Mateus 22
Fhe Bakɨmen Kaman Kameŋ (GEB) vs NVT
1 Zisas wom mba gumgi ruu phorga nzuav buna mueŋ vhunama sav khaŋ nzuai,
1 Jesus lhes contou outras parábolas. Disse ele:
2 “Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi garim, mbe ana piin ki tɨv khaŋ muuŋgi. Ana ŋgui vhɨrve gari guman pana mbe, ana kam muun rɨgɨr zav mbuim, ana ana nzuav shama bakɨme mbui fara muuŋgi.
2 “O reino dos céus pode ser ilustrado com a história de um rei que preparou um grande banquete de casamento para seu filho.
3 Ana fharav mba shaman muun zav, ana kama ndiav gumgi mbari ndi mbarigi. Ana kama ndi mbarav, mba shaman muunga tuk hɨgim, ana won ŋaara gumgi ga sarigim, mbe vov, mba shama bakɨmen zɨr zav mba gumgi ga nzuai. Mbe vov, mbe nzuaim, mbe zɨ thagi.
3 Quando o banquete estava pronto, o rei enviou seus servos para avisar os convidados, mas todos se recusaram a vir.
4 Ana wom won ŋaara gumgi mbari ga sarav khaŋ mbe nzuai, ‘Nde ŋgɨp, gu mba fhum kha shama bakɨmen zɨr zav kama ndu mbarigi gumgi ga suaŋv, khaŋ mbe suaŋri, “Nde mbarara! Ana wo shama bakɨme muuŋgi. Ana wo borombaga puri bakɨvira shogap won sɨgi bakɨvira shogi. Ana nta shogiap, won mba tuegim, ana mba mbur ki. Nde ana kam muuaŋ rɨgi shama bakɨmen zɨri.” ’
4 “Então ele enviou outros servos para lhes dizer: ‘Já preparei o banquete; os bois e novilhos gordos foram abatidos, e tudo está pronto. Venham para a festa!’.
5 “Ana mba kamen won ŋaara gumgi ga nɨɨŋgim, mbe vov mba gumgi ga nzuaim, mbe ana kameŋ mbarara thav, wari tamtam mbar vegi. Mbe tamtam vov, mbevi vov wo mɨnan ŋgarim, mbevi vov won shɨga mbui.
5 Mas os convidados não lhes deram atenção e foram embora: um para sua fazenda, outro para seus negócios.
6 Mbe vov, mbari ga nzuaim, mbe hegap, mba ŋgui vhɨrve gari guman panan ŋaara gumgi suigiap, hor mbatɨgar mbe mbuav, mbe mbari shogim, mbe vhɨzgi.
6 Outros, ainda, agarraram os mensageiros, os insultaram e os mataram.
7 Mbe maaŋ mbe muuŋgim, mba ŋgui vhɨrve gari guman pan, ana guigira ne nzuav ndav ana shigim, ana mbaram, won ntari ga mbui gɨɨtɨvi mbari ga sarigim, mbe vov, za mba ana ŋaara gumgi shogim mba vhɨzgi gumgi, mbe za mbe shogim, mbe vhɨzgi. Mbe mbe vhɨzgiap, vhɨra mbe ŋgu pooŋgi.
7 “O rei ficou furioso e enviou seu exército para destruir os assassinos e queimar a cidade deles.
8 “Maaŋ muuŋgim, mba ŋgui vhɨrve gari guman pan thav khaŋ won ŋaari gumgi ga nzuai, ‘Kha muuaŋ rɨgi guman shama bakɨmen mba gu bigi, nta za bevahega khar ki. Gu mba shama bakɨmen mbɨr zav kamgi gumgi, mbe gumgir vhuuiŋ fhuvara. Mbe mba mban mbɨrga tuktɨgi fhuvara.
