuki’de kɔ.
48 Naatu buwat awan ekakaratan ana veya etab erun dones yan ema siy gewasih ikiyarir fetan iwan, naatu kakafih ikiyarir ebow ebis rouruwen na’atube.
49 Kah’a’tɨ kakin ə, dɔboy ndɔ a in be tɔ. Malayka’gɨ a rei kadɨ ɔri kum de’gɨ kɨ njera nya’gɨ kɨ dana kɨ njera nya’gɨ kɨ dana el, nan’tɨ.
49 Imih mar yomanin nanan itinin i boro nati na’atube. God boro ana tounamatar niyafarih hinatit hinan sabuw gewasih wanawanahimaim sabuw kakafih hinabow
50 A ɓuki de’gɨ kɨ njera nya’gɨ kɨ majel me por’tɨ kɨ dum kelta’a, kɨ in lo kɨ a nonyi ge a ngori ngangɨ’de ge səm’tɨ.»
50 wairaf wan hiyara’aten na’arahih hina’in hina rerey wah takitak niwa’an.”
51 Lo kin’tɨ non, Jeju dəjɨ njendo’gɨ lə’ne ene: «In gəri me ta’gɨ kin pətɨ wa?» Ə iləi’ə’tɨ eyina: «Oyo, jɨ gər.»
51 Jesu ibatiyih eo, “Oroubon iti ao’oban naniyah kwabow?” Ana bai’ufununayah hiya’afut hio, “Naniyah abow.”
52 Ningə Jeju el’de ene: «In be ə, njendo de’gɨ ndukun kɨ təl nje taa nyando kɨ dɔ Konɓe’tɨ lə Luwə, to to ɓe nje kəy kɨ ingə nya’gɨ kɨ sigɨ kɨ me nya’gɨ’tɨ kɨ kɔkɔ lo ngəm nya’tɨ lə’ne kin be.»
52 Naatu Jesu iuwih eo, “Isan imih, ofafar bai’obaiyenayan orot yait mar ana aiwob isan bai’obaiyen hibitin i bar matuwan matar, imih nati bar wanawanan ana sawar boubuh naatu atamanih etei boro nayataiten.”
53 Lokɨ Jeju el kujita’gɨ ginn’ə gangɨ ningə, ɔtɨ lo kɨ ra’tɨ kin kɔ.
53 Jesu iti oroubon eo hinonowar ufunamaim nati efan itumar,
54 Ɔtɨ non, aw ɓe kɨ tɔgɨ səm’tɨ. Jeju ndo nya de’gɨ ginn kəykawnan’tɨ lə Juwipɨ’gɨ. Ndo’de nyando kɨ ətɨ’de ɓol, adɨ eli eyina: «Gosɨ ta’gɨ kɨ nyakɔjɨ’gɨ kin in’n ra wa?
54 naatu remor na i ana bar meraramaim tit Kou’ay Bar ta wanawanan run, busuruf sabuw i’obaibiyih. Naatu sabuw hima hinonowar hifofor hio, “Iti orot ana ukwar rerekab naatu ina’inanen sinaf isan ana fair i menamaim bow?
55 Man! Ngonn lə njeragɨ kagɨ dɔ kəy’tɨ inɓe kaa am wa? Kon’a el ə in Mari wa? Ə Jakɨ ge kɨ Jisepɨ ge, kɨ Simon ge kɨ Judɨ ge tɔ el ə in ngannkon’a’gɨ wa?
55 Iti orot tamah i bar wowabayan naatu hinah i Mary naatu James, Joseph, Simon, Judas i taitin.
56 Taa, konnann’a’gɨ kaa sii se’je ne tɔ el wa? Nga nya’gɨ kin pətɨ ingə ra dana?»
56 Naatu taitin baibitar auman bairit iti tama’am, imih iti sawar etei i menamaim bow?”
57 Ta kɨ dəji kin ɔgɨ’de kadɨ uni me’de, təl nya tugə jigɨ’tɨ rɔ’de’tɨ. Ə Jeju el’de ene: «Njekeltakita Luwə’tɨ ningə, in me ɓe koj’o’tɨ, kɨ dann noj’o’gɨ’tɨ par ə de’gɨ a kidi’ə’tɨ.»
57 Iti na’atube hio hina’ufut hin. Jesu iuwih eo, “Dinab orot tafaram afa’amaim i tekakafiy, baise i ana bar meraramaim naatu i tain tuwan i men tekakafiy.”
58 Lo kin’tɨ, Jeju ra nyakɔjɨ’gɨ ngayn kɨ dum kadɨ de ra el tadɔ mbeti kuni me’de kadi’ə.
58 Naatu nati’imaim men ina’inan moumurih sinafumih, anayabin nati sabuw aurih baitumatum en.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.