Mateus 13
Ta lǝ Luwǝ Kunmindɨ kɨ Sigɨ (GQR) vs ARIB
1 Ndɔ’a’tɨ kin, Jeju te me kəy’tɨ, aw isɨ kadɨ babo’tɨ.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 Bulə de’gɨ ngayn kawinan gugɨ dɔ’a, adɨ aw al isɨ me to’tɨ. Ningə bulə de’gɨ pətɨ, rai ngangɨ ba’tɨ ne.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Jeju el’de nya’gɨ ngayn me kujita’gɨ’tɨ ene: «Oyi, njendɔɔ kare aw kadɨ duw nya.
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Ningə, dɔkagilo’tɨ kɨ a ilə ko nya, kandɨ ko’gɨ madɨ tosi ngangɨ row’tɨ adɨ yəl’gɨ rei turi pətɨ.
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 Kandɨ ko madɨ’gɨ, tosi dɔnangɨ wor’tɨ, adɨ lo kadɨ ingəi dɔnangɨ asɨ ta’m uləi ngirə’de’tɨ goto. Nan kin ə, tɔgi kalangɨ ba, tadɔ ngirə’de to taa ne.
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 Lokɨ kadɨ ɔsɨ ningə, ngann ko’gɨ kakin ndolei mbaw. Ningə go’tɨ, tuti kurum, tadɔ ngirə’de aw nanga boi el.
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 Kandɨ ko’gɨ kɨ nungɨ, tosi dann konn’gɨ’tɨ, adɨ konn’gɨ tɔgi ndəmi’de mbɔl.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Nan kandɨ ko’gɨ madɨ, tosi dɔnangɨ’tɨ kɨ majɨ, adɨ andi. Kɨ nan’gɨ andi asɨ ɓu kare, nje kɨ nungɨ andi asɨ dɔ mehen, ə nje kɨ nungɨ ɓay andi asɨ dɔ mutə tɔ.»
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 Jeju ilə dɔ’tɨ ene: «Re de kɨ aw kɨ mbi’ne tadɔ koo’n dɔ ta ningə, kadɨ oo dɔ ta kin majɨ!»
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Njendo’gɨ lə Jeju rei rɔ’a’tɨ dəji’ə eyina: «Tadɔ ri ə el’de ta kɨ kujita’gɨ wa?»
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Ə Jeju el’de ene: «M’el’se ta kɨ kujita tadɔ ingɨ, Luwə te kɨ dɔ nya kɨ to lo kiyə’tɨ kɨ ɔjidɔ Konɓe lə Luwə li’ə adɨ in gəri, nan ingɨ, Luwə te kɨ dɔ’a adɨ’de el.
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Tadɔ de kɨ aw kɨ nya ji’ne’tɨ, a adi’ə dɔ’tɨ ɓay kadɨ to mbar mbar ji’ə’tɨ, nan de kɨ nya li’ə goto, in kɨ ndikiri inɓe kɨ awɨ’n ji’ne’tɨ kin kaa, a tai ji’ə’tɨ inɓe ɓay.»
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 In tadɔ kin ə, m’el’n’de ta kɨ kujita, tadɔ gonyi lo majɨ kaa, oyi nya el num, oyi ta majɨ kaa, gəri me’ə el num.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 In be kadɨ ta kɨ Luwə el kɨ njekeltakita’a’tɨ Ejay kin tɔlta’ne. Ejay el ene:
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 Tadɔ me de’gɨ kin təl ngan ngororo.
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 «Nan ingɨ, in nje majikur, tadɔ kum’se oo nya’gɨ majɨ num, mbi’se oo ta majɨ num.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Tokɨ rɔta’tɨ, m’el’se, de’gɨ kɨ njekeltakita Luwə’tɨ, ngayn, kɨ njera nya’gɨ kɨ dana ngayn, ndigɨ kadɨ kum’de oo nya kɨ ingɨ oyi, nan asi koo el, ndigɨ kadɨ mbi’de oo ta kɨ ingɨ oyi, nan asi koo el tɔ.»
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 «Ingɨ, majɨ kadɨ gəri me kujita lə nje kilə ko kin majɨ.
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Ngangɨ row kɨ kandɨ ko’gɨ tosɨ’tɨ, in de kɨ oo ta kɨ dɔ Konɓe’tɨ lə Luwə, nan gər me’ə el, ə Su re ɔr ta kɨ duw me de’tɨ kakin kɔ.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Dɔnangɨ wor kɨ kandɨ ko’gɨ tosɨ’tɨ, in de kɨ oo ta lə Luwə ningə, taa kalangɨ ba kɨ rɔnel,
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 nan ta kin, ulə ngirə’ne me’ə’tɨ el. In de kɨ njekuwə kɨ ta lə Luwə dɔkagilo kɨ nden be par. Dɔgagilo kɨ nya torɔ’gɨ eke kindəkumndoo tadɔ ta lə Luwə re ningə, inyəi kunme lə’de kɔ kalangɨ ba.