8 Disse a seus servos: ‘O banquete de casamento está pronto, e meus convidados não são dignos dessa honra.
9 Maaŋ muuŋgiap, nde za mba tuavir kaar ŋgɨp, nde gumgi ganɨp, nde mben kamɨv, mbe suaŋrim, mbe zɨv mba shaman mbɨrga.’
9 Agora, saiam pelas esquinas e convidem todos que vocês encontrarem’.
10 Ana maaŋ suaŋgim, anan ŋaara gumgi, mbe vov za mba tuavir kaar vov, mbe mba gari gumgi gu mbigi, mbe za mben kaav, mbe nzuai. Mbe za mba gumgi mbatɨgi gu gumgir vhuuiŋ, mbe za mben kaav, mben kov zegi. Mbe zav mba muuaŋ rɨgi guman shama bakɨme pi. Mbe zav mba phena vhuigim, ana guigira givigi.
10 Então os servos trouxeram todos que encontraram, tanto bons como maus, e o salão do banquete se encheu de convidados.
11 “Mba gumgi gu mbigi zegap piigiap kim, mba ŋgui vhɨrve gari guman pan, ana verav mbe gari. Ana mbe gara vov, guma mbe garim, mba guma muuaŋ rɨgim shama bakɨmen zav, shari shaar vhuuŋ shaara zɨgi fhuvara.
11 “Quando o rei entrou para recebê-los, notou um homem que não estava vestido de forma apropriada para um casamento
12 Mba ŋgui vhɨrve gari guman pan ana gangiap, ana nzarigi, ‘Ai, kɨvntok, ndu ram muuŋgiap shaar vhuuŋ sharav vhen zergi fhu?’ Mba guma buna thuen ana famsɨgi fhuvara.
12 e perguntou-lhe: ‘Amigo, como é que você se apresenta sem a roupa de casamento?’. O homem não teve o que responder.
13 Mba ŋgui vhɨrve gari guman pan wo ŋaara gumgir kamgiap khaŋ mbe nzuai, ‘Nde kha guma suani gu harani kegɨp, ana fegɨp kɨra khɨngirim, ana gɨngɨnan kɨrga. Mba gɨngɨngi ŋgun ki gumgi, mbe mba ŋanen kav nziav, tari ntɨɨri phɨri.’
13 Então o rei disse: ‘Amarrem-lhe as mãos e os pés e lancem-no para fora, na escuridão, onde haverá choro e ranger de dentes’.
14 “Nde mbarara! Fhe Bakɨme gumgir vhɨrvera kaai. Ana mben kaaim, mbe rɨgar gumgi babara ana khothɨgim, ana mben won mbuigim, mbe ana han vhen veri.”
14 “Pois muitos são chamados, mas poucos são escolhidos”.
15 Zisas mba buni suaŋgim, mba Fherasiŋ mbara vov kama shogiap Zisas ga suaŋv suanga tuavi ndi gari. Mbe khueŋ ndɨkndɨgi, “Nza ana guigip, ana mpararim, ana pham buna thueŋ suaŋgirim, nza ana suaŋgi buneŋra suaŋv, ana suaŋv suaŋgirga.”
15 Então os fariseus se reuniram para tramar um modo de levar Jesus a dizer algo que desse motivo para o prenderem.
16 Mbe mba kama shogiap, mbe mbaram wari wo phorga rui gumgi mbari gum Herotan gumgi mbari, mbe mbe sarigim, mbe Zisas han vui. Mbe vov khaŋ Zisas ga nzuai, “Guman Rum, nza kaŋgi, ndu guigira wo buni nzuai. Ndu mba buni guari nzuav, ndu mba buni guarir gumgi gu mbigi ga nzuav mbe khɨvav, Fhe Bakɨmen tɨvir mbe khɨvi. Ndu guma then rɨvi guma fhuvara. Ndu mba nzuai buni, ndu mba bunin za mba gumgi ga nzuai. Mba zɨ ki gumgi, mba zɨ ki fhuv gumgi, ndu mba suambarar za mbe mbui.
