Mateus 5

Fhe Bakɨmen Kaman Kameŋ (GEB) vs ARIB

Sair da comparação
ARIB Almeida Revisada Imprensa Bíblica
1 Zisas garim, gumgi gu mbigi vhɨrve guarira ana zɨn zim, ana thav vov, mbɨkshɨma mbe gaar ndav peregi. Ana ndav peregim, ana phorga rui gumgi ana han zi.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 Mbe ana han zim, ana mbaram Fhe Bakɨme buni vhuuin mbe khɨvav, mbe nzuai.
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 Ana khaŋ mbe nzuai, “Nde tuituigiap Fhe Bakɨme tɨvi kaŋgir za ana nzuav gari gumgi, nde ndikndigɨri. Nde mba khesharigi gumgi, nde Fhe Bakɨme piin ki ana gari bigi nta Hevenan ki nde za nta ndirga.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 “Nde ntigem nzi gumgi gu mbigi, nde ndikndigɨri. Fhe Bakɨme nde ndavir muuŋgirim, nta mbɨrarga.
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 “Nde ntigem wari wo zɨri mbevigi gumgi gu mbigi, nde ndikndigɨri. Fhe Bakɨme za kha nuianan za nden nɨɨŋgirga.
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 “Nde ntigem, tɨvir vhuuiŋ zɨn ŋgɨr zav, guigira thɨhegap fhɨrkhigi tɨvi mbui gumgi gu mbigi nde ndikndigɨri. Fhe Bakɨme mbe mba tivgi bigi ana guigira ntan mben kurarga.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 “Nde harigi gumgi gu mbigi kora mbuav fhura mbe mbui tɨvi mbatɨgi ndɨkndɨk ŋangi gumgi gu mbigi, nde ndikndigɨri. Fhe Bakɨme fhura nde korar muuŋv nde mbui tɨvi mbatɨgi ndɨkndɨk ŋangirga.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 “Nde ndavi ŋgarav ki gumgi gu mbigi, nde ndikndigɨri. Nde Fhe Bakɨme gangirga.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 “Nde ntari gu rua mbui fhuv gumgi gu mbigi nde ndikndigɨri. Mbe kha zɨrir nden kamɨnga, nde Fhe Bakɨmen tari ma.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 “Nde tɨvar vhuuŋ zɨn vuim mbe ne nzuav simtɨgar nde ndɨɨi gumgi gu mbigi, nde ndikndigɨri. Fhe Bakɨme gari bigi, nta nde ntɨɨri ma.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “Mbe nde garim, nde na bɨnan kim, mbe ne nzuav buni mbatɨgir nde nzuav, tɨvi mbatɨgir nde mbuav, fhura mbarkɨrga bigir tamtam nde sav nde shɨshɨgap nde nzuai, nde ndikndigɨri.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 Nde ne suaŋv ndavi simɨ thari. Nde ndavi mbɨrav wari kɨri. Nden vheza bakɨme nde rarga Hevenan ki. Mbe fhum nde nɨma tɨga fhara vegi Fhe Bakɨmen kamthooŋ gumgi, mbe mba tɨvara mbe muuŋgi.”
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, “Nde kha nuianan mba sui mbasɨga fara muuŋgi. Mbe mbɨ kɨvgip mbasɨga tɨn tɨgɨrga, ana faŋgirga, nde wom ram ana muuŋgirim, ana vhergirie? Maaŋ muuŋgip, mbɨnga fara muuŋgi mbasɨk, ana ŋaar ki fhuvara. Mbe fhura ana si mbur suarga, mbe ana tɨ thivɨ rurga.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 “Nde vhɨra kha nuianan vhava ŋaari ma. Nde khueŋ ndɨkndɨgɨ, mbɨkshɨma vun ki ŋgu bakɨme, ana zorgɨ kegɨrga tuktɨgi fhuvara.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Khueŋ vhɨra, gumgi thari fhum raa ga mpov nta ndiv ndarir vhee vhui fhuvara. Mbe nta mpov nta ndi kaagir vurir mbaim, nta vhava ŋaarar mba phenan ki gumgi ga ndɨɨi.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Nde vhɨra mba tɨvara muuŋri. Nden tɨvar vhuuŋ, ana vhava ŋaara farar muuŋgip, mba gumgi gu mbigi ga shɨrarim, mbe nden mbui tɨvir vhuuŋ ganɨv, nde Ndia kha Hevenan ki, mbe ana zɨ ndiv vun kuamkuarga.”
