Mateus 22
Fhe Bakɨmen Kaman Kameŋ (GEB) vs ARIB
1 Zisas wom mba gumgi ruu phorga nzuav buna mueŋ vhunama sav khaŋ nzuai,
1 Então Jesus tornou a falar-lhes por parábolas, dizendo:
2 “Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi garim, mbe ana piin ki tɨv khaŋ muuŋgi. Ana ŋgui vhɨrve gari guman pana mbe, ana kam muun rɨgɨr zav mbuim, ana ana nzuav shama bakɨme mbui fara muuŋgi.
2 O reino dos céus é semelhante a um rei, que celebrou as bodas de seu filho.
3 Ana fharav mba shaman muun zav, ana kama ndiav gumgi mbari ndi mbarigi. Ana kama ndi mbarav, mba shaman muunga tuk hɨgim, ana won ŋaara gumgi ga sarigim, mbe vov, mba shama bakɨmen zɨr zav mba gumgi ga nzuai. Mbe vov, mbe nzuaim, mbe zɨ thagi.
3 Enviou os seus servos a chamar os convidados para a festa, e estes não quiseram vir.
4 Ana wom won ŋaara gumgi mbari ga sarav khaŋ mbe nzuai, ‘Nde ŋgɨp, gu mba fhum kha shama bakɨmen zɨr zav kama ndu mbarigi gumgi ga suaŋv, khaŋ mbe suaŋri, “Nde mbarara! Ana wo shama bakɨme muuŋgi. Ana wo borombaga puri bakɨvira shogap won sɨgi bakɨvira shogi. Ana nta shogiap, won mba tuegim, ana mba mbur ki. Nde ana kam muuaŋ rɨgi shama bakɨmen zɨri.” ’
4 Enviou ainda outros servos com este recado: Dizei aos convidados: Tenho já preparado o meu banquete; as minhas reses e os meus cevados estão mortos, e tudo está pronto; vinde às bodas.
5 “Ana mba kamen won ŋaara gumgi ga nɨɨŋgim, mbe vov mba gumgi ga nzuaim, mbe ana kameŋ mbarara thav, wari tamtam mbar vegi. Mbe tamtam vov, mbevi vov wo mɨnan ŋgarim, mbevi vov won shɨga mbui.
5 Mas eles não fizeram caso e foram, um para o seu campo, outro para o seu negócio;
6 Mbe vov, mbari ga nzuaim, mbe hegap, mba ŋgui vhɨrve gari guman panan ŋaara gumgi suigiap, hor mbatɨgar mbe mbuav, mbe mbari shogim, mbe vhɨzgi.
6 e os outros, agarrando os servos, os ultrajaram e mataram.
7 Mbe maaŋ mbe muuŋgim, mba ŋgui vhɨrve gari guman pan, ana guigira ne nzuav ndav ana shigim, ana mbaram, won ntari ga mbui gɨɨtɨvi mbari ga sarigim, mbe vov, za mba ana ŋaara gumgi shogim mba vhɨzgi gumgi, mbe za mbe shogim, mbe vhɨzgi. Mbe mbe vhɨzgiap, vhɨra mbe ŋgu pooŋgi.
7 Irou-se o rei, e mandou as suas tropas exterminar aqueles assassinos e incendiar a sua cidade.
8 “Maaŋ muuŋgim, mba ŋgui vhɨrve gari guman pan thav khaŋ won ŋaari gumgi ga nzuai, ‘Kha muuaŋ rɨgi guman shama bakɨmen mba gu bigi, nta za bevahega khar ki. Gu mba shama bakɨmen mbɨr zav kamgi gumgi, mbe gumgir vhuuiŋ fhuvara. Mbe mba mban mbɨrga tuktɨgi fhuvara.
8 Então disse aos servos: As bodas estão preparadas, mas os convidados não eram dignos;
9 Maaŋ muuŋgiap, nde za mba tuavir kaar ŋgɨp, nde gumgi ganɨp, nde mben kamɨv, mbe suaŋrim, mbe zɨv mba shaman mbɨrga.’
9 ide, pois, às encruzilhadas dos caminhos e chamai para as bodas a quantos encontrardes.
10 Ana maaŋ suaŋgim, anan ŋaara gumgi, mbe vov za mba tuavir kaar vov, mbe mba gari gumgi gu mbigi, mbe za mben kaav, mbe nzuai. Mbe za mba gumgi mbatɨgi gu gumgir vhuuiŋ, mbe za mben kaav, mben kov zegi. Mbe zav mba muuaŋ rɨgi guman shama bakɨme pi. Mbe zav mba phena vhuigim, ana guigira givigi.
10 Indo aqueles servos pelos caminhos, reuniram todos os que encontraram, maus e bons; e a sala nupcial ficou cheia de convivas.