16 Enviaram alguns de seus discípulos, junto com os partidários de Herodes, para se encontrarem com ele. Disseram: “Mestre, sabemos como o senhor é honesto e ensina o caminho de Deus de acordo com a verdade. É imparcial e não demonstra favoritismo.
17 Maaŋ muuŋgiap, ndu nza suaŋ. Ndu ram mbui ndɨkndɨga mbui? Nza ŋkɨɨar Sisar ndɨɨi, ne nzerarame?”
17 Agora, diga-nos o que o senhor pensa a respeito disto: É certo pagar impostos a César ou não?”.
18 Mbe maaŋ nzuaim, Zisas mbe ndɨkndɨgi mbatɨgi kaŋgiap, khaŋ mbe nzuai, “Nde bigi shɨshɨgi gumgi ma. Nde thaŋ nzuav nan mpari?
18 Jesus, porém, sabia de sua má intenção e disse: “Hipócritas! Por que vocês tentam me apanhar numa armadilha?
19 Nde mba ndɨɨi kɨmararaŋ thuen na khɨva.” Ana ne nzuaim, mbe kɨmararaŋ mueŋ ndigap ana ndi zi.
19 Mostrem-me a moeda usada para pagar o imposto”. Quando lhe deram uma moeda de prata,
20 Mbe ana ndiga zav Zisas ga nɨɨŋgim, Zisas kha nzambara mbe muuŋgi, “Kha kɨmararen ki guman tum gu zɨ, ni the nɨɨni ma?”
20 ele disse: “De quem são a imagem e o título nela gravados?”.
21 Mbe khaŋ ana nzuai, “Ni Sisar nɨɨni ma.” Mbe ne nzuaim, ana khaŋ mbe nzuai, “Maaŋ muuŋgi, Sisar bigɨn, nde ana Sisaran nɨɨŋri. Maaŋ muuŋgip, Fhe Bakɨmen bigin, nde ana Fhe Bakɨmen nɨɨŋri.”
21 “De César”, responderam. “Então deem a César o que pertence a César, e deem a Deus o que pertence a Deus”, disse ele.
22 Zisas mba kamen mbe suaŋgim, mbe mba kameŋ mbararagiap, ŋgava mbatɨga muuŋgi. Mbe ŋgava mbatɨga muuŋgiap, ana thav wari vui.
22 Sua resposta os deixou admirados, e eles foram embora.
23 Zisas mba bunin mba gumgi ruu ga suaŋgi raara, Sadusiŋ mbari Zisas han zi. Mbe khaŋ nzuai ntɨɨri ma, guma rimgiap taagia khavi fhuvara. Mbe zav kha nzambaran Zisas ga muuŋgi.
23 No mesmo dia, vieram a Jesus alguns saduceus, líderes religiosos que afirmam não haver ressurreição dos mortos,
24 Mbe khaŋ nzuai, “Guman Rum, Moses khaŋ nzuai, ‘Guma the muun tɨgɨ kɨv, ana ana gon tara the tegɨrga fhu, ana fhura kɨv kɨv rimgirga, mba guman ŋguk mba guman niman tɨgɨrga. Ana ana tɨgɨrga, ana ana gon tegɨrga tar mba guma zɨrarga, mba guman shɨk kɨrga. Ana kuigirga tuktɨgi fhuvara.’
24 e perguntaram: “Mestre, Moisés disse: ‘Se um homem morrer sem deixar filhos, o irmão dele deve se casar com a viúva e ter um filho, que dará continuidade ao nome do irmão’.
25 Nza fhum maaŋ muuŋgi harathɨgi fegi gu ŋgugi nzan rɨgar kegi. Mbe kav, mben fega rum mba mbiga tɨgi. Ana mba mbiga tɨgap kav, mba mbik ana gon tara the ndigi fhu. Ana fhura kim, mba guma rimgi. Ana rimgim, ara thɨgi guma, ana ŋguk mba mbiga tɨgi.