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, “Nde khueŋ ndɨkndɨgɨ thari. Gu kha Fhe Bakɨme Moses ga nɨɨŋgi tɨvi, gu mba Fhe Bakɨmen kamthooŋ gumgi suaŋgi buni, gu nta vhɨzɨ zav zɨgi. Zakɨra fhuvara! Gu nta vhɨzɨ zav zɨgi fhuvara, gu nta havharɨv, gu guigira nta tugarɨgɨ zav zɨgi.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Gu guigira khar nde nzuai, kha nuian gu buip vhɨzgirga, kha Fhe Bakɨme Moses ga nɨɨŋgi tɨva, thueŋ, ne vhɨzgirga tuktɨgi fhuvara. Zakɨra fhuvara! Mbe kha Fhe Bakɨme Moses nɨɨŋgi tɨvi, mbe nta khergi, mba ŋkeera thueŋ gu mba ana tɨgi tɨvi thaneŋ vhɨzgirga tuktɨgi fhuvara. Mba tɨvi mbara muuŋgip kɨrim, Fhe Bakɨme mba suaŋgi bigi za hegɨrga.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Maaŋ muuŋgip, guma the Fhe Bakɨme Moses ga nɨɨŋgi tɨva thueŋ gangip, khaŋ ne ga suanga, ne fhura ki tɨveŋ ma. Ana maaŋ suaŋgip, ana harigi guma the suaŋrim, ana vhɨra ana zɨn ŋgɨp, mba ndɨkndɨgen vhɨra mba tɨven muunga. Mba tɨveŋ ne kɨvgi fhu, ne guigira tɨva bisaneŋ ma. Maaŋ mbui guma Hevenan ana zɨ guigira bisaŋgirga. Guma, ana Fhe Bakɨme Moses ga nɨɨŋgi tɨvi, ana nta zɨn vov, mba tɨvir harigi gumgi khɨvav mbe nzuai guma, ana Hevenan Fhe Bakɨme gari bigi, ana mba ŋanan, ana zɨ bakɨme ki.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Gu nde nzuai, nde guigira Fhe Bakɨme vuzvugi zɨn vui fhu. Nden tɨvi vhuuiŋ, nta Zudaiŋ tɨvi vhuuiŋ kaŋgi gumgi gum Fherasiŋ gumgi tɨvi kambarigi fhuvara, nde maaŋ muuŋgip, Hevenan Fhe Bakɨme piin kegɨrga tuktɨgi fhuvara.”
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, “Nde fhum nden nzɨgi nde suaŋgi buni nde nta ndigi, mba buni khaŋ nzuai, ‘Nde harigi gumgi gu mbigi shogɨrim, mbe vhɨzɨ thari. Guma the maaŋ muuŋgip harigi guma the shogirim, ana rimgirga, mba guma ana bigi ndi thɨgar mbai guman pana nɨma thɨgɨrga.’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Gu ntigem khaŋ muuŋgia tɨga nde nzuai, Guma, ana won fek the, ana vhega mbatɨgir ana muuŋgi, mba guma, ana vhɨra bigi ndi thɨgar mbai guman pana nɨma thɨgɨrga. Guma the vhɨra buni mbatɨgir won fek the suaŋgirga, mba guma, ana vhɨra buaadegi gumgir guman pana vhari nɨma thɨgɨrga. Guma the vhɨra khaŋ harigi guma the suanga, ‘Ndu ŋanŋangi guma ma.’ Maaŋ ana suaŋgi guma, ana Herar vhavar ŋgirgɨrga.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 “Nde vhɨra maaŋ muuŋgip, Fhe Bakɨme suaŋv shaman muun zav artarar zɨgap, nde maaŋ muuŋgip simtɨk thueŋ harigi guma the ki, ne ndɨrigi.