11 “Mba gumgi gu mbigi zegap piigiap kim, mba ŋgui vhɨrve gari guman pan, ana verav mbe gari. Ana mbe gara vov, guma mbe garim, mba guma muuaŋ rɨgim shama bakɨmen zav, shari shaar vhuuŋ shaara zɨgi fhuvara.
11 Mas entrando o rei para ver os convivas, notou ali um homem que não trajava veste nupcial,
12 Mba ŋgui vhɨrve gari guman pan ana gangiap, ana nzarigi, ‘Ai, kɨvntok, ndu ram muuŋgiap shaar vhuuŋ sharav vhen zergi fhu?’ Mba guma buna thuen ana famsɨgi fhuvara.
12 e perguntou-lhe: Amigo, como entraste aqui sem veste nupcial? Ele, porém, emudeceu.
13 Mba ŋgui vhɨrve gari guman pan wo ŋaara gumgir kamgiap khaŋ mbe nzuai, ‘Nde kha guma suani gu harani kegɨp, ana fegɨp kɨra khɨngirim, ana gɨngɨnan kɨrga. Mba gɨngɨngi ŋgun ki gumgi, mbe mba ŋanen kav nziav, tari ntɨɨri phɨri.’
13 Então o rei disse aos servos: Atai-o de pés e mãos, e lançai-o nas trevas exteriores; ali haverá o choro e o ranger de dentes.
14 “Nde mbarara! Fhe Bakɨme gumgir vhɨrvera kaai. Ana mben kaaim, mbe rɨgar gumgi babara ana khothɨgim, ana mben won mbuigim, mbe ana han vhen veri.”
14 Pois muitos são chamados, mas poucos escolhidos.
15 Zisas mba buni suaŋgim, mba Fherasiŋ mbara vov kama shogiap Zisas ga suaŋv suanga tuavi ndi gari. Mbe khueŋ ndɨkndɨgi, “Nza ana guigip, ana mpararim, ana pham buna thueŋ suaŋgirim, nza ana suaŋgi buneŋra suaŋv, ana suaŋv suaŋgirga.”
15 Então os fariseus se retiraram e consultaram entre si como o apanhariam em alguma palavra;
16 Mbe mba kama shogiap, mbe mbaram wari wo phorga rui gumgi mbari gum Herotan gumgi mbari, mbe mbe sarigim, mbe Zisas han vui. Mbe vov khaŋ Zisas ga nzuai, “Guman Rum, nza kaŋgi, ndu guigira wo buni nzuai. Ndu mba buni guari nzuav, ndu mba buni guarir gumgi gu mbigi ga nzuav mbe khɨvav, Fhe Bakɨmen tɨvir mbe khɨvi. Ndu guma then rɨvi guma fhuvara. Ndu mba nzuai buni, ndu mba bunin za mba gumgi ga nzuai. Mba zɨ ki gumgi, mba zɨ ki fhuv gumgi, ndu mba suambarar za mbe mbui.
16 Enviaram os seus discípulos, juntamente com os herodianos, a perguntar: Mestre, sabemos que és verdadeiro e que ensinas o caminho de Deus segundo a verdade, e não se te dá de ninguém, porque não te deixas levar de respeitos humanos;
17 Maaŋ muuŋgiap, ndu nza suaŋ. Ndu ram mbui ndɨkndɨga mbui? Nza ŋkɨɨar Sisar ndɨɨi, ne nzerarame?”
17 dize-nos, pois, qual é o teu parecer; é lícito ou não pagar o tributo a César?
18 Mbe maaŋ nzuaim, Zisas mbe ndɨkndɨgi mbatɨgi kaŋgiap, khaŋ mbe nzuai, “Nde bigi shɨshɨgi gumgi ma. Nde thaŋ nzuav nan mpari?
18 Porém Jesus, tendo percebido a malícia deles, respondeu-lhes: Por que me experimentais, hipócritas?
19 Nde mba ndɨɨi kɨmararaŋ thuen na khɨva.” Ana ne nzuaim, mbe kɨmararaŋ mueŋ ndigap ana ndi zi.
19 Mostrai-me uma moeda de tributo. Trouxeram-lhe um denário.
20 Mbe ana ndiga zav Zisas ga nɨɨŋgim, Zisas kha nzambara mbe muuŋgi, “Kha kɨmararen ki guman tum gu zɨ, ni the nɨɨni ma?”
20 Ele perguntou: De quem é esta efígie e inscrição?
21 Mbe khaŋ ana nzuai, “Ni Sisar nɨɨni ma.” Mbe ne nzuaim, ana khaŋ mbe nzuai, “Maaŋ muuŋgi, Sisar bigɨn, nde ana Sisaran nɨɨŋri. Maaŋ muuŋgip, Fhe Bakɨmen bigin, nde ana Fhe Bakɨmen nɨɨŋri.”