25 Numa família havia sete irmãos. O mais velho se casou e morreu sem deixar filhos, de modo que seu irmão se casou com a viúva.
26 Ana ŋguk, ana tɨga kav, ana vhɨra rimgi. Mba mbik, ana gon tara the tegi fhu. Ana rimgim, ara thɨgi ne, ana ana nima tɨgi. Ana ana tɨgap, ana mbara muuŋgi. Mbe za mbara mbuav vov mpuun mben ŋgugage, ana harathɨgi ne ma. Ana mpuun mba mbiga tɨgi.
26 O segundo irmão também morreu, e o terceiro irmão se casou com ela. E assim por diante, até o sétimo irmão.
27 Mbe mbara mbuav vov za vhɨzgim, mba mbik mpuun mbe zɨn rimgi.
27 Por fim, a mulher também morreu.
28 Ndu khar nza suaŋ. Mba vhɨzgi gumgi taagia khavɨrga tugen, mba mbik, ana then muuŋ kɨrie? Ana khaŋ muuŋgi, mba harathɨgi fegi gu ŋgugi, mbe za mba mbiga tɨga kegi. Ndu kaŋgi, mba harathɨgi gumgi, mbe za mba mbiga tɨga kegi.”
28 Diga-nos, de quem ela será esposa na ressurreição? Afinal, os sete se casaram com ela”.
29 Mbe maaŋ nzuaim, Zisas mbe ŋgarkarav khaŋ nzuai, “Nde Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ ki gavar ki buni kaŋgi fhuvara. Nde vhɨra Fhe Bakɨmen ŋkasŋka kaŋgi fhuvara. Nde maaŋ muuŋgiap, nde pham buni nzuai.
29 Jesus respondeu: “O erro de vocês está em não conhecerem as Escrituras nem o poder de Deus,
30 Mba vhɨzgi gumgi, mbe taagi khavɨrga tugen, mba gumgi gu mbigi, mbe warir rɨgɨrga tuktɨgi fhuvara. Mbe Fhe Bakɨme enserin farar muuŋgip kɨrga.
30 pois, quando os mortos ressuscitarem, não se casarão nem se darão em casamento. Nesse sentido, serão como os anjos do céu.
31 “Gu nde mba vhɨzgi gumgi ga nzuai ne nzuav, gu nden nzai. Ee, nde mba Fhe Bakɨmen buni vhuuiŋ ki gavar, Fhe Bakɨme nde suaŋgi kameŋ, nde ne gangi fhuve?
31 “Agora, quanto a haver ressurreição dos mortos, vocês não leram a esse respeito nas Escrituras? Deus disse:
32 Ne khaŋ nzuai, ‘Gu Abrahaman, Aisak, Zekop, gu mben Fhe Bakɨme ma.’ Fhe Bakɨme, ana mba vhɨzgiap za vhɨzgi gumgir Fhe Bakɨme fhuvara. Fhe Bakɨme, ana mba zazera mbara muuŋgiap ki bɨɨŋbɨɨŋ ndigi gumgir Fhe Bakɨme ma.”
32 ‘Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó’. Portanto, ele é o Deus dos vivos, e não dos mortos”.
33 Zisas ne suaŋgim, mba gumgi gu mbigi ne mbararagiap, ne ga nzuav ŋgava mbatɨga muuŋgi.
33 Quando as multidões o ouviram, ficaram admiradas com seu ensino.
34 Zisas mba kameŋ suaŋgim, mba Fherasiŋ ne mbararagim, mba buneŋ Sadusiŋ thɨri mpɨrigim, mbe wari fugap mbaram Zisas han zi.
34 Sabendo os fariseus que Jesus tinha calado os saduceus com essa resposta, reuniram-se novamente para interrogá-lo.
35 Mben rɨgar Zudaiŋ tɨvir vhuuiŋ kaŋgi guma mbe ki. Ana Zisasan panɨ zav kha nzambarar ana muuŋgi,
35 Um deles, especialista na lei, tentou apanhá-lo numa armadilha com a seguinte pergunta:
36 “Guman Rum, maaŋgi tɨv ana kha Moses suaŋgi tɨvi, ana za nta kambarav fharigi?”