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 Nde mba Fhe Bakɨme nzuav shaman muun zav ndiga zɨgi bigi, nde nta ndiv mba artara hara mbarav, nde taagi ŋgɨp, wari wo fek phorgɨp suaŋ mba bigeŋ ndiv thɨgar mbarari. Nde ne ndiv thɨgar mbarav, nde taagi ŋgɨp Fhe Bakɨme suaŋv shaman muuŋri.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 “Maaŋ muuŋgip guma the nde suaŋv suan saŋv muunga, nde mba guma, nde wari tɨgɨp bigi ndi thɨgar mbai ŋanen ŋgɨp, nde vhemkora ana phorgɨp suaŋv, ŋko mba tuav sɨgera mba bigeŋ ndi thɨgar mbarari. Ndu muuŋv kɨrga, mba guma ndu ndim, bigi ndi thɨgar mbai guman pana farve khɨngirga. Mba bigi ndi thɨgar mbai guma ana ndu ndim gɨɨtɨvi farve khɨngirim, mbe ndu ndi phena tɨvaneŋ khɨngirga.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Gu guigira nde nzuai, ndu mbara muuŋgip bɨnan kɨv kɨv, ndu mbe vhezɨr za ndu suaŋgi ŋkɨɨa, ndu za nta vheza vhezgirga.”
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ nzuai, “Nde mbararagi, mbe fhum khaŋ suaŋgi, ‘Nde mani gu mburi ga rɨgi gumgi gu mbigi, nde ruarin harigi gumgi, mani gu mburi kɨmɨ thari.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Gu kha kamen nde nzuai, nde guma the fhura mbiga the ganɨv ndɨkndɨga mbatɨgar ana muuŋgirga, mba guma ana wo ndava vhen ruan mba mbiga ndiga kegi tɨva muuŋgi.
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 “Ndu maaŋ muuŋgip ndun guvar nderen ki rɨmaeŋ ndun muuŋgirim, ndu rɨgɨp tɨva mbatɨga thueŋ muuŋgip, ndu mba rɨmaeŋ sigip fekhɨngiri. Ndu fhava ndera bisaneŋ mbatɨgirga ne nzerara, ne ndun kɨrga, ndu tɨvi mbatɨgir muunga, mbe za nde fegɨp Her khɨngi rivgi.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Ndu maaŋ muuŋgip ndun guva hareŋ ndun muuŋgirim, ndu rɨgɨp tɨva mbatɨga thueŋ muuŋgip, nde mba hareŋ sigip, ne fekhɨngiri. Ndu fhava ndera bueŋra mba rɨgi ne nzerara, ne ndun kɨrga, ndu tɨvi mbatɨgir muunga, mbe za ndu fegɨp Her khɨngi rivgi.”
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, “Mbe fhum khaŋ nzuai, ‘Guma won muuŋ thamthar zav, ana gaveŋ khergiap, ana thamtharga kameŋ khergiap, ana nɨɨŋgiap, ana thamthagi.’
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Mbe maaŋ mbui, gu kha kamen nde nzuai, guma ana muuŋ ruan harigi guma kɨmgi fhu, ana man fhura ana thagi. Mba guma ana won muuaŋ muuŋgim, ana mani wani ga tɨgi tɨva phɨrgi. Ne khaŋ muuŋgi ana ana thagim, ana vov harigi guma ga tɨgi. Mba mbik, ana ruan harigi guma kɨmgi tɨva muuŋgi. Guma vhɨra, harigi guma wo muuŋ tharga ana kɨrga, guma the ana tɨgɨrga, mba guma vhɨra man gu mburi wari ga rɨgi tɨva khara thɨgap, ana vhɨra ruan harigi guman muuŋ kɨmgi tɨva muuŋgi.”
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, “Harigi kama mueŋ nden nzɨgi vhɨra nde suaŋgim, nde vhɨra ne mbararagi, mba kameŋ khaŋ nzuai, ‘Nde fhura gugugɨp vu guma zitɨ thari. Ndu vu guma zitav guigira buna thueŋ suaŋgip, ndu guigira Guma Bakɨme nɨman mba bigen muuŋgiri.’
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Gu nde nzuai, nde fhura vu guma zitɨ thari. Guigi guarara! Nde wo buna thueŋ havharɨ saŋv Heven zitɨ thari. Ne khaŋ muuŋgi, Heven, ana Fhe Bakɨme ŋgui vhɨrve gari guman pan kav pigi mpirmpirɨk ma.