21 Responderam: De César. Então lhes disse Jesus: Dai, pois, a César o que é de César, e a Deus o que é de Deus.
22 Zisas mba kamen mbe suaŋgim, mbe mba kameŋ mbararagiap, ŋgava mbatɨga muuŋgi. Mbe ŋgava mbatɨga muuŋgiap, ana thav wari vui.
22 Ao ouvirem isto, admiraram-se e, deixando-o, foram-se.
23 Zisas mba bunin mba gumgi ruu ga suaŋgi raara, Sadusiŋ mbari Zisas han zi. Mbe khaŋ nzuai ntɨɨri ma, guma rimgiap taagia khavi fhuvara. Mbe zav kha nzambaran Zisas ga muuŋgi.
23 No mesmo dia vieram alguns saduceus, que dizem não haver ressurreição, e o interrogaram, dizendo:
24 Mbe khaŋ nzuai, “Guman Rum, Moses khaŋ nzuai, ‘Guma the muun tɨgɨ kɨv, ana ana gon tara the tegɨrga fhu, ana fhura kɨv kɨv rimgirga, mba guman ŋguk mba guman niman tɨgɨrga. Ana ana tɨgɨrga, ana ana gon tegɨrga tar mba guma zɨrarga, mba guman shɨk kɨrga. Ana kuigirga tuktɨgi fhuvara.’
24 Mestre, Moisés disse: Se alguém morrer sem deixar filhos, seu irmão casará com a viúva e dará sucessão ao falecido.
25 Nza fhum maaŋ muuŋgi harathɨgi fegi gu ŋgugi nzan rɨgar kegi. Mbe kav, mben fega rum mba mbiga tɨgi. Ana mba mbiga tɨgap kav, mba mbik ana gon tara the ndigi fhu. Ana fhura kim, mba guma rimgi. Ana rimgim, ara thɨgi guma, ana ŋguk mba mbiga tɨgi.
25 Ora havia entre nós sete irmãos: o primeiro, depois de ter casado, morreu e, não havendo sucessão, deixou sua mulher a seu irmão;
26 Ana ŋguk, ana tɨga kav, ana vhɨra rimgi. Mba mbik, ana gon tara the tegi fhu. Ana rimgim, ara thɨgi ne, ana ana nima tɨgi. Ana ana tɨgap, ana mbara muuŋgi. Mbe za mbara mbuav vov mpuun mben ŋgugage, ana harathɨgi ne ma. Ana mpuun mba mbiga tɨgi.
26 do mesmo modo também o segundo e o terceiro, até o sétimo.
27 Mbe mbara mbuav vov za vhɨzgim, mba mbik mpuun mbe zɨn rimgi.
27 Depois de todos eles morreu a mulher.
28 Ndu khar nza suaŋ. Mba vhɨzgi gumgi taagia khavɨrga tugen, mba mbik, ana then muuŋ kɨrie? Ana khaŋ muuŋgi, mba harathɨgi fegi gu ŋgugi, mbe za mba mbiga tɨga kegi. Ndu kaŋgi, mba harathɨgi gumgi, mbe za mba mbiga tɨga kegi.”
28 Na ressurreição, pois, a qual dos sete pertencerá a mulher? porque todos foram casados com ela.
29 Mbe maaŋ nzuaim, Zisas mbe ŋgarkarav khaŋ nzuai, “Nde Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ ki gavar ki buni kaŋgi fhuvara. Nde vhɨra Fhe Bakɨmen ŋkasŋka kaŋgi fhuvara. Nde maaŋ muuŋgiap, nde pham buni nzuai.
29 Respondeu-lhes Jesus: Errais, não sabendo as Escrituras, nem o poder de Deus.
30 Mba vhɨzgi gumgi, mbe taagi khavɨrga tugen, mba gumgi gu mbigi, mbe warir rɨgɨrga tuktɨgi fhuvara. Mbe Fhe Bakɨme enserin farar muuŋgip kɨrga.
30 Pois na ressurreição nem os homens casam, nem as mulheres são dadas em casamento porém são como os anjos no céu.
31 “Gu nde mba vhɨzgi gumgi ga nzuai ne nzuav, gu nden nzai. Ee, nde mba Fhe Bakɨmen buni vhuuiŋ ki gavar, Fhe Bakɨme nde suaŋgi kameŋ, nde ne gangi fhuve?
31 E, quanto à ressurreição dos mortos, não lestes o que foi dito por Deus:
32 Ne khaŋ nzuai, ‘Gu Abrahaman, Aisak, Zekop, gu mben Fhe Bakɨme ma.’ Fhe Bakɨme, ana mba vhɨzgiap za vhɨzgi gumgir Fhe Bakɨme fhuvara. Fhe Bakɨme, ana mba zazera mbara muuŋgiap ki bɨɨŋbɨɨŋ ndigi gumgir Fhe Bakɨme ma.”
32 Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque, e o Deus de Jacó? Ora, ele não é Deus de mortos, mas de vivos.
33 Zisas ne suaŋgim, mba gumgi gu mbigi ne mbararagiap, ne ga nzuav ŋgava mbatɨga muuŋgi.
33 E as multidões, ouvindo isso, se maravilhavam da sua doutrina.
34 Zisas mba kameŋ suaŋgim, mba Fherasiŋ ne mbararagim, mba buneŋ Sadusiŋ thɨri mpɨrigim, mbe wari fugap mbaram Zisas han zi.
34 Os fariseus, quando souberam, que ele fizera emudecer os saduceus, reuniram-se todos;
35 Mben rɨgar Zudaiŋ tɨvir vhuuiŋ kaŋgi guma mbe ki. Ana Zisasan panɨ zav kha nzambarar ana muuŋgi,
35 e um deles, doutor da lei, para o experimentar, interrogou-o, dizendo:
36 “Guman Rum, maaŋgi tɨv ana kha Moses suaŋgi tɨvi, ana za nta kambarav fharigi?”
36 Mestre, qual é o grande mandamento na lei?
37 Ana maaŋ nzuaim, Zisas khaŋ ana nzuai, “ ‘Ndu Fhe Bakɨme vuzvugiri, ana nza Bakɨme ma. Nde guigira wari won ndavi vherir ana vuzvugiri. Nde vhɨra wari wo ntuun ana vuzvugiri. Nde vhɨra wari won ndɨkndɨgir ana vuzvugiri.’
37 Respondeu-lhe Jesus: Amarás ao Senhor teu Deus de todo o teu coração, de toda a tua alma, e de todo o teu entendimento.
38 Kha tɨv, ana guigira kɨvgiap, ana guigira fharigi tɨv ma.
38 Este é o grande e primeiro mandamento.
39 Ara thɨgi tɨv, ana vhɨra ana fara muuŋgi. Mba tɨv khaŋ muuŋgi, ‘Ndu wora vuzvugi tɨvara, ndu harigi ntɨɨri vuzvugiri.’
39 E o segundo, semelhante a este, é: Amarás ao teu próximo como a ti mesmo.
40 Kha tɨvani, ni za mba tɨvir nɨɨŋge ma. Ni vhɨra mba Fhe Bakɨme kamthooŋ gumgi suaŋgi bunin nɨɨŋge ma.”
40 Destes dois mandamentos dependem toda a lei e os profetas.
41 Mba Fherasiŋ maaŋ phok ga vhuigap kim, Zisas mben nzarigi,
41 Ora, enquanto os fariseus estavam reunidos, interrogou-os Jesus, dizendo:
42 “Nde ram mbui ndɨkndɨgar mba Fhe Bakɨme taagiap wo gumgi gu mbigi ndir zav suaŋgiap farasarigi guma ga mbui? Ana then kam ma?” Mbe hegap khaŋ ana nzuai, “Ana Devitan Kam ma.”
42 Que pensais vós do Cristo? De quem é filho? Responderam-lhe: De Davi.
43 Mbe maaŋ nzuaim, Zisas khaŋ muuŋgia tɨgap mben nzarigi. “Ram muuŋgiap, Fhe Bakɨmen Ŋina Ŋaar ndɨkndɨgar Devit ga ndɨɨim, Devit nduara, kha kakaman ana mbui, ‘Guma Bakɨme?’ Devit nduara kha kakaman ana mbui.
43 Replicou-lhes ele: Como é então que Davi, no Espírito, lhe chama Senhor, dizendo:
44 “ ‘Fhe Bakɨme khaŋ na Bakɨme nzuai, “Ndu na guva haren pera kɨrim, gu ndun pana gumgi ndiv ndun piin khɨngirga, mbe ndun piin kɨrga.” ’
44 Disse o Senhor ao meu Senhor: Assenta-te à minha direita, até que eu ponha os teus inimigos de baixo dos teus pés?
45 “Nde khar mbarara! Devit nduara kha kakaman ana mbui, ‘Guma Bakɨme.’ Ana mba kakaman ana muuŋvra kɨrim, ana ram muuŋgip ana kam kɨrie?”
45 Se Davi, pois, lhe chama Senhor, como é ele seu filho?
46 Zisas nen mbe suaŋgim, ana buneŋ ŋgarkarga guma the ki fhuvara. Zisas mba buneŋ suaŋgi raa thɨgap, Zisas wom buni nzuaim, mbe buna thueŋ ga suaŋv ana nzangen rivgi.
46 E ninguém podia responder-lhe palavra; nem desde aquele dia jamais ousou alguém interrogá-lo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.