36 “Mestre, qual é o mandamento mais importante da lei de Moisés?”.
37 Ana maaŋ nzuaim, Zisas khaŋ ana nzuai, “ ‘Ndu Fhe Bakɨme vuzvugiri, ana nza Bakɨme ma. Nde guigira wari won ndavi vherir ana vuzvugiri. Nde vhɨra wari wo ntuun ana vuzvugiri. Nde vhɨra wari won ndɨkndɨgir ana vuzvugiri.’
37 Jesus respondeu: “‘Ame o Senhor, seu Deus, de todo o seu coração, de toda a sua alma e de toda a sua mente’.
38 Kha tɨv, ana guigira kɨvgiap, ana guigira fharigi tɨv ma.
38 Este é o primeiro e o maior mandamento.
39 Ara thɨgi tɨv, ana vhɨra ana fara muuŋgi. Mba tɨv khaŋ muuŋgi, ‘Ndu wora vuzvugi tɨvara, ndu harigi ntɨɨri vuzvugiri.’
39 O segundo é igualmente importante: ‘Ame o seu próximo como a si mesmo’.
40 Kha tɨvani, ni za mba tɨvir nɨɨŋge ma. Ni vhɨra mba Fhe Bakɨme kamthooŋ gumgi suaŋgi bunin nɨɨŋge ma.”
40 Toda a lei e todas as exigências dos profetas se baseiam nesses dois mandamentos”.
41 Mba Fherasiŋ maaŋ phok ga vhuigap kim, Zisas mben nzarigi,
41 Então, rodeado pelos fariseus, Jesus lhes fez a seguinte pergunta:
42 “Nde ram mbui ndɨkndɨgar mba Fhe Bakɨme taagiap wo gumgi gu mbigi ndir zav suaŋgiap farasarigi guma ga mbui? Ana then kam ma?” Mbe hegap khaŋ ana nzuai, “Ana Devitan Kam ma.”
42 “O que vocês pensam do Cristo? De quem ele é filho?”. Eles responderam: “É filho de Davi”.
43 Mbe maaŋ nzuaim, Zisas khaŋ muuŋgia tɨgap mben nzarigi. “Ram muuŋgiap, Fhe Bakɨmen Ŋina Ŋaar ndɨkndɨgar Devit ga ndɨɨim, Devit nduara, kha kakaman ana mbui, ‘Guma Bakɨme?’ Devit nduara kha kakaman ana mbui.
43 Jesus perguntou: “Então por que Davi, falando por meio do Espírito, chama o Cristo de ‘meu Senhor’? Pois Davi disse:
44 “ ‘Fhe Bakɨme khaŋ na Bakɨme nzuai, “Ndu na guva haren pera kɨrim, gu ndun pana gumgi ndiv ndun piin khɨngirga, mbe ndun piin kɨrga.” ’
44 ‘O Senhor disse ao meu Senhor: Sente-se no lugar de honra à minha direita até que eu humilhe seus inimigos debaixo de seus pés’.
45 “Nde khar mbarara! Devit nduara kha kakaman ana mbui, ‘Guma Bakɨme.’ Ana mba kakaman ana muuŋvra kɨrim, ana ram muuŋgip ana kam kɨrie?”
45 Portanto, se Davi chamou o Cristo de ‘meu Senhor’, como ele pode ser filho de Davi?”.
46 Zisas nen mbe suaŋgim, ana buneŋ ŋgarkarga guma the ki fhuvara. Zisas mba buneŋ suaŋgi raa thɨgap, Zisas wom buni nzuaim, mbe buna thueŋ ga suaŋv ana nzangen rivgi.
46 Ninguém conseguiu responder e, depois disso, não se atreveram a lhe fazer mais perguntas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.