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Nde vhɨra wari wo buna the havharɨ saŋv nuiana zitɨ thari. Ana vhɨra khaŋ muuŋgi, ana Fhe Bakɨme perav won ŋkarveni ndi si ŋaneŋ ma. Nde vhɨra wari wo buna thueŋ havharɨ saŋv Zerusarem zitɨ thari. Zerusarem, ana vhɨra ŋgui vhɨrve gari guman panan vharir ŋgu bakɨme ma.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 Nde vhɨra wari wo buna thueŋ havharɨ saŋv wari wo panira zitɨ thari. Ne khaŋ muuŋgi, nde nduarira wari wo pana rɨgin muuŋgirim, nta hurgirga tuktɨgi o, nta phɨgirga tuktɨgi fhuvara.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Nde buni suaŋv fhura khara suaŋri, ‘Ahaŋ’ o, ‘Fhuvara.’ Nde mbara suaŋri. Nde maaŋ suaŋ thav, nde fhura buni thari suaŋgirga, mba buni nta Satan nde nzuaim, nde nzuai.”
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, “Nde fhum mbararagim, mbe khaŋ nde suaŋgi, ‘Guma the harigi guma the rɨman farfagirga, nde ana rɨman farfagiri. Maaŋ muuŋgip, guma the harigi guma the tara the korgirim, nde ana tara the korgiri.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Gu maaŋ muuŋgiap khaŋ nde nzuai, nde harigi gumgi nde muuŋgi tɨvi mbatɨgi, nde nta ŋgarka thari. Maaŋ muuŋgip, guma the nde kureŋ phɨrgirim, nde dorgɨp harigi kuren ana phɨrarim, ana vhɨra ne phɨrgiri.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Guma the maaŋ muuŋgip ndu fhava shaara ndir suaŋv ndu suaŋ suaŋrim, ndu vhɨra wo fhava shaara mpeeŋ phorgɨv ana nɨɨŋgiri.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Guma the maaŋ muuŋgip wo bigi ndigɨp kiromitar then ŋgɨr saŋv ndu suaŋrim, ndu ana bigi ndigɨp kiromitar phunini ŋgɨgɨri.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Guma the maaŋ muuŋgip bigɨn then ndun nzarim, ndu ana nɨɨŋri. Guma the ndun ŋgarɨgar muun saŋv muuŋrim, ndu kɨr ana sɨ thari.”
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 Zisas mba buni mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, “Nde mbararagi, mbe fhum khaŋ suaŋgi, ‘Nde guigira won kɨvntogi vuzvugɨp, nde won pana gumgi ga suaŋv ndav shiri.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Mbe maaŋ nzuaim, gu khaŋ nde nzuai, nde guigira wari won pana gumgi vuzvugɨri. Nde mbe vuzvugɨp, mba tɨvi mbatɨgir nde mbui gumgi, nde mbe suaŋv Fhe Bakɨme phorgɨv suaŋrim, ana mben korar muuŋri.
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 Nde maaŋ muunga, nde Ndia mbu Hevenan ki, nde ana tari kɨrga. Nden Ndia mbu Hevenan ki, ana ra mbuim, ana tɨvi mbatɨgi ga mbui gumgi ga shɨgi, ana vhɨra tɨvir vhuuiŋ ga mbui gumgi ga shɨgi. Ana vhɨra mboga mbuim, ana tɨvir vhuuiŋ ga mbui gumgir nzi, ana vhɨra tɨvi mbatɨgi ga mbui gumgir nzi.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Nde maaŋ muuŋgi warira vuzvugi gumgi, nde mbera vuzvugɨrga, nde ram muuŋgi khesharigi vheza ndirie? Mba ŋkɨɨa ndia rui gumgi mbe vhɨra mba tɨvi mbui.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Nde maaŋ muuŋgip, raar vhuun wari wo fek gu tarira nɨɨnga, nde mbui tɨvi, nta ram muuŋgi harigi gumgi mbui tɨvi kambarigi? Mba ndava vurar ki gumgi mbe vhɨra mba tɨva mbui.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 Nde guigira kɨrɨ tɨvir vhuuiŋra mbui gumgi gu mbigi kɨri. Nde Ndia ana Heven ki, nde ana ki kɨrɨ tɨvira muuŋri. Ana guigira kɨrɨ tɨvir vhuuiŋra mbui guma ma.”
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.