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Kandɨ ko’gɨ kɨ tosi dann konn’tɨ, in de kɨ oo ta lə Luwə, nan me kɨ ra sururu dɔ nya’gɨ’tɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ, kɨ ra ta nya majɨ’gɨ utɨ dɔ ta kɨ oyi, adɨ lo kadɨ andi goto.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Ningə, dɔnangɨ kɨ majɨ kɨ kandɨ ko’gɨ tosi’tɨ, in de kɨ oo ta lə Luwə, gər me’ə adɨ andɨ majɨ. Dɔ’de kɨ madɨ’gɨ andɨ ɓu kare ge kɨ nungɨ andi dɔ mehen ge, dɔ mutə ge.»
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Jeju ində kujita kɨ rangɨ non’de’tɨ ɓay ene: «Konɓe lə Luwə, to to de kɨ duw kandɨ nya kɨ majɨ me ndɔɔ’tɨ lə’ne,
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 ə kondɔ, lokɨ de’gɨ toi ɓi ningə, njeban li’ə re duw jene dɔ nya’tɨ kɨ majɨ kɨ duw kakin, ningə ɔtɨ aw.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Lokɨ kandɨ nya kɨ majɨ kakin uwə tɔgɨ, ə kanda’gɨ sii tei ningə, jene kaa kanda te tɔ.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 Lo kin’tɨ, nje ra kulə’gɨ ai eli ɓe’de eyina: “Ɓe’je, in kandɨ nya kɨ majɨ ə jɨ duw me ndɔɔ’tɨ lə’i tɔ, nga jene’gɨ kin tei ra wa?”
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 Ə ɓe’de el’de ene: “In njeban ə ra nya kin.” Nga a nje ra kulə’gɨ dəji’ə eyina: “In ndigɨ kadɨ jɨ tɔri’de kɔ wa?”
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 Nan ɓe nje ndɔɔ el’de ene: “Jagɨ, lo tɔr jene’gɨ’tɨ kin, a tɔri kɨ ko kɨ majɨ ba.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 Ə inyəi’de adɨ tɔgi nan’tɨ bitɨ kagilo kujə ko’tɨ, ningə ndɔ kuj’ə’tɨ ningə, m’a m’el nje kuj’ə’gɨ m’ene: Tɔri jene’gɨ kin dɔi kɨ dɔ’a dɔ’a kadɨ to uləi por ɓay taa, ujəi inɓe kɨ majɨ me dam’tɨ lə’m.”»
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Jeju ində kujita kɨ rangɨ non’de’tɨ ɓay ene: «Konɓe lə Luwə to to kandɨ kagɨ madɨ kɨ ɓari’ə nan mutardə kɨ de madɨ un duw me ndɔɔ’tɨ lə’ne kin be.
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 Kandɨ mutardə ə in kandɨ nya kɨ du utə ndəgɨ kandɨ nya’gɨ pətɨ, nan lokɨ tɔgɨ ningə, təl kagɨ tanyi kibo utə kam tanyi’gɨ pətɨ kɨ me ndɔɔ’tɨ. Təl kagɨ kibo, adɨ yəl’gɨ rei rai kəy to’de baji’ə’gɨ’tɨ.»
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Jeju el’de kujita kɨ rangɨ ɓay ene: «Konɓe lə Luwə to tanan kɨ hum kɨ dene madɨ un lɔy’n ndujɨ kɨ me keh mutə, adɨ ndujɨ kɨ lɔy ba pətɨ in kin be.»
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Ta’gɨ kin pətɨ, Jeju el bulə de’gɨ kɨ kujita. Ta kɨ kadɨ el’de kɨ kujita el goto.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 In be kadɨ ta’gɨ kɨ Luwə el kɨ ta njekeltakita’a’tɨ kin tɔlta’ne. Njekeltakita Luwə’tɨ el ene: «M’a m’te ta’m kadɨ m’el kujita’gɨ, m’a m’iləmbər nya’gɨ kɨ toi lo kiyə’tɨ lotum ginn dɔran’tɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ nu kin.»
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Jeju inyə bulə de’gɨ adɨ’de awi ə aw ɓe. Lokɨ rei ɓe, njendo’gɨ li’ə rei rɔ’a’tɨ, dəji’ə eyina: «Ɔr’je ginn kujita kɨ dɔ jene’tɨ kɨ ra me ndɔɔ’tɨ kin adɨ j’oo.»
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Ə Jeju ilə’de’tɨ ene: «De kɨ njeduw ko nya kɨ majɨ kin, in Ngonn de,
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 ningə ndɔɔ, in dɔnangɨ; ə kandɨ ko kɨ majɨ, in nje’gɨ kɨ ndigɨ kadɨ Luwə onɓe dɔ’de’tɨ; jene, in nje’gɨ kɨ uni go Su;
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 njeban kɨ njeduw’ə, in Su; kagilo kujə ko in dɔboy ndɔ; ningə nje kujə ko’gɨ in malayka’gɨ tɔ.
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 To kɨ kaa kɨ, in kɨ tɔri’n jene ɓuki por’o, dɔboy ndɔ a to be tɔ.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Ngonn de a ulə kɨ malayka’gɨ lə’ne kadɨ ɔr de’gɨ pətɨ kɨ nje kɔsɨ madɨ de’gɨ kadɨ osi me majel’tɨ, kɨ de’gɨ kɨ njeramajel kɔ Konɓe’tɨ lə’ne.
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 *Malayka’gɨ a ɓuki’de me por’tɨ kɨ dum kelta’a, kɨ in lo kɨ a nonyi ge a ngori ngangɨ’de ge səm’tɨ.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Lo kin’tɨ, njera nya kɨ dana a unji to kadɨ be me Konɓe’tɨ lə Baw’de Luwə. De kɨ aw kɨ mbi’ne kadɨ oo’n dɔ ta ningə, kadɨ oo dɔ ta kin majɨ.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 «Konɓe lə Luwə to to nyakingə kɨ iyəi me ndɔɔ’tɨ, ə de madɨ aw te dɔ’tɨ kin be. De kakin təl iyə gogɨ, ningə rɔ’a nəl’ə ngayn, adɨ aw ra gatɨ kɨ nya majɨ’gɨ lə’ne pətɨ, ə inyə nar’a re ndogɨ’n ndɔɔ kakin.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 Konɓe lə Luwə kɨ dɔran’tɨ to to njera gatɨ kɨ isɨ sangɨ mədikɔsɨ kɨ ndole be.
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 Lokɨ ingə in kɨ gat’a in ngayn, təl aw ra gatɨ kɨ nyakingə’gɨ lə’ne pətɨ, ə inyə nar’a re ndogɨ’n mədikɔsɨ kakin.»
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 «Konɓe lə Luwə to to bandɨ kɨ de a ilə me ba’tɨ ə a ɔy dɔkɔr kanjɨ’gɨ kɨ dangɨ dangɨ kam be.
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 Lokɨ bandɨ kakin rosɨ ningə, njendon ndɔr re’n ngangɨ ba’tɨ, isɨ nanga, ningə tɔr nje kɨ majɨ majɨ me sukim’tɨ, ə inyə nje kɨ tei nya el ɓuki’de kɔ.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 Kah’a’tɨ kakin ə, dɔboy ndɔ a in be tɔ. Malayka’gɨ a rei kadɨ ɔri kum de’gɨ kɨ njera nya’gɨ kɨ dana kɨ njera nya’gɨ kɨ dana el, nan’tɨ.
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 A ɓuki de’gɨ kɨ njera nya’gɨ kɨ majel me por’tɨ kɨ dum kelta’a, kɨ in lo kɨ a nonyi ge a ngori ngangɨ’de ge səm’tɨ.»
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Lo kin’tɨ non, Jeju dəjɨ njendo’gɨ lə’ne ene: «In gəri me ta’gɨ kin pətɨ wa?» Ə iləi’ə’tɨ eyina: «Oyo, jɨ gər.»
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Ningə Jeju el’de ene: «In be ə, njendo de’gɨ ndukun kɨ təl nje taa nyando kɨ dɔ Konɓe’tɨ lə Luwə, to to ɓe nje kəy kɨ ingə nya’gɨ kɨ sigɨ kɨ me nya’gɨ’tɨ kɨ kɔkɔ lo ngəm nya’tɨ lə’ne kin be.»
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Lokɨ Jeju el kujita’gɨ ginn’ə gangɨ ningə, ɔtɨ lo kɨ ra’tɨ kin kɔ.
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 Ɔtɨ non, aw ɓe kɨ tɔgɨ səm’tɨ. Jeju ndo nya de’gɨ ginn kəykawnan’tɨ lə Juwipɨ’gɨ. Ndo’de nyando kɨ ətɨ’de ɓol, adɨ eli eyina: «Gosɨ ta’gɨ kɨ nyakɔjɨ’gɨ kin in’n ra wa?
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 Man! Ngonn lə njeragɨ kagɨ dɔ kəy’tɨ inɓe kaa am wa? Kon’a el ə in Mari wa? Ə Jakɨ ge kɨ Jisepɨ ge, kɨ Simon ge kɨ Judɨ ge tɔ el ə in ngannkon’a’gɨ wa?
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 Taa, konnann’a’gɨ kaa sii se’je ne tɔ el wa? Nga nya’gɨ kin pətɨ ingə ra dana?»
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Ta kɨ dəji kin ɔgɨ’de kadɨ uni me’de, təl nya tugə jigɨ’tɨ rɔ’de’tɨ. Ə Jeju el’de ene: «Njekeltakita Luwə’tɨ ningə, in me ɓe koj’o’tɨ, kɨ dann noj’o’gɨ’tɨ par ə de’gɨ a kidi’ə’tɨ.»
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Lo kin’tɨ, Jeju ra nyakɔjɨ’gɨ ngayn kɨ dum kadɨ de ra el tadɔ mbeti kuni me’de kadi’ə